نوع طلاق ناشی از اعمال وکالت توسط زوجه

رأی خلاصه جریان پرونده خلاصه جریان پرونده آقای س. ه. به وکالت از خانم ن. برزگر توانا در تاریخ 93/2/20 د. ب. ط. آقای ع. ف. به خواسته طلاق تقدیم نموده و در متن دادخواست چنین توضیح داده است که موکله همسر رسمی و شرعی خوانده م. ب. ثمره زندگی مشترک یک فرزند پسر است متأسفانه خوانده چند سالی است که معتاد به مواد مخدر ازنوع شیشه و غیره گردیده و این امر سبب رخوت و بیکاری و موجب سرافکندگی شده و به اساس زندگی خانوادگی خلل وارد آورده و ادامه زندگی زناشویی را غیر ممکن ساخته است علی هذا رسیدگی و صدور گواهی عدم امکان سازش برای اجرای صیغه طلاق به لحاظ ابتلای خوانده به مواد مخدر از نوع شیشه مورد;استدعاست وکیل خواهان به ضمیمه دادخواست تصویر سند رسمی ازدواج تقدیم نموده که مطابق آن تاریخ وقوع عقد 1383/10/17 و مهریه زوجه تعداد 664 عدد سکه طلا بر ذمه زوج است که باید عندالمطالبه بپردازد پرونده مذکور پس از ارجاع به شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی شهرستان دشتستان درجریان رسیدگی قرارگرفته است خانم … ب. ت. و. خود را وکیل خوانده معرفی و در پرونده ورود کرده است . خوانده از دادگاه درخواست نموده تا وی را جهت تست اعتیاد به پزشکی قانونی معرفی نمایند که به همین گونه عمل شده است ( صفحه 16 ) سپس قرار ارجاع امر به داوری صادر گردیده است درجلسه دادرسی مورخ 1393/5/12 طرفین دعوی و وکلایشان حضور یافته اند خ. ت. د. که دیگر ادامه زندگی مشترک برایم ممکن نیست ایشان از بدو زندگی اعتیاد داشته و به دفعات تحت درمان قرارگرفته ولی هیچگونه توجهی ننموده و به جایی رسیده که تریاک و مواد مخدر استفاده می نمود هرچند طلاق برایم دشوار است ولی راه چاره ای ندارم خ. د. م. دفاع بیان داشته حدود ده سال است که ازدواج کرده ایم یک فرزند پسر هشت ونیم ساله داریم حدود یک سال است که با همسرم اختلاف دارم هشت سال است که مواد مخدر استفاده می کنم اوایل تریاک و بعد شیشه مصرف می کردم آخرین مرتبه ای که شیشه مصرف کردم سه ماه قبل بود مدتی است که ترک کرده ام پس از جلسه مذکور نظریه داور منتخب زوجه و همچنین نظریه داور منصوب زوج واصل شده و دلالت بر عدم توفیق آنان درحصول صلح وسازش بین زوجین دارد . داور زوجه در نظر خود که در راستای طلاق زوجین ابراز شده مرقوم داشته ب. ت. ب. وضعیت اخلاقی و اعتیاد زوج به مواد مخدر زوج صلاحیت حضانت و نگهداری از فرزند مذکور را ندارد دادگاه در وقت فوق العاده با اعلام ختم رسیدگی مبادرت به صدور دادنامه شماره 930001606 مورخ 93/8/27 کرده و طی آن با تصریح به اینکه خوانده به مصرف تریاک و شیشه صریحاً اقرار نموده دعوی خواهان را محرز تشخیص و مستنداً به ماده 1119 قانون مدنی و دیگر موادی که مرتبط با قضیه است با احراز تحقق بندهای دوم و هفتم از شرایط ضمن عقد مندرج در سند رسمی ازدواج به خواهان اجازه داده با مراجعه به دفتر رسمی طلاق و اعمال وکالت حاصل از طریق تحقق شرط مذکور خ. ر. ب. طلاق بائن مطلقه نماید در ادامه رأی تصریح شده زوجه در این پرونده ادعای مالی مطرح ننموده و حضانت دائمی فرزند مشترک به عهده زوجه است و زوج در هفته یک روز حق ملاقات با فرزند را دارد . پس از ابلاغ دادنامه مذکور خانم … ز. ب. ت. دادخواست تجدید نظرخواهی و ارائه تصویر گواهی مورخ 93/4/25 پزشکی قانونی که طی آن نتیجه تست مواد مخدر زوج منفی اعلام شده در لایحه اعتراضی خود اعلام نموده موکل در زمان طرح دعوی پاک و عاری از هرگونه مصرف مواد مخدر بوده است در مقام تبادل لوایح شخص ت. ن. خ. از دادگاه بدوی درخواست نموده راجع به سوابق درمانی اعتیاد زوج استعلام شود ( با وجودی که دادگاه بدوی رأی خود را صادر کرده است ) شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی شهرستان دشتستان نیز در این خصوص از مدیریت کمپ ترک اعتیاد م. و مرکز ترک اعتیاد ت.( شیراز ) و بخش اعصاب و روان برازجان استعلام نموده است . سه مرکز یاد شده در پاسخ استعلام به عمل آمده اقدامات درمانی و بستری شدن آقای ع. ف. جهت ترک اعتیاد که مربوط به سالهای 1391 تا 1393 است را منعکس و اعلام کرده اند ت. ن. خ. و وکیل وی درپاسخ به مطالب وکیل ت. ن. خ. دفاعیات و مطالب خود را مطرح کرده و وکیل ت. ن. خ. با قید اینکه اعتیاد زوج به مصرف مواد مخدر در مدت هشت سال مصداق بارز عسر و حرج م. ب. به سِمَت وکیل ت. ن. خ. که کارآموز وکالت بوده و حق اعلام وکالت در پرونده طلاق را نداشته ایراد کرده است . پرونده تجدیدنظرخواهی مذکور در شعبه سوم دادگاه تجدید نظر استان بوشهر مطرح شده و شعبه یاد شده با پذیرش ایراد مطروحه و اینکه وکیل مذکورحق تقدیم دادخواست تجدید نظرخواهی نداشته پرونده را جهت ابلاغ دادنامه بدوی به خوانده و جری تشریفات قانونی به دادگاه بدوی اعاده نموده است . در همین راستا آقای س. ب. ب. ت. و. خود را وکیل خوانده معرفی و با تقدیم دادخواست تجدیدنظرخواهی به رأی صادره اعتراض کرده است . پرونده مجدداٌ در شعبه سوم دادگاه تجدید نظر استان بوشهر مطرح شده و با تعیین وقت طرفین به رسیدگی دعوت شده اند درجلسه دادرسی مورخ 94/8/19 طرفین و وکلای آنان حضور یافته و مطالب و مدافعات خود را مطرح کرده اند. دفاعیات ت. ن. خ. بر این مبنا استوار است که اعتیاد خود را ترک نموده و زوجه پاسخ داده برای ترک اعتیاد به اندازه کافی به شوهرش فرصت داده ولی سودی نداشته و زمانی که یقین حاصل کرده زوج معتاد است فرزندش یک سال و نیمه بوده و الان ده سال سن دارد و بیش از این نمی توانم تحمل کنم در خاتمه جلسه مذکور دادگاه به وکیل زوجه اخطار کرده مبنای دعوی خود را از حیث اینکه طلاق بر اساس تحقق شرط ضمن عقد نکاح است یا به علت حدوث عسر و حرج در زندگی مشترک مشخص و به صراحت اعلام نماید یک برگ گواهی مرکز بهداشتی درمانی ولی عصر شیراز ارائه شده که حسب مفاد آن نتیجه آزمایش اعتیاد زوج منفی اعلام گردیده است ( صفحه 133 ) وکیل ت. ن. خ. لایحه ای ارائه نموده و در خاتمه آن مرقوم داشته با عنایت به بندهای دوم و هفتم از شرایط ضمن عقد ازدواج که اختیار طرح دعوی طلاق را در صورت وجود شروط مذکور به زوجه واگذار نموده تأیید حکم بدوی را خواستار شده است سپس دادگاه با اعلام ختم رسیدگی مبادرت به صدور دادنامه شماره 940001048 مورخ 94/9/22 کرده و طی آن با انعکاس جریان امر و اشاره به اینکه به لحاظ استعمال مواد مخدر از ناحیه ت. ن. خ. سابقاً این حق برای ت. ن. خ. ( به اشتباه ت. ن. خ. قید گردیده ) ایجاد شده و مشارالیها می تواند از حق مکتسبه سابق خود استفاده کرده و اجبار مشروط علیه را به انجام آن یعنی مطلقه نمودن خویش بخواهد نهایتاً با رد تجدید نظرخواهی و ضمن اصلاح آن از حیث حضانت فرزند پسر 11 ساله مشترک که به زوج محول و نحوه ملاقات نیز تعیین شده دادنامه تجدیدنظرخواسته را تأیید نموده اند پس از ابلاغ دادنامه مذکور هر دو طرف پرونده نسبت به رأی صادره فرجام خواهی نموده اند مبنای فرجام خواهی آقای س. ه. وکیل زوجه به این جهت است که چون زوج معتاد بوده و صلاحیت اخلاقی برای حضانت فرزند مشترک را ندارد باید حضانت فرزند مذکور به زوجه محول شود . آقای س. ب. وکیل زوج نیز با تقدیم دادخواست فرجام خواهی و طی لایحه ضمیمه آن به رأی صادره اعتراض کرده و با قید اینکه زوج در حال حاضر اعتیاد نداشته و نمی توان به شرط ضمن عقد استناد کرد صدور رأی شایسته را خواستار شده است پس از تبادل لوایح پرونده جهت رسیدگی فرجام خواهی طرفین به دیوان عالی کشور ارسال شده که به این شعبه ارجاع گردیده و اینک در دستور کار قرارگرفته و تحت نظر است لوایح وکلای طرفین هنگام شور قرائت خواهد شد .هیئت شعبه درتاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده با اعلام ختم رسیدگی چنین رأی می دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور رأی شعبه درخصوص فرجام خواهی آقای س. ه. به وکالت از خانم ن. ب. و همچنین فرجام خواهی آقای س. ب. وکیل آقای ع. ف. نسبت به دادنامه شماره 9409977740301048 مورخ 94/9/22 صادره از شعبه سوم دادگاه تجدید نظر استان بوشهر که طی آن رأی دادگاه بد و. م. ب. احراز تحقق بندهای دوم و هفتم از قسمت ب شرایط ضمن عقد نکاح و اذن به زوجه به منظور مطلقه نمودن خویش به طلاق بائن خلعی با اعمال وکالت اعطایی زوج و ضمن اصلاح رأی ازحیث حضانت فرزند مشترک زوجین و اعطای آن به زوج تأیید گردیده است و فرجام خواهی زوجه منحصراً از حیث اعطای حضانت فرزند پسر 11 ساله مشترک زوجین به زوج م. ب. و ف. خ. مدعی است زوج به لحاظ اعتیاد صلاحیت اخلاقی حضانت فرزند مشترک را ندارد و مبنای فرجام خواهی وکیل زوج نیز این است که زوج اعتیاد خود را ترک کرده و با این وصف شرط ضمن عقد حاکمیت نداشته و نقض دادنامه فرجام خواسته را تقاضا کرده است ن. ب. ا. حسب اوراق و محتویات پرونده و خصوصاً گواهی های متعدد صادره از مراکز ترک اعتیاد و اقرار زوج به اعتیاد سابق خود تحقق بندهای دوم و هفتم از شرایط ضمن عقد نکاح که مبنای آرای بدوی و فرجام خواسته در قسمت اذن به زوجه جهت مطلقه نمودن خود قرار گرفته محرز و مسلم بوده و احکام مذکور در این قسمت فاقد ایراد و اشکال مؤثر شرعی و قانونی تشخیص می گردد فلذا ضمن رد فرجام خواهی وکیل زوج و با تذکر به اینکه در اجرای ماده 31 قانون حمایت خانواده ارائه گواهی پزشک ذی صلاح در مورد وجود جنین یا عدم آن برای ثبت طلاق الزامی است و همچنین توجهاَ به اعمال وکالت از ناحیه زوجه در مطلقه نمودن خویش انتخاب نوع طلاق از حیث رجعی یا بائن خلعی با مشارالیها م. ب. که در صورت بذل مالی و قبول بذل به وکالت از زوج نوع طلاق بائن و در غیر این صورت رجعی خواهد بود مستنداً به ماده 403 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب درامور مدنی دادنامه فرجام خواسته در این قسمت با اصلاح مذکور ابرام می گردد و اما در قسمت حضانت فرزند مشترک زوجین که مطابق دادنامه فرجامخواسته به پدر محول شده و به این لحاظ مورد اعتراض وکیل زوجه قرارگرفته به جهت نقص تحقیقات دادنامه مذکور در وضعیت فعلی در این بخش قابلیت ابرام نداشته و درخور نقض است و اقتضاء دارد دادگاه محترم ضمن تحقیقات مقتضی و عنداللزوم معاینه محل سکونت زوج و تحقیق از اهالی محل راجع به وضعیت اخلاقی زوج به طور کلی و بحث اعتیاد وی بررسی لازم را انجام داده و پس از تشخیص مصلحت طفل و اینکه مناسب است نزد کدام یک از والدین بماند توجهاً به تبصره الحاقی به ماده 1169 قانون مدنی تصمیم شایسته اتخاذ نماید فلذا مستنداً به بند 5 ماده 371 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب درامور مدنی دادنامه فرجام خواسته دراین قسمت نقض و در اجرای بند الف ماده 401 قانون مرقوم پرونده جهت ادامه رسیدگی به دادگاه محترم صادر کننده رأی منقوض ارجاع می شود این رأی قطعی است . شعبه سی ام دیوان عالی کشور رئیس : محمد علی کریم پور; عضو معاون : غلامرضا شاکری فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی نوع طلاق ناشی از اعمال وکالت توسط زوجه در تاریخ 10 شهریور 1395، شعبه دیوان عالی کشور به پرونده‌ای رسیدگی نمود که در آن، درخواست طلاق به دلیل اعتیاد ی. ا. ط. به مواد مخدر مطرح شده بود. خواهان ادعا کرد که اعتیاد طرف مقابل موجب اختلال در زندگی مشترک آنان و غیرممکن شدن ادامه زندگی شده است. طرف مقابل در دفاعیات خود به ترک اعتیاد اشاره کرده و درخواست آزمایش اعتیاد را مطرح نمود. دادگاه بدوی با استناد به ماده 1119 قانون مدنی و احراز شرایط ضمن عقد، به خواهان اجازه طلاق داده و حضانت فرزند را به زوجه واگذار نمود. پس از تجدیدنظرخواهی و انجام بررسی‌های لازم، دادگاه تجدیدنظر رای بدوی را تایید کرد و حضانت فرزند را به طرف مقابل محول نمود. در نهایت، دیوان عالی کشور با تایید برخی از بخش‌های رای بدوی و نقض بخش مربوط به حضانت فرزند، پرونده را برای تحقیقات بیشتر به دادگاه بدوی ارجاع و حکم را قطعی اعلام کرد. تصمیمات اتخاذ شده بر اساس مواد قانونی شامل ماده 1119 قانون مدنی و بند 5 ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی بوده است. تاریخ دادنامه قطعی: 1395/06/10 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: در صورت تخلف زوج از شروط ضمن عقد و اعمال وکالت از ناحیه زوجه در مطلقه نمودن خویش، انتخاب نوع طلاق از حیث رجعی یا بائن خلعی با مشارالیها م. ب. که در صورت بذل مال و قبول بذل به وکالت از زوج، نوع طلاق بائن و در غیر این صورت رجعی خواهد بود. رای شعبه دیوان عالی کشور شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- شعبه: شعبه سی ام دیوان عالی کشور تاریخ: 1395/06/10 - 12 : 12 قاضی: محمدعلی کریم پور قاضی: غلامرضا شاکری آقای س. ه. به وکالت از خانم ن. برزگر توانا در تاریخ 93/2/20 د. ب. ط. آقای ع. ف. به خواسته طلاق تقدیم نموده و در متن دادخواست چنین توضیح داده است که موکله همسر رسمی و شرعی خوانده م. ب. ثمره زندگی مشترک یک فرزند پسر است متاسفانه خوانده چند سالی است که معتاد به مواد مخدر ازنوع شیشه و غیره گردیده و این امر سبب رخوت و بیکاری و موجب سرافکندگی شده و به اساس زندگی خانوادگی خلل وارد آورده و ادامه زندگی زناشویی را غیر ممکن ساخته است علی هذا رسیدگی و صدور گواهی عدم امکان سازش برای اجرای صیغه طلاق به لحاظ ابتلای خوانده به مواد مخدر از نوع شیشه م. ا. وکیل خواهان به ضمیمه دادخواست تصویر سند رسمی ازدواج تقدیم نموده که مطابق آن تاریخ وقوع عقد 1383/10/17 و مهریه زوجه تعداد 664 عدد سکه طلا بر ذمه زوج است که باید عندالمطالبه بپردازد پرونده مذکور پس از ارجاع به شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی شهرستان دشتستان درجریان رسیدگی قرارگرفته است خانم … ب. ت. و. خود را وکیل خوانده معرفی و در پرونده ورود کرده است. خوانده از دادگاه درخواست نموده تا وی را جهت تست اعتیاد به پزشکی قانونی معرفی نمایند که به همین گونه عمل شده است (صفحه 16 ) سپس قرار ارجاع امر به داوری صادر گردیده است درجلسه دادرسی مورخ 1393/05/12 طرفین دعوی و وکلایشان حضور یافته اند خ. ت. د. که دیگر ادامه زندگی مشترک برایم ممکن نیست ایشان از بدو زندگی اعتیاد داشته و به دفعات تحت درمان قرارگرفته ولی هیچگونه توجهی ننموده و به جایی رسیده که تریاک و مواد مخدر استفاده می نمود هرچند طلاق برایم دشوار است ولی راه چاره ای ندارم خ. د. م. دفاع بیان داشته حدود ده سال است که ازدواج کرده ایم یک فرزند پسر هشت ونیم ساله داریم حدود یک سال است که با همسرم اختلاف دارم هشت سال است که مواد مخدر استفاده می کنم اوایل تریاک و بعد شیشه مصرف می کردم آخرین مرتبه ای که شیشه مصرف کردم سه ماه قبل بود مدتی است که ترک کرده ام پس از جلسه مذکور نظریه داور منتخب زوجه و همچنین نظریه داور منصوب زوج واصل شده و دلالت بر عدم توفیق آنان درحصول صلح وسازش بین زوجین دارد. داور زوجه در نظر خود که در راستای طلاق زوجین ابراز شده مرقوم داشته ب. ت. ب. وضعیت اخلاقی و اعتیاد زوج به مواد مخدر زوج صلاحیت حضانت و نگهداری از فرزند مذکور را ندارد دادگاه در وقت فوق العاده با اعلام ختم رسیدگی مبادرت به صدور دادنامه شماره --- مورخ 93/8/27 کرده و طی آن با تصریح به اینکه خوانده به مصرف تریاک و شیشه صریحا اقرار نموده دعوی خواهان را محرز تشخیص و مستندا به ماده 1119 قانون مدنی و دیگر موادی که مرتبط با قضیه است با احراز تحقق بندهای دوم و هفتم از شرایط ضمن عقد مندرج در سند رسمی ازدواج به خواهان اجازه داده با مراجعه به دفتر رسمی طلاق و اعمال وکالت حاصل از طریق تحقق شرط مذکور خ. ر. ب. طلاق بائن مطلقه نماید در ادامه رای تصریح شده زوجه در این پرونده ادعای مالی مطرح ننموده و حضانت دائمی فرزند مشترک به عهده زوجه است و زوج در هفته یک روز حق ملاقات با فرزند را دارد. پس از ابلاغ دادنامه مذکور خانم … ز. ب. ت. دادخواست تجدید نظرخواهی و ارائه تصویر گواهی مورخ 93/4/25 پزشکی قانونی که طی آن نتیجه تست مواد مخدر زوج منفی اعلام شده در لایحه اعتراضی خود اعلام نموده موکل در زمان طرح دعوی پاک و عاری از هرگونه مصرف مواد مخدر بوده است در مقام تبادل لوایح شخص ت. ن. خ. از دادگاه بدوی درخواست نموده راجع به سوابق درمانی اعتیاد زوج استعلام شود (با وجودی که دادگاه بدوی رای خود را صادر کرده است) شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی شهرستان دشتستان نیز در این خصوص از مدیریت کمپ ترک اعتیاد میلاد برازجان و مرکز ترک اعتیاد تولدی دیگر (شیراز) و بخش اعصاب و روان برازجان استعلام نموده است. سه مرکز یاد شده در پاسخ استعلام به عمل آمده اقدامات درمانی و بستری شدن آقای ع. ف. جهت ترک اعتیاد که مربوط به سالهای 1391 تا 1393 است را منعکس و اعلام کرده اند ت. ن. خ. و وکیل وی درپاسخ به مطالب وکیل ت. ن. خ. دفاعیات و مطالب خود را مطرح کرده و وکیل ت. ن. خ. با قید اینکه اعتیاد زوج به مصرف مواد مخدر در مدت هشت سال مصداق بارز عسر و حرج م. ب. به سِمَت وکیل ت. ن. خ. که کارآموز وکالت بوده و حق اعلام وکالت در پرونده طلاق را نداشته ایراد کرده است. پرونده تجدیدنظرخواهی مذکور در شعبه سوم دادگاه تجدید نظر استان بوشهر مطرح شده و شعبه یاد شده با پذیرش ایراد مطروحه و اینکه وکیل مذکورحق تقدیم دادخواست تجدید نظرخواهی نداشته پرونده را جهت ابلاغ دادنامه بدوی به خوانده و جری تشریفات قانونی به دادگاه بدوی اعاده نموده است. در همین راستا آقای س. ب. ب. ت. و. خود را وکیل خوانده معرفی و با تقدیم دادخواست تجدیدنظرخواهی به رای صادره اعتراض کرده است. پرونده مجدداٌ در شعبه سوم دادگاه تجدید نظر استان بوشهر مطرح شده و با تعیین وقت طرفین به رسیدگی دعوت شده اند درجلسه دادرسی مورخ 94/8/19 طرفین و وکلای آنان حضور یافته و مطالب و مدافعات خود را مطرح کرده اند. دفاعیات ت. ن. خ. بر این مبنا استوار است که اعتیاد خود را ترک نموده و زوجه پاسخ داده برای ترک اعتیاد به اندازه کافی به شوهرش فرصت داده ولی سودی نداشته و زمانی که یقین حاصل کرده زوج معتاد است فرزندش یک سال و نیمه بوده و الان ده سال سن دارد و بیش از این نمی توانم تحمل کنم در خاتمه جلسه مذکور دادگاه به وکیل زوجه اخطار کرده مبنای دعوی خود را از حیث اینکه طلاق بر اساس تحقق شرط ضمن عقد نکاح است یا به علت حدوث عسر و حرج در زندگی مشترک مشخص و به صراحت اعلام نماید یک برگ گواهی مرکز بهداشتی درمانی ولی عصر شیراز ارائه شده که حسب مفاد آن نتیجه آزمایش اعتیاد زوج منفی اعلام گردیده است (صفحه 133 ) وکیل ت. ن. خ. لایحه ای ارائه نموده و در خاتمه آن مرقوم داشته با عنایت به بندهای دوم و هفتم از شرایط ضمن عقد ازدواج که اختیار طرح دعوی طلاق را در صورت وجود شروط مذکور به زوجه واگذار نموده تایید حکم بدوی را خواستار شده است سپس دادگاه با اعلام ختم رسیدگی مبادرت به صدور دادنامه شماره --- مورخ 94/9/22 کرده و طی آن با انعکاس جریان امر و اشاره به اینکه به لحاظ استعمال مواد مخدر از ناحیه ت. ن. خ. سابقا این حق برای ت. ن. خ. (به اشتباه ت. ن. خ. قید گردیده) ایجاد شده و مشارالیها می‌تواند از حق مکتسبه سابق خود استفاده کرده و اجبار مشروط علیه را به انجام آن یعنی مطلقه نمودن خویش بخواهد نهایتا با رد تجدید نظرخواهی و ضمن اصلاح آن از حیث حضانت فرزند پسر 11 ساله مشترک که به زوج محول و نحوه ملاقات نیز تعیین شده دادنامه تجدیدنظرخواسته را تایید نموده‌اند پس از ابلاغ دادنامه مذکور هر دو طرف پرونده نسبت به رای صادره فرجام خواهی نموده‌اند مبنای فرجام خواهی آقای س. ه. وکیل زوجه به این جهت است که چون زوج معتاد بوده و صلاحیت اخلاقی برای حضانت فرزند مشترک را ندارد باید حضانت فرزند مذکور به زوجه محول شود. آقای س. ب. وکیل زوج نیز با تقدیم دادخواست فرجام خواهی و طی لایحه ضمیمه آن به رای صادره اعتراض کرده و با قید اینکه زوج در حال حاضر اعتیاد نداشته و نمی توان به شرط ضمن عقد استناد کرد صدور رای شایسته را خواستار شده است پس از تبادل لوایح پرونده جهت رسیدگی فرجام خواهی طرفین به دیوان عالی کشور ارسال شده که به این شعبه ارجاع گردیده و اینک در دستور کار قرارگرفته و تحت نظر است لوایح وکلای طرفین هنگام شور قرائت خواهد شد.هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده با اعلام ختم رسیدگی چنین رای می دهد: در خصوص فرجام خواهی آقای س. ه. به وکالت از خانم ن. برزگر و همچنین فرجام خواهی آقای س. ب. وکیل آقای ع. ف. نسبت به دادنامه شماره --- مورخ 94/9/22 صادره از شعبه سوم دادگاه تجدید نظر استان بوشهر که طی آن رای دادگاه بد و. م. ب. احراز تحقق بندهای دوم و هفتم از قسمت ب شرایط ضمن عقد نکاح و اذن به زوجه به منظور مطلقه نمودن خویش به طلاق بائن خلعی با اعمال وکالت اعطایی زوج و ضمن اصلاح رای ازحیث حضانت فرزند مشترک زوجین و اعطای آن به زوج تایید گردیده است و فرجام خواهی زوجه منحصرا از حیث اعطای حضانت فرزند پسر 11 ساله مشترک زوجین به زوج م. ب. و ف. خ. مدعی است زوج به لحاظ اعتیاد صلاحیت اخلاقی حضانت فرزند مشترک را ندارد و مبنای فرجام خواهی وکیل زوج نیز این است که زوج اعتیاد خود را ترک کرده و با این وصف شرط ضمن عقد حاکمیت نداشته و نقض دادنامه فرجام خواسته را تقاضا کرده است ن. ب. ا. حسب اوراق و محتویات پرونده و خصوصا گواهی های متعدد صادره از مراکز ترک اعتیاد و اقرار زوج به اعتیاد سابق خود تحقق بندهای دوم و هفتم از شرایط ضمن عقد نکاح که مبنای آرای بدوی و فرجام خواسته در قسمت اذن به زوجه جهت مطلقه نمودن خود قرار گرفته محرز و مسلم بوده و احکام مذکور در این قسمت فاقد ایراد و اشکال موثر شرعی و قانونی تشخیص می‌گردد فلذا ضمن رد فرجام خواهی وکیل زوج و با تذکر به اینکه در اجرای ماده 31 قانون حمایت خانواده ارائه گواهی پزشک ذی صلاح در مورد وجود جنین یا عدم آن برای ثبت طلاق الزامی است و همچنین توجهاَ به اعمال وکالت از ناحیه زوجه در مطلقه نمودن خویش انتخاب نوع طلاق از حیث رجعی یا بائن خلعی با مشارالیها م. ب. که در صورت بذل مالی و قبول بذل به وکالت از زوج نوع طلاق بائن و در غیر این صورت رجعی خواهد بود مستندا به ماده 403 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی دادنامه فرجام خواسته در این قسمت با اصلاح مذکور ابرام می‌گردد و اما در قسمت حضانت فرزند مشترک زوجین که مطابق دادنامه فرجامخواسته به پدر محول شده و به این لحاظ مورد اعتراض وکیل زوجه قرارگرفته به جهت نقص تحقیقات دادنامه مذکور در وضعیت فعلی در این بخش قابلیت ابرام نداشته و درخور نقض است و اقتضاء دارد دادگاه محترم ضمن تحقیقات مقتضی و عنداللزوم معاینه محل سکونت زوج و تحقیق از اهالی محل راجع به وضعیت اخلاقی زوج به طور کلی و بحث اعتیاد وی بررسی لازم را انجام داده و پس از تشخیص مصلحت طفل و اینکه مناسب است نزد کدام یک از والدین بماند توجها به تبصره الحاقی به ماده 1169 قانون مدنی تصمیم شایسته اتخاذ نماید فلذا مستندا به بند 5 ماده 371 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی دادنامه فرجام خواسته دراین قسمت نقض و در اجرای بند الف ماده 401 قانون مرقوم پرونده جهت ادامه رسیدگی به دادگاه محترم صادر کننده رای منقوض ارجاع می‌شود این رای قطعی است.