قانون ثبت ارقام گیاهی و کنترل و گواهی بذر و نهال با اصلاحات و الحاقات بعدی

قانون ثبت ارقام گياهي و كنترل و گواهي بذر و نهال مصوب 1382,04,29 با اصلاحات و الحاقات بعدي ماده 1 - به موجب اين قانون وزارت جهاد كشاورزي موظف است به منظور‌حفاظت از منافع ملي، ساماندهي امر كنترل و گواهي بذر و نهال و حفظ حقوق مالكيت‌ معنوي به نژادگران، نسبت به شناسائي و ثبت ارقام جديد گياهي و كنترل و نظارت بر امور‌بذر و نهال كشور اقدام نمايد. ماده 2 - براي اجراي مفاد اين قانون، مؤسسه تحقيقات ثبت و گواهي بذر و نهال (‌كه از اين پس «‌ مؤسسه» ناميده مي‌شود) در سازمان تحقيقات و آموزش كشاورزي و با ‌استفاده از امكانات فيزيكي و كاركنان موجود وزارت جهاد كشاورزي و زير نظر هيأت امناء‌سازمان تحقيقات و آموزش كشاورزي تأسيس مي‌شود. شناسائي، ثبت ارقام گياهي و‌كنترل و گواهي بذر و نهال در كشور منحصراً توسط اين مؤسسه انجام خواهد شد. تبصره 1 - تركيب هيأت امناء سازمان تحقيقات و آموزش كشاورزي به شرح زير‌خواهد بود: - وزير جهاد كشاورزي. - وزير علوم، تحقيقات و فناوري. - رييس سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور. - رييس سازمان حفاظت محيط زيست. - معاون وزير و رييس سازمان تحقيقات و آموزش كشاورزي و يك نفر از معاونين‌ اجرايي وزارت جهاد كشاورزي به انتخاب وزير جهاد كشاورزي. - دو نفر از اعضاء برجسته هيأت علمي دانشگاهها به معرفي وزير علوم، تحقيقات‌و فناوري. - سه نفر محقق برجسته وزارت جهاد كشاورزي به انتخاب وزير جهاد كشاورزي. تبصره 2 - رييس سازمان تحقيقات و آموزش كشاورزي وزارت جهاد كشاورزي به‌عنوان دبير هيأت امناء سازمان مذكور انجام وظيفه خواهد كرد. تبصره 3 - تشكيلات مؤسسه حداكثر سه ماه پس از تصويب اين قانون، توسط ‌وزارت جهاد كشاورزي تهيه و به هيأت امناء سازمان ارائه و پس از تصويب سازمان ‌مديريت و برنامه‌ريزي كشور به‌اجرا درمي‌آيد. تبصره 4 - كليه واحدها و تشكيلات موازي با مؤسسه در وزارت جهاد كشاورزي از‌تاريخ تصويب تشكيلات اين مؤسسه منحل و امكانات و وظايف آنها به مؤسسه منتقل‌ مي‌گردد. تبصره 5 - رييس مؤسسه به پيشنهاد معاون وزير و رييس سازمان تحقيقات و‌آموزش كشاورزي و با حكم وزير جهاد كشاورزي به اين سمت منصوب خواهد شد. تبصره 6 - مؤسسه از نظر مقررات عمومي مالي، اداري، استخدامي و تشكيلاتي ‌تابع مقررات سازمان تحقيقات و آموزش كشاورزي مي‌باشد. ماده 3 - ارقام گياهي جديد چنانچه واجد شرايط زير باشند ثبت مي‌شوند: الف - جديد بودن رقم (1) به شكلي كه با ارقام ثبت يا شناخته شده قبلي از نظر‌خصوصيات ژنتيكي تمايز داشته باشد. ارقام تراريخته (2) نيز مشمول اين بند خواهند بود. 1- (cultivar) 2- (Transgenic) ب - رقم جديد از نظر ژنتيكي و ظاهري و يا هر دو مورد يكنواخت باشد. ج - خصوصيات رقم اعم از دورگ (‌هيبريد) و يا غير دورگ (‌غير هيبريد) در‌سالهاي توليد و تكثير ثابت بماند. تبصره 1 - ذخاير ژنتيك گياهي اصلاح نشده و وحشي به عنوان ذخاير ملي تلقي‌ گرديده و ثبت آنها تحت نام بخشهاي غيردولتي مجاز نمي‌باشد. ثبت اين گونه ذخاير‌براساس تقاضاي دستگاههاي دولتي تحت نام دولت جمهوري اسلامي ايران انجام‌ خواهد شد. تبصره 2 - آيين‌نامه معرفي و ثبت ارقام گياهي توسط مؤسسه تهيه و پس از تصويب‌هيأت امناء سازمان قابل اجراء خواهد بود. تبصره 3 - مؤسسه موظف است درصورت دريافت پيشنهاد از طرف دانشگاهها،‌مؤسسات تحقيقاتي و اشخاص حقيقي و حقوقي ديگر نسبت به ثبت ارقام شناخته شده ‌قبلي (‌رايج) و رگه‌هاي خالص (‌لاين‌هاي خالص)، اميدبخش، رگه‌هاي نر عقيم (‌لاين‌هاي نر عقيم) و خويش آميخته (‌اينبرد) كه در توليد رقم نقش اساسي دارد، اقدام‌نمايد. تبصره 4 - مؤسسه موظف است ثبت ارقام رايج كشور را در اولويت قرار دهد. ماده 4 - به منظور حصول اطمينان از اين كه بذر و نهال توليد شده حاصل از ارقام‌ جديد داراي همان خصوصيات رقم در زمان ثبت آن مي‌باشد و خصوصيات مورد نظر در‌زمان تكثير، بوجاري و توزيع تغيير نيافته و از سلامت و استانداردهاي تعيين شده ‌برخوردار است، مؤسسه موظف است نسبت به انجام امور زير اعمال نظارت نموده، بذر و‌نهال توليدي را كنترل و گواهي نمايد: ‌الف - تعيين اصالت ژنتيكي بذر و نهالهاي تكثير شده. ب - سلامت بذر و نهال توليدي. ج - رعايت استانداردهاي ملي يا بين‌المللي كه اجراي آنها براي توليد بذر و نهال‌ به ‌طريق رسمي يا قانوني مورد پذيرش جمهوري اسلامي ايران قرار گرفته است. سطح‌استاندارد ملي بالاتر از استانداردهاي بين‌المللي تعيين خواهد شد. ماده 5 - ثبت ارقام اصلاح شده گياهي باعث مالكيت معنوي و به منزله تعلق‌ انحصاري بهره‌برداري اقتصادي از آن رقم به مدت حداكثر هجده سال به اصلاح كننده (‌حقيقي يا حقوقي) مي‌باشد. هرگونه استفاده تجاري از ارقام ثبت شده منوط به كسب‌مجوز كتبي از اصلاح كننده است. تبصره - به نژادگراني كه رقمي را به ثبت مي‌رسانند، مي‌توانند امتياز انحصاري‌ بهره‌برداري اقتصادي خ. ر. ب. اشخاص حقيقي و حقوقي ديگر واگذار نمايند. ماده 6 - به مؤسسه اجازه داده مي‌شود: الف - نسبت به صدور مجوز به واحدها و اشخاص حقيقي و حقوقي ذي‌صلاح كه‌ زيرنظر و با اخذ مجوز از مؤسسه به امر نظارت و كنترل و گواهي بذر و نهال در كليه مراحل‌توليد و فرآوري بذر و نهال مبادرت مي‌كنند، اقدام نمايد. ب - نسبت به صدور مجوز توليد براي واحدها و اشخاص حقيقي و حقوقي‌ ذي‌صلاح كه با نظارت مراجع ذي‌ربط به توليد بذر و نهال مبادرت مي‌نمايند، اقدام نمايد. ج - جهت ارائه خدمات فني، شناسائي ارقام، كنترل كيفي بذر و نهال و ديگر‌وظايف محوله براساس تعرفه‌اي كه به تصويب هيأت امناء سازمان خواهد رسيد، بخشي‌از هزينه‌هاي شناسائي و ثبت ارقام گياهي و كليه هزينه‌هاي كنترل و گواهي بذر و نهال را‌دريافت و به حساب اختصاصي مؤسسه نزد خزانه‌داري كل واريز و معادل آن را در بودجه‌ ساليانه مؤسسه منظور نمايد. تبصره - ثبت ذخاير ژنتيكي اصلاح نشده تحت نام جمهوري اسلامي ايران بدون‌اخذ هزينه انجام خواهد شد. د - استاندارد طبقات مختلف بذر پرورش 3، (‌سوپراليت)، مادري (‌اليت)، گواهي‌شده، دورگ (‌هيبريد) و غيره را تعيين و پس از تصويب هيأت امناء سازمان اعلام نمايد. ماده 7 - موارد زير تخلف محسوب و با متخلفان مطابق قوانين و مقررات رفتار‌خواهد شد : ‌الف - ثبت و معرفي ارقام ثبت شده متعلق به اشخاص حقيقي و حقوقي ديگر به‌نام خود. ب - عدم رعايت اصول فني مرتبط با تكثير بذر و نهال كه توسط مؤسسه ابلاغ شده ‌و موجب ضرر و زيان به اشخاص حقيقي و حقوقي ذي‌نفع شود. ج - عدم رعايت مقررات قرنطينه گياهي كشور. ‌د - بهره‌برداري از ارقام ثبت شده بدون كسب مجوزهاي قانوني از اشخاص حقيقي ‌و حقوقي كه رقم ياد شده به نام آنها ثبت گرديده است. ‌ هـ - توليد و تكثير بذر و نهال براي عرضه به بازار بدون كسب گواهي مؤسسه. تبصره - مراجع قضايي كشور مكلفند براساس شكايت مؤسسه و ساير اشخاص‌ ذي‌نفع و گزارش كارشناسي مؤسسه يا ساير مؤسسات هم تراز به موضوع رسيدگي نموده و ‌درصورت احراز تخلف، مرتكبين را به پرداخت جزاي نقدي معادل يك الي سه برابر ضرر‌و زيان وارده و همچنين به پرداخت ضرر و زيان وارده به شاكي به نرخ زمان صدور حكم‌ محكوم نمايد. ماده 8 - مؤسسه به منظور جلوگيري از اختلاط ژنتيكي و براي توليد بذر و نهال با‌كيفيت مطلوب مناطق مناسب توليد ارقام مختلف بذر و نهال را شناسايي و معرفي‌ مي‌نمايد. ماده 9 - وزارت جهاد كشاورزي موظف است تسهيلات لازم براي توسعه فعاليتها و‌تشويق و حمايت بخش خصوصي در جهت سرمايه‌گذاري در زمينه اصلاح، توليد، تكثير،‌توزيع و صادرات بذر و نهال را فراهم نمايد. ماده 10 - صادرات بذر و نهال در مقياس تجاري منوط به اخذ گواهي از مؤسسه با‌رعايت مقررات قرنطينه مي‌باشد. ماده 11 - از تاريخ تصويب اين قانون ورود انواع بذر و نهال در سطح تجاري پس از‌كسب مجوز وزارت جهاد كشاورزي با رعايت مقررات قرنطينه كشور و استانداردهاي بذر‌و نهال صورت خواهد گرفت. تبصره - ورود نمونه‌هاي آزمايشي ارقام گياهي خارجي جهت انجام تحقيقات در‌مؤسسات و مراكز تحقيقاتي دولتي و غيردولتي براي استفاده در تحقيقات و بررسي‌ سازگاري، از اين قانون مستثني مي‌باشد. ماده 12 - به منظور دستيابي به فناوري جديد و بهره‌برداري از توانمنديهاي علمي‌ موجود درعرصه بين‌المللي و تبادل اطلاعات و فراهم آوردن بستر لازم جهت فعاليتهاي‌ تحقيقاتي به مؤسسه اجازه داده مي‌شود با رعايت مقررات مربوط، به عضويت سازمانهاي ‌زير در آيد: ‌اتحاديه بين‌المللي تجزيه بذر (‌ايستا) (International Seed Testing Association (ISTA ‌اتحاديه بذر آسيا و اقيانوسيه (Asian Pacfic Seed Association (IPSA ‌واحد بذر سازمان توسعه و همكاريهاي اقتصادي Cooperation Organization for Economical Cooperation and Development Seed Scheme ‌اتحاديه بين‌المللي حفاظت از ارقام جديد گياهي (International Union for Protection of Plant New Varieties (UPOV ‌شبكه بذر غرب آسيا و شمال آفريقا (West Asia and North Africa Seed Network (WANA Seed Network ماده 13 - وزارت جهاد كشاورزي موظف است گزارش عملكرد ساليانه موضوع‌ اين قانون را تهيه و به دولت و كميسيون كشاورزي، آب و منابع طبيعي مجلس شوراي‌اسلامي ارائه نمايد. ماده 14 - آيين‌نامه‌هاي اجرايي اين قانون حداكثر سه ماه از تاريخ تصويب توسط‌ وزارت جهاد كشاورزي تهيه و به تصويب هيأت وزيران خواهد رسيد. قانون فوق مشتمل بر چهارده ماده و چهارده تبصره در جلسه علني روز يكشنبه ‌مورخ بيست و نهم تيرماه يكهزار و سيصد و هشتاد و دو مجلس شوراي اسلامي تصويب و‌در تاريخ 1382/5/8 به تأييد شوراي نگهبان رسيده است. رييس مجلس شوراي اسلامي – مهدي كروبي مصوب 1382/04/29 مجلس شورای اسلامی ماده 2 - برای اجرای مفاد این قانون، موسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال (‌که از این پس « موسسه» نامیده می‌شود) در سازمان تحقیقات و آموزش کشاورزی و با استفاده از امکانات فیزیکی و کارکنان موجود وزارت جهاد کشاورزی و زیر نظر هیات امناء‌سازمان تحقیقات و آموزش کشاورزی تاسیس می‌شود. شناسائی، ثبت ارقام گیاهی و‌کنترل و گواهی بذر و نهال در کشور منحصراً توسط این موسسه انجام خواهد شد. تبصره 1 - ترکیب هیات امناء سازمان تحقیقات و آموزش کشاورزی به شرح زیر‌خواهد بود: - رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور. - رئیس سازمان حفاظت محیط زیست. - معاون وزیر و رئیس سازمان تحقیقات و آموزش کشاورزی و یک نفر از معاونین اجرایی وزارت جهاد کشاورزی به انتخاب وزیر جهاد کشاورزی. - دو نفر از اعضاء برجسته هیات علمی دانشگاهها به معرفی وزیر علوم، تحقیقات‌و فناوری. تبصره 2 - رئیس سازمان تحقیقات و آموزش کشاورزی وزارت جهاد کشاورزی به‌عنوان دبیر هیات امناء سازمان مذکور انجام وظیفه خواهد کرد. تبصره 3 - تشکیلات موسسه حداکثر سه ماه پس از تصویب این قانون، توسط وزارت جهاد کشاورزی تهیه و به هیات امناء سازمان ارائه و پس از تصویب سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور به‌اجرا درمی‌آید. تبصره 4 - کلیه واحدها و تشکیلات موازی با موسسه در وزارت جهاد کشاورزی از‌تاریخ تصویب تشکیلات این موسسه منحل و امکانات و وظایف آنها به موسسه منتقل می‌گردد. تبصره 5 - رئیس موسسه به پیشنهاد معاون وزیر و رئیس سازمان تحقیقات و‌آموزش کشاورزی و با حکم وزیر جهاد کشاورزی به این سمت منصوب خواهد شد. تبصره 6 - موسسه از نظر مقررات عمومی مالی، اداری، استخدامی و تشکیلاتی تابع مقررات سازمان تحقیقات و آموزش کشاورزی م. ب.. تبصره 2 - آیین‌نامه معرفی و ثبت ارقام گیاهی توسط موسسه تهیه و پس از تصویب‌هیات امناء سازمان قابل اجراء خواهد بود. تبصره 3 - موسسه موظف است درصورت دریافت پیشنهاد از طرف دانشگاهها،‌موسسات تحقیقاتی و اشخاص حقیقی و حقوقی دیگر نسبت به ثبت ارقام شناخته شده قبلی (‌رایج) و رگه‌های خالص (‌لاین‌های خالص)، امیدبخش، رگه‌های نر عقیم (‌لاین‌های نر عقیم) و خویش آمیخته (‌اینبرد) که در تولید رقم نقش اساسی دارد، اقدام‌نماید. تبصره 4 - موسسه موظف است ثبت ارقام رایج کشور را در اولویت قرار دهد. ماده 4 - به منظور حصول اطمینان از این که بذر و نهال تولید شده حاصل از ارقام جدید دارای همان خصوصیات رقم در زمان ثبت آن م. ب. و خصوصیات مورد نظر در‌زمان تکثیر، بوجاری و توزیع تغییر نیافته و از سلامت و استانداردهای تعیین شده برخوردار است، موسسه موظف است نسبت به انجام امور زیر اعمال نظارت نموده، بذر و‌نهال تولیدی را کنترل و گواهی نماید: ماده 5 - ثبت ارقام اصلاح شده گیاهی باعث مالکیت معنوی و به منزله تعلق انحصاری بهره‌برداری اقتصادی از آن رقم به مدت حداکثر هجده سال به اصلاح کننده (‌حقیقی یا حقوقی) م. ب.. هرگونه استفاده تجاری از ارقام ثبت شده منوط به کسب‌مجوز کتبی از اصلاح کننده است. ماده 6 - به موسسه اجازه داده می‌شود: الف - نسبت به صدور مجوز به واحدها و اشخاص حقیقی و حقوقی ذی‌صلاح که زیرنظر و با اخذ مجوز از موسسه به امر نظارت و کنترل و گواهی بذر و نهال در کلیه مراحل‌تولید و فرآوری بذر و نهال مبادرت می‌کنند، اقدام نماید. ج - جهت ارائه خدمات فنی، شناسائی ارقام، کنترل کیفی بذر و نهال و دیگر‌وظایف محوله براساس تعرفه‌ای که به تصویب هیات امناء سازمان خواهد رسید، بخشی‌از هزینه‌های شناسائی و ثبت ارقام گیاهی و کلیه هزینه‌های کنترل و گواهی بذر و نهال را‌دریافت و به حساب اختصاصی موسسه نزد خزانه‌داری کل واریز و معادل آن را در بودجه سالیانه موسسه منظور نماید. د - استاندارد طبقات مختلف بذر پرورش 3، (‌سوپرالیت)، مادری (‌الیت)، گواهی‌شده، دورگ (‌هیبرید) و غیره را تعیین و پس از تصویب هیات امناء سازمان اعلام نماید. ب - عدم رعایت اصول فنی مرتبط با تکثیر بذر و نهال که توسط موسسه ابلاغ شده و موجب ضرر و زیان به اشخاص حقیقی و حقوقی ذی‌نفع شود. ه- - تولید و تکثیر بذر و نهال برای عرضه به بازار بدون کسب گواهی موسسه. تبصره - مراجع قضایی کشور مکلفند براساس شکایت موسسه و سایر اشخاص ذی‌نفع و گزارش کارشناسی موسسه یا سایر موسسات هم تراز به موضوع رسیدگی نموده و درصورت احراز تخلف، مرتکبین را به پرداخت جزای نقدی معادل یک الی سه برابر ضرر‌و زیان وارده و همچنین به پرداخت ضرر و زیان وارده به شاکی به نرخ زمان صدور حکم محکوم نماید. ماده 8 - موسسه به منظور جلوگیری از اختلاط ژنتیکی و برای تولید بذر و نهال با‌کیفیت مطلوب مناطق مناسب تولید ارقام مختلف بذر و نهال را شناسایی و معرفی می‌نماید. ماده 10 - صادرات بذر و نهال در مقیاس تجاری منوط به اخذ گواهی از موسسه ب. ر. م. قرنطینه م. ب.. ماده 11 - از تاریخ تصویب این قانون ورود انواع بذر و نهال در سطح تجاری پس از‌کسب مجوز وزارت جهاد کشاورزی ب. ر. م. قرنطینه کشور و استانداردهای بذر‌و نهال صورت خواهد گرفت. تبصره - ورود نمونه‌های آزمایشی ارقام گیاهی خارجی جهت انجام تحقیقات در‌موسسات و مراکز تحقیقاتی دولتی و غیردولتی برای استفاده در تحقیقات و بررسی سازگاری، از این قانون مستثنی م. ب.. ماده 12 - به منظور دستیابی به فناوری جدید و بهره‌برداری از توانمندیهای علمی موجود درعرصه بین‌المللی و تبادل اطلاعات و فراهم آوردن بستر لازم جهت فعالیتهای تحقیقاتی به موسسه اجازه داده می‌شود ب. ر. م. مربوط، به عضویت سازمانهای زیر در آید: ماده 14 - آیین‌نامه‌های اجرایی این قانون حداکثر سه ماه از تاریخ تصویب توسط وزارت جهاد کشاورزی تهیه و به تصویب هیات وزیران خواهد رسید. قانون فوق مشتمل بر چهارده ماده و چهارده تبصره در جلسه علنی روز یکشنبه مورخ بیست و نهم تیرماه یکهزار و سیصد و هشتاد و دو مجلس شورای اسلامی تصویب و‌در تاریخ 1382/05/08 به تایید شورای نگهبان رسیده است. رئیس مجلس شورای اسلامی - مهدی کروبی دریافت فایل پی‌دی‌اف