نقش نظر کارشناس در تعیین اجرت المثل و نفقه

رأی خلاصه جریان پرونده در تاریخ 1393/6/4 آقای ش.ف. به وکالت از آقای ب.ف. به استناد تصویر رونوشت سند نکاحیه- فیش بانکی دادخواستی به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش به طرفیت خانم خ.ی. تقدیم و چنین توضیح می‌دهد، خ. ب. م. سند نکاحیه رسمی شماره 14645 مورخ 1391/7/26 همسر شرعی و دائمی خوانده م. ب. با عنایت به عدم سازگاری زوجه با زوج و ناسازگاری وی و تمکین ننمودن مشارالیها لکن ادامه زندگی مشترک وجود نداشته و نخواهد داشت با عنایت به مطالب مذکور تقاضای رسیدگی و صدور حکم گواهی عدم امکان سازش جهت مواد 1133- 1136 قانون مدنی و ماده 26 قانون حمایت خانواده از محضر دادگاه مورد استدعا می‌باشد، دادگاه بدواً طرفین را به واحد مشاوره و مددکاری معرفی می‌کند، واحد مذکور با نتیجه عدم امکان سازش پرونده را به دادگستری عودت کرد، در شعبه شانزدهم دادگاه عمومی حقوقی خانواده کرمانشاه مطرح می‌گردد، در شعبه مذکور در تاریخ 1393/8/5 با حضور خواهان و وکیل وی تشکیل جلسه می‌دهد، وکیل خ. ا. د. خ. د. ت. 1391/7/26 با خوانده به نکاح دائم ازدواج نموده‌اند و تا 1392/12/1 زندگی مشترک داشته‌ و فاقد فرزند مشترک هستند در خصوص مهریه، نفقه و طلاجات پرونده جداگانه دارند، درخواست نفقه از تاریخ 1392/12/28 لغایت اجرای حکم توسط زوجه مطرح است و اکنون در شورای حل اختلاف حکم صادر شده است، در خصوص جهیزیه هم پرونده جداگانه دارند، شرط تنصیف دارائی هم نشده و خوانده درخواستی ندارد- دادگاه قرار ارجاع امر به داوری او را صادر می‌کند و چون برای زوجه دادگاه رأساً داور تعیین کرده است داوران زوجین طی نظریه پیوست (ص 13 پرونده) نظر خ. ر. ب. دادگاه تقدیم می‌کنند، دادگاه در تاریخ 1393/8/10 در وقت فوق‌العاده تشکیل جلسه می‌دهد و با بررسی پرونده ختم رسیدگی را اعلام و طی دادنامه غیابی شماره 1085- 1393/8/14 ضمن شرح دعوای خواهان و انعکاس اظهارات وی و وکیل مشارالیه چنین رأی می‌دهد- نظر به اختلاف حاصله دادگاه قرار ارجاع امر به داوری صادر اما مساعی دادگاه و داوران منتج به سازش نشد، النهایه دادگاه ب. ت. ب. تصویر مصدق سند نکاحیه به شماره ترتیب 14645 مورخ 1391/7/26 تنظیمی در دفترخانه شماره... کرمانشاه و احراز علقه زوجیت دعوای خواهان را ثابت، مستنداً به مواد 24 و 26 و 27 و 28 و 29 و 31 و 34 از قانون حمایت خانواده و 1082 و 1133 و 1148 و 1109 از قانون مدنی به خواهان آقای ب.ف. اجازه داده می‌شود تا پس از قطعیت حکم صادره به یکی از دفاتر رسمی طلاق مراجعه و با شرایط ذیل نسبت به اجرای صیغه طلاق رجعی نوبت اول اقدام نماید ضمناً رعایت وجود شرایط صحت اجرای صیغه طلاق از جمله مواد 1134 و 1135 و 1138 و 1141 و 1142 از قانون مدنی بر عهده مجری محترم صیغه طلاق م. ب. مدت اعتبار گواهی حاضر 3 ماه پس از تاریخ ابلاغ رأی قطعی یا قطعی شدن رأی است. شرایط ب. ت. ب. ادله شده از سوی زوج- زوجین در خصوص مهریه- جهیزیه- نفقه گذشته و آینده- طلاجات دارای پرونده هستند لذا اظهارنظر منتفی است ب. ت. ب. اینکه تعیین اجرت‌المثل و نفقه از امور تخصصی نمی‌باشد دادگاه رأساً به ازاء هر سال مبلغ هفتصد هزار تومان به‌عنوان اجرت‌المثل کارهای ایام زوجیت و مجموعاً چهارصد و پنجاه هزار تومان به‌عنوان نفقه ایام عده تعیین که زوج قبل از اجرای صیغه طلاق مکلف به پرداخت آن به زوجه است. این رأی در تاریخ 1393/9/8 ابلاغ و خانم خ.ی. در تاریخ 1393/11/7 نسبت به آن اعتراض و تقاضای فرجام‌خواهی می‌کند، پرونده جهت رسیدگی پس از تبادل لوایح به دیوان‌عالی کشور ارسال که به این شعبه ارجاع می‌گردد. مشروح مفاد لوایح به طرفین به هنگام ملاحظه گزارش قرائت خواهد شد. رأی شعبه دیوان عالی کشور بر دادنامه فرجام‌خواسته ایراد وارد است 1- بر اساس رونوشت سند نکاحیه شماره ترتیب 14645 مورخ 1391/7/26 دفتر رسمی ازدواج... کرمانشاه مهریه زوجه تعداد سیصد قطعه سکه تمام بهار آزادی طرح جدید است که به‌صراحت قید شده، سکه‌های مرقوم بر ذمه زوج است که عندالمطالبه به زوجه بپردازد 2- به استناد قسمت اخیر ماده 29 قانون حمایت خانواده مصوب 1391/12/1 مجلس شورای اسلامی «... ثبت طلاق موکول به تأدیه حقوق مالی زوجه است طلاق در صورت رضایت زوجه یا صدور حکم قطعی دایر بر اعسار زوج یا تقسیط محکوم‌به نیز ثبت می‌شود» نظر به مندرجات پرونده و غیابی بودن رأی بدوی و اظهارات ف. خ. د. این مرحله و لایحه تقدیمی مشارالیها اقتضاء داشت دادگاه محترم شعبه 16 دادگاه عمومی کرمانشاه با تعیین وقت دادرسی و دعوت اصحاب دعوا در محکومیت زوج بابت مهریه و نفقه و جهیزیه و چگونگی بازپرداخت مهریه و نفقه از سوی زوج و تحویل جهیزیه پرسش شده و نتیجه رأی صادره احتمالی در مورد مهریه و نفقه و جهیزیه از شعبه‌های مربوطه استعلام و چنانچه در اجرای حکم قطعی از طریق اجرای احکام نحوه بازپرداخت آن سوابق را مطالبه و مندرجات آن را در پرونده درج می‌نمود. و از طرفی برخلاف استدلال دادگاه بر اساس تبصره ماده 336 قانون مدنی در مورد تعیین میزان اجرت و نفقه از موارد فنی و تخصصی است و تعیین مقدار اجرت‌المثل و نفقه نیز پس از جلب نظر کارشناس دارای اعتبار است بدون جلب نظر کارشناس و رأساً موجه به‌نظر نمی‌رسد بر همین اساس رسیدگی ناقص و نارسا تشخیص مستنداً به بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب سال 1379 رأی فرجام‌خواسته نقض و پرونده برای ادامه رسیدگی به همان شعبه ارجاع می‌گردد. مستشاران شعبه 12 دیوان‌عالی کشور حیدری- اسلامی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی نقش نظر کارشناس در تعیین اجرت المثل و نفقه در تاریخ 4 شهریور 1393، دادخواستی به منظور صدور گواهی عدم امکان سازش به دادگاه ارائه گردید. خ. ب. ا. به سند نکاحیه و عدم سازگاری زوجه، درخواست رسیدگی نمود. دادگاه پس از ارجاع پرونده به واحد مشاوره و بررسی عدم امکان سازش، در تاریخ 10 آبان 1393، با صدور دادنامه غیابی، اجازه مراجعه به دفاتر رسمی طلاق را به خواهان اعطا کرد و همچنین اجرت‌المثل و نفقه‌ای برای زوجه تعیین نمود. این رای در تاریخ 8 آذر 1393 به ز. ا. ش. و پس از اعتراض و فرجام‌خواهی، پرونده به دیوان عالی کشور ارسال گردید. دیوان در بررسی خود به ایرادات موجود در رای بدوی اشاره کرد، از جمله عدم تعیین زمان و نحوه پرداخت مهریه و نفقه و لزوم جلب نظر کارشناس برای تعیین اجرت‌المثل و نفقه. در نتیجه، بر اساس بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی، رای فرجام‌خواسته نقض و پرونده برای ادامه رسیدگی به شعبه مربوطه ارجاع گردید. تاریخ دادنامه قطعی: 1393/12/23 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: تعیین میزان اجرت المثل و نفقه از موارد فنی و تخصصی است و پس از جلب نظر کارشناس دارای اعتبار است و تعیین آن بدون جلب نظر کارشناس و راسا توسط دادگاه موجه نیست. رای خلاصه جریان پرونده در تاریخ 1393/06/04 آقای ش.ف. به وکالت از آقای ب.ف. به استناد تصویر رونوشت سند نکاحیه- فیش بانکی دادخواستی به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش به طرفیت خانم خ.ی. تقدیم و چنین توضیح می‌دهد، خ. ب. م. سند نکاحیه رسمی شماره 14645 مورخ 1391/07/26 همسر شرعی و دائمی خوانده م. ب. با عنایت به عدم سازگاری زوجه با زوج و ناسازگاری وی و تمکین ننمودن مشارالیها لکن ادامه زندگی مشترک وجود نداشته و نخواهد داشت با عنایت به مطالب مذکور تقاضای رسیدگی و صدور حکم گواهی عدم امکان سازش جهت مواد 1133 - 1136 قانون مدنی و ماده 26 قانون حمایت خانواده از محضر دادگاه مورد استدعا می‌باشد، دادگاه بدوا طرفین را به واحد مشاوره و مددکاری معرفی می‌کند، واحد مذکور با نتیجه عدم امکان سازش پرونده را به دادگستری عودت کرد، در شعبه شانزدهم دادگاه عمومی حقوقی خانواده کرمانشاه مطرح می‌گردد، در شعبه مذکور در تاریخ 1393/08/05 با حضور خواهان و وکیل وی تشکیل جلسه می‌دهد، وکیل خ. ا. د. خ. د. ت. 1391/07/26 با خوانده به نکاح دائم ازدواج نموده‌اند و تا 1392/12/01 زندگی مشترک داشته‌ و فاقد فرزند مشترک هستند در خصوص مهریه، نفقه و طلاجات پرونده جداگانه دارند، درخواست نفقه از تاریخ 1392/12/28 لغایت اجرای حکم توسط زوجه مطرح است و اکنون در شورای حل اختلاف حکم صادر شده است، در خصوص جهیزیه هم پرونده جداگانه دارند، شرط تنصیف دارائی هم نشده و خوانده درخواستی ندارد- دادگاه قرار ارجاع امر به داوری او را صادر می‌کند و چون برای زوجه دادگاه راسا داور تعیین کرده است داوران زوجین طی نظریه پیوست (ص 13 پرونده) نظر خ. ر. ب. دادگاه تقدیم می‌کنند، دادگاه در تاریخ 1393/08/10 در وقت فوق‌العاده تشکیل جلسه می‌دهد و با بررسی پرونده ختم رسیدگی را اعلام و طی دادنامه غیابی شماره 1085 - 1393/08/14 ضمن شرح دعوای خواهان و انعکاس اظهارات وی و وکیل مشارالیه چنین رای می‌دهد- نظر به اختلاف حاصله دادگاه قرار ارجاع امر به داوری صادر اما مساعی دادگاه و داوران منتج به سازش نشد، النهایه دادگاه ب. ت. ب. تصویر مصدق سند نکاحیه به شماره ترتیب 14645 مورخ 1391/07/26 تنظیمی در دفترخانه شماره... کرمانشاه و احراز علقه زوجیت دعوای خواهان را ثابت، مستندا به مواد 24 و 26 و 27 و 28 و 29 و 31 و 34 از قانون حمایت خانواده و 1082 و 1133 و 1148 و 1109 از قانون مدنی به خواهان آقای ب.ف. اجازه داده می‌شود تا پس از قطعیت حکم صادره به یکی از دفاتر رسمی طلاق مراجعه و با شرایط ذیل نسبت به اجرای صیغه طلاق رجعی نوبت اول اقدام نماید ضمنا رعایت وجود شرایط صحت اجرای صیغه طلاق از جمله مواد 1134 و 1135 و 1138 و 1141 و 1142 از قانون مدنی بر عهده مجری محترم صیغه طلاق م. ب. مدت اعتبار گواهی حاضر 3 ماه پس از تاریخ ابلاغ رای قطعی یا قطعی شدن رای است. شرایط ب. ت. ب. ادله شده از سوی زوج- زوجین در خصوص مهریه- جهیزیه- نفقه گذشته و آینده- طلاجات دارای پرونده هستند لذا اظهارنظر منتفی است ب. ت. ب. اینکه تعیین اجرت‌المثل و نفقه از امور تخصصی نمی‌باشد دادگاه راسا به ازاء هر سال مبلغ هفتصد هزار تومان به‌عنوان اجرت‌المثل کارهای ایام زوجیت و مجموعا چهارصد و پنجاه هزار تومان به‌عنوان نفقه ایام عده تعیین که زوج قبل از اجرای صیغه طلاق مکلف به پرداخت آن به زوجه است. این رای در تاریخ 1393/09/08 ابلاغ و خانم خ.ی. در تاریخ 1393/11/07 نسبت به آن اعتراض و تقاضای فرجام‌خواهی می‌کند، پرونده جهت رسیدگی پس از تبادل لوایح به دیوان‌عالی کشور ارسال که به این شعبه ارجاع می‌گردد. مشروح مفاد لوایح به طرفین به هنگام ملاحظه گزارش قرائت خواهد شد. رای شعبه دیوان عالی کشور بر دادنامه فرجام‌خواسته ایراد وارد است 1 - بر اساس رونوشت سند نکاحیه شماره ترتیب 14645 مورخ 1391/07/26 دفتر رسمی ازدواج... کرمانشاه مهریه زوجه تعداد سیصد قطعه سکه تمام بهار آزادی طرح جدید است که به‌صراحت قید شده، سکه‌های مرقوم بر ذمه زوج است که عندالمطالبه به زوجه بپردازد 2 - به استناد قسمت اخیر ماده 29 قانون حمایت خانواده مصوب 1391/12/01 مجلس شورای اسلامی «... ثبت طلاق موکول به تادیه حقوق مالی زوجه است طلاق در صورت رضایت زوجه یا صدور حکم قطعی دایر بر اعسار زوج یا تقسیط محکوم‌به نیز ثبت می‌شود» نظر به مندرجات پرونده و غیابی بودن رای بدوی و اظهارات ف. خ. د. این مرحله و لایحه تقدیمی مشارالیها اقتضاء داشت دادگاه محترم شعبه --- دادگاه عمومی کرمانشاه با تعیین وقت دادرسی و دعوت اصحاب دعوا در محکومیت زوج بابت مهریه و نفقه و جهیزیه و چگونگی بازپرداخت مهریه و نفقه از سوی زوج و تحویل جهیزیه پرسش شده و نتیجه رای صادره احتمالی در مورد مهریه و نفقه و جهیزیه از شعبه‌های مربوطه استعلام و چنانچه در اجرای حکم قطعی از طریق اجرای احکام نحوه بازپرداخت آن سوابق را مطالبه و مندرجات آن را در پرونده درج می‌نمود. و از طرفی برخلاف استدلال دادگاه بر اساس تبصره ماده 336 قانون مدنی در مورد تعیین میزان اجرت و نفقه از موارد فنی و تخصصی است و تعیین مقدار اجرت‌المثل و نفقه نیز پس از جلب نظر کارشناس دارای اعتبار است بدون جلب نظر کارشناس و راسا موجه به‌نظر نمی‌رسد بر همین اساس رسیدگی ناقص و نارسا تشخیص مستندا به بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب سال 1379 رای فرجام‌خواسته نقض و پرونده برای ادامه رسیدگی به همان شعبه ارجاع می‌گردد. مستشاران شعبه --- دیوان‌عالی کشور