هیات تخصصی اراضی شهرسازی ، منابع طبیعی و محیط زیست

هیات تخصصی اراضی شهرسازی ، منابع طبیعی و محیط زیست * شماره پــرونـــده : هـ ع/0000749 شماره دادنامه: 140109970906000 386 تاریخ: 19/ 06 /1401 * شاکی : آقای … *طرف شکایت : وزارت راه و شهرسازی *موضوع شکایت و خواسته : ابطال جدول شماره 4 و توضیحات ذیل آن از اصلاحیه دستورالعمل تشخیص صلاحیت و صدور پروانه اشتغال به کار شرکت های خدمات فنی آزمایشگاهی ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ * شاکی د. ب. ط. وزارت راه و شهرسازی به خواسته ابطال جدول شماره 4 و توضیحات ذیل آن از اصلاحیه دستورالعمل تشخیص صلاحیت و صدور پروانه اشتغال به کار شرکت های خدمات فنی آزمایشگاهی به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر م. ب. : جدول شماره 4- امتیازدهی شرکتهای خدمات فنی آزمایشگاهی برای هر گرایش موضوع امتیاز به ازای هر نفر مدرک متناسب با موضوع آزمایشگاه دیپلم ساختمان 2 کاردانی 4 کارشناسی 6 کارشناسی ارشد 12 دکترا 15 حداکثر امتیاز 20 مدرک غیر متناسب با موضوع آزمایشگاه کاردانی 1 کارشناسی 2 کارشناسی ارشد 3 دکترا 4 حداکثر امتیاز 5 پایه مهندسی پایه 3 8 پایه 2 12 پایه 1 16 ارشد 20 پایه کاردانی پایه 3 2 پایه 2 3 پایه 1 4 -شرکت‌ها برای دریافت بالاترین پایه علاوه بر امتیازات جدول شماره (4) بایستی نسبت به پیاده کردن استاندارد ملی 17025 اقدام نمایند. - رشته های متناسب با موضوع آزمایشگاه ژیوتکنیک،کارشناسی عمران- عمران،کارشناسی عمران با گرایش خاک،کارشناسی ارشدژیوتکنیک و یا خاک و پی با پایه عمران و رشته های غیر متناسب (سایر رشته های هفت‌گانه مهندسی ساختمان، فیزیک، زمین‌شناسی، معدن و شیمی) م. ب.. - رشته های متناسب با موضوع آزمایشگاه بتن،کارشناسی عمران- عمران، سازه، ساختمان،کارشناسی ارشد سازه یا زلزله یا مدیریت ساخت با پایه عمران و رشته های غیر متناسب (سایر رشته های هفت‌گانه مهندسی ساختمان و شیمی) م. ب.. - رشته های متناسب با موضوع آزمایشگاه جوش، رشته های کارشناسی عمران- عمران، جوش و متالوژی م. ب. و رشته های غیر متناسب (سایر رشته های هفت‌گانه مهندسی ساختمان، شیمی و مهندسی صنایع گرایش تولید صنعتی) م. ب.. - انجام آزمایش‌های مصالح و موارد خاص بر حسب نیاز باید در یکی از آزمایشگاه های مرجع دارای صلاحیت، (آزمایشگاه مکانیک خاک وزارت راه، ساخت آزما، دانشگاه های معتبر و...) انجام گردد. *دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت : ن. ب. ا. رشته های عمران، معماری، برق، مکانیک، نقشه برداری، شهرسازی و ترافیک هستند وجود تعریف رشته های غیر متناسب در جدول شماره 2 دستورالعمل تأسیس شرکت‌های آزمایشگاه فاقد وجاهت قانونی است لذا احتساب امتیاز برای رشته های غیر متناسب (فیزیک، زمین‌شناسی، معدن، شیمی، جوش، متالوژی، صنایع گرایش تولید صنعتی) در این دستورالعمل امری لغو و غیرقانونی است. همچنین با وجود تعریف صلاحیت‌های ماده 13 آیین‌نامه اجرایی قانون و اعتبار قانونی هر صلاحیت مهندسی بنا به ماده 4 قانون که مهندس را مکلف به خدمات مهندسی در حدود صلاحیت خود نموده است خصوصاً که ارایه خدمات مهندسی خارج از حدود صلاحیت بنا به ماده 22 آن قانون ممنوع و بنا به ماده 91 آیین‌نامه اجرایی تخلف محسوب می‌شود. لذا اعتبار بخشی به سایر رشته های هفت‌گانه مهندسی (معماری، برق، مکانیک، نقشه برداری، شهرسازی، ترافیک) در شرکت‌های آزمایشگاه ژیوتکنیک که موضوع رشته عمران هستند ولو به عنوان رشته های غیرمتناسب امری غیر قانونی توسط وزارت راه و شهرسازی است. لذا مستدعی است ردیف‌های امتیاز تعریف شده در جدول شماره 2 دستورالعمل به شماره 55745/400/91 تاریخ 11 آذر 1391 وزارت راه و شهرسازی در بخش رشته و مدرک غیر متناسب با موضوع آزمایشگاه و تعاریف به کار برده شده در بخش زیرین جدول در بخش رشته های غیر متناسب با موضوع آزمایشگاه ژیوتکنیک، رشته های غیر متناسب با موضوع آزمایشگاه بتن، رشته های غیر متناسب با موضوع آزمایشگاه جوش و رشته های متناسب با موضوع آزمایشگاه جوش یعنی جوش و متالوژی بند حداکثر امتیاز رشته های غیرمتناسب 30 درصدی به دلیل مغایرت‌های فوق‌الذکر ابطال گردند. * در پاسخ به شکایت مذکور ، مدیرکل دفتر توسعه مهندسی ساختمان به موجب لایحه شماره 430/38731 مورخ 1400/3/24 به طور خلاصه توضیح داده است که : 1 -مطابق بند 5 ماده 2 قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان (مصوب 1374)، یکی از اهداف و خط‌مشی‌های قانون مذکور، ارتقای کیفیت خدمات مهندسی و نظارت بر حسن اجرای خدمات مذکور م. ب.. 2-به استناد ماده 4 قانون فوق الاشاره، "از تاریخی که وزارت مسکن و شهرسازی با کسب نظر از وزارت کشور در هر محل حسب مورد اعلام نماید، اشتغال اشخاص حقیقی و حقوقی به آن دسته از امور فنی در بخش‌های ساختمان و شهرسازی که توسط وزارت یاد شده تعیین می‌شود؛ مستلزم داشتن صلاحیت حرفه ای است. این صلاحیت در مورد مهندسان از طریق پروانه اشتغال به کار مهندسی و در مورد کاردان‌های فنی و معماران تجربی از طریق پروانه اشتغال به کار کاردانی یا تجربی احراز می‌شود؛ مرجع صدور پروانه اشتغال به کار مهندسی و پروانه اشتغال به کاردانی و تجربی وزارت مسکن (راه) و شهرسازی تعیین می‌گردد. شرایط و ترتیب صدور، تمدید، ابطال و تغییر مدارک صلاحیت حرفه ای موضوع این ماده و چگونگی تعیین، حدود صلاحیت و ظرفیت اشتغال دارندگان آنها در آیین‌نامه اجرایی این قانون معین می‌شود . " 3-به استناد ماده 33 قانون مزبور، اصول و قواعد فنی که رعایت آنها در طراحی، محاسبه،اجرا، بهره برداری و نگهداری ساختمان‌ها به منظور اطمینان از ایمنی، بهداشت، بهره دهی مناسب، آسایش و صرفه اقتصادی و ضروری است. به وسیله وزارت مسکن(راه) و شهرسازی تدوین خواهد شد. وفق ماده 4 آیین‌نامه اجرایی قانون مذکور، دارندگان مدرک تحصیلی کارشناسی و بالاتر، در هر یک از «رشته های اصلی» یا«رشته های مرتبط» می‌توانند از طریق تقاضای صدور پروانه اشتغال به کار مهندسی ب. ت. ب. مدارک تحصیلی و سوابق کار و تجربه در یک یا چند زمینه خدمات مهندسی از قبیل طراحی، محاسبه، نظارت، اجرا، بهره برداری، نگهداری، کنترل و بازرسی عبور آزمایشگاهی، مدیریت ساخت و تولید، نصب، آموزش و تحقیق درخواست تشخیص صلاحیت نماید. به استناد ماده 10 آیین‌نامه اجرایی قانون یادشده، اشخاص حقوقی با دارا بودن شرایط و ارایه مدارک به شرح ماده مذکور، می‌توانند در یک یا چند رشته مشروط بر اینکه حداقل دو نفر از مدیران دارای پروانه اشتغال به کار مهندسی یا کاردانی باشند، تقاضای صدور پروانه اشتغال شخص حقوقی بنمایند. وفق بند 1-1 دستورالعمل تشخیص صلاحیت و صدور پروانه اشتغال به کار شرکت‌های خدمات فنی و آزمایشگاهی، به کلیه امور مربوط به آزمایشگاههای ژیوتکنیک، بتن و جوش در ساخت و ساز اطلاق می‌شود. مطابق بند 2-4 ماده 2 دستورالعمل تشخیص صلاحیت و صدور پروانه اشتغال به کار شرکت‌های خدمات فنی و آزمایشگاهی، مدیر عامل شرکت که مسیولیت و مدیریت شرکت با او می‌باشد؛ باید دارای پروانه اشتغال به کار مهندسی ساختمان حداقل در پای مورد درخواست و دارای مدرک تحصیلی متناسب دستورالعمل موصوف باشد. به منظور صدور پروانه اشتغال شخص حقوقی خدمات آزمایشگاهی برای هر یک از گرایش‌های مورد درخواست، می‌بایست حداقل یک نفر عضو هیات مدیره تمام وقت و دارای مدرک تحصیلی متناسب با گرایش مورد درخواست (اشاره شده در بند 1-1 دستورالعمل) در شرکت حضور داشته باشد . *نظریه تهیه کننده گزارش : با عنایت به اینکه رشته های (فیزیک /شیمی/زمین شناسی/معدن ومهندسی صنایع جزو رشتههای اصلی یا مرتبط موضوع مواد 6و 7 قانون نظام مهنسی و کنترل ساختمان نمی باشند لذا به موجب ماده 4 قانون مذکور امکان دخالت در امور فنی بخشهای مختلف ساختمان و ازمایشگاههای ژیوتکنیک ءبتن و جوش را ندارند لذا قسمتهای مربوطه در جدول شماره 4 و توضیحات ذیل ان قابل ابطال م. ب. . پرونده شماره هـ ع/0000749 مبنی بر ابطال جدول شماره 4 و توضیحات ذیل آن از اصلاحیه دستورالعمل تشخیص صلاحیت و صدور پروانه اشتغال به کار شرکتهای خدمات فنی آزمایشگاهی به شماره 91/400/55745 (مورخ 1391/9/11 وزارت راه و شهرسازی) ، در جلسه مورخ 1401/6/6 هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست مورد رسیدگی قرار گرفت و اعضا به شرح ذیل اقدام به صدور رای نمودند: رای هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست ن. ب. ا. هرچند مطابق ماده 4 قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان (مصوب 1374/12/22- اصلاحی 1390/3/31)، «از تاریخی که وزارت راه و شهرسازی با کسب نظر از وزارت کشور در هر محل حسب مورد اعلام نماید، اشتغال اشخاص حقیقی و ‌حقوقی به آن دسته از امور فنی در بخشهای ساختمان و شهرسازی که توسط وزارت یادشده تعیین می‌شود مستلزم داشتن صلاحیت حرفه‌ای است» و برخی از رشتههای مندرج در مقرره مورد شکایت از قبیل فیزیک، شیمی و زمینشناسی، غیرمتناسب بوده و به طور مستقیم با امور فنی بخشهای ساختمان و شهرسازی مرتبط نمیباشند، لکن ب. ت. ب. اینکه ماده 10 آییننامه اجرایی قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان (مصوب 1375/11/17 هیات وزیران) بیان میدارد «اشخاص حقوقی با دارا بودن شرایط و ارایه مدارک به شرح زیر میتوانند در یک یا چند رشته، مشروط بر اینکه حداقل دو نفر از مدیران آن دارای پروانه اشتغال به کار مهندسی یا کاردانی باشند، تقاضای صدور پروانه اشتغال شخص حقوقی بنمایند» و شرکتهای مذکور که دارای پروانه اشتغال میباشند، حداقل دو نفر از مدیران آن دارای پروانه اشتغال بوده و برخی از رشتههای موجود در آن شرکتها نیز متناسب با امور ساختمان و شهرسازی میباشند، بنابراین وجود بعضی از رشتههای غیرمتناسب یادشده در شرکتهای مذکور، مانعی جهت بهرهمندی آنان از امتیازات مندرج در مقرره مورد شکایت ایجاد نمیکند. بنا به مراتب فوق، جدول شماره 4 و توضیحات ذیل آن از اصلاحیه دستورالعمل تشخیص صلاحیت و صدور پروانه اشتغال به کار شرکتهای خدمات فنی آزمایشگاهی به شماره 91/400/55745 (مورخ 1391/9/11 وزارت راه و شهرسازی)، بنا بر نظر اکثریت اعضای هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست، مغایر قوانین نبوده و قابل ابطال تشخیص نمیگردد. این رای به استناد بند «ب» ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رییس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است. حمیدرضا شریعتفر رییس هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست دیوان عدالت اداری