کیفیت سوگند در قسامه

رأی خلاصه جریان پرونده در پی گزارشات قبلی شعب دیوان عالی کشور آقای م. به اتهام قتل عمدی مرحوم ع. با شکایت اولیای دم مورد تعقیب قرارگرفته با این توضیح که طبق گزارش فردی از اهالی روستای ..... در تاریخ 17/05/71 پسردایی وی در ساعت 22 از منزل خارج و دیگر برنگشته و جسد وی در نزدیکی روستا کشف گردیده است که موضوع به قاضی کشیک منعکس و دستورات لازم صادر می گردد و پزشکی قانونی در (ص 6) علت مرگ را اصابت چاقو و پارگی احشاء داخلی اعلام نموده است و در گزارش دیگر در (ص 15) عنوان شده که به چند نفر مظنون و عنوان شده لکه خون در لباس م. مشاهده شده و در (ص 18) آمده کفش های مقتول به همراه چوب خونی در پشت بام مدرسه که در چندمتری منزل م. است کشف می گردد هرچند متهم در برخی اظهارات خود گفته خون پشه است و در (ص 24) اعلام نموده (در آگاهی) که در منزل بودم که ع. و ط. و م. و ح. آمدند دنبال من سپس مشاهده کردم که مقتول به طرف جاده شنی می دوید و ع. و ح. رفتند دنبالش و او را پیش مدرسه آوردند و ع. چوب برداشت و از پشت به سر مقتول زد که به صورت روی زمین افتاد بعد عنوان نموده که او را به اطاق مدرسه بردیم و همگی او را زدیم که جان داد و بعد از فوت او را به این محل آوردیم و ع. چوب و کفش های او را بالای مدرسه انداخته است و انگیزه قتل را به من گفتند او گوسفندان ما را می دزدید و در نظریه آخر پزشک قانونی علت مرگ را ضربه شدید مغزی و ضربات وارده بر شکم اعلام نموده و در (ص 37) در مواجهه حضوری متهمین دیگر م. آن ها به عنوان شریک در جرم خ. م. ن. منکر اظهارات ب. شده اند و اعلام نموده نمی داند چه کسی چاقو به مرحوم زده و در (ص 249) اولیای دم درخواست قصاص م. و ع. را نموده اند. سپس پرونده در دادگاه شعبه 17 کیفری یک اهواز مطرح و دادگاه موضوع را از موارد لوث تشخیص داده است و دراین بین دادگاه با اجرای قسامه م. را به قصاص نفس با پرداخت چهارپنجم دیه وی محکوم نموده است و پرونده نسبت به بقیه مفتوح مانده و پس از اعتراض پرونده به این شعبه ارسال و رأی صادره به عنوان نقص نقض و به همان دادگاه عودت داده است (ص 305) که د. ا. م. اولیاء فقط نسبت به دو متهم م. و ع. اجرای قسامه نموده اند و دادگاه بزه انتسابی به ب. را محرز و او را به قصاص نفس محکوم نموده و دیگران را تبرئه نموده و پس از اعتراض پرونده مجدداً در این شعبه مطرح و به عنوان نقص نقض و به همان دادگاه عودت داده شده و دادگاه مجدداً اقدام به اجرای قسامه نموده و حکم به قصاص م. و برائت دیگران صادر نموده (ص 755) که مورد تأیید این شعبه واقع شده (ص 771) و پرونده برای استیذان ارسال شده که با اعتراض پرونده (ص 788) درنهایت به شعبه 34 دیوان عالی کشور ارسال شده که به دادگاه هم عرض ارسال نموده است. و دادگاه هم عرض شعبه 16 در (ص 943) اقدام به اجرای قسامه نموده و در (ص 1008) حکم به قصاص م. صادر نموده که اعتراض در شعبه 16 دیوان عالی مطرح و رأی بدوی تأییدشده است. سپس در رابطه با بخشنامه مورخ 25/01/83 پرونده به شعبه سوم تشخیص ارسال و شعبه مذکور اعتراض مورد را خارج مهلت قانونی دانسته است و قرار ردّ اعتراض صادر نموده است و پرونده جهت استیذان ارسال که مجدداً با اعتراض برخی از مشاورین مواجه و پرونده به دادگاه هم عرض ارسال شده و پرونده در شعبه 108 مورد رسیدگی و حکم به قصاص م. صادر که مورد تأیید شعبه 16 دیوان عالی کشور قرارگرفته و پرونده جهت استیذان ارسال که مشاورین اشکالی در اجرای قسامه نموده اند و پرونده به شعبه 16 کیفری استان ارسال که آن ها قرار عدم صلاحیت صادر نموده اند و به این شعبه 103 ارجاع گردیده و دادگاه حکم به برائت م. صادر نموده که مورد اعتراض و پرونده در شعبه از دیوان عالی کشور ارسال و دیوان عالی کشور رأی بدوی را نقض و به همان دادگاه عودت داده و دادگاه مجدداً اقدام به اجرای قسامه نموده و متهم م. را در دادنامه شماره 000354-30/04/92 به قصاص محکوم نموده و رأی صادره مورد اعتراض وکلای متهم واقع و به این شعبه از دیوان عالی ارسال شده است. رأی شعبه دیوان عالی کشور ب. ت. ب. این که بر اساس مقررات شرعی و قانونی ازجمله مواد 329 و 330 قانون مجازات اسلامی 10/02/92 سوگند خورندگان در قسامه باید با ذکر خصوصیت و نوع قتل اقامه سوگند نمایند درحالی که در مانحن فیه قید عمدی بودن قتل در سوگند هیچ یک از سوگند خورندگان نیامده است و دادگاه بدون سؤال در این خصوص اقدام به صدور رأی با احراز عمدی بودن قتل نموده است لذا رسیدگی ناقص تشخیص دادنامه تجدیدنظرخواسته شماره 00354-30/04/92 صادره از شعبه 103 دادگاه عمومی مستنداً به بند 2 شق ب ماده 265 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور کیفری نقض پرونده جهت رسیدگی مجدد به همان شعبه ارجاع می گردد. رئیس شعبه بیست و هفتم دیوان عالی کشور ـ مستشار فاضل ـ رزاقی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی