نقش افتراق جسمانی زوجین در تحقق عسروحرج

رأی خلاصه جریان پرونده وکلای ف. خ. د. تاریخ 1393/3/5 به طرفیت فرجامخوانده دادخواستی به خواسته طلاق بدادگاههای خانواده تهران تقدیم نموده و در توضیح خواسته اعلام کرده اند خواهان و خوانده در تاریخ 1375/12/13 طی سند رسمی ازدواج شماره ... تنظیمی در دفتر ازدواج شماره ... تهران به عقد دائمی یکدیگر در آمده اند و حاصل زندگی مشترک آنها یک فرزند دختر 15 ساله م. ب. زوجین در طول زندگی مشترک هیچگونه تفاهمی با یکدیگر نداشته اند و همین امر منجر به جدایی ایشان در تاریخ 24 ژانویه 2011 طبق ترجمه حکم طلاق صادره در کشور کانادا گردیده است و از آن تاریخ تا کنون جدا از یکدیگر زندگی می کنند و زوج هیچ مبلغی بابت مخارج موکل پرداخت نکرده است لذا باستناد بندهای 1 و 2 شروط سند ازدواج درخواست صدور حکم طلاق دارند رسیدگی به شعبه 278 دادگاه خانواده تهران ارجاع گردیده است خواهان ترجمه حکم طلاق صادره از دادگاه عالی برتیش کلمبیا کانادا را ضمیمه پرونده کرده است که حسب مفاد آن زوج مکلف گردیده است مبالغی را به زوجه پرداخت نماید و نیز حسب ترجمه رای مذکور این رای مورد توافق طرفین قرار گرفته و بامضای وکلای آنان رسیده است در ادامه رسیدگی وکلای زوج ضمن اعلام مخالفت وی با طلاق اظهار داشته اند او ترک انفاق نسبت بزوجه ننموده بلکه حسب لیستهای پیوست نسبت به پرداخت آن اقدام نموده است همچنین وکلای ز. ا. د. اند بدلیل اختلافات ایجاد شده زوج در شهر دیگری با فاصله 500 کیلومتری از محل زندگی زوجه اشتغال به کار پیدا کرده و زندگی مشترک را ترک نموده است که زوجه ناچار به تقدیم دادخواست طلاق گردیده و پس از اجرای آن مدت 4 سال است خود ناچار به اجاره منزل و زندگی به همراه تنها فرزند خود و جدای از شوهر شده است لذا ترک انفاق و ترک زندگی مشترک از ناحیه زوج موجب عسروحرج زوجه گردیده است دادگاه پس از چندین جلسه رسیدگی و صدور قرار ارجاع امر به داوری و اخذ نظریه داور زوجه مبنی بر عدم امکان ادامه زندگی مشترک، بدلیل عدم دسترسی به زوج و با درخواست وکلای وی اقدام به تعیین و نصب داور برای وی نموده است که داور زوج ضمن اعلام مخالفت باطلاق اتخاذ هرگونه تصمیم را منوط به نظر دادگاه اعلام نموده است نهایتاً دادگاه پس از اعلام ختم رسیدگی طی دادنامه شماره 1410 مورخ 1393/8/20 پس از درج خلاصه جریان رسیدگی با احراز ترک نفقه زوجه از ناحیه زوج و عدم تهیه مسکن با پذیرش خواسته به استناد ماده 1119قانون مدنی و مواد 24-26-28-29-33-37 قانون حمایت خانواده مبادرت به صدور حکم بر الزام زوج به طلاق زوجه نموده است با اعتراض وکلای زوج پرونده در شعبه 24 دادگاه تجدیدنظر استان تهران مورد رسیدگی قرار گرفته است شعبه مرقوم طی دادنامه فرجامخواسته با این استدلال که زوجه انگیزه طرح دعوی طلاق خود را سوء معاشرت ز. ن. ب. خود و عدم پرداخت خرجی و نفقه مطرح نموده است در صورتی نسبت به سوء معاشرت دلیل موجهی اقامه ننموده همچنین دلیل موجهی باین معنی که حکم محکومیتی علیه زوج مبنی بر عدم پرداخت نفقه از ناحیه دادگاههای ایران ارائه و ابراز ننموده است دادنامه بدوی را نقض و باستناد ماده 1257 قانون مدنی حکم به رد دعوی خواهان طلاق صادر نموده است سپس این دادنامه از ناحیه وکلاء زوجه مورد فرجامخواهی قرار گرفته است که پرونده پس از وصول بدفتر دیوانعالی کشور و جری تشریفات لازم جهت رسیدگی باین شعبه ارجاع گردیده است ف. خ. د. لایحه تقدیمی اعلام کرده است زوجین پس از ازدواج در ایران به کشور کانادا مهاجرت و پس از مدتی زندگی مشترک به علت اختلافات پیش آمده زوج به شهر دیگری مهاجرت و مشغول به کار می شود و زوجه ناچار می شود با مراجعه بدادگاههای آن کشور حکم طلاق خود را اخذ که در سال 1389 زوجین از یکدیگر رسما جدا شده اند اما صیغه شرعی طلاق جاری نشده است لذا زوجه رسما فاقد شوهر است و هیچگونه اقدام قانونی علیه زوج نمی تواند انجام دهد و از جهتی بدلیل عدم اجرای صیغه طلاق شرعاً شوهر دارد و امکان ازدواج با فرد دیگر ندارد لذا ادامه زندگی بشرح مذکور باعث در تنگنا قرار گرفتن (عسروحرج) وی گردیده است، لذا درخواست نقض دادنامه فرجامخواسته را دارد.هیأت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … و اوراق پرونده درخصوص دادنامه شماره 2141-93/12/9 فرجام خواسته مشاوره نموده و با اکثریت چنین رأی می دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور رأی شعبه دادنامه شماره 688 مورخ 1394/5/7 صادره از شعبه 47 دادگاه تجدیدنظر استان تهران به دلیل زیر مطابق محتویات پرونده و مقررات قانونی صادر نگردیده و اصراری م. ب.. 1- حسب مفاد دادنامه صادره از دادگاه محلی ونکوور کانادا در پرونده شماره E100959 حکم طلاق قانونی زوجین صادر گردیده و از سال 1389 آن دو از یکدیگر جدا شده و هریک به صورت جداگانه زندگی می نمایند و بلحاظ عدم اجرای صیغه طلاق زوجه در بلاتکلیفی و عسر و حرج بسر می برد. 2- زوج حسب حکم دادگاه مذکور پس از جدائی مبلغی به عنوان حق حمایتی پرداخت نماید که پرداخت این مبلغ به هیچ وجه نفقه زوجه محسوب نمی گردد. 3- حکم تمکین مورد استناد وکلای زوج پس از صدور حکم جدائی از دادگاه کانادا و اجرای آن که به امضای وکیل زوج نیز رسیده است صادر شده است.بنابمراتب مرقوم و با عنایت به اصراری بودن دادنامه فرجامخواسته در اجرای ماده 408 قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مقرر است دفتر پرونده به اداره محترم وحدت رویه دیوانعالی کشور ارسال گردد. شعبه 15 دیوان عالی کشور - رئیس و عضومعاون و عضومعاون جعفر قدیانی - مرتضی شریفی - سید محمود تولیت رأی شعبه دیوان عالی کشور اعتراض و فرجامخواهی خانمها م. س.ح. و ن.الف. م.خ. به وکالت از خانم …. ب. نسبت بدادنامه شماره 2141 مورخ 1393/12/9 صادره از شعبه 24 دادگاه تجدیدنظر استان تهران وارد است زیرا حسب محتویات پرونده و مستندات ابرازی خواهان جدائی و تفارق جسمانی زوجین لااقل از سال 1389 محرز است و ادامه وضعیت حاضر که زوجه رسماً فاقد شوهر بوده امّا شرعاً قادر به ازدواج نمی باشد موجب ادامه عسروحرج وی م. ب. همچنین ترک زندگی مشترک از ناحیه زوج با عنایت به مستندات ابرازی محرزبنظر می رسد لذا باستناد ماده 371 قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی دادنامه فرجامخواسته نقض و رسیدگی مجدد به پرونده به شعبه دیگر دادگاه تجدیدنظر استان تهران ارجاع می گردد. شعبه 15 دیوان عالی کشور - رئیس و عضومعاون و عضومعاون جعفر قدیانی - مرتضی شریفی - سید صالح سجادی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی نقش افتراق جسمانی زوجین در تحقق عسروحرج در تاریخ 2 اردیبهشت 1400، درخواست طلاق به استناد عسر و حرج ناشی از رفتار ی. ا. ط. به مرجع قضایی ارائه شد. خواهان ادعا نمود که طرف مقابل به او توهین، فحاشی و بدبینی کرده است و این رفتارها منجر به بروز مشکلات جدی در وضعیت روانی او شده است. طرف مقابل این ادعاها را رد کرده و ابراز داشت که به ادامه زندگی مشترک علاقه‌مند است و نفقه را به‌طور منظم پرداخت می‌کند. <br>پس از بررسی مستندات و شواهد ارائه‌شده، مرجع قضایی به این نتیجه رسید که خواهان نتوانسته است دلایل کافی برای اثبات ادعای عسر و حرج ارائه دهد و بر این اساس، حکم به بطلان دعوی طلاق صادر گردید. این حکم در مرحله تجدیدنظر نیز مورد تایید قرار گرفت. <br>پس از آن، خ. ن. ب. رای تجدیدنظر به دیوان عالی کشور فرجام‌خواهی کرد. دیوان عالی کشور در رای خود به تاریخ 19 تیر 1400، ضمن تایید رای تجدیدنظر، اعلام کرد که خواهان نتوانسته است دلایل کافی برای اثبات ادعای عسر و حرج ارائه دهد و ادامه زندگی مشترک را صرفاً به دلیل افتراق جسمانی کوتاه‌مدت نمی‌تواند غیرقابل تحمل تلقی کند. بنابراین، فرجام‌خواهی رد و رای تجدیدنظر ابرام شد. این تصمیم بر اساس مواد 370 و 396 قانون آیین دادرسی مدنی اتخاذ گردیده است. در تاریخ 1400/02/02 خانم ز. س. به طرفیت همسرش اقای ح. خ. ن. دادخواستی به خواسته صدور حکم طلاق به علت عسر و حرج ناشی از سوی اخلاق و سوی رفتار زوج به نحو افترا و توهین و فحاشی و بدبینی و هتک حرمت تقدیم نموده که حسب الارجاع در شعبه *درعباس ثبت و مورد رسیدگی قرار میگیرد. اقای م. ع. وکیل پ. ی. د. ب. ت. و. از جانب خوانده (زوج) اعلام وکالت نموده است. در جلسه رسیدگی مورخ 1400/02/12 که با حضور زوجین و وکیل خ. ت. گ. خ. ا. د. خواسته ب. ش. د. تقدیمی در تاریخ 1396/06/08 با خوانده ازدواج کرده ام فرزند ی نداریم تا 1399/09/01 با هم زندگی کردیم از ان تاریخ جدا زندگی میکنیم زوج توهم دارد. که من به او خیانت میکنم و خانواده ام توطیه میکنند و من سرکار میرفتم به مدیر پیام میداد و ابروریزی میکرد و نفقه نمیداد و خرید خانه را من انجام میدادم پانصد هزار تومان میداد برای یک ماه و فحش ناموسی به من میداد و مرا از خانه در شهر غریب بیرون کرد حتی خانواده خودش میگفتند اینقدر اذیت نکن ولی گوش نمیداد من دوبار خودکشی کردم من شاهد نیاوردم در *زندگی میکردیم اینجا شاهد ندارم. خوانده (زوج) اظهار داشت من او و خانواده اش را به خدا سپردم سه دانگ از خانه من را میخواست من رفتم سند بزنم خودش نیامد من زندگی ام را دوست دارم. حاضر به طلاق نیستم کار میکنم و تا خانه من بود نفقه میدادم و الان هم که رفته پول به حسابش ریخته ام چند بار هم پدر و مادرم را دنبالش فرستادم ولی نیامد دادخواست الزام به تمکین داده ام که در دادگاه بدوی محکوم شده است. دادگاه قرار ارجاع امر بداوری صادر نموده و داوران منتخب زوجین هر یک نظریه کتبی خود را که حاکی از عدم حصول سازش بین طرفین بوده تقدیم داشته اند سرانجام دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و پس از اظهار عقیده قاضی مشاور به موجب دادنامه شماره *مورخ 1400/02/30 پس از ذکر خواسته و توضیحات خواهان و مدافعات خوانده با اعلام اینکه خواهان دلیلی بر اثبات ادعا و عسر و حرج خویش ارائه ننموده و هر چند یوم جاری خواهان دادنامه صادره از شعبه *متضمن محکومیت زوج به پرداخت نفقه را به این دادگاه ارائه نموده لیکن نظر به اقرار خ. م. ب. ترک منزل زوج در *لذا صرف دادنامه مذکور نمی‌تواند موید عسر و حرج زوجه و موجب طلاق وی بوده باشد. لذا دعوی خواهان را نیز ثابت تشخیص و حکم بر بطلان دعوی خواهان صادر نموده است. پس از ابلاغ رای صادره زوجه (خواهان) در مهلت قانونی با تقدیم دادخواست نسبت به ان تجدیدنظرخواهی نموده که پس از تبادل لایحه و وصول پرونده بمرجع تجدیدنظر *وضوع رسیدگی و طی دادنامه شماره *مورخ 1400/04/19 با استدلال منعکس در ان اعتراض ت. ن. خ. را غیرموجه تشخیص و به استناد ماده 358 قانون ایین دادرسی مدنی دادنامه تجدیدنظرخواسته را تایید نموده است. دادنامه اخیرالذکر در تاریخ 1400/04/19 به ز. ا. ش. و نامبرده در تاریخ 1400/05/06 با تقدیم دادخواست نسبت به ان فرجام خواهی نموده که پس از تبادل لایحه و وصول پرونده به دیوان عالی کشور جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است.دادخواست فرجامی و لایحه جوابیه به هنگام شور قرائت می‌گردد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای ح. ع. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد: رای فرجام خواهی خانم ز. س. نسبت به دادنامه شماره *مورخ 1400/04/19 شعبه *متضمن تایید دادنامه شماره *مورخ 1400/02/30 صادره از خخ.درعباس که به موجب ان به لحاظ عدم احراز عسر و حرج زوجه در تداوم زوجیت حکم بر بطلان دعوی طلاق خواهان (ف. خ.) اصدار یافته است.ب. ت. ب. جامع اوراق پرونده وارد و موجه نیست زیرا ز. ف. خ. حسب دادخواست نخستین و توضیحات بعدی در جلسه دادرسی و لوایح تقدیمی به علت عسر و حرج ناشی از سوی اخلاق و سوی رفتار زوج در ایام زندگی مشترک به نحو افترا و توهین و فحاشی و بدبینی و هتک حرمت صدور حکم طلاق را خواستار گردیده ولیکن در مراحل دادرسی ادله کافی بر اثبات ادعای خود و غیرقابل تحمل بودن ادامه زندگی مشترک برای خویش اقامه و ابراز ننموده و به علاوه ز. ف. خ. نیز در مدافعات خود کلیه مراتب ادعایی زوجه را انکار و تکذیب نموده و رد کرده و اعلام داشته که به همسر خود و ادامه زندگی با وی علاقمند بوده و ضمن مخالفت خویش با طلاق زوجه خواستار مراجعت وی به زندگی مشترک گردیده است.و اینکه در جریان رسیدگی به دعوی طلاق حسب دادنامه ارائه شده صادره از مرجع تجدیدنظر زوج به پرداخت نفقه زوجه محکوم و نیز دعوی تمکین مطروحه از ناحیه زوج محکوم به بطلان اعلام گردیده این امر در موقعیت فعلی نمی‌تواند دلیل کافی بر صحت ادعای زوجه و عسر و حرج وی در ادامه زوجیت محسوب و مجوزی برای طلاق وی بوده باشد. مضافا اینکه زوجین بعد از ازدواج و شروع زندگی مشترک خود در سال 1396 تا تاریخ 1399/09/01 دارای زندگی مشترک با یکدیگر بوده اند و صرف افتراق جسمانی کوتاه مدت چند ماه دلیل کافی بر عسر و حرج زوجه محسوب نخواهد شد بنابراین استنباط و تشخیص دادگاه در عدم احراز عسر و حرج زوجه در استمرار زوجیت صایب و موجه بوده و از این رو دادنامه فرجام خواسته صرفنظر از برخی استدلال منعکس در ان از حیث نتیجه موجها و مطابق محتویات پرونده و موازین و مقررات قانونی اصدار یافته و اعتراض ف. خ. د. حد و کیفیتی نیست که بمبانی استنباط و تشخیص دادگاه و مالا اساس دادنامه معترض عنه خلل و خدشه ای وارد و موجبات نقض انرا فراهم سازد و چون از حیث رعایت اصول و قواعد دادرسی ایراد موثری در نحوه رسیدگی دادگاه و صدور حکم مشهود نمی‌باشد. لهذا ضمن رد فرجام خواهی ف. خ. ب. استناد مواد 370 و 396 قانون ایین دادرسی مدنی دادنامه فرجام خواسته نتیجتا ابرام میگردد. رئیس شعبه *: ح. ع. مستشار: ح. م. ه. در تاریخ 16 دی‌ماه 1399، درخواست طلاق به دلیل عسر و حرج ناشی از جدایی جسمانی و عدم پرداخت نفقه به دادگاه ارائه شد. درخواست‌کننده ادعا کرد که طرف مقابل به مدت چندین سال او را رها کرده و در وضعیت عسر و حرج قرار دارد و برای اثبات ادعای خود به گواهی شهود استناد نمود. طرف مقابل در دفاع از خود اظهار داشت که درخواست‌کننده بدون اجازه منزل را ترک کرده و هیچ رابطه‌ای با همسر موقت ندارد و همچنین با طلاق مخالف است. <br>در جلسه رسیدگی دادگاه در تاریخ 1 خرداد 1400، به دلیل عدم حضور شهود و عدم ارائه دلایل کافی، دعوی غیر ثابت تشخیص داده شد و حکم به بطلان دعوی صادر گردید. تجدیدنظرخواهی نیز به دلیل عدم اقامه ادله کافی و عدم احراز عسر و حرج مردود اعلام شد. در نهایت، دیوان عالی کشور با تایید دادنامه‌های قبلی، فرجام‌خواهی را رد کرده و بر اساس مواد 370 و 396 قانون آیین دادرسی مدنی، دادنامه فرجام‌خواسته را ابرام نمود. در تاریخ 1399/10/16 خانم م. م. و س. ک. به وکالت از طرف خانم ن. ح. د. به طرفیت اقای ح. ق. ز. دادخواستی به خواسته صدور حکم طلاق به لحاظ عسر و حرج ناشی از مفارقت جسمانی چند ساله بین طرفین و بلاتکیف رها نمودن خواهان و فرزند مشترک و عدم پرداخت نفقه انان از سوی زوج تقدیم نموده‌اند که حسب الارجاع در شعبه *ثبت و مورد رسیدگی قرار میگیرد. در جلسه رسیدگی مورخ 1399/11/19 که با حضور ا. از وکلای خواهان و نیز خ. ت. گ. وکیل حاضر خ. ا. د. موکل در تاریخ 1377/12/09 به عقد نکاح دائم خوانده درامده و یک فرزند مشترک به نام س. 18 ساله دارند. خوانده چندین سال است.موکل را رها کرده و جدا زندگی می کند و موکل در خانه پدرش زندگی مینماید. و خوانده در زمین پدری موکل خانه ساخته و زمین های موکل را می کارد و استفاده مینماید. و ظاهرا ازدواج موقتی دارد. و با همسر موقتش زندگی می کند و خبری از موکل نمیگیرد و خرجی نمیدهد و از تیرماه 95 متارکه اتفاق افتاده است.و موکل در عسر و حرج بسر میبرد. موکل 38 ساله و جوان است.و نیاز به همسر دارد. و یازده سال اختلاف سنی با خوانده دارد. فرزند مشترک چند ماه است.نزد مادرش زندگی می کند. موکل از خوانده کراهت دارد. و بدلیل عسر و حرج اصرار به طلاق خلع دارد. و در ازای طلاق دویست سکه از مهریه را که کل ان سیصد سکه است.به زوج بذل می کند. برای اثبات ادعای موکل به گواهی شهود استناد میشود. تقاضای صدور حکم به الزام زوج به طلاق بدلیل عسر و حرج را داریم. خ. د. ا. داشت خواهان خودش از سال 95 بدون اذن و اجازه منزل را ترک کرده استشهادیه دارم. و شاهد دارم. و اظهارنامه فرستادم چندین بار دنبالش رفتم اخرین بار پدرش دست روی من بلند کرد و دیگر باید چه میکردم تخلف از جانب اوست من برای حفظ زندگی هر کاری لازم بود انجام دادم حتی بدلیل علاقه ای که به همسرم دارم. در این مدت هیچگونه رابطه ازدواجی موقت یا دائم نداشته و ندارم. من راضی به طلاق نیستم در مورد حقوق مالی زوجه طبق خواست خودش در دفترخانه به او وکالت رسمی داده ام که سهم الارث مرا به جای حق حقوقش بگیرد و من هم این کار را کردم دیگر خودش باید برود اقدام کند و به خودش منتقل کند و بگیرد چیزی از حقوق مالی او به گردن من نیست این سند را در پرونده اجرت المثل ارائه کردم که دعوی او رد شد اینکه میگویند من در زمین خواهان خانه ساخته ام یا در زمین های او کشت و زرع میکنم اصلا قبول ندارم. خانه مال پدرم بوده و به من داده است.این ادعا کذب است.انها دنگلان می نشینند من در درود محله. سپس دادگاه قرار ارجاع امر بداوری صادر نموده و داور منتخب زوجه و داور منصوب زوج هر یک نظریه کتبی خود را که حاکی از عدم حصول سازش بین طرفین بوده تقدیم داشته اند. دادگاه پس از استماع اظهارات خ. د. ج. رسیدگی مورخ 1400/03/01 که تکرار همان مطالب جلسه قبل بوده ختم رسیدگی را اعلام و پس از اظهار عقیده قاضی مشاور به موجب دادنامه شماره *مورخ 1400/03/05 پس از ذکر خواسته خواهان و توضیحات وکیل ایشان و مدافعات خ. د. ج. دادرسی با اعلام اینکه وکلای خواهان برای اثبات ادعای موکلشان به گواهی گواهان استناد جسته لیکن در جلسه مقرر حاضر نشده و شهود موکلشان را به دادگاه نیاورده اند و به دلیل دیگری نیز در توجیه خواسته و اثبات عسر و حرج ادعایی استناد نکرده اند لذا با لحاظ نظر موافق قاضی مشاور دعوی خواهان را غیرثابت تشخیص و حکم بر بطلان دعوی صادر و اعلام نموده است. وکلای خواهان در مهلت قانونی با تقدیم داخواست نسبت به دادنامه صادره تجدیدنظرخواهی نموده‌اند که پس از تبادل لایحه و وصول پرونده بمرجع تجدیدنظر *حسب الارجاع وارد رسیدگی شده و ب. ت. ب. استناد وکلای ت. ن. خ. قرار استماع شهادت شهود را صادر و در جلسه رسیدگی مورخ 1400/05/16 که با حضور زوجین و احد از وکلای ز. ت. گ. از طرف زوجه و وکیل وی چهار نفر شاهد معرفی شده اند که در اوراق 65 الی 68 پرونده از گواهان استماع به عمل امد و گواهان به اتفاق اظهار داشتند که خواهان چند سال است.در منزل پدرش زندگی می کند و پدرش خرجی وی را تامین مینماید. و در مورد علت ترک منزل مشترک از سوی زوجه دو نفر از گواهان اعلام داشته اند که چون وضع مالی زوج خوب نبوده و توانایی پرداخت خرج و مخارج زوجه را نداشته زوجه به منزل پدرش امده است.و دو شاهد دیگر در خصوص مورد اظهار بی اطلاعی نموده اند. پس از استماع گواهی گواهان وکیل حاضر زوجه ضمن تکرار برخی از مطالب بیان شده در جلسه دادرسی مرحله بدوی اضافه نموده که علت جدا از هم بودن زوجین، نداشتن شغل و مسکن جداگانه زوج و اینکه برادران نامبرده درگیری ایجاد میکردند. بوده و زوجه مجبور شده به منزل پدرش برود و سپس دادگاه اظهارات زوج (ت. ن. خ.) را در صورتمجلس منعکس نموده که همان مطالب بیان شده مرحله بدوی م. ب.. و صریحا مخالفت خ. ر. ب. طلاق زوجه اعلام داشته است. سرانجام دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و پس از انعکاس توضیحات وکیل زوجه و مدافعات زوج و خلاصه دادنامه بدوی با اعلام اینکه د. ا. م. از رسیدگی جهات موجه و یا موثری که موجبات گسیختن رای تجدیدنظرخواسته را فراهم اورد اقامه و ابراز نگردیده است.و این دادگاه جهت اقناع وجدان، وقت رسیدگی تعیین نموده و شهود ت. ن. خ. در جلسه حاضر شده اند اما اظهارات هیچ یک از انان به نحوی نبوده که موجب اقناع وجدان قضایی به احراز عسر و حرج گردد. و رای تجدیدنظرخواسته از حیث مبانی، استدلال، توجه به دلایل و انطباق با موازین قانونی فاقد ایراد اساسی است.لذا اعتراض ت. ن. خ. را غیرموجه تشخیص و ضمن رد ان به استناد ماده 358 قانون ایین دادرسی مدنی دادنامه معترض عنه را تایید نموده است. دادنامه اخیرالذکر در تاریخ 1400/05/31 به وکلای ز. ا. ش. و نامبردگان در تاریخ 1400/06/09 با تقدیم دادخواست نسبت به ان فرجام خواهی نموده‌اند که پس از تبادل لایحه و وصول پرونده به دیوان عالی کشور جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است. دادخواست فرجامی و لایحه جوابیه به هنگام شور قرائت میگردد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای ح. ع. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد: فرجام خواهی وکلای ف. خ. خانم ن. ح. د. نسبت به دادنامه شماره *مورخ 1400/05/18 شعبه *متضمن تایید دادنامه بدوی شماره *مورخ 1400/03/05 صادره از شعبه *که به موجب ان به لحاظ عدم احراز عسر و حرج خواهان (ف. خ.) در استمرار زوجیت حکم بر بطلان دعوی طلاق خواهان اصدار یافته است.ب. ت. ب. جامع اوراق پرونده وارد نبوده و توجیه قانونی ندارد. از اظهارات وکیل خواهان (زوجه) و مدافعات خوانده (زوج) در مراحل دادرسی و نیز مودای تعدادی از گواهان تعرفه شده از سوی وکیل زوجه چنین مستفاد میگردد. که ز. ف. خ. خود منزل و زندگی مشترک را ترک نموده و چندین سال است.که جدا از شوهرش در منزل پدر خود زندگی مینماید. و در مقام توجیه ترک زندگی مشترک از سوی خود صرفا به بیکاری زوج و نداشتن شغل و درامد و منزل مسکونی و عدم پرداخت خرج و مخارج زندگی استناد نموده لیکن جهت اثبات این ادعای خود ادله کافی اقامه و ابراز ننموده تا ترک زندگی مشترک از سوی نامبرده را توجیه نماید. و مودای گواهی گواهان تعرفه شده جهت احراز صحت مراتب ادعایی نامبرده کفایت قانونی ندارد. مضافا اینکه زوج در اظهارات خود کلیه مراتب ادعایی زوجه را تکذیب نموده و نیز علاقه خود را نسبت به زوجه و ادامه زندگی با وی اعلام داشته و موکدا خواستار مراجعت زوجه به زندگی مشترک بوده و صریحا مخالفت خ. ر. ب. طلاق ایشان اعلام داشته است.و از این رو صرف افتراق جسمانی چند ساله فیمابین زوجین که ناشی از عملکرد خود زوجه بوده نمی‌تواند دلیل کافی بر ثبوت و احراز عسر و حرج زوجه در استمرار زوجیت محسوب و مجوز قانونی برای طلاق ایشان بوده باشد. بنابراین دادنامه های بدوی و فرجام خواسته ب. ت. ب. جهات و مبانی استدلال و استنباط دادگاه به شرح منعکس در حکم و محتویات پرونده و اظهارات و مدافعات طرفین در مراحل دادرسی و اقدامات و رسیدگی های به عمل امده در مجموع موجها و مطابق موازین و مقررات قانونی اصدار یافته و ایراد و اشکال موثر در تخدیش بر ارای مرقوم مترتب نبوده و اعتراضات وکلای ف. خ. د. حد و کیفیتی نیست که بمبانی استنباط و تشخیص دادگاه و مالا اساس دادنامه معترض عنه خلل و خدشه ای وارد و موجبات نقض ان را فراهم سازد و چون از حیث رعایت اصول و قواعد دادرسی ایراد موثری در نحوه رسیدگی دادگاه و صدور حکم مشهود نمی‌باشد. لهذا ضمن رد فرجام خواهی ف. خ. ب. استناد مواد 370 و 396 قانون ایین دادرسی مدنی دادنامه فرجام خواسته ابرام میگردد. موضوع این پرونده به درخواست طلاق از سوی زوجه مربوط می‌شود که در تاریخ 5 خرداد 1393 به دادگاه خانواده تهران ارائه گردیده است. خواسته زوجه، صدور حکم طلاق به دلیل عدم تفاهم و جدایی از سال 1389 بر اساس حکم طلاق صادره از دادگاه کانادا م. ب.. زوجه ادعا کرده است که زوج هیچ‌گونه نفقه‌ای پرداخت نکرده و ترک زندگی مشترک و عدم انفاق، او را دچار عسروحرج کرده است. در مقابل، وکلای زوج به ترک انفاق متهم نشده و مدعی پرداخت نفقه هستند. <br>دادگاه بدوی با استناد به مواد 1119 قانون مدنی و مواد 24، 26، 28، 29، 33 و 37 قانون حمایت خانواده، حکم به طلاق زوجه صادر کرد. این حکم در دادگاه تجدیدنظر نقض شد و دلیل آن، عدم ارائه مستندات کافی از سوی زوجه برای اثبات سوء معاشرت عنوان گردید. زوجه با فرجام‌خواهی به دیوان عالی کشور مراجعه کرد و در این مرحله، دیوان با استناد به حکم طلاق کانادایی و وضعیت عسروحرج زوجه، دادنامه تجدیدنظر را نقض و ارجاع به شعبه دیگر دادگاه تجدیدنظر را مقرر نمود. تاریخ دادنامه قطعی: 1394/08/17 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: افتراق جسمانی زوجین که متعاقب صدور حکم طلاق از دادگاه خارجی ایجاد شده است، موجب تحقق عسر و حرج زوجه است؛ زیرا ترک زندگی مشترک توسط زوج موجب ادامه وضعیتی است که زوجه عملا فاقد شوهر بوده امّا شرعا قادر به ازدواج نیست. رای خلاصه جریان پرونده وکلای ف. خ. د. تاریخ 1393/03/05 به طرفیت فرجامخوانده دادخواستی به خواسته طلاق به دادگاه‌های خانواده تهران تقدیم نموده و در توضیح خواسته اعلام کرده اند خواهان و خوانده در تاریخ 1375/12/13 طی سند رسمی ازدواج شماره... تنظیمی در دفتر ازدواج شماره... تهران به عقد دائمی یکدیگر در آمده اند و حاصل زندگی مشترک آنها یک فرزند دختر 15 ساله م. ب. زوجین در طول زندگی مشترک هیچگونه تفاهمی با یکدیگر نداشته اند و همین امر منجر به جدایی ایشان در تاریخ 24 ژانویه 2011 طبق ترجمه حکم طلاق صادره در کشور کانادا گردیده است و از آن تاریخ تا کنون جدا از یکدیگر زندگی می کنند و زوج هیچ مبلغی بابت مخارج موکل پرداخت نکرده است لذا به استناد بندهای 1 و 2 شروط سند ازدواج درخواست صدور حکم طلاق دارند رسیدگی به شعبه --- دادگاه خانواده تهران ارجاع گردیده است خواهان ترجمه حکم طلاق صادره از دادگاه عالی برتیش کلمبیا کانادا را ضمیمه پرونده کرده است که حسب مفاد آن زوج مکلف گردیده است مبالغی را به زوجه پرداخت نماید و نیز حسب ترجمه رای مذکور این رای مورد توافق طرفین قرار گرفته و بامضای وکلای آنان رسیده است در ادامه رسیدگی وکلای زوج ضمن اعلام مخالفت وی با طلاق اظهار داشته اند او ترک انفاق نسبت بزوجه ننموده بلکه حسب لیستهای پیوست نسبت به پرداخت آن اقدام نموده است همچنین وکلای ز. ا. د. اند بدلیل اختلافات ایجاد شده زوج در شهر دیگری با فاصله 500 کیلومتری از محل زندگی زوجه اشتغال به کار پیدا کرده و زندگی مشترک را ترک نموده است که زوجه ناچار به تقدیم دادخواست طلاق گردیده و پس از اجرای آن مدت 4 سال است خود ناچار به اجاره منزل و زندگی به همراه تنها فرزند خود و جدای از شوهر شده است لذا ترک انفاق و ترک زندگی مشترک از ناحیه زوج موجب عسروحرج زوجه گردیده است دادگاه پس از چندین جلسه رسیدگی و صدور قرار ارجاع امر به داوری و اخذ نظریه داور زوجه مبنی بر عدم امکان ادامه زندگی مشترک، بدلیل عدم دسترسی به زوج و با درخواست وکلای وی اقدام به تعیین و نصب داور برای وی نموده است که داور زوج ضمن اعلام مخالفت باطلاق اتخاذ هرگونه تصمیم را منوط به نظر دادگاه اعلام نموده است نهایتا دادگاه پس از اعلام ختم رسیدگی طی دادنامه شماره --- مورخ 1393/08/20 پس از درج خلاصه جریان رسیدگی با احراز ترک نفقه زوجه از ناحیه زوج و عدم تهیه مسکن با پذیرش خواسته به استناد ماده 1119 قانون مدنی و مواد 24 - 26 - 28 - 29 - 33 - 37 قانون حمایت خانواده مبادرت به صدور حکم بر الزام زوج به طلاق زوجه نموده است با اعتراض وکلای زوج پرونده در شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران مورد رسیدگی قرار گرفته است شعبه مرقوم طی دادنامه فرجامخواسته با این استدلال که زوجه انگیزه طرح دعوی طلاق خود را سوء معاشرت ز. ن. ب. خود و عدم پرداخت خرجی و نفقه مطرح نموده است در صورتی نسبت به سوء معاشرت دلیل موجهی اقامه ننموده همچنین دلیل موجهی باین معنی که حکم محکومیتی علیه زوج مبنی بر عدم پرداخت نفقه از ناحیه دادگاه‌های ایران ارائه و ابراز ننموده است دادنامه بدوی را نقض و به استناد ماده 1257 قانون مدنی حکم به رد دعوی خواهان طلاق صادر نموده است سپس این دادنامه از ناحیه وکلاء زوجه مورد فرجامخواهی قرار گرفته است که پرونده پس از وصول به دفتر دیوانعالی کشور و جری تشریفات لازم جهت رسیدگی باین شعبه ارجاع گردیده است ف. خ. د. لایحه تقدیمی اعلام کرده است زوجین پس از ازدواج در ایران به کشور کانادا مهاجرت و پس از مدتی زندگی مشترک به علت اختلافات پیش آمده زوج به شهر دیگری مهاجرت و مشغول به کار می‌شود و زوجه ناچار می‌شود با مراجعه به دادگاه‌های آن کشور حکم طلاق خود را اخذ که در سال 1389 زوجین از یکدیگر رسما جدا شده اند اما صیغه شرعی طلاق جاری نشده است لذا زوجه رسما فاقد شوهر است و هیچگونه اقدام قانونی علیه زوج نمی تواند انجام دهد و از جهتی بدلیل عدم اجرای صیغه طلاق شرعا شوهر دارد و امکان ازدواج با فرد دیگر ندارد لذا ادامه زندگی به شرح مذکور باعث در تنگنا قرار گرفتن (عسروحرج) وی گردیده است، لذا درخواست نقض دادنامه فرجامخواسته را دارد.هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره --- - 93/12/9 فرجام خواسته مشاوره نموده و با اکثریت چنین رای می دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور دادنامه شماره --- مورخ 1394/05/07 صادره از شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران به دلیل زیر مطابق محتویات پرونده و مقررات قانونی صادر نگردیده و اصراری م. ب.. 1 - حسب مفاد دادنامه صادره از دادگاه محلی ونکوور کانادا در پرونده شماره E 100959 حکم طلاق قانونی زوجین صادر گردیده و از سال 1389 آن دو از یکدیگر جدا شده و هریک به صورت جداگانه زندگی می نمایند و به لحاظ عدم اجرای صیغه طلاق زوجه در بلاتکلیفی و عسر و حرج بسر می برد. 2 - زوج حسب حکم دادگاه مذکور پس از جدائی مبلغی به عنوان حق حمایتی پرداخت نماید که پرداخت این مبلغ به هیچ وجه نفقه زوجه محسوب نمی گردد. 3 - حکم تمکین مورد استناد وکلای زوج پس از صدور حکم جدائی از دادگاه کانادا و اجرای آن که به امضای وکیل زوج نیز رسیده است صادر شده است.بنا به مراتب مرقوم و با عنایت به اصراری بودن دادنامه فرجامخواسته در اجرای ماده 408 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مقرر است دفتر پرونده به اداره محترم وحدت رویه دیوانعالی کشور ارسال گردد. شعبه --- دیوان عالی کشور - رئیس و عضو معاون و عضو معاون اعتراض و فرجامخواهی خانمها م. س.ح. و ن.الف. م.خ. به وکالت از خانم …. ب. نسبت بدادنامه شماره --- مورخ 1393/12/09 صادره از شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران وارد است زیرا حسب محتویات پرونده و مستندات ابرازی خواهان جدائی و تفارق جسمانی زوجین لااقل از سال 1389 محرز است و ادامه وضعیت حاضر که زوجه رسما فاقد شوهر بوده امّا شرعا قادر به ازدواج نمی‌باشد موجب ادامه عسروحرج وی م. ب. همچنین ترک زندگی مشترک از ناحیه زوج با عنایت به مستندات ابرازی محرزبه نظر می‌رسد لذا به استناد ماده 371 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی دادنامه فرجامخواسته نقض و رسیدگی مجدد به پرونده به شعبه دیگر دادگاه تجدیدنظر استان تهران ارجاع می‌گردد.