کیفیت سوگند در قسامه

کیفیت سوگند در قسامه خ. م.: در تاریخ 28 مهر 1393، پرونده‌ای به اتهام قتل عمدی مورد بررسی قرار گرفت که در آن متهمانی به قتل فردی متهم شدند. بر اساس گزارش‌های پزشکی قانونی، علت مرگ مقتول ناشی از ضربه چاقو و آسیب‌های داخلی اعلام گردید. اولیای دم درخواست قصاص متهمان را مطرح کردند و دادگاه ب. ت. ب. شواهد و قسامه، یکی از متهمان را به قصاص محکوم کرد. این حکم به دلیل نقص‌های قانونی و عدم احراز عمدی بودن قتل، چندین بار در مراحل دادرسی نقض و به دادگاه عودت داده شد. در نهایت، دیوان عالی کشور با استناد به مواد 329 و 330 قانون مجازات اسلامی، به دلیل عدم ذکر عمدی بودن قتل در سوگند خورندگان، رای صادره را ناقص تشخیص داده و پرونده را برای رسیدگی مجدد به شعبه مربوطه ارجاع نمود. تاریخ دادنامه قطعی: 1393/07/28 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: سوگند باید توام با خصوصیت و نوع قتل ایراد شود. رای خلاصه جریان پرونده در پی گزارشات قبلی شعب دیوان عالی کشور آقای م. به اتهام قتل عمدی مرحوم ع. با شکایت اولیای دم مورد تعقیب قرارگرفته با این توضیح که طبق گزارش فردی از اهالی روستای..... در تاریخ 17/05/71 پسردایی وی در ساعت 22 از منزل خارج و دیگر برنگشته و جسد وی در نزدیکی روستا کشف گردیده است که موضوع به قاضی کشیک منعکس و دستورات لازم صادر می‌گردد و پزشکی قانونی در (ص 6 ) علت مرگ را اصابت چاقو و پارگی احشاء داخلی اعلام نموده است و در گزارش دیگر در (ص 15 ) عنوان شده که به چند نفر مظنون و عنوان شده لکه خون در لباس م. مشاهده شده و در (ص 18 ) آمده کفش های مقتول به همراه چوب خونی در پشت بام مدرسه که در چندمتری منزل م. است کشف می‌گردد هرچند متهم در برخی اظهارات خود گفته خون پشه است و در (ص 24 ) اعلام نموده (در آگاهی) که در منزل بودم که ع. و ط. و م. و ح. آمدند دنبال من سپس مشاهده کردم که مقتول به طرف جاده شنی می دوید و ع. و ح. رفتند دنبالش و او را پیش مدرسه آوردند و ع. چوب برداشت و از پشت به سر مقتول زد که به صورت روی زمین افتاد بعد عنوان نموده که او را به اطاق مدرسه بردیم و همگی او را زدیم که جان داد و بعد از فوت او را به این محل آوردیم و ع. چوب و کفش های او را بالای مدرسه انداخته است و انگیزه قتل را به من گفتند او گوسفندان ما را می دزدید و در نظریه آخر پزشک قانونی علت مرگ را ضربه شدید مغزی و ضربات وارده بر شکم اعلام نموده و در (ص 37 ) در مواجهه حضوری متهمین دیگر م. آن ها به عنوان شریک در جرم خ. م. ن. منکر اظهارات ب. شده اند و اعلام نموده نمی داند چه کسی چاقو به مرحوم زده و در (ص 249 ) اولیای دم درخواست قصاص م. و ع. را نموده اند. سپس پرونده در دادگاه شعبه --- کیفری یک اهواز مطرح و دادگاه موضوع را از موارد لوث تشخیص داده است و دراین بین دادگاه با اجرای قسامه م. را به قصاص نفس با پرداخت چهارپنجم دیه وی محکوم نموده است و پرونده نسبت به بقیه مفتوح مانده و پس از اعتراض پرونده به این شعبه ارسال و رای صادره به عنوان نقص نقض و به همان دادگاه عودت داده است (ص 305 ) که د. ا. م. اولیاء فقط نسبت به دو متهم م. و ع. اجرای قسامه نموده‌اند و دادگاه بزه انتسابی به ب. را محرز و او را به قصاص نفس محکوم نموده و دیگران را تبرئه نموده و پس از اعتراض پرونده مجددا در این شعبه مطرح و به عنوان نقص نقض و به همان دادگاه عودت داده شده و دادگاه مجددا اقدام به اجرای قسامه نموده و حکم به قصاص م. و برائت دیگران صادر نموده (ص 755 ) که مورد تایید این شعبه واقع شده (ص 771 ) و پرونده برای استیذان ارسال شده که با اعتراض پرونده (ص 788 ) درنهایت به شعبه --- دیوان عالی کشور ارسال شده که به دادگاه هم عرض ارسال نموده است. و دادگاه هم عرض شعبه --- در (ص 943 ) اقدام به اجرای قسامه نموده و در (ص 1008 ) حکم به قصاص م. صادر نموده که اعتراض در شعبه --- دیوان عالی مطرح و رای بدوی تاییدشده است. سپس در رابطه با بخشنامه مورخ 25/01/83 پرونده به شعبه سوم تشخیص ارسال و شعبه مذکور اعتراض مورد را خارج مهلت قانونی دانسته است و قرار ردّ اعتراض صادر نموده است و پرونده جهت استیذان ارسال که مجددا با اعتراض برخی از مشاورین مواجه و پرونده به دادگاه هم عرض ارسال شده و پرونده در شعبه --- مورد رسیدگی و حکم به قصاص م. صادر که مورد تایید شعبه --- دیوان عالی کشور قرارگرفته و پرونده جهت استیذان ارسال که مشاورین اشکالی در اجرای قسامه نموده‌اند و پرونده به شعبه --- کیفری استان ارسال که آن ها قرار عدم صلاحیت صادر نموده‌اند و به این شعبه --- ارجاع گردیده و دادگاه حکم به برائت م. صادر نموده که مورد اعتراض و پرونده در شعبه از دیوان عالی کشور ارسال و دیوان عالی کشور رای بدوی را نقض و به همان دادگاه عودت داده و دادگاه مجددا اقدام به اجرای قسامه نموده و متهم م. را در دادنامه شماره --- - 30/04/92 به قصاص محکوم نموده و رای صادره مورد اعتراض وکلای متهم واقع و به این شعبه از دیوان عالی ارسال شده است. رای شعبه دیوان عالی کشور ب. ت. ب. این که بر اساس مقررات شرعی و قانونی ازجمله مواد 329 و 330 قانون مجازات اسلامی 10/02/92 سوگند خورندگان در قسامه باید با ذکر خصوصیت و نوع قتل اقامه سوگند نمایند درحالی که در مانحن فیه قید عمدی بودن قتل در سوگند هیچ یک از سوگند خورندگان نیامده است و دادگاه بدون سوال در این خصوص اقدام به صدور رای با احراز عمدی بودن قتل نموده است لذا رسیدگی ناقص تشخیص دادنامه تجدیدنظرخواسته شماره --- - 30/04/92 صادره از شعبه --- دادگاه عمومی مستندا به بند 2 شق ب ماده 265 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری نقض پرونده جهت رسیدگی مجدد به همان شعبه ارجاع می‌گردد. رئیس شعبه بیست و هفتم دیوان عالی کشور - مستشار فاضل - رزاقی