وضعیت تعهدات قراردادی در فرض بیمه بودن موضوع آن

رأی دادگاه بدوی در خصوص دادخواست تقدیمی خواهان آقای ع.م. با وکالت آقای م.ر. به طرفیت خوانده شرکت الف. به خواسته مطالبه 1- مبلغ 747/200/000 ریال ارزش 120 تخته فرش 2- مبلغ 3358 یورو هزینه نمایشگاهی 3- مطالبه مبلغ 1260 یورو کرایه هتل 4- مطالبه مبلغ 11/500/000 ریال بابت بلیط هواپیما و خسارت تأخیر تأدیه حق‌الوکاله وکیل و هزینه دادرسی ب. ش. د. تقدیمی بدین توضیح که وکیل خواهان بیان نموده است موکل که در اصفهان شغل فرش‌فروشی اشتغال دارد ب. ت. ب. رکود داخلی فرش تصمیم به شرکت در نمایشگاه فرش میلان ایتالیا گرفته است و به همین منظور در حد استطاعت خود تعداد محدودی فرش و گلیم (120 تخته) خریداری نموده و به قصد شرکت در نمایشگاه بین‌المللی میلان به گمرک تهران ارسال می‌نماید گمرک جمهوری اسلامی با انجام تشریفات رسمی پس از پلمپ کامیون مجوز صادرات کالای موکل را به مقصد کشور ایتالیا صادر می‌نماید شرکت خوانده به‌موجب یک فقره بارنامه شماره 28240 تعداد 120 تخته فرش را برای حمل و ارسال داخل کامیون پلمپ شده تحویل گرفته است ن. ب. ا. وفق ادعای شرکت خوانده محموله فرش و گلیم درب منزل راننده کامیون سرقت شده و به مقصد نرسیده است ب. ت. ب. اینکه گمرک ایران ضمن صورت‌جلسه مورخ 1390/8/29 مراتب سرقت فرش‌های موکل را تأیید نموده با مراجعه موکل به شرکت خوانده برای وصول خسارات وارده خوانده با وجود تقصیر حاضر به جبران خسارات وارده به موکل نمی‌باشد دادگاه توجهاً به اینکه اولاً فرش‌های ارسالی خواهان بیمه بوده است که در صورت تلف مال در قراردادهای حمل‌ونقل ذی‌نفع می‌تواند صرفاً به شرکت بیمه مربوطه جهت مطالبه خسارات وارده مراجعه نماید و از طرف دیگر چنانچه خسارتی مازاد بر آن به صاحب کالا وارد شود ب. ت. ب. ادعای خواهان منتسب به فعل سارق بوده است نه متصدی حمل‌ و نقل (خوانده) لذا دادگاه دعوی مطروحه را به لحاظ عدم احراز سببیت بین ضررهای مورد ادعا و فعل یا ترک فعل خوانده را وارد ندانسته مستنداً به ماده 197 از قانون آیین دادرسی مدنی حکم به رد دعوی خواهان صادر و اعلام می‌نماید رأی صادره حضوری و ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در محاکم محترم تجدیدنظر استان تهران م. ب.. رئیس شعبه 29 دادگاه عمومی حقوقی تهران - امرایی فرد رأی دادگاه تجدیدنظر استان در این پرونده موضوعات مورد حکم شعبه محترم 29 دادگاه عمومی حقوقی تهران ضمن دادنامه شماره 148-1391/2/30 مربوط به خواسته‌های آقای ع.م. با وکالت آقای م.ر. در برابر شرکت الف. با عناوین 1- مطالبه مبلغ 747/200/000 ریال ارزش 120 تخته فرش 2-مبلغ 3358 یورو هزینه نمایشگاهی 3- 1260 یورو کرایه هتل، 4- مبلغ 11/500/000 ریال هزینه بلیط هواپیما و 5- خسارت تأخیر تأدیه و حق‌الوکاله و هزینه دادرسی بوده که در قبال آن‌ها دادگاه محترم نخستین به‬لحاظ عدم احراز سببیت بین ضررهای مورد ادعا و فعل و ترک فعل خوانده اصلی حکم به رد دعوی صادر نموده است قبل از اظهارنظر نهایی نسبت به قضیه ذکر چند نکته خالی از لطف نخواهد بود الف) خواسته‌های اعلامی از سوی خواهان اصلی ب. ت. ب. اینکه تا موعد رسیدگی جلسه اول مورخ 1391/2/23 تغییر و اصلاح نگردیده و اظهارنظر قضایی محکمه محترم بدوی نیز به تعاقب همان جلسه صورت گرفته همان است که قبلاً و در ابتدا عنوان و مطرح شده است ب) تجدیدنظرخواهی اولیه وکیل محترم خواهان اصلی در این مرجع به اعتبار عدم تکمیل برگ وکالت وکیل مطابق دادنامه 940- 1391/7/8 شعبه منتهی به قرار عدم استماع دعوی شده است ج) سبق ارجاع به شعبه ششم دادگاه تجدیدنظر و تصمیم مورخ 1392/2/25 این شعبه از حیث اعلام خارج از مهلت قانونی بودن تجدیدنظرخواهی به‬ عمل‌آمده (ص 58) در نهایت به ‬خاطر ابلاغ مجدد دادنامه تجدیدنظرخواسته به وکیل در مورخ 1391/9/18 مورد پذیرش دادگاه بدوی قرارگرفته که این دادگاه نیز موعد رسیدگی را برای طرفین مقرر ساخته است بنابراین تجدیدنظرخواهی کنونی خواهان اصلی با همان وکیل اینک با دخالت آقای ش.ف. به وکالت از شرکت صدرالذکر مطرح رسیدگی در این مرجع م. ب. ماحصل دعوی ازاین‌قرار است که محموله فرش‌های ت. ن. خ. به تعداد حدود یکصدوبیست تخته مشتمل بر فرش و گلیم از اصفهان به قصد شرکت در نمایشگاه فرش میلان ایتالیا به گمرک تهران ارسال و با انجام تشریفات و پلمپ آن داخل کامیون منسوب به شرکت ت. ن. خ. بارگیری و جانمایی لکن این محموله حین انتقال و عزیمت راننده کامیون از جلوی درب منزل وی به سرقت رفته و بعداً در اقدام و موضوع جزایی منتهی به صدور قرار منع تعقیب راننده شده است همچنین با تعیین وقت رسیدگی در این مرجع و فراخوانی طرفین به جلسه دادرسی مورخ 1393/3/11 مقوله تغییر خواسته برابر بند 1 ماده 362 از قانون آیین دادرسی مطرح و وکیل محترم ت. ن. خ. صدور حکم به استرداد عین فرش‌ها و ارزیابی ارزش روز مثل آن‌ها را خواستار شده است به‌هرتقدیر این مرجع از توجه به محتویات پرونده و مستندات ابرازی از جهاتی دادنامه تجدیدنظرخواسته را درخور اشکال و نقض می‌داند چه: 1) مبنای رد خواسته از حیث بیمه بودن محموله تحویلی وسیله خواهان اصلی مخدوش است چون اولاً دلیلی بر تحصیل وجه آن از طرف مالک در پرونده مشهود نبوده و ثانیاً این امر نافی مسئولیت شرکت ت. ن. خ. در قبال تعهدات قراردادی از طریق بارنامه مربوطه نخواهد بود ثالثاً حسب اظهار وکیل ت. ن. خ. بیمه‌گر (...) کالای خواهان را مشمول بیمه سرقت ندانسته است، 2) ایراد به عدم احراز رابطه سببیت به نظر قرین توجیه نیست زیرا هم ت. ن. خ. خود قبلاً به دفعات ضمن لوایح تقدیمی به مسئولیت قانونی خویش دراین‌باره اذعان داشته و نیز تنظیم قرارداد حمل‌ونقل فی‬مابین از بدو تحویل بارگیری و تا حمل و انجام تشریفات گمرکی همگی مؤید این رابطه حقوقی م. ب. افزون بر آن تغییر مسیر انتقال کالا، تأخیر در حمل‬ و مکان