نحوه حدوث اختلاف در صلاحیت بین مراجع قضایی

رأی خلاصه جریان پرونده در تاریخ 4/3/91 خانم م.پ. مقیم کلاله به طرفیت همسرش آقای ع.م. که وی را مجهول المکان معرفی نموده دادخواستی به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق به دادگستری شهرستان کلاله تقدیم که در شعبه اول ثبت و با تعیین وقت رسیدگی و نشر آگهی در مطبوعات از خوانده دعوت به رسیدگی به عمل آمد در جلسه دادرسی مورخ 18/5/91 خوانده حضور نیافته و لایحه ای تقدیم نکرده است وکیل خواهان حاضر شده و در قسمتی از اظهارات خود گفته است که خوانده حدود چهار سال است موکله را در منزل پدری اش رها نموده و خودش ازدواج مجدد کرده و مکان خود را از شهرستان زابل به منطقه نامعلومی تغییر داده است سپس دادگاه دستور داده که پرونده استنادی خواهان مطالبه شود. در این اثنا خ. ب. ت. لایحه ای که به شماره 1104 ـ 91 مورخ 18/5/91 ثبت دفتر دادگاه شده آدرس دقیق خوانده را در استان سیستان و بلوچستان شهرستان زابل تعیین و اعلام نموده است پرونده استنادی واصل و دادگاه خلاصه مفید آن را در صورت مجلس مورخ 18/5/91 منعکس و سرانجام به موجب رأی بدون شماره مورخ 18/5/91 با اعلام اینکه وکیل خواهان برخلاف واقع خوانده را مجهول المکان معرفی نموده در حالی که برابر محتویات پرونده استنادی که وکیل از آن کاملاً آگاه بوده نشانی خوانده شهرستان زابل م. ب. و شخص خواهان هم طی لایحه تقدیمی اقامتگاه خوانده را شهرستان زابل اعلام کرده است و طبق ماده 11 قانون آیین دادرسی مدنی هم دعوی می بایستی در محل اقامت خوانده اقامه شود و از طرفی هم دعوی مطروحه مشمول ماده 7 قانون حمایت خانواده نمی گردد لذا دادگاه خود را صالح به رسیدگی ندانسته و به استناد ماده مرقوم قرار عدم صلاحیت خ. ر. ب. شایستگی محاکم عمومی خانواده شهرستان زابل صادر نموده و پس از وصول پرونده به دادگستری زابل و ثبت آن در شعبه دوم دادگاه حقوقی با تعیین وقت از طرفین دعوت به رسیدگی به عمل آمد اخطاریه خوانده در همان آدرس اعلام شده از طرف خواهان حسب گزارش مأمور ابلاغ با تحویل آن به خواهرش ابلاغ قانونی گردیده است در جلسه دادرسی مورخ 18/9/91 خوانده حضور نیافته و لایحه ای تقدیم ننموده ولی خ. ح. ی. و توضیحات خود را در خصوص دعوی مطروحه بیان نموده که در صورت مجلس منعکس گردید و در تاریخ 19/9/91 خواهان مجدداً در دادگاه حضور یافته و اظهار داشت در تاریخ 20/5/78 در مینودشت عقد نموده ایم در دادگاه کلاله آدرس خوانده را زابل اعلام نموده ام تمام پرونده های بنده شامل پرونده های مهریه و نفقه و غیره در دادگاه کلاله مطرح رسیدگی بوده است و در خصوص مهریه از همان دادگاه حکم دریافت کرده ام ب. ت. ب. محل وقوع عقد و به جمیع پرونده ها در یک حوزه تقاضای ارسال پرونده را به دادگاه کلاله دارم. سپس دادگاه با اعلام ختم رسیدگی به موجب رأی بدون شماره مورخ 19/9/91 ب. ت. ب. اظهارات خ. د. ج. فوق العاده که اعلام داشته در مینودشت عقد نموده و تمام پرونده های مربوط به اختلافات خانوادگی ایشان در دادگاه کلاله رسیدگی گردیده است لذا ب. ت. ب. محل وقوع عقد طرفین (صرف نظر از محل اقامت خوانده) مستنداً به ماده 12 قانون آیین دادرسی مدنی قرار عدم صلاحیت خ. ر. ب. شایستگی محاکم حقوقی مینودشت صادر و سپس به لحاظ حدوث اختلاف در صلاحیت پرونده را به دیوان عالی کشور ارسال و پس از وصول جهت حل اختلاف به این شعبه ارجاع گردیده است. رأی شعبه دیوان عالی کشور ب. ت. ب. محتویات پرونده ن. ب. ا. شعبه اول دادگاه حقوقی شهرستان کلاله در خصوص دعوی مطروحه در پرونده حاضر قرار عدم صلاحیت خ. ر. ب. شایستگی دادگاه عمومی خانواده شهرستان زابل صادر نموده و متعاقباً شعبه دوم دادگاه حقوقی شهرستان زابل هم به موجب رأی صادره قرار عدم صلاحیت خ. ر. ب. شایستگی محاکم عمومی حقوقی شهرستان مینودشت صادر کرده است لذا اختلاف در صلاحیت محقق نبوده تا مورد مقتضی حل اختلاف بوده باشد بنابراین ارسال پرونده به دیوان عالی کشور موقعیت قانونی نداشته و قابلیت طرح و رسیدگی در این مرجع را ندارد لذا مقرر می دارد پرونده از موجودی کسر و به مرجع ذی ربط اعاده تا نسبت به ارسال پرونده به دادگاه ذی صلاح اقدام نماید. رئیس شعبه 8 دیوان عالی کشورـ مستشاران عباسیان ـ ناصح ـ اللهیاری فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی نحوه حدوث اختلاف در صلاحیت بین مراجع قضایی در تاریخ 4 خرداد 1391، درخواست صدور گواهی عدم امکان سازش به منظور اجرای صیغه طلاق به دادگاه شهرستان کلاله تقدیم شد. در جلسه دادرسی، طرف مقابل حضور نداشت و وکیل خواهان اعلام کرد که طرف مقابل حدود چهار سال است که خواهان را ترک کرده و به مکان نامعلومی رفته است. دادگاه با استناد به ماده 11 قانون آیین دادرسی مدنی، قرار عدم صلاحیت خ. ر. ب. شایستگی محاکم عمومی خانواده شهرستان زابل صادر کرد. پس از ارجاع پرونده به زابل و عدم حضور طرف مقابل، خواهان درخواست ارسال پرونده به دادگاه کلاله را به دلیل وقوع عقد در مینودشت و وجود پرونده‌های مرتبط در آن دادگاه مطرح نمود. دادگاه زابل نیز قرار عدم صلاحیت خ. ر. ب. محاکم عمومی حقوقی شهرستان مینودشت صادر کرد. دیوان عالی کشور پس از بررسی پرونده، اعلام کرد که اختلافی در صلاحیت وجود ندارد و ارسال پرونده به دیوان قانونی نبوده و مقرر کرد که پرونده به مرجع ذی‌ربط اعاده شود. تاریخ دادنامه قطعی: 1392/03/12 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: اختلاف در صلاحیت بین مراجع قضایی، زمانی محقق می‌شود که مرجعی که در قرار عدم صلاحیت نسبت به صلاحیت آن اظهارنظر شده نه تنها خود را صالح نداند بلکه اعتقاد به صلاحیت مرجع صادرکننده قرار عدم صلاحیت داشته باشد. بنابراین در صورتی که عدم صلاحیت مرجع صادرکننده قرار را بپذیرد ولی نظر به صلاحیت مرجع دیگری داشته باشد اختلاف در صلاحیت محقق نمی شود. رای خلاصه جریان پرونده در تاریخ 4/3/91 خانم م.پ. مقیم کلاله به طرفیت همسرش آقای ع.م. که وی را مجهول المکان معرفی نموده دادخواستی به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق به دادگستری شهرستان کلاله تقدیم که در شعبه اول ثبت و با تعیین وقت رسیدگی و نشر آگهی در مطبوعات از خوانده دعوت به رسیدگی به عمل آمد در جلسه دادرسی مورخ 18/5/91 خوانده حضور نیافته و لایحه ای تقدیم نکرده است وکیل خواهان حاضر شده و در قسمتی از اظهارات خود گفته است که خوانده حدود چهار سال است موکله را در منزل پدری اش رها نموده و خودش ازدواج مجدد کرده و مکان خود را از شهرستان زابل به منطقه نامعلومی تغییر داده است سپس دادگاه دستور داده که پرونده استنادی خواهان مطالبه شود. در این اثنا خ. ب. ت. لایحه ای که به شماره 1104 - 91 مورخ 18/5/91 ثبت دفتر دادگاه شده آدرس دقیق خوانده را در استان سیستان و بلوچستان شهرستان زابل تعیین و اعلام نموده است پرونده استنادی واصل و دادگاه خلاصه مفید آن را در صورت مجلس مورخ 18/5/91 منعکس و سرانجام به موجب رای بدون شماره مورخ 18/5/91 با اعلام اینکه وکیل خواهان برخلاف واقع خوانده را مجهول المکان معرفی نموده در حالی که برابر محتویات پرونده استنادی که وکیل از آن کاملا آگاه بوده نشانی خوانده شهرستان زابل م. ب. و شخص خواهان هم طی لایحه تقدیمی اقامتگاه خوانده را شهرستان زابل اعلام کرده است و طبق ماده 11 قانون آیین دادرسی مدنی هم دعوی می بایستی در محل اقامت خوانده اقامه شود و از طرفی هم دعوی مطروحه مشمول ماده 7 قانون حمایت خانواده نمی گردد لذا دادگاه خود را صالح به رسیدگی ندانسته و به استناد ماده مرقوم قرار عدم صلاحیت خ. ر. ب. شایستگی محاکم عمومی خانواده شهرستان زابل صادر نموده و پس از وصول پرونده به دادگستری زابل و ثبت آن در شعبه دوم دادگاه حقوقی با تعیین وقت از طرفین دعوت به رسیدگی به عمل آمد اخطاریه خوانده در همان آدرس اعلام شده از طرف خواهان حسب گزارش مامور ابلاغ با تحویل آن به خواهرش ابلاغ قانونی گردیده است در جلسه دادرسی مورخ 18/9/91 خوانده حضور نیافته و لایحه ای تقدیم ننموده ولی خ. ح. ی. و توضیحات خود را در خصوص دعوی مطروحه بیان نموده که در صورت مجلس منعکس گردید و در تاریخ 19/9/91 خواهان مجددا در دادگاه حضور یافته و اظهار داشت در تاریخ 20/5/78 در مینودشت عقد نموده ایم در دادگاه کلاله آدرس خوانده را زابل اعلام نموده ام تمام پرونده های بنده شامل پرونده های مهریه و نفقه و غیره در دادگاه کلاله مطرح رسیدگی بوده است و در خصوص مهریه از همان دادگاه حکم دریافت کرده ام ب. ت. ب. محل وقوع عقد و به جمیع پرونده ها در یک حوزه تقاضای ارسال پرونده را به دادگاه کلاله دارم. سپس دادگاه با اعلام ختم رسیدگی به موجب رای بدون شماره مورخ 19/9/91 ب. ت. ب. اظهارات خ. د. ج. فوق العاده که اعلام داشته در مینودشت عقد نموده و تمام پرونده های مربوط به اختلافات خانوادگی ایشان در دادگاه کلاله رسیدگی گردیده است لذا ب. ت. ب. محل وقوع عقد طرفین (صرف نظر از محل اقامت خوانده) مستندا به ماده 12 قانون آیین دادرسی مدنی قرار عدم صلاحیت خ. ر. ب. شایستگی محاکم حقوقی مینودشت صادر و سپس به لحاظ حدوث اختلاف در صلاحیت پرونده را به دیوان عالی کشور ارسال و پس از وصول جهت حل اختلاف به این شعبه ارجاع گردیده است. رای شعبه دیوان عالی کشور ب. ت. ب. محتویات پرونده ن. ب. ا. شعبه اول دادگاه حقوقی شهرستان کلاله در خصوص دعوی مطروحه در پرونده حاضر قرار عدم صلاحیت خ. ر. ب. شایستگی دادگاه عمومی خانواده شهرستان زابل صادر نموده و متعاقبا شعبه دوم دادگاه حقوقی شهرستان زابل هم به موجب رای صادره قرار عدم صلاحیت خ. ر. ب. شایستگی محاکم عمومی حقوقی شهرستان مینودشت صادر کرده است لذا اختلاف در صلاحیت محقق نبوده تا مورد مقتضی حل اختلاف بوده باشد بنابراین ارسال پرونده به دیوان عالی کشور موقعیت قانونی نداشته و قابلیت طرح و رسیدگی در این مرجع را ندارد لذا مقرر می‌دارد پرونده از موجودی کسر و به مرجع ذی ربط اعاده تا نسبت به ارسال پرونده به دادگاه ذی صلاح اقدام نماید. رئیس شعبه --- دیوان عالی کشور- مستشاران عباسیان - ناصح - اللهیاری