قانون
قانون راجع باجازه قبول و اجرای اصول پیشنهادی توصیه نامه بین المللی شماره 102 مربوط برفاه اجتماعی کارگران با اصلاحات و الحاقات بعدی
24 - مقامات صلاحيتدار هر كشور بايد ترتيباتي بدهند كه سازمانهاي كارگران و كارفرمايان راجع بنحوه اداره امور و همچنين نظارت بر وسايل رفاهي كه بموجب قوانين يا آئين نامه هاي ملي تأمين گرديده با هم مشورت نمايند.
قانون راجع باجازه قبول و اجراي اصول پيشنهادي توصيه نامه بينالمللي شماره 102 مربوظ برفاه اجتماعي كارگران
مصوب 1338,02,21
با اصلاحات و الحاقات بعدي
ماده واحده - قبول اجراي اصول پيشنهادي توصيه نامه بين المللي شماره 102 راجع برفاه اجتماعي كارگران (1656) مشتمل بر نه قسمت از طرف دولت شاهنشاهي ايران تصويب ميگردد.
تبصره 1) وزارت كار مكلف است آئين نامه هاي اجرائي اين قانون را با توجه بپيشنهادات توصيه نامه مزبور و اوضاع و احوال كشور تهيه و پس از تصويب هيئت وزيران بموقع اجرا گذارد.
تبصره 2) كارفرماياني كه بر خلاف مقررات آئين نامه هاي اجرائي مذكور در تبصره 1 رفتار نمايند در هر نوع بپرداخت غرامت نقدي از پنج هزار ريال تا پنجاه هزار ريال محكوم خواهند شد.
قانون فوق كه مشتمل بر ماده واحده و دو تبصره و متن توصيه نامه ضميمه است پس از تصويب مجلس سنا در جلسه سهشنبه بيست و يكم ارديبهشت ماه يكهزار و سيصد و سي و هشت بتصويب مجلس شوراي ملي رسيد.
رئيس مجلس شوراي ملي - رضا حكمت
قانون بالا در جلسه 6 /12 /1337 بتصويب مجلس سنا رسيده است.
كنفرانس بين المللي كار
توصيه نامه شمارة 102:
راجع برفاه اجتماعي كارگران طبق تصميمي كه در سي و نهمين دوره اجلاسيه مورخه 26 ژوئن 1956 در ژنو اتخاذ گرديده است.
توصيه نامه شماره 102:
راجع برفاه اجتماعي كارگران
كنفرانس عمومي سازمان بين المللي كار كه سي و نهمين دورة اجلاسيه آن طبق دعوت هيأت مديره دفتر بين المللي كار در تاريخ ششم ژوئن 1956تشكيل شد پس از قبول چند فقره پيشنهاد نسبت برفاه اجتماعي كارگران كه قسمت پنجم دستور جلسه را تشكيل ميدهد و پس از اتخاذ تصميم نسبت به اينكه پيشنهادهاي مزبور بصورت توصيه نامه درآيد در تاريخ بيست و ششم ژوئن يكهزار و نهصد و پنجاه و شش توصيه نامة زير راتصويب نمود. (براي عطف به اين توصيه نامه ممكن است عنوان آنرا توصيه نامه راجع برفاه اجتماعي (1956 قرار داد).
نظر بلزوم تعريف بعضي اصول و تعيين پاره اي موازين براي وسايل زير كه موجب آسايش كارگران ميباشد يعني (الف) وسايل تغذيه در محل كار يانزديك آن (ب) وسايل استراحت در محل كار يا نزديك آن و همچنين وسايل تفريح به استثناي آنچه مربوط بتعطيلات است و (ج) وسايل اياب وذهاب بمحل كار و بعكس در موارديكه وسائط نقليه غيرمكفي يا استفاده از آنها عملي نباشد.
كنفرانس توصيه مينمايد كه با كليه وسايل ممكنه اعم از اقدام مستقيم بر حسب اراده خود كنفرانس يا اقدام از طرف دولت و غير آن مقررات زير كاملا و بسرعتي كه اوضاع ملي اجازه دهد بموقع اجرا گذارده شود و هر يك از اعضاء گزارش لازم راجع به اقداماتي كه بايد براي اجراي آن مقررات بعمل آيد بر حسب تقاضاي هيأت مديره دفتر بين المللي كار به اداره نامبرده تسليم نمايد.
قسمت اول - حدود
1 - اين توصيه نامه شامل كارگراني است كه با دست يا ماشين در دستگاههاي عمومي يا خصوصي كار ميكنند و كارگران كشاورزي حمل و نقل دريائي مشمول آن نميباشند.
2 - در هر مورد كه مطابقت كار بخصوصي با حدود به اين توصيه نامه مشكوك باشد يا بايد مرجع صلاحيتدار پس از مشورت با سازمانهاي كارفرمايان و كارگران وابسته قضيه را فيصله دهد يا طبق قانون و معمول بكشور حل و فصل شود.
قسمت دوم - نحوة عمل
3 - با در نظر گرفتن تعدد وسائل آسايش و طرق مختلف ملي براي فراهم كردن آن وسايل ممكن است كنفرانس با اقدام آزادي از پيش خود يا بوسيله مقامات عمومي يكي از شقوق زير را براي تأمين آن وسايل نحوه عمل قرار دهد:
الف - توسل بقوانين و آئيننامهها.
ب - توسل بهر نحوه ديگريكه مرجع صلاحيتدار پس از مشورت با سازمانهاي كارفرمايان و كارگران تصويب نمايد.
ج - حصول موافقت دستهجمعي يا غير آن بر حسب توافق كارفرمايان و كارگران.
قسمت سوم - وسايل تغذيه
الف - سفره خانه ها (Cantines)
4 - در موارديكه لازم و مطلوب تشخيص داده شود بايستي سفره خانه هائي در محل كار يا نزديك آن تأسيس و اداره نمود و در انجام اين امر بايستي موضوعات زير را در نظر گرفت:
تعداد كارگران استخدام شده.
مقدار احتياجي كه بوسايل مورد بحث هست.
تا چه اندازه انتظار ميرود در آينده اين وسايل مورد استفاده واقع شود.
عدم وسايل مناسب ديگر براي تهيه غذا.
ساير شرايط و اوضاع مربوطه.
5 - چنان چه سفره خانه بموجب قوانين يا آئين نامه هاي ملي تهيه شده باشد بمرجع صلاحيتدار بايد اختيار داده شود تا تأسيس و اداره كردن آنها را در كارگاه يا نزديك آن در موارديكه تعداد كارگران از حداقل معينه بيشتر باشد خواستار شود. مرجع مزبور ميتواند بدلايل ديگري نيز كه خود تشخيص دهد تقاضاي تأسيس و اداره كردن سفره خانه را بنمايد.
6 - هرگاه تأسيس سفره خانه در حوزه صلاحيت كميسيونهاي كار باشد كه بموجب قوانين ملي ايجاد ميشوند كميسيونهاي مزبور بايستي در كارگاههائيكه تأسيس و اداره كردن چنين سفره خانه هائي لازم بنظر برسد اقدام بتأسيس آنها بنمايند.
7 - چنانچه سفره خانه ها بموجب قرارداد دسته جمعي يا بهر ترتيب ديگر جز آنچه در بندهاي 5 و 6 ذكر شد داير شده باشند آن قراردادها يا ترتيبات بايستي شامل كارگاههائي گردد كه لزوم آنها را كارفرمايان و كارگران بتوافق لازم بدانند.
8 - مرجع صلاحيتدار يا هر هيأت ديگريكه داراي صلاحيت باشد بايستي ترتيب مناسبي برقرار كند كه بوسيله آن بتوان نسبت بمسائل فني كه درنتيجه تأسيس و اداره كردن سفره خانه پيش ميآيد اطلاعات و راهنمائي لازم بكارگاهها بدهند.
9 - 1 - در جاهائيكه وسايل كافي براي انتشار مطبوعات نيست مرجع صلاحيتدار يا هر هيأت ديگريكه داراي صلاحيت باشد بايد اطلاعات راهنمائي ها و نظرياتي را كه مناسب اوضاع ويژة كشور ميدانند درباره طرق تأسيس و اداره كردن سفره خانه ها بتفصيل تهيه نموده و بچاپ برسانند.
2 - اسناديكه بدينوسيله منتشر ميگردد بايستي نظرياتي درباره نكات زير متضمن باشد:
الف - موقعيت سفره خانه ها در هر كارگاه نسبت به ابنيه مختلف يا دوائر همان كارگاه.
ب - تأسيس يك سفره خانه مشترك براي چند كارگاه در حدوديكه مقتضي تشخيص داده شود.
ج - تهيه وسايل سكونت در سفره خانه با رعايت قواعدي كه براي فضا و روشنائي و درجه گرما و وسايل گرم كردن و تهويه استاندارد شده اند.
د - طرح قسمت هاي مختلف سفره خانه از قبيل اطاق يا اطاقهاي ناهارخوري و فضا براي سرويس و آشپزخانه و جاي ظرف شوئي و محل ويژه براي نگهداري اغذيه و اطاق دفتر اداري و رخت كن و دستشوئي براي كاركنان سفره خانه.
هـ - اثاثيه و لوازم و تزئينات سفره خانه لوازم تهيه و پخته غذا و سرد نگاه داشتن و ذخيره آن و شستشوي ظروف و انواع سوخت براي پختن و اشكال مختلف ميز و صندلي براي ناهارخوري و رنگ كاري و تزئين اطاقها.
و - نوع خوراكهاي سه گانه روزانه - صورت غذا طبق استاندارد يا آلاكارت و بر حسب انتخاب - غذاهاي ويژه طبق دستور پزشك - غذاهاي كارگرانيكه كارهاي غيرصحي انجام ميدهند صبحانه خوراك وسط روز يا ساير ساعات بر حسب نوبت كارگران.
ز - قواعد استاندارد تغذيه - ارزش غذائي مواد گوناگون خواربار - تهيه صورت هاي خوراك طبق طرح هاي قبلي و موازنه رژيم هاي غذائي.
ح - نوع سرويس در سفره خانه دادن غذا از يك دريچه يا باجه يا گذاردن آن روي ميز يا اين ترتيب كه هر كس خودش غذاي خود را در بشقاب بريزد - عده كاركنان لازم براي هر يك از اين شقوق.
ط - قوانين معمولي بهداشت كه بايستي در آشپزخانه و سالن هاي ناهارخوري رعايت شود.
ي - مسايل مالي - گذاردن سرمايه اوليه براي ساختمان و تهيه اثاثيه و لوازم هزينه هاي اداري و نگهداري و مخارج غذا و حقوق كاركنان - نگهداري نرخهاي اغذيه.
ب - بوفه ها و ميزهاي غلتك دار براي بردن غذا
10 - (1) - در كارگاههائيكه تأسيس سفره خانه براي تهيه غذاهاي مناسب عملي نيست و همچنين در كارگاههائيكه هم اكنون داراي چنين سفره خانه هائي هستند بايستي در موارد لازم و در صورت عملي بودن بوفه ها يا ميزهاي غلتك دار تهيه شود كه غذاهاي حلب كرده يا ساندويچ و چاي و قهوه و شير و ساير آشاميدني را نزد كارگران برده و به ايشان بفروشد ليكن در كارگاههائيكه بعلت عمليات خطرناك يا زيانآور صرف خوراكي وآشاميدني در محل كار مناسب نيست نبايستي ميزهاي غلتك دار بكار برده شود.
(2) - بعضي از وسايل مذكوره فوق بايستي نه تنها در موقع ناهار يا فواصلي كه نوبتكاران استراحت ميكنند در اختيار كارگران گذاشته شود بلكه درساعات مجازي كه براي استراحت تنفس معين شده نيز بايد در اختيار ايشان گذاشته شود.
ج – ناهارخوريهاي خصوصي يا اطاقهاي مناسب ديگر
11 - (1) - در كارگاههائيكه تأسيس سفره خانه براي تهيه غذاهاي مناسب عملي نيست و همچنين در كارگاههائيكه هم اكنون داراي چنين سفره خانه هائي ميباشند بايستي در صورتيكه عملي و مقتضي تشخيص داده شود ناهارخوري هاي خصوصي براي افراد كارگر تهيه شود تا بتوانند خودشان غذاهاي خود را تهيه و يا گرم كرده بخورند.
(2) - حداقل لوازم تسهيلات فوق عبارت است از:
الف - يك اطاق داراي وسايل مناسب براي كم كردن ناراحتي هاي ناشي از گرما و سرما.
ب - تهويه و روشنائي كافي.
ج - جا براي نشستن و ميزهاي مناسب بتعداد كافي.
د - وسايل مناسب براي گرم كردن خوراك و آشاميدنيها.
هـ - مقدار كافي آب خوردن كه براي بهداشت بدن مضر نباشد.
سفره خانه هاي سيار
12 - در موارديكه كارگران در اراضي وسيع كار پراكنده شده باشند شايسته است كه در صورت عملي بودن و فراهم بودن وسايل مناسب سفره خانه هاي سيار براي فروش اغذيه بكارگران داير شود.
ه ـ - تسهيلات ديگر
13 - توجه مخصوصي بايد به اين موضوع داشت كه براي كارگران نوبت كار تسهيلاتي موجود باشد تا بتوانند در مواقع مقتضي خوراك و آشاميدنيهاي كافي تهيه نمايند.
14 - در جاهائيكه وسايل كافي براي خريد خوراك و آشاميدني و ناهار و شام موجود نباشد اقداماتي بايد بعمل آورد تا وسايل مزبور در اختيار كارگران گذاشته شود.
و - استفاده از وسايل
15 - كارگران را در هيچ مورد نبايستي مجبور كرد كه از وسايل تغذيه كه در كارگاهها فراهم گرديده استفاده نمايند مگر بموجب قوانين و آئين نامه هاي ملي كه مبني بر دلايل بهداشتي باشند.
قسمت چهارم - وسايل استراحت
الف - جاها
16 - (1) - هرگاه كارگران يك كارگاه بخصوص زنان و كارگران خردسال در ضمن كار كردن فرصت پيدا كنند كه بنشينند و لطمه اي هم بكار آنها وارد نيايد بايد جهت آنها جا براي نشستن تهيه شود.
(2) - جاهائيكه بدين ترتيب تهيه ميشود بتعداد كافي و تا حدودي كه معقول باشد در نزديكي محل كار باشد.
17 - (1) - در كارگاههائيكه قسمت مهمي از كار را بتوان بخوبي نشسته انجام داد بايد جاهائي در اختيار كارگران ذيعلاقه گذاشته شود.
(2) - جاهائيكه براي نشستن كارگران تهيه ميشود بايستي از حيث طرح و ساختمان و ابعاد با وضع خود آنها و همچنين با ماهيت كار مناسب باشد بايد زيرپائي براي كارگران تهيه نمود.
18 - اعم از اينكه جاهاي مناسب براي كارگران بموجب قوانين يا آئين نامه هاي ملي تهيه شود. مرجع صلاحيتدار هر كشور بايستي بمأمورين مربوطه دولتي اجازه دهند كه نسبت بمسايل فني كه در تهيه جاهاي مناسب پيش ميآيد اطلاعات لازم بدهند و راهنمائيهائي بكنند بويژه در موارديكه قسمت مهمي از كار را بتوان بخوبي نشسته انجام داد.
ب - تالارهاي استراحت
19 - (1) - در كارگاههائيكه تسهيلات ديگري جهت كارگرانيكه احتياج بيك استراحت موقتي در ضمن ساعات كار دارند وجود نداشته باشد بايد يك تالار استراحت در محلي مناسب و با توجه بكيفيت و كليه شرايط و احوال مربوطه به آن ايجاد شود. علي الخصوص بمنظور تأمين نيازمنديهاي كارگران زن و مرد كه بكارهاي مخصوصاً پر زحمت و يا بكارهاي ويژه ايكه ضمن ساعات كار استراحتي موقتي ايجاب مينمايند اشتغال دارند نيزجهت كارگران نوبت كار جهت فواصل كار بايد تالارهاي استراحت ساخته شود.
(2) - قوانين ملي بايد در موارديكه مناسب و ضروري باشد اختيار لازم به ايجاد تالارهاي استراحت را در بعضي از كارگاهها و يا گروه مؤسساتي كه مقامات مربوطه با توجه بشرايط و مقتضيات كار ايجاد آنها را خواستار ميشوند به آنمقامات واگذار نمايند.
20 - تأسيساتي كه بدين ترتيب در نظر گرفته ميشوند اقلا بايد شامل قسمتهاي زير باشند:
الف - محلي با وسايل لازمه جهت تخفيف و تقليل ناراحتي هاي ناشيه از سرما و گرما.
ب - تهيه و روشنائي با وضعي مطلوب.
ج - جا و صندلي بتعداد كافي.
قسمت پنجم - وسايل تفريح
21 - (1) - اقدامات مقتضي بايد براي تشويق متصديان بتهيه وسائل تفريح جهت كارگران در كارگاهها در نزديكي آنها بعمل آيد مشروط بر اينكه هم اكنون وسايل مناسب از طرف هيأتهاي مخصوص يا بر اثر اقدامات دسته جمعي موجود نشده باشد و نمايندگان كارگران نشان بدهند كه حقيقتاً احتياج به ايجاد وسايل تفريح هست.
(2) - در موارديكه لازم تشخيص داده شود اقدامات فوق بايستي از طرف كميسيونهاي كارگاه يا اشخاص ديگري كه بموجب قوانين يا آئين نامه هاي ملي تعيين ميشوند بعمل آيد مشروط بر اينكه در اين رشته از امور صلاحيت داشته باشند و الا كارفرمايان يا كارگران ذيمدخل بايد پس از مشورت با يكديگر با اراده خود اقدام بتهيه وسايل فوق بنمايند و بهتر است طرز اقدام طوري باشد كه مقامات عمومي هم تحريك و تشويق شوند كه از جامعه پشتيباني بنمايند تا بتوانند احتياجات مربوط بوسايل تفريح را تأمين نمايند.
22 - طرقي كه براي تهيه وسايل تفريح اتخاذ ميشود هر چه ميخواهد باشد فقط كارگران را نبايستي در هيچ مورد مجبور نمود كه از وسايل موجود استفاده نمايند.
قسمت ششم - اداره امور مربوط بوسايل تغذيه و تفريح
23 - هر چند امور مربوط بوسايل تغذيه و تفريح ممكن است بطرق گوناگون طبق رسوم كشور يا محل مربوطه يا از طريق واگذاري مسئوليت كلي وسايل رفاه بسازمانهاي مخصوصي اداره شود با اينحال بعضي از شيوه هائيكه بايد مورد توجه مقامات صلاحيتدار كارفرما و كارگر قرار گيرد ذيلا درج ميگردد:
الف - در مورد وسايل تغذيه:
1 - در كشورهائيكه تهيه وسايل تغذيه جزء وظايف كميته هائي است كه بموجب قوانين يا آئين نامه هاي ملي در كارگاه تشكيل يافته اند امور مربوط بوسايل تغذيه توسط كميته هاي مزبور با كميته هاي فرعي كه آنها انتخاب ميكنند اداره شود.
2 - در ساير كشورها اداره امور اينگونه وسايل بعهدة هيأت مديره كارگاه مربوطه يا مقاطعه كارانيكه از طرف آن تعيين شده اند واگذار و ترتيباتي داده شود كه مثلا با تشكيل كميته مخصوصي مركب از نمايندگان كارگران كارگاه با كارگران مربوطه در اين زمينه مشورت بعمل آيد.
ب - در مورد وسايل تفريح.
1 - در كشورهائيكه تأمين وسائل تفريح جزء وظائف كميته هائي است كه طبق قوانين يا آئين نامه هاي ملي در كارگاه تشكيل گرديده اند امور مربوط بهاينگونه وسايل توسط كميته هاي مزبور يا كميته هاي فرعي كه از طرف آنها تعيين شده اداره شود.
2 - در ساير كشورها اينكار بعهده يك كميته مركزي امور تفريحي كه از طرف كارگران كارگاه انتخاب ميگردد (با شركت نماينده هيأت مديره كارگاه يابدون شركت او) و يا بعهده چند باشگاه مختلف واگذار شود كه توسط دسته هائي از كارگران كارگاه كه در انواع بخصوصي از تفريحات علاقه مند ميباشند تشكيل يافته باشد.
قسمت هفتم - تأمين بودجه وسايل تغذيه و رفاه
25 - هر چند بودجه وسايل تغذيه و تفريح ممكن است بطرق مختلف طبق رسوم كشور يا محل مربوطه يا از طريق واگذاري مسئوليت كلي وسايل رفاه بسازمانهاي مخصوصي تأمين شود با اينحال بعضي از طرق تأمين بودجه كه بايد مورد توجه مقامات صلاحيتدار و كارفرمايان و كارگران قرارگيرد ذيلا نگاشته ميشود.
الف - در مورد وسايل تغذيه:
1 - هزينه ساختمان يا اجاره يا تهيه محل براي وسايل تغذيه به انضمام لوازم و اثاثيه مورد نياز و همچنين هزينه هاي مستمر جاري و مخارج نگاهدارياز جمله سوخت و روشنائي و نظافت و عوارض و مالياتها و بيمه و حفاظت ابنيه و لوازم و اثاثيه از طرف كارفرما تقبل شود.
2 - مخارج غذا و خواربار توسط كارگراني پرداخت شود كه از وسايل مورد بحث استفاده ميكنند.
3 - بودجة دستمزد و بيمة كاركنان سرويس تغذيه يا از طرف كارفرما تأمين شود و يا كارگران با پرداخت بهاي غذا و ساير مواد خواربار مصرفي اعتبار هزينه هاي مزبور را تأمين نمايند.
ب - در مورد وسايل تفريح:
1 - هزينة ساختمان يا اجاره يا تهية محل براي وسايل تفريح در جاههاي سرپوشيده زمين و تأسيسات براي وسايل تفريح در هواي آزاد به انضمام لوازم و اثاثية ثابت مورد نياز و همچنين هزينه هاي مستمر جاري و مخارج نگاهداري از جمله سوخت و روشنايي و نظافت و عوارض و ماليات ها و حفاظت ابنيه و زمين ها و تأسيسات و لوازم و اثاثيه از طرف كارفرما تقبل شود.
2 - هزينه جاري روزمره بويژه مخارج تهية اجناس و لوازم از طرف كارگران تأمين شود و اينكار با پرداخت حق عضويت و حق شركت در بازيها و همچنين از محل فروش بليط ورودي در مسابقات و غيره عملي گردد.
26 - در كشورهايي كه از لحاظ اقتصادي عقب مانده هستند هرگاه تعهدات قانوني ديگري راجع بوسايل رفاه وجود نداشته باشد بودجة وسايل تفريح ممكن است از محل اعاناتي تأمين گردد كه توسط مقامات صلاحيتدار تعيين و امور مربوط به آن تحت نظر كميته هايي مركب از نمايندگان كارفرما وكارگر (بتعداد مساوي) اداره خواهد شد.
27 - (1) - در موارديكه غذا و خواربار مستقيماً از طرف كارفرما در اختيار كارگران گذاشته ميشود بهاي آن بايد مناسب باشد و سودي از اينراه عايد كارفرما نگردد و كليه وجوه اضافي حاصله از فروش بصندوق يا حساب مخصوص ريخته شود و بر حسب مقتضيات يا براي جبران زيانهاي احتمالي و يا بهبود وسايلي كه در اختيار كارگران گذاشته ميشود بمصرف برسد.
(2) - در موارديكه غذا و خواربار از طرف يك پيمانكار در اختيار كارگران گذاشته ميشود بهاي آن بايد مناسب بوده و متضمن سودي براي كارفرما نباشد.
(3) - در موارديكه وسايل مورد بحث طبق قراردادهاي دسته جمعي يا بموجب قراردادهاي مخصوصي كه بين كارگاهها گذاشته تهيه ميشود امور مربوط بوجوه پيش بيني شده در بند (1) فوق يا بايد بوسيله يك سازمان مشترك و يا توسط كارگران اداره شود.
28 - (1) - بهيچوجه نبايد بكارگري تكليف شود كه بابت وسايل رفاهي كه شخصاً مايل به استفاده از آنها نيست وجهي بپردازد.
(2) - در موارديكه كارگران بايد بابت وسايل رفاه وجوهي بپردازند پرداخت به اقساط تأخير در تأديه نبايد جايز شمرده شود.
قسمت هشتم - وسايط نقليه
29 - در موارديكه طبق رسوم ملي يا محلي كارگران وسائط نقليه براي اياب و ذهاب بكارگاه را شخصاً تهيه ميكنند وسائل پاركينگ يا حفاظت بايد در صورت لزوم و امكان فراهم شود.
30 - در جاهائيكه عده كثيري از كارگران براي اياب و ذهاب بكارگاه بعلت كافي نبودن سرويس هاي نقلية عمومي يا عدم تناسب ساعات كار مواجه با مشكلات خاصي ميباشند كارگاههاي مربوطه بايد سازمانهاي مسئول نقليه عمومي محل را وادار به تعديل يا اصلاح سرويسهاي كار خود بنمايند.
31 - در موارديكه اشكالات اياب و ذهاب كارگران در وهلة اول ناشي از تراكم عبور و مرور در ساعات بخصوصي است و رفع اينگونه اشكالات بطريق ديگر ميسر نيست در اين صورت كارگاههاي ذيمدخل بايد در نظر كارگران مربوطه و همچنين با نظر مقامات مسئول نقليه عمومي و راهنمائي و رانندگي و عندالاقتضاء با نظر ساير كارگاههاي همان محل ساعات شروع و ختم كار را در تمام كارگاه يا بعضي از قسمت هاي آن تعديل يا كارگران را از نظر ساعات اياب و ذهاب دسته بندي كنند.
32 - در موارديكه وسايط نقليه كافي و قابل استفاده براي كارگران لازم است و تهيه آن بهيچ طريق ديگري ممكن نيست كارگاههاي مربوطه بايد وسيله اياب و ذهاب كارگران را شخصاً فراهم كنند.
33 - در كشورها و نواحي و صنايع بخصوصي كه وسايط نقليه عمومي غير كافي است و يا بسهولت قابل استفاده نميباشد كارگاه بايد بجاي آنكه شخصاً وسايل نقليه فراهم سازد فوقالعاده اياب و ذهابي با حصول توافق نظر بين كارفرما و كارگر بكارگران خود بپردازد.
34 - در صورت لزوم كارگاهها بايد از طريق سرويسهاي نقليه عمومي يا غير آن ترتيب تهيه وسايط نقليه را بتعداد كافي بدهند تا احتياجات كارگران نوبت كار در اوقات روز و شبكه وسايط نقليه عمومي كافي يا عملي يا اصولاً موجود نيست مرتفع گردد.
قسمت نهم - مقررات عمومي
35 - در مورد يك كشور "فدرال" عبارت "قوانين يا مقررات ملي" كه در پيشنهاد حاضر ذكر شده شامل قوانين و مقررات آن كشور فدرال و همچنين قوانين و مقررات كشورها يا ايالات يا كانتونهاي عضو آن بر طبق قانون اساسي هر يك از آنها ميباشد.
مراتب فوق متن صحيح و معتبر پيشنهادي است كه كنفرانس عمومي سازمان بين المللي كار در سي و نهمين دورة اجلاسيه خود كه در ژنو تشكيل يافت و در 28 ژوئن 1956 ختم آن اعلام گرديد بتصويب رسانيد.
بتاريخ 6 ژوئية 1956
رئيس كنفرانس - دكتر محسن نصر مديركل دفتر بين المللي كار - داويد آ. مورس
از طرف مديركل دفتر بين المللي كار
رئيس دايرة حقوقي دفتر بين المللي كار فرانسيس وولف
متن توصيه نامه فوق مشتمل بر نه قسمت ضميمه قانون راجع به اجازه قبول و اجراي اصول پيشنهادي توصيه نامه بين المللي شماره 102 مربوط برفاه اجتماعي كارگران بوده و صحيح است.
رئيس مجلس شوراي ملي - رضا حكمت
قانون راجع باجازه قبول و اجرای اصول پیشنهادی توصیه نامه بین المللی شماره 102 مربوط برفاه اجتماعی کارگران
مصوب 1338/02/21 مجلس شورای ملی
تبصره 1) وزارت کار مکلف است آیین نامه های اجرایی این قانون را ب. ت. ب. پیشنهادات توصیه نامه مزبور و اوضاع و احوال کشور تهیه و پس از تصویب هیات وزیران به موقع اجرا گذارد.
تبصره 2) کارفرمایانی که بر خلاف مقررات آیین نامه های اجرایی مذکور در تبصره 1 رفتار نمایند در هر نوع بپرداخت غرامت نقدی از پنج هزار ریال تا پنجاه هزار ریال محکوم خواهند شد.
قانون فوق که مشتمل بر ماده واحده و دو تبصره و متن توصیه نامه ضمیمه است پس از تصویب مجلس سنا در جلسه سهشنبه بیست و یکم اردیبهشت ماه یکهزار و سیصد و سی و هشت به تصویب مجلس شورای ملی رسید.
قانون بالا در جلسه 1337/12/6 به تصویب مجلس سنا رسیده است.
کنفرانس عمومی سازمان بین المللی کار که سی و نهمین دوره اجلاسیه آن طبق دعوت هیات مدیره دفتر بین المللی کار در تاریخ ششم ژوئن 1956تشکیل شد پس از قبول چند فقره پیشنهاد نسبت برفاه اجتماعی کارگران که قسمت پنجم دستور جلسه را تشکیل میدهد و پس از اتخاذ تصمیم نسبت به اینکه پیشنهادهای مزبور به صورت توصیه نامه درآید در تاریخ بیست و ششم ژوئن یکهزار و نهصد و پنجاه و شش توصیه نامه زیر راتصویب نمود. (برای عطف به این توصیه نامه ممکن است عنوان آن را توصیه نامه راجع برفاه اجتماعی (1956 قرار داد).
نظر بلزوم تعریف بعضی اصول و تعیین پاره ای موازین برای وسایل زیر که موجب آسایش کارگران م. ب. یعنی (الف) وسایل تغذیه در محل کار یانزدیک آن (ب) وسایل استراحت در محل کار یا نزدیک آن و همچنین وسایل تفریح به استثنای آنچه مربوط بتعطیلات است و (ج) وسایل ایاب وذهاب بمحل کار و بعکس در مواردی که وسائط نقلیه غیرمکفی یا استفاده از آنها عملی نباشد.
کنفرانس توصیه مینماید که با کلیه وسایل ممکنه اعم از اقدام مستقیم بر حسب اراده خود کنفرانس یا اقدام از طرف دولت و غیر آن مقررات زیر کاملا و بسرعتی که اوضاع ملی اجازه دهد به موقع اجرا گذارده شود و هر یک از اعضاء گزارش لازم راجع به اقداماتی که باید برای اجرای آن مقررات به عمل آید بر حسب تقاضای هیات مدیره دفتر بین المللی کار به اداره نامبرده تسلیم نماید.
2 - در هر مورد که مطابقت کار بخصوصی با حدود به این توصیه نامه مشکوک باشد یا باید مرجع صلاحیتدار پس از مشورت با سازمانهای کارفرمایان و کارگران وابسته قضیه را فیصله دهد یا طبق قانون و معمول به کشور حل و فصل شود.
3 - با در نظر گرفتن تعدد وسائل آسایش و طرق مختلف ملی برای فراهم کردن آن وسایل ممکن است کنفرانس با اقدام آزادی از پیش خود یا به وسیله مقامات عمومی یکی از شقوق زیر را برای تامین آن وسایل نحوه عمل قرار دهد:
الف - توسل بقوانین و آییننامهها.
4 - در مواردی که لازم و مطلوب تشخیص داده شود بایستی سفره خانه هائی در محل کار یا نزدیک آن تاسیس و اداره نمود و در انجام این امر بایستی موضوعات زیر را در نظر گرفت:
5 - چنان چه سفره خانه به موجب قوانین یا آیین نامه های ملی تهیه شده باشد بمرجع صلاحیتدار باید اختیار داده شود تا تاسیس و اداره کردن آنها را در کارگاه یا نزدیک آن در مواردی که تعداد کارگران از حداقل معینه بیشتر باشد خواستار شود. مرجع مزبور میتواند بدلایل دیگری نیز که خود تشخیص دهد تقاضای تاسیس و اداره کردن سفره خانه را بنماید.
6 - هرگاه تاسیس سفره خانه در حوزه صلاحیت کمیسیونهای کار باشد که به موجب قوانین ملی ایجاد میشوند کمیسیونهای مزبور بایستی در کارگاههائیکه تاسیس و اداره کردن چنین سفره خانه هائی لازم به نظر برسد اقدام بتاسیس آنها بنمایند.
7 - چنانچه سفره خانه ها به موجب قرارداد دسته جمعی یا بهر ترتیب دیگر جز آنچه در بندهای 5 و 6 ذکر شد دایر شده باشند آن قراردادها یا ترتیبات بایستی شامل کارگاههائی گردد که لزوم آنها را کارفرمایان و کارگران بتوافق لازم بدانند.
8 - مرجع صلاحیتدار یا هر هیات دیگریکه دارای صلاحیت باشد بایستی ترتیب مناسبی برقرار کند که به وسیله آن بتوان نسبت بمسائل فنی که درنتیجه تاسیس و اداره کردن سفره خانه پیش میآید اطلاعات و راهنمائی لازم بکارگاهها بدهند.
9 - 1 - در جاهائیکه وسایل کافی برای انتشار مطبوعات نیست مرجع صلاحیتدار یا هر هیات دیگریکه دارای صلاحیت باشد باید اطلاعات راهنمائی ها و نظریاتی را که مناسب اوضاع ویژه کشور میدانند درباره طرق تاسیس و اداره کردن سفره خانه ها بتفصیل تهیه نموده و بچاپ برسانند.
ب - تاسیس یک سفره خانه مشترک برای چند کارگاه در حدودیکه مقتضی تشخیص داده شود.
ه- - اثاثیه و لوازم و تزئینات سفره خانه لوازم تهیه و پخته غذا و سرد نگاه داشتن و ذخیره آن و شستشوی ظروف و انواع سوخت برای پختن و اشکال مختلف میز و صندلی برای ناهارخوری و رنگ کاری و تزئین اطاقها.
10 - (1) - در کارگاههائیکه تاسیس سفره خانه برای تهیه غذاهای مناسب عملی نیست و همچنین در کارگاههائیکه هم اکنون دارای چنین سفره خانه هائی هستند بایستی در موارد لازم و در صورت عملی بودن بوفه ها یا میزهای غلتک دار تهیه شود که غذاهای حلب کرده یا ساندویچ و چای و قهوه و شیر و سایر آشامیدنی را نزد کارگران برده و به ایشان بفروشد لیکن در کارگاههائیکه به علت عملیات خطرناک یا زیانآور صرف خوراکی وآشامیدنی در محل کار مناسب نیست نبایستی میزهای غلتک دار به کار برده شود.
11 - (1) - در کارگاههائیکه تاسیس سفره خانه برای تهیه غذاهای مناسب عملی نیست و همچنین در کارگاههائیکه هم اکنون دارای چنین سفره خانه هائی میباشند بایستی در صورتی که عملی و مقتضی تشخیص داده شود ناهارخوری های خصوصی برای افراد کارگر تهیه شود تا بتوانند خودشان غذاهای خود را تهیه و یا گرم کرده بخورند.
ه- - مقدار کافی آب خوردن که برای بهداشت بدن مضر نباشد.
14 - در جاهائیکه وسایل کافی برای خرید خوراک و آشامیدنی و ناهار و شام موجود نباشد اقداماتی باید به عمل آورد تا وسایل مزبور در اختیار کارگران گذاشته شود.
15 - کارگران را در هیچ مورد نبایستی مجبور کرد که از وسایل تغذیه که در کارگاهها فراهم گردیده استفاده نمایند مگر به موجب قوانین و آیین نامه های ملی که مبنی بر دلایل بهداشتی باشند.
16 - (1) - هرگاه کارگران یک کارگاه بخصوص زنان و کارگران خردسال در ضمن کار کردن فرصت پیدا کنند که بنشینند و لطمه ای هم به کار آنها وارد نیاید باید جهت آنها جا برای نشستن تهیه شود.
18 - اعم از اینکه جاهای مناسب برای کارگران به موجب قوانین یا آیین نامه های ملی تهیه شود. مرجع صلاحیتدار هر کشور بایستی بمامورین مربوطه دولتی اجازه دهند که نسبت بمسایل فنی که در تهیه جاهای مناسب پیش میآید اطلاعات لازم بدهند و راهنمائیهائی بکنند بویژه در مواردی که قسمت مهمی از کار را بتوان بخوبی نشسته انجام داد.
19 - (1) - در کارگاههائیکه تسهیلات دیگری جهت کارگرانیکه احتیاج بیک استراحت موقتی در ضمن ساعات کار دارند وجود نداشته باشد باید یک تالار استراحت در محلی مناسب و با توجه بکیفیت و کلیه شرایط و احوال مربوطه به آن ایجاد شود. علی الخصوص به منظور تامین نیازمندیهای کارگران زن و مرد که بکارهای مخصوصاً پر زحمت و یا بکارهای ویژه ایکه ضمن ساعات کار استراحتی موقتی ایجاب مینمایند اشتغال دارند نیزجهت کارگران نوبت کار جهت فواصل کار باید تالارهای استراحت ساخته شود.
(2) - قوانین ملی باید در مواردی که مناسب و ضروری باشد اختیار لازم به ایجاد تالارهای استراحت را در بعضی از کارگاهها و یا گروه موسساتی که مقامات مربوطه با توجه بشرایط و مقتضیات کار ایجاد آنها را خواستار میشوند به آنمقامات واگذار نمایند.
20 - تاسیساتی که بدین ترتیب در نظر گرفته میشوند اقلا باید شامل قسمتهای زیر باشند:
21 - (1) - اقدامات مقتضی باید برای تشویق متصدیان بتهیه وسائل تفریح جهت کارگران در کارگاهها در نزدیکی آنها به عمل آید مشروط بر اینکه هم اکنون وسایل مناسب از طرف هیاتهای مخصوص یا بر اثر اقدامات دسته جمعی موجود نشده باشد و نمایندگان کارگران نشان بدهند که حقیقتاً احتیاج به ایجاد وسایل تفریح هست.
(2) - در مواردی که لازم تشخیص داده شود اقدامات فوق بایستی از طرف کمیسیونهای کارگاه یا اشخاص دیگری که به موجب قوانین یا آیین نامه های ملی تعیین میشوند به عمل آید مشروط بر اینکه در این رشته از امور صلاحیت داشته باشند و الا کارفرمایان یا کارگران ذیمدخل باید پس از مشورت با یکدیگر با اراده خود اقدام بتهیه وسایل فوق بنمایند و بهتر است طرز اقدام طوری باشد که مقامات عمومی هم تحریک و تشویق شوند که از جامعه پشتیبانی بنمایند تا بتوانند احتیاجات مربوط بوسایل تفریح را تامین نمایند.
23 - هر چند امور مربوط بوسایل تغذیه و تفریح ممکن است بطرق گوناگون طبق رسوم کشور یا محل مربوطه یا از طریق واگذاری مسئولیت کلی وسایل رفاه به سازمانهای مخصوصی اداره شود با اینحال بعضی از شیوه هائیکه باید مورد توجه مقامات صلاحیتدار کارفرما و کارگر قرار گیرد ذیلا درج میگردد:
1 - در کشورهائیکه تهیه وسایل تغذیه جزء وظایف کمیته هائی است که به موجب قوانین یا آیین نامه های ملی در کارگاه تشکیل یافته اند امور مربوط بوسایل تغذیه توسط کمیته های مزبور با کمیته های فرعی که آنها انتخاب میکنند اداره شود.
2 - در سایر کشورها اداره امور اینگونه وسایل به عهده هیات مدیره کارگاه مربوطه یا مقاطعه کارانیکه از طرف آن تعیین شده اند واگذار و ترتیباتی داده شود که مثلا با تشکیل کمیته مخصوصی مرکب از نمایندگان کارگران کارگاه با کارگران مربوطه در این زمینه مشورت به عمل آید.
1 - در کشورهائیکه تامین وسائل تفریح جزء وظائف کمیته هائی است که طبق قوانین یا آیین نامه های ملی در کارگاه تشکیل گردیده اند امور مربوط بهاینگونه وسایل توسط کمیته های مزبور یا کمیته های فرعی که از طرف آنها تعیین شده اداره شود.
2 - در سایر کشورها اینکار به عهده یک کمیته مرکزی امور تفریحی که از طرف کارگران کارگاه انتخاب میگردد (با شرکت نماینده هیات مدیره کارگاه یابدون شرکت او) و یا به عهده چند باشگاه مختلف واگذار شود که توسط دسته هائی از کارگران کارگاه که در انواع بخصوصی از تفریحات علاقه مند میباشند تشکیل یافته باشد.
24 - مقامات صلاحیتدار هر کشور باید ترتیباتی بدهند که سازمانهای کارگران و کارفرمایان راجع به نحوه اداره امور و همچنین نظارت بر وسایل رفاهی که به موجب قوانین یا آیین نامه های ملی تامین گردیده با هم مشورت نمایند.
قسمت هفتم - تامین بودجه وسایل تغذیه و رفاه
25 - هر چند بودجه وسایل تغذیه و تفریح ممکن است بطرق مختلف طبق رسوم کشور یا محل مربوطه یا از طریق واگذاری مسئولیت کلی وسایل رفاه به سازمانهای مخصوصی تامین شود با اینحال بعضی از طرق تامین بودجه که باید مورد توجه مقامات صلاحیتدار و کارفرمایان و کارگران قرارگیرد ذیلا نگاشته میشود.
3 - بودجه دستمزد و بیمه کارکنان سرویس تغذیه یا از طرف کارفرما تامین شود و یا کارگران با پرداخت بهای غذا و سایر مواد خواربار مصرفی اعتبار هزینه های مزبور را تامین نمایند.
1 - هزینه ساختمان یا اجاره یا تهیه محل برای وسایل تفریح در جاههای سرپوشیده زمین و تاسیسات برای وسایل تفریح در هوای آزاد به انضمام لوازم و اثاثیه ثابت مورد نیاز و همچنین هزینه های مستمر جاری و مخارج نگاهداری از جمله سوخت و روشنایی و نظافت و عوارض و مالیات ها و حفاظت ابنیه و زمین ها و تاسیسات و لوازم و اثاثیه از طرف کارفرما تقبل شود.
2 - هزینه جاری روزمره بویژه مخارج تهیه اجناس و لوازم از طرف کارگران تامین شود و اینکار با پرداخت حق عضویت و حق شرکت در بازیها و همچنین از محل فروش بلیط ورودی در مسابقات و غیره عملی گردد.
26 - در کشورهایی که از لحاظ اقتصادی عقب مانده هستند هرگاه تعهدات قانونی دیگری راجع بوسایل رفاه وجود نداشته باشد بودجه وسایل تفریح ممکن است از محل اعاناتی تامین گردد که توسط مقامات صلاحیتدار تعیین و امور مربوط به آن تحت نظر کمیته هایی مرکب از نمایندگان کارفرما وکارگر (بتعداد مساوی) اداره خواهد شد.
(3) - در مواردی که وسایل مورد بحث طبق قراردادهای دسته جمعی یا به موجب قراردادهای مخصوصی که بین کارگاهها گذاشته تهیه میشود امور مربوط بوجوه پیش بینی شده در بند (1) فوق یا باید به وسیله یک سازمان مشترک و یا توسط کارگران اداره شود.
(2) - در مواردی که کارگران باید بابت وسایل رفاه وجوهی بپردازند پرداخت به اقساط تاخیر در تادیه نباید جایز شمرده شود.
30 - در جاهائیکه عده کثیری از کارگران برای ایاب و ذهاب بکارگاه به علت کافی نبودن سرویس های نقلیه عمومی یا عدم تناسب ساعات کار مواجه با مشکلات خاصی میباشند کارگاههای مربوطه باید سازمانهای مسئول نقلیه عمومی محل را وادار به تعدیل یا اصلاح سرویسهای کار خود بنمایند.
31 - در مواردی که اشکالات ایاب و ذهاب کارگران در وهله اول ناشی از تراکم عبور و مرور در ساعات بخصوصی است و رفع اینگونه اشکالات به طریق دیگر میسر نیست در این صورت کارگاههای ذیمدخل باید در نظر کارگران مربوطه و همچنین با نظر مقامات مسئول نقلیه عمومی و راهنمائی و رانندگی و عندالاقتضاء با نظر سایر کارگاههای همان محل ساعات شروع و ختم کار را در تمام کارگاه یا بعضی از قسمت های آن تعدیل یا کارگران را از نظر ساعات ایاب و ذهاب دسته بندی کنند.
33 - در کشورها و نواحی و صنایع بخصوصی که وسایط نقلیه عمومی غیر کافی است و یا بسهولت قابل استفاده نمیباشد کارگاه باید به جای آنکه شخصاً وسایل نقلیه فراهم سازد فوقالعاده ایاب و ذهابی با حصول توافق نظر بین کارفرما و کارگر بکارگران خود بپردازد.
35 - در مورد یک کشور "فدرال" عبارت "قوانین یا مقررات ملی" که در پیشنهاد حاضر ذکر شده شامل قوانین و مقررات آن کشور فدرال و همچنین قوانین و مقررات کشورها یا ایالات یا کانتونهای عضو آن بر طبق قانون اساسی هر یک از آنها م. ب..
مراتب فوق متن صحیح و معتبر پیشنهادی است که کنفرانس عمومی سازمان بین المللی کار در سی و نهمین دوره اجلاسیه خود که در ژنو تشکیل یافت و در 28 ژوئن 1956 ختم آن اعلام گردید به تصویب رسانید.
به تاریخ 6 ژوئیه 1956
رئیس کنفرانس - دکتر … دفتر بین المللی کار - داوید آ. مورس
دریافت فایل پیدیاف
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