نگهداری، تحمیل خسارات حاصله در اثر سلب انتفاع مالک به‌ منظور نمایش فرش‌ها در خارج و اقاریر نماینده شرکت حمل‌ونقل پیرامون چگونگی به سرقت رفتن محموله متعلق به ت. ن. خ. هم مشعر بر آن خواهد بود بنابراین دادگاه اولاً فعل انجام شده در مورد از بین رفتن کالای خواهان اصلی در اثر سهل ‬انگاری راننده و متصدی حمل‌ونقل را بنا به مراتب مذکور مشمول توجه مسئولیت شرکت ت. ن. خ. و در انطباق با مواد 1 و 2 قانون مسئولیت مدنی و نیز مواد ذیل باب هشتم قانون تجارت در راستای قرارداد حمل‌ونقل تشخیص داده و ثانیاً چون ملاک در برآورد ارزش کالا ستون خواسته دادخواست اولیه و نیز صورت‌جلسه ارزیاب گمرک در مورخ 1390/8/29 دانسته مآلاً برآورد آن به‌منظور پوشش بیمه‌ای ملاک عمل نخواهد بود و ثالثاً درخواست مطالبه عین مال را از سوی وکیل ت. ن. خ. محترم به استناد بند 1 ماده 362 قانون آیین دادرسی مدنی قرین پذیرش نمی‌داند چون هم با وصف فقدان عین و ربایش آن‌ها اساساً موضوع عین منتفی گردیده و الزام به استرداد آن خالی از وجه خواهد بود مضافاً با تقویم خواسته و تعیین آن بر ارزش کالا از سوی مدعی و خواهان دعوی و عدم‌تغییر آن تا جلسه اول رسیدگی و فرض انصراف و اراده خواهان اولیه در مطالبه وجه و وصف فقدان عین دیگر مطالبه عین مال به ‬نظر ادعای جدید محسوب شده و موردقبول این مرجع نمی‌باشد بدین‌سان در راستای مواد 348 و 358 از قانون اخیرالذکر ضمن نقض دادنامه تجدیدنظرخواسته حکم بر محکومیت ت. ن. خ. (شرکت الف.) به پرداخت مبلغ خواسته اعلامی به ارزش 747/200/000 ریال به‌عنوان قیمت یکصد و بیست تخته فرش به‌علاوه دیگر هزینه‌های تحمیل شده بابت هزینه نمایشگاهی، کرایه هتل، بلیط هواپیما به ترتیب به شرح مقرر در دادخواست و صدر این حکم (3358 یورو هزینه نمایشگاهی، 1260 یورو کرایه هتل و مبلغ 11/500/000 ریال) به انضمام خسارات دادرسی اعم از هزینه، حق‌الوکاله وکیل و تأخیر تأدیه از زمان تقدیم دادخواست (1390/11/23) تا اجرای حکم و زمان وصول آن به‌عنوان موعد اراده خواهان در مطالبه وجه و ارزش کالا از بابت تسبیب د. ح. خ. اصلی و ت. ن. خ. کنونی صادر اعلام می‌نماید این رأی قطعی است رییس و مستشار شعبه 49 دادگاه تجدیدنظر استان تهران صداقتی – شعبانلو فهرست دادگاه بدوی دادگاه تجدیدنظر استان نقد رأی وضعیت تعهدات قراردادی در فرض بیمه بودن موضوع آن در تاریخ 28 آبان 1393، دادگاه بدوی به دعوایی رسیدگی کرد که خواهان در آن علیه خوانده (شرکت) ادعاهایی را مطرح کرده بود. دادگاه پس از بررسی، به دلیل عدم اثبات رابطه سببیت میان ضررهای ادعایی و اقدامات یا عدم اقدامات خوانده، حکم به رد دعوی صادر نمود. خواسته‌های اصلی شامل مطالبه مبلغ 747,200,000 ریال بابت ارزش 120 تخته فرش، 3,358 یورو هزینه نمایشگاهی، 1,260 یورو کرایه هتل، 11,500,000 ریال بابت بلیط هواپیما و خسارت تاخیر تادیه بود. خواهان ادعا کرده بود که محموله فرش در حین حمل و نقل به سرقت رفته و این موضوع توسط گمرک نیز تایید شده است. دادگاه بدوی با استناد به ماده 197 قانون آیین دادرسی مدنی، به دلیل بیمه بودن محموله و مسئولیت متصدی حمل و نقل، دعوی را رد کرد. در مرحله تجدیدنظر، دادگاه ب. ت. ب. مستندات و اظهارات ارائه‌شده، حکم بدوی را نقض نمود و خوانده را به پرداخت مبلغ خواسته به همراه هزینه‌های جانبی و خسارات دادرسی محکوم کرد. این رای قطعی و غیرقابل تجدیدنظر است. تاریخ دادنامه قطعی: 1393/08/28 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: بیمه بودن کالاهای موضوع قرارداد حمل و نقل، نافی مسئولیت طرف قرارداد در قبال تعهدات قراردادی نخواهد بود. در خصوص دادخواست تقدیمی خواهان آقای ع.م. با وکالت آقای م.ر. به طرفیت خوانده شرکت الف. به خواسته مطالبه 1 - مبلغ 747/200/000 ریال ارزش 120 تخته فرش 2 - مبلغ 3358 یورو هزینه نمایشگاهی 3 - مطالبه مبلغ 1260 یورو کرایه هتل 4 - مطالبه مبلغ 11/500/000 ریال بابت بلیط هواپیما و خسارت تاخیر تادیه حق‌الوکاله وکیل و هزینه دادرسی ب. ش. د. تقدیمی بدین توضیح که وکیل خواهان بیان نموده است موکل که در اصفهان شغل فرش‌فروشی اشتغال دارد ب. ت. ب. رکود داخلی فرش تصمیم به شرکت در نمایشگاه فرش میلان ایتالیا گرفته است و به همین منظور در حد استطاعت خود تعداد محدودی فرش و گلیم ( 120 تخته) خریداری نموده و به قصد شرکت در نمایشگاه بین‌المللی میلان به گمرک تهران ارسال می‌نماید گمرک جمهوری اسلامی با انجام تشریفات رسمی پس از پلمپ کامیون مجوز صادرات کالای موکل را به مقصد کشور ایتالیا صادر می‌نماید شرکت خوانده به‌موجب یک فقره بارنامه شماره 28240 تعداد 120 تخته فرش را برای حمل و ارسال داخل کامیون پلمپ شده تحویل گرفته است ن. ب. ا. وفق ادعای شرکت خوانده محموله فرش و گلیم درب منزل راننده کامیون سرقت شده و به مقصد نرسیده است ب. ت. ب. اینکه گمرک ایران ضمن صورت‌جلسه مورخ 1390/08/29 مراتب سرقت فرش‌های موکل را تایید نموده با مراجعه موکل به شرکت خوانده برای وصول خسارات وارده خوانده با وجود تقصیر حاضر به جبران خسارات وارده به موکل نمی‌باشد دادگاه توجها به اینکه اولا فرش‌های ارسالی خواهان بیمه بوده است که در صورت تلف مال در قراردادهای حمل‌ونقل ذی‌نفع می‌تواند صرفا به شرکت بیمه مربوطه جهت مطالبه خسارات وارده مراجعه نماید و از طرف دیگر چنانچه خسارتی مازاد بر آن به صاحب کالا وارد شود ب. ت. ب. ادعای خواهان منتسب به فعل سارق بوده است نه متصدی حمل‌ و نقل (خوانده) لذا دادگاه دعوی مطروحه را به لحاظ عدم احراز سببیت بین ضررهای مورد ادعا و فعل یا ترک فعل خوانده را وارد ندانسته مستندا به ماده 197 از قانون آیین دادرسی مدنی حکم به رد دعوی خواهان صادر و اعلام می‌نماید رای صادره حضوری و ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در محاکم محترم تجدیدنظر استان تهران م. ب.. رئیس شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران - امرایی فرد رای دادگاه تجدیدنظر استان در این پرونده موضوعات مورد حکم شعبه محترم --- دادگاه عمومی حقوقی تهران ضمن دادنامه شماره --- - 1391/02/30 مربوط به خواسته‌های آقای ع.م. با وکالت آقای م.ر. در برابر شرکت الف. با عناوین 1 - مطالبه مبلغ 747/200/000 ریال ارزش 120 تخته فرش 2 - مبلغ 3358 یورو هزینه نمایشگاهی 3 - 1260 یورو کرایه هتل، 4 - مبلغ 11/500/000 ریال هزینه بلیط هواپیما و 5 - خسارت تاخیر تادیه و حق‌الوکاله و هزینه دادرسی بوده که در قبال آن‌ها دادگاه محترم نخستین به‌لحاظ عدم احراز سببیت بین ضررهای مورد ادعا و فعل و ترک فعل خوانده اصلی حکم به رد دعوی صادر نموده است قبل از اظهارنظر نهایی نسبت به قضیه ذکر چند نکته خالی از لطف نخواهد بود الف) خواسته‌های اعلامی از سوی خواهان اصلی ب. ت. ب. اینکه تا موعد رسیدگی جلسه اول مورخ 1391/02/23 تغییر و اصلاح نگردیده و اظهارنظر قضایی محکمه محترم بدوی نیز به تعاقب همان جلسه صورت گرفته همان است که قبلا و در ابتدا عنوان و مطرح شده است ب) تجدیدنظرخواهی اولیه وکیل محترم خواهان اصلی در این مرجع به اعتبار عدم تکمیل برگ وکالت وکیل مطابق دادنامه --- - 1391/07/08 شعبه منتهی به قرار عدم استماع دعوی شده است ج) سبق ارجاع به شعبه ششم دادگاه تجدیدنظر و تصمیم مورخ 1392/02/25 این شعبه از حیث اعلام خارج از مهلت قانونی بودن تجدیدنظرخواهی به‌ عمل‌آمده (ص 58 ) در نهایت به ‌خاطر ابلاغ مجدد دادنامه تجدیدنظرخواسته به وکیل در مورخ 1391/09/18 مورد پذیرش دادگاه بدوی قرارگرفته که این دادگاه نیز موعد رسیدگی را برای طرفین مقرر ساخته است بنابراین تجدیدنظرخواهی کنونی خواهان اصلی با همان وکیل اینک با دخالت آقای ش.ف. به وکالت از شرکت صدرالذکر مطرح رسیدگی در این مرجع م. ب. ماحصل دعوی ازاین‌قرار است که محموله فرش‌های ت. ن. خ. به تعداد حدود یکصدوبیست تخته مشتمل بر فرش و گلیم از اصفهان به قصد شرکت در نمایشگاه فرش میلان ایتالیا به گمرک تهران ارسال و با انجام تشریفات و پلمپ آن داخل کامیون منسوب به شرکت ت. ن. خ. بارگیری و جانمایی لکن این محموله حین انتقال و عزیمت راننده کامیون از جلوی درب منزل وی به سرقت رفته و بعدا در اقدام و موضوع جزایی منتهی به صدور قرار منع تعقیب راننده شده است همچنین با تعیین وقت رسیدگی در این مرجع و فراخوانی طرفین به جلسه دادرسی مورخ 1393/03/11 مقوله تغییر خواسته برابر بند 1 ماده 362 از قانون آیین دادرسی مطرح و وکیل محترم ت. ن. خ. صدور حکم به استرداد عین فرش‌ها و ارزیابی ارزش روز مثل آن‌ها را خواستار شده است به‌هرتقدیر این مرجع از توجه به محتویات پرونده و مستندات ابرازی از جهاتی دادنامه تجدیدنظرخواسته را درخور اشکال و نقض می‌داند چه: 1 ) مبنای رد خواسته از حیث بیمه بودن محموله تحویلی وسیله خواهان اصلی مخدوش است چون اولا دلیلی بر تحصیل وجه آن از طرف مالک در پرونده مشهود نبوده و ثانیا این امر نافی مسئولیت شرکت ت. ن. خ. در قبال تعهدات قراردادی از طریق بارنامه مربوطه نخواهد بود ثالثا حسب اظهار وکیل ت. ن. خ. بیمه‌گر (...) کالای خواهان را مشمول بیمه سرقت ندانسته است، 2 ) ایراد به عدم احراز رابطه سببیت به نظر قرین توجیه نیست زیرا هم ت. ن. خ. خود قبلا به دفعات ضمن لوایح تقدیمی به مسئولیت قانونی خویش دراین‌باره اذعان داشته و نیز تنظیم قرارداد حمل‌ونقل فی‌مابین از بدو تحویل بارگیری و تا حمل و انجام تشریفات گمرکی همگی موید این رابطه حقوقی م. ب. افزون بر آن تغییر مسیر انتقال کالا، تاخیر در حمل‌ و مکان نگهداری، تحمیل خسارات حاصله در اثر سلب انتفاع مالک به‌ منظور نمایش فرش‌ها در خارج و اقاریر نماینده شرکت حمل‌ونقل پیرامون چگونگی به سرقت رفتن محموله متعلق به ت. ن. خ. هم مشعر بر آن خواهد بود بنابراین دادگاه اولا فعل انجام شده در مورد از بین رفتن کالای خواهان اصلی در اثر سهل ‌انگاری راننده و متصدی حمل‌ونقل را بنا به مراتب مذکور مشمول توجه مسئولیت شرکت ت. ن. خ. و در انطباق با مواد 1 و 2 قانون مسئولیت مدنی و نیز مواد ذیل باب هشتم قانون تجارت در راستای قرارداد حمل‌ونقل تشخیص داده و ثانیا چون ملاک در برآورد ارزش کالا ستون خواسته دادخواست اولیه و نیز صورت‌جلسه ارزیاب گمرک در مورخ 1390/08/29 دانسته مآلا برآورد آن به‌منظور پوشش بیمه‌ای ملاک عمل نخواهد بود و ثالثا درخواست مطالبه عین مال را از سوی وکیل ت. ن. خ. محترم به استناد بند 1 ماده 362 قانون آیین دادرسی مدنی قرین پذیرش نمی‌داند چون هم با وصف فقدان عین و ربایش آن‌ها اساسا موضوع عین منتفی گردیده و الزام به استرداد آن خالی از وجه خواهد بود مضافا با تقویم خواسته و تعیین آن بر ارزش کالا از سوی مدعی و خواهان دعوی و عدم‌تغییر آن تا جلسه اول رسیدگی و فرض انصراف و اراده خواهان اولیه در مطالبه وجه و وصف فقدان عین دیگر مطالبه عین مال به ‌نظر ادعای جدید محسوب شده و موردقبول این مرجع نمی‌باشد بدین‌سان در راستای مواد 348 و 358 از قانون اخیرالذکر ضمن نقض دادنامه تجدیدنظرخواسته حکم بر محکومیت ت. ن. خ. (شرکت الف.) به پرداخت مبلغ خواسته اعلامی به ارزش 747/200/000 ریال به‌عنوان قیمت یکصد و بیست تخته فرش به‌علاوه دیگر هزینه‌های تحمیل شده بابت هزینه نمایشگاهی، کرایه هتل، بلیط هواپیما به ترتیب به شرح مقرر در دادخواست و صدر این حکم ( 3358 یورو هزینه نمایشگاهی، 1260 یورو کرایه هتل و مبلغ 11/500/000 ریال) به انضمام خسارات دادرسی اعم از هزینه، حق‌الوکاله وکیل و تاخیر تادیه از زمان تقدیم دادخواست ( 1390/11/23 ) تا اجرای حکم و زمان وصول آن به‌عنوان موعد اراده خواهان در مطالبه وجه و ارزش کالا از بابت تسبیب د. ح. خ. اصلی و ت. ن. خ. کنونی صادر اعلام می‌نماید این رای قطعی است رییس و مستشار شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران