هیات تخصصی شوراهای اسلامی

هیات تخصصی شوراهای اسلامی * شماره پــرونـــده : هـ ت/0300265-0300234-0300291 شماره دادنامه سیلور: 140431390002650929 تاریخ:1404/10/15 * شکات : سید محمدمهدی میررضایی - حسین دری جانی – مجتبی رضایی – محمود محمدزاده *طرف شکایت : نهاد ریاست جمهوری *موضوع شکایت و خواسته : ابطال آیین نامه اجرایی تبصره ماده 8 قانون درآمد پایدار و هزینه شهرداری ها و دهیاری ها موضوع تصویب نامه 215640ت 60709- 1402/11/23 هیات وزیران و اصلاحیه به شماره 100296ت 62896- 1403/07/07 * شاکی د. ب. ط. نهاد ریاست جمهوری به خواسته ابطال آیین نامه اجرایی تبصره ماده 8 قانون درآمد پایدار و هزینه شهرداری ها و دهیاری ها موضوع تصویب نامه 215640ت 60709- 1402/11/23 هیات وزیران و اصلاحیه به نامه شماره 100296ت 62896- 1403/07/07 اصلاح شده است به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر م. ب. : 215640ت 60709- 1402/11/23 هیات وزیران در جلسه 1402/11/15 به پیشنهاد وزارت کشور ، وزارت تعاون ، کار و رفاه اجتماعی و وزارت امور اقتصادی و دارایی (با همکاری کمیته امداد امام خمینی ( ره) و به استناد تبصره ماده (8) قانون درآمد پایدار هزینه شهرداری ها و دهیاری ها مصوب 1401 ، آیین نامه اجرایی تبصره یاد شده را به شرح زیر تصویب کرد: آیین نامه اجرایی تبصره ماده (8) قانون درآمد پایدار و هزینه شهرداری ها و دهیاری ها ماده 1- در آیین نامه، اصطلاحات زیر معانی مشروح مربوط به کار می روند: 1- عوارض نقل و انتقال : دو درصد (2%) نقل و انتقال قطعی املاک به مأخذ ارزش معاملاتی موضوع ماده (64) قانون مالیات های مستقیم مصوب 1366 با اصلاحات بعدی آن و یک درصد (1 %) از انتقال حق واگذاری املاک به مأخذ وجوه دریافتی. 2 -سازمان:سازمان امور مالیاتی کشور. ماده 2- سازمان مکلف است در هنگام دریافت مالیات موضوع ماده (59 ) قانون مالیات های مستقیم ، از مالکان ، عوارض نقل و انتقال را از آنها دریافت و مستقیماً به حساب شهرداری محل واریز نماید. ماده 3- افراد زیر از پرداخت عوارض نقل و انتقال معاف می باشند. افراد تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی (ره) افراد تحت پوشش سازمان بهزیستی کشور. افراد جزو سه دهک اول جامعه براساس اطلاعات پایگاه رفاه ایرانیان ( وزارت تعاون ، کار و رفاه اجتماعی ) ماده 4- کمیته امداد امام خمینی (ره) ، سازمان بهزیستی کشور و وزارت تعاون ، کار و رفاه اجتماعی موظفند ظرف یکماه از تاریخ ابلاغ این آیین نامه ، دسترسی لازم برای استعلام برخط افراد موضوع ماده (3) این آیین نامه را برای سازمان فراهم نمایند و تا آن زمان استعلام این موضوع توسط سازمان به صورت کتبی یا از طریق تبادل لوح فشرده با ادارات ذیربط در استان و یا شهرستان صورت خواهد گرفت . ماده 5 – هرگونه رفع ابهام در خصوص شناسایی شهرداری محل به عهده وزارت کشور خواهد بود. ماده 6: گزارش رفع اجرای این آیین نامه توسط سازمان ( اداره استانی و شهرستانی) به صورت فصلی به شهرداری مربوط ( وزارت کشور ) اعلام خواهد شد. 100296ت 62896- 1403/7/7 هیات وزیران در جلسه 1403/07/01 به پیشنهاد شماره 72035/2 مورخ 19/04/ 1403 وزارت امور اقتصادی و دارایی و به استناد اصل یکصد وسی هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران تصویب کرد: آیین نامه اجرایی تبصره ماده (8) قانون درآمد پایدار و هزینه شهرداری و دهیاری ها موضوع تصویب نامه شماره 215640/ت 60709 هـ مورخ 1402/11/23 به شرح زیر اصلاح می شود: 1-در بند (2) ماده (1) عبارت « سازمان امور مالیاتی کشور» به عبارت « سازمان شهرداری ها و دهیاری های کشور» اصلاح می شود. 2-ماده (2) به شرح زیر اصلاح می شود. « ماده 2- عوارض نقل و انتقال در هنگام دریافت مالیات موضوع ماده (59) قانون مالیات های مستقیم، توسط دفاتر اسناد رسمی به نام شهرداری محل وصول می شود .» 3- ماده (6) حذف می شود. *دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت : 1- قانونگذار به مرجع تصویب کننده آیین نامه تنها اخبار تصویب آیین نامه جهت اجرای مفاد تبصره شامل نحوه تشخیص افراد موضوع تبصره براساس سطح درآمد و دارایی را داده است لکن هیات وزیران دفاتر اسناد رسمی را مرجع وصول عوارض موضوع ماده 8 قانون یاد شده نموده است. 2- بدیهی است قانونگذار مالکان را مکلف به پرداخت عوارض موضوع ماده 8 قانون درآمد پایدار و شهرداری ها نموده است که در صورت عدم پرداخت شهرداری ضمن وصول آنرا دارد و در صورت اختلاف کمیسیون ماده 77 قانون شهرداری صالح م. ب.. 3- مطابق تبصره الحاق به ماده 71 مکرر قانون محاسبات عمومی کشور دریافت و پرداخت هرگونه وجه تحت هر عنوان توسط دستگاه های اجرایی موضوع ماده 5 قانون مدیریت خدمات کشوری و ماده 5 قانون محاسبات عمومی در چارچوب قانون باشد و هرگونه دریافت و پرداخت وجه بر خلاف این ماده در حکم تصرف غیر قانونی در اموال دولتی است. 4- وضع هرگونه تکلیف برای دفاتر اسناد رسمی نیازمند به حکم قانون م. ب. و این درحالی است که در قانون درآمد پایدار شهرداری ها و دهیاری ها تکلیفی از سوی مقنن برای دفاتر اسناد رسمی در این خصوص پیش بینی نشده است لذا ابطال مقرره م. ا. . * خلاصه مدافعات طرف شکایت : با عنایت به قید عبارت (هنگام پرداخت مالیات ماده 59 قانون مالیات های مستقیم) در ماده 8 قانون درآمد پایدار و هزینه شهرداری ها و دهیاری ها که دلالت ضمنی بر پرداخت مالیات با عوارض موضوع قانون اخیرالذکر (ماده 4 قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیر منقول مصوب 1401/09/06) دارد و تأکید بر تکلیف دفاتر اسناد رسمی بر اخذ مالیات های مذکور در هنگام ثبت هرگونه نقل و انتقال املاک و انتقال حق واگذاری از ذینفع از طریق سامانه پرداخت الکترونیک، هیات وزیران با اصلاح مصوبه قبلی خود به صورت بند 2 مصوبه مورد شکایت را مقرر نموده است لذا رد شکایت م. ا.. هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری با حضور اعضا تشکیل ، پس از ملاحظه پرونده و اسناد و مدارک موجود در آن و بعد از قرایت گزارش عضو ممیز و بررسی و انجام مشاوره به اتفاق آرا اعضا حاضر به شرح ذیل مبادرت به صدور رای می نماید. ‎ * رای هیات تخصصی شوراهای اسلامی* 1-به موجب اصل 138 قانون اساسی (ج.ا.ا) علاوه بر مواردی که هیات وزیران با وزیری مأمور تدوین آیین نامه های اجرایی قوانین می شود ، هیات وزیران حق دارد برای انجام وظایف اداری و تأمین اجرای قوانین و تنظیم سازمان های اداری به وضع تصویب نامه و آیین نامه بپردازد. هر یک از وزیران نیز در حدود وظایف خویش و مصوبات هیات وزیران حق وضع آیین نامه و صدور بخش نامه را دارد ولی مفاد این مقررات نباید با متن و روح قوانین مخالف باشد. دولت می تواند تصویب برخی از امور مربوط به وظایف خ. ر. ب. کمیسیون های متشکل از چند وزیر واگذار نماید. مصوبات این کمیسیون ها در محدوده قوانین پس از تأیید رییس جمهور لازم الاجرا است، تصویب نامه ها و آیین نامه و آیین نامه های دولت و مصوبات کمیسیون های مذکور در این اصل، ضمن ابلاغ برای اجرا به اطلاع رییس مجلس شورای اسلامی می رسد تا در صورتی که آنها را بر خلاف قوانین بیابد با ذکر دلیل برای تجدید نظر به هیات وزیران بفرستد. 2-طبق ماده 59 قانون مالیات های مستقیم نقل و انتقال قطعی املاک به مأخذ ارزش معاملاتی و نرخ دو درصد (2%) در تاریخ انتقال از طرف مالکان عین یا صاحبان حق مشمول مالیات م. ب. و همچنین مستند به ماده 8 قانون درآمد پایدار هزینه شهرداری ها و دهیاری ها مصوب سال 1401 مالکین موظفند هنگام پرداخت مالیات ماده (59) قانون مالیات های مستقیم موضوع مالیات نقل و انتقال قطعی ، املاک و انتقال حق واگذاری به ترتیب دو درصد (2%) و یک درصد(1%) به عنوان عوارض به حساب شهرداری محل واریز نمایند. 3-به استناد تبصره ماده 8 قانون درآمد پایدار و هزینه شهرداری ها و دهیاری ها مصوب سال 1401 افراد تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی (ره) و سازمان بهزیستی کشور و سایر افراد ناتوان از پرداخت، از پرداخت عوارض مذکور معاف هستند . آیین نامه اجرایی این تبصره که شامل نحوه تشخیص افراد و موضوع این تبصره براساس سطح درآمد و دارای آنها است توسط وزارت کشور ، وزارت تعاون ، کار و رفاه اجتماعی وزارت امور اقتصادی و دارایی با همکاری کمیته امداد امام خمینی (ره) تدوین می شود و حداکثر ظرف سه ماه از تاریخ لازم الاجراء شدن این قانون به تصویب هیات وزیران می رسد. بنابراین مصوبه شماره 100296 مورخ 1403/07/07 موضوع عوارض نقل و انتقال توسط دفاتر اسناد رسمی و مصوبه 215640 مورخ 1402/11/23 آیین نامه اجرایی تبصره ماده (8) قانون درآمد پایدار و هزینه شهرداری و دهیاری مصوب 1401 مصوب هیات وزیران مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات نبوده و به استناد مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری رای به رد شکایت صادر می شود. این رای ظرف بیست روز از تاریخ صدور از سوی رییس محترم دیوان عدالت اداری و یا ده نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است . رحمان پیوست رییس هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری