قانون
شرط استحقاق دریافت اجرت المثل
مقدمه
شرط استحقاق دریافت اجرت المثل
خ. م.:
در نشست قضایی استان مازندران، موضوع استحقاق دریافت اجرت‌المثل توسط زوجه در دو صورتجلسه مورد بحث و بررسی قرار گرفت. در صورتجلسه اول، پرسش مطرح شده این بود که آیا عدم تمکین زوجه در طول زندگی مشترک، موجب سلب حق دریافت اجرت‌المثل برای تمام مدت زندگی می‌شود یا فقط برای مدت عدم تمکین. اکثریت اعضای نشست بر این باور بودند که ب. ت. ب.
تبصره 6 ماده واحده قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق مصوب 1371، در صورتی که طلاق به دلیل تخلف زوجه از وظایف همسری درخواست شود، حق دریافت اجرت‌المثل سلب می‌شود. در مقابل، اقلیت استدلال کردند که زوجه می‌تواند اجرت‌المثل را برای ایام تمکین خود مطالبه کند، زیرا عدم تمکین تنها حق دریافت اجرت‌المثل را برای مدت عدم تمکین محدود می‌کند. در صورتجلسه دوم، پرسش مربوط به مطالبه اجرت‌المثل پس از فوت زوج مطرح شد. اکثریت بر این عقیده بودند که چنین دعوایی پس از فوت زوج وجاهت قانونی ندارد و باید رد شود. اما اقلیت تاکید کردند که اجرت‌المثل یک حق مکتسبه است که در هر زمان قابل مطالبه است و زوجه می‌تواند در صورت احراز شرایط، از وراث زوج اجرت‌المثل را مطالبه کند. این نظرات نشان‌دهنده اختلاف‌نظر در تفسیر قوانین مربوط به اجرت‌المثل و شرایط استحقاق آن م. ب..
صورتجلسه نشست قضایی (1)
تاریخ برگزاری: 1389/10/05
برگزار شده توسط: استان مازندران/ شهر قائم شهرموضوع
شرط استحقاق دریافت اجرت المثلپرسش
زن و شوهری بیست سال زندگی مشترک داشته‌اند و زوجه به مدت شش‌ماه از زوج تمکین نکرده و زوج عدم تمکین زوجه را در دادگاه ثابت و سپس دادخواست طلاق داده است و به علت عدم تمکین زوجه، وی را مستحق دریافت اجرت‌المثل نمی‌داند. آیا حق دریافت اجرت‌المثل زوجه برای تمام ایام زندگی از وی سلب خواهد شد یا این‌که صرفاً برای مدتی که از شوهرش تمکین نکرده است؟
نظر هیئت عالی
ب. ت. ب. فلسفه وضع تبصره ذیل ماده 336 قانون مدنی که با وجود اطلاق و عموم ماده 336 قانون مدنی تصویب شده است (مصوبه مجمع تشخیص مصلحت نظام 1385/10/23) نظر اقلیت که منطبق با تبصره مزبور است تأیید می‌شود.نظر اکثریت
قسمت اخیر تبصره 6 ماده واحده قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق مصوب 1371 شرط استحقاق زوجه به دریافت اجرت‌المثل را عدم درخواست طلاق از زوجه و مبتنی نبودن تقاضای طلاق به تخلف زن از وظایف همسری یا سوءاخلاق و رفتار وی اعلام کرده است. در این مورد نیز علت درخواست طلاق از جانب زوج، تخلف زن از وظایف همسری است؛ لذا شرایط مقرر در ماده واحده برای پرداخت اجرت‌المثل موجود نیست. اگر زوجه از زوج تمکین نکند و زوج هم عدم تمکین زوجه را در دادگاه ثابت کند و پس از آن اقدام به طلاق زوجه نماید، زوجه نمی‌تواند در ضمن صدور گواهی عدم امکان سازش، درخواست اجرت‌المثل کند؛ هر چند که مدت زیادی با زوج زندگی مشترک داشته باشد.نظر اقلیت
به موجب تبصره ماده 336 قانون مدنی چنان‌چه زوجه کارهایی را که شرعاً به عهده وی نبوده و عرفاً برای آن کار اجرت-المثل باشد به دستور زوج و با عدم قصد تبرع انجام داده باشد و برای دادگاه نیز ثابت شود؛ دادگاه حکم به پرداخت آن می‌کند. لذا اگر زوجه‌ای به مدت بیست سال با زوج زندگی مشترک داشته باشد، در هنگام صدور گواهی عدم امکام سازش، زوجه می‌تواند تقاضای اجرت‌المثل کند و دادگاه باید برای ایامی که زوجه از زوج تمکین می‌کرد و با وجود شرایط دیگر مقرر در ماده پیش‌گفته شده حکم به پرداخت اجرت‌المثل کند؛ هر چند که زوجه برای مدتی از زوج تمکین نکرده است. این عدم تمکین استحقاق ایشان را برای مطالبه اجرت‌المثل دورانی که از شوهرش تمکین می‌کرد از بین نمی‌برد و فقط برای مدتی که تمکین نکرده است، حق دریافت اجرت‌المثل را ندارد.
صورتجلسه نشست قضایی (2)
تاریخ برگزاری: 1389/10/10
برگزار شده توسط: استان مازندران/ شهر قائم شهرموضوع
شرط استحقاق دریافت اجرت المثلپرسش
پس از فوت زوج، آیا ادعای زوجه مبنی بر مطالبه اجرت‌المثل ایام مشترک دوران زناشویی مسموع است؟ در صورت مطالبه نحوه محاسبه آن چگونه است؟نظر هیئت عالی
چنان‌چه ضمن‌عقد نکاح یا به موجب عقد خارج لازم، در خصوص امور مالی شرطی منعقد شده باشد که موجب اشتغال‌ذمّه زوج باشد، زوجه بعد از فوت می‌تواند بر اساس آثار قائم‌مقامی و نیز بر مبنای آثار تعهدات متوفیٰ، حق حاصله از شرط را مطالبه کند در غیر موارد مذکور آنچه که ب. ت. ب. سنوات زندگی مشترک و نوع کارهایی که زوجه در خانه شوهر انجام داده ب. ت. ب. وسع مالی زوج توسط دادگاه از باب بخشش (و نحله) برای زوجه تعیین می‌شود ناظر به زمان طلاق بین زوجین بوده و قابل انتقال به ذمّه ورثه زوج متوفی نیست.
نشست قضایی (5) مدنی: ب. ت. ب.
تبصره الحاقی به ماده 336 قانون مدنی و این‌که موضوع مطروح راجع به اجرت‌المثل ز. ن. ب. خدماتی که در منزل زوج داشته تحت عنوان استیفا از عمل دیگری به وسیله قانون و شرع محترم شمرده شده و دارای مابه‌ازاء است با اثبات شرایط مندرج در قانون، یعنی این‌که کارهای انجام شده جزء وظایف شرعی زوجیت نبوده و قصد تبرع نداشته و با دستور زوج انجام شده باشد در زمان حیات زوج و یا پس از آن قابلیت مطالبه دارد.نظر اکثریت
مطالبه اجرت‌المثل بر اساس ماده واحده قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق مصوب مجمع تشخیص مصلحت نظام که در سال 1371 و بنابه ضرورت‌های خاص اجتماعی به تصویب رسیده است بر اساس تبصره 6 آن پس از طلاق و در صورت درخواست زوجه وفق بند «الف» آن دادگاه باید در صورت مطالبه سو برحسب مورد و پس از احراز شرایط استحقاق زوجه و هنگام صدور حکم طلاق ب. ت. ب. تغییر تبصره 3 و 6 قانون فوق‌الذکر از طرف مجمع تشخیص مصلحت نظام حکم صادر کند که با عنایت به مراتب فوق‌الذکر چون در قانون ماده واحده مذکور دادگاه‌ها فقط در زمان صدور حکم باید تعیین تکلیف کنند. پس از فوت زوج چنین دعوایی از طرف زوجه وجاهت قانونی ندارد و رویه قضایی اکثر شعب دادگاه‌های خانواده این است که حکم بر رد دعوای مذکور صادر کنند.نظر اقلیت
اجرت‌المثل مورد مطالبه زوجه حق مکتسبه‌ای است که در هر حال بر اساس ماده واحده قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق از طرف زوجه قابل مطالبه است و چون این حق در هر زمانی قابل مطالبه است و اصل بر عدم تبرعی بودن اقدامات زوجه در زندگی مشترک م. ب. و بر اساس ماده 336 قانون مدنی که زوجه برحسب دستور زوج و خواسته وی در دوران زناشویی امور مربوط به منزل را انجام داده است، مستحق اجرت عمل دوران مذکور م. ب. و دادگاه باید به چنین دعوایی رسیدگی و در صورت احراز استحقاق زوجه وراث را محکوم به پرداخت مبلغ مورد خواسته از ماترک زوج بنماید.موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 1
موارد مرتبط 41
آرای مرتبط 27
-
رأی
هم‌استناد
(1)- تفسیر لفظ دستور زوج در دعوای مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت - (2)- مصداق دستور زوج جهت تحقق شرط مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت
ماده 336 قانون مدنی مصوب 23 دی 1385 و با توجه به اظهارات خواهان مبنی بر عد
-
رأی
هم‌استناد
اصل عدم تبرع زوجه در کارهای رایج خانه داری
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هم‌استناد
نحوه اجرای حکم اجرت المثل در صورت اجرای حکم طلاق
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هم‌استناد
اثر انصراف تجدیدنظرخوانده از اصل دعوی
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هم‌استناد
اصل تبرع در خصوص اجرت المثل ایام زوجیت
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هم‌استناد
رد دعوی مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت به دلیل عدم احراز قصد دریافت دستمزد و عرف تبرعی بودن امور خانه
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هم‌استناد
جمع بین اجرت المثل و شرط تنصیف دارایی زوج
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هم‌استناد
شرط مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت توسط زوجه
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هم‌استناد
رای شماره 161 مورخ 1395/08/26 هیات تخصصی پژوهشی و فرهنگی دیوان عدالت اداری
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هم‌استناد
معیار محاسبه نحله
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هم‌استناد
شرط تعلق اجرت المثل ایام زوجیت
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هم‌استناد
نقش عرف در دعوی مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هم‌استناد
1- مفهوم دستور زوج در تحقق اجرت المثل برای زوجه2- اثر مراقبت از فرزند زوج بر استحقاق زوجه به دریافت اجرت المثل
مواد 336 و 1257 قانون مدنی
-
رأی وحدت رویه
هم‌استناد
رای وحدت رویه شماره 779 مورخ 1398/05/15 هیات عمومی دیوان عالی کشور | توافق‌نامه‌های مالی ضمن عقد نکاح: بررسی هم‌زیستی شرط تنصیف دارایی و اجرت‌المثل زوجه در قانون حمایت خانواده 1
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هم‌استناد
رابطه عدم مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت و تبرع
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هم‌استناد
اصل حاکم در دعوای مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هم‌استناد
شرایط استحقاق اجرت المثل ایام زوجیت
ماده 336 از قانون مدنی
-
رأی
هم‌استناد
شرایط استحقاق اجرت المثل ایام زوجیت
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هم‌استناد
بار اثبات در دعوی مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هم‌استناد
مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت بعد از فوت زوج
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هم‌استناد
مفهوم دستور زوج به زوجه به عنوان شرط استحقاق دریافت اجرت المثل
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هم‌استناد
مدعی در دعوای مطالبه اجرت المثل ایام زوجیتبار اثباتی استحقاق اجرت المثل ایام زوجیت
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هم‌استناد
رای شماره 484 مورخ 1390/11/10 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هم‌استناد
بار اثبات در دعوی مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت2- اثر عدم مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هم‌استناد
اصل تبرّعی بودن کارهای انجام شده توسط زوجه
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هم‌استناد
وضعیت شرط تنصیف دارایی در صورت توقیف اموال توسط زوجه
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هم‌استناد
استحقاق زوجه به اجرت المثل ایام زوجیت
ماده 336 قانون مدنی
نظریات مشورتی 13
-
نظریهٔ مشورتی
هم‌استناد
نظریه مشورتی شماره 7/97/2728 مورخ 1397/10/04
ماده 336 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هم‌استناد
نظریه مشورتی شماره 7/94/804 مورخ 1399/06/16
ماده 336 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هم‌استناد
نظریه مشورتی شماره 7/95/2561 مورخ 1395/10/08
ماده 336 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هم‌استناد
نظریه مشورتی شماره 7/1403/1075 مورخ 1404/01/04
ماده 336 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هم‌استناد
نظریه مشورتی شماره 7/98/781 مورخ 1398/07/02
قانون مدنی و ماده 336
-
نظریهٔ مشورتی
هم‌استناد
نظریه مشورتی شماره 7/1401/1067 مورخ 1401/10/18
ماده 336 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هم‌استناد
نظریه مشورتی شماره 7/95/3292 مورخ 1395/12/18
ماده 336 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هم‌استناد
نظریه مشورتی شماره 7/1400/1325 مورخ 1400/10/29
قانون مدنی و ماده 336
-
نظریهٔ مشورتی
هم‌استناد
نظریه مشورتی شماره 7/93/467 مورخ 1393/02/31
ماده 336 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هم‌استناد
نظریه مشورتی شماره 7/96/2979 مورخ 1396/12/05
ماده 336 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هم‌استناد
نظریه مشورتی شماره 7/96/943 مورخ 1396/04/28
ماده 336 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هم‌استناد
نظریه مشورتی شماره 7/97/1200 مورخ 1397/04/31
ماده 336 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هم‌استناد
نظریه مشورتی شماره 7/95/259 مورخ 1395/02/13
ماده 336 قانون مدنی
مواد مرتبط 1
-
استناد
از این صفحه
ماده 336 — قانون مدنی
ماده 336 قانون مدنی که با وجود اطلاق و عموم ماده 336 قانون مدنی تصویب شده
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.