قانون
لایحه قانونی اساسنامه بنیاد مستضعفان با اصلاحات و الحاقات بعدی
لايحه قانوني اساسنامه بنياد مستضعفان
مصوب 1359,04,21
با اصلاحات و الحاقات بعدي
بمنظور تمركز اموال خاندان پهلوي و همه كساني كه با وابستگي به اين خاندان ثروتهاي نامشروع بدست آورده‌اند و دادگاه انقلاب حكم استرداد اموال مزبور را صادر كرده و ميكند و تملك آنها از طرف مستضعفان و بمصرف رساندن همه درآمدهاي آن اموال در راه بهبود وضع زندگي و بخصوص مسكن آنان،
به امر حضرت آيت‌الله العظمي امام خميني و با تصويب شوراي انقلاب مؤسسه‌اي بنام بنياد مستضعفان تشكيل و طبق مواد اين اساسنامه و مقررات آئين‌نامه‌هاي مربوطه، كه بر مبناي اين اساسنامه تهيه ميشود اداره ميگردد.
ماده اول (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) ـ نام مؤسسه
نام مؤسسه بنياد مستضعفان است كه در اين اساسنامه "بنياد" ناميده ميشود.
ماده دوم (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) ـ موضوع و هدف مؤسسه
1 ـ متمركز ساختن كليه وجوه نقد و سهام و اوراق بهادار و اموال منقول و غير منقول خاندان پهلوي و تمام اشخاص طبيعي و حقوقي كه با وابستگي به اين خاندان ثروتهاي نامشروع بدست آورده‌اند. و دادگاه انقلاب حكم استرداد اموال مزبور را صادر كرده و ميكند يا حكم اداره موقت آن اموال را صادر‌مينمايد در بنياد و تملك آنها از طرف مستضعفان و اداره بهره‌برداري آنها اعم از اينكه در داخل يا خارج كشور باشد.
2 ـ قبول وجوه نقد و اموال منقول و غير منقول كه از طرف اشخاص حقيقي و يا حقوقي به بنياد اهداء ميشود و اداره بهره‌برداري آنها.
3 ـ به مصرف رساندن همه درآمدهاي بنياد در راه بهبود وضع زندگي و مخصوصاً مسكن مستضعفان با رعايت اولويت‌هائي كه در آئين‌نامه مخصوص‌معين ميشود.
تبصره (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) ـ قبول هر مال يا واحد اقتصادي يا سهام شركتها از طرف بنياد متوقف بر اين است كه پس از حسابرسي از طريقه‌هاي اطمينان بخش احراز‌شود كه قبول آن مال يا واحد اقتصادي يا سهام در صلاح مستضعفان و در جهت اهداف بنياد است والا بنياد از قبول آن ممنوع است و دولت مرجع صالح براي رسيدگي و اداره آنرا معين خواهد كرد.
بنياد براي نيل به مقاصد فوق ميتواند با استفاده از دادسراها، كميته‌ها، پاسداران انقلاب، كلانتريها پاسگاههاي ژاندارمري و ضابطين دادگستري و‌دادسراهاي انقلاب و دادگاههاي انقلاب در كشف، ضبط، نقل مكان، نگاهداري صورت‌برداري، ارزيابي، تبديل به احسن، بهره‌برداري و بطور كلي هر‌عملي كه براي اداره اموال لازم باشد اقدام كند. بنياد ميتواند سهام خود را در شركتها و بنيادها بفروشد و يا براي اداره امور آنها مدير يا مديراني بگمارد.در جلسات مجامع عمومي و هيئتهاي مديره و عامله بوسيله نمايندگان خود شركت كند و رأي بدهد و هرگونه مال منقول و غير منقول را بهر‌عقدي از عقود كه صلاح بداند مورد معامله قرار دهد و در بانكها هرگونه حسابي افتتاح كند و مبادرت به تأسيس مؤسسات توليدي يا شركتهاي تجارتي بنمايد و نمايندگان خود و دارندگان امضاء مجاز را معرفي نمايد.
ماده سوم (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) ـ ماهيت و تابعيت بنياد
بنياد مؤسسه‌اي غير انتفاعي و تابعيت آن ايراني است.
ماده چهارم (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) ـ استقلال مالي
بنياد داراي شخصيت حقوقي و استقلال مالي است.
ماده پنجم (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) ـ مقر اصلي ـ تأسيس شعبه يا دفتر
مقر اصلي بنياد تهران است و نشاني آن را رئيس بنياد معين ميكند. هر موقع كه نشاني بنياد تغيير يابد رئيس بنياد تغيير مزبور را به اداره ثبت شركتها اعلام مينمايد كه طبق مقررات آگهي شود بنياد ميتواند در هر محلي در داخل و خارج كشور صلاح بداند اقدام به تأسيس شعبه يا دفتر كند
ماده ششم (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) ـ مؤسسين
تأسيس بنياد به امر حضرت آيت‌الله امام خميني و تصويب شوراي انقلاب است امام امت اعضاء شوراي مركز را منصوب ميكند.
ماده هفتم (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) ـ سرمايه بنياد
سرمايه اوليه بنياد عبارتست از اموال خاندان پهلوي و همه كسانيكه حكم استرداد اموال آنها از دادگاه انقلاب صادر شده و قبول آنها از طرف بنياد در‌صلاح مستضعفان است و ارزش آن پس از صورت برداري و ارزيابي معلوم خواهد شد.
ماده هشتم (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) ـ تاريخ تشكيل و مدت
تاريخ تشكيل بنياد 14/12/1357است و مدت آن نامحدود ميباشد.
ماده نهم (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) ـ اركان بنياد عبارتست از:
1 ـ شوراي مركزي
2 ـ سرپرست يا رئيس بنياد
3 ـ دفاتر منطقه‌اي و شوراهاي استان يا شهرستان
4 ـ سرپرست يا مسئول دفاتر منطقه‌اي
5 ـ شوراي حقوقي
6 ـ ناظران مالي
7 ـ بازرسان
8 ـ حسابرس
كه حدود اختيارات و وظايف آنها در اين اساسنامه مصرح است.
ماده دهم (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) ـ شوراي مركزي:
شوراي مركزي مركب از پنج نفر از افراد واجد صلاحيت و مورد اعتماد به انتخاب و انتصاب امام امت ميباشد.
ماده يازدهم (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) ـ وظايف شوراي مركزي بنياد بشرح زير است:
1 ـ تعيين سرپرست يا رئيس بنياد و پيشنهاد وي به امام براي تأييد
2 ـ تعيين خط مشي كلي و سياست اجرائي امور بنياد در سراسر كشور و همآهنگ كردن دفاتر مناطق و تنظيم برنامه‌هاي توسعه و بهبود فعاليت بنياد.
3 ـ مراقبت در حسن اداره بنياد و نظارت درآمد و هزينه‌هاي دفاتر و رسيدگي به وضع مالي بنياد و ترازنامه و حساب سود و زيان و بودجه و اصلاح يا‌تصويب آنها.
4 ـ تعيين شوراهاي منطقه‌اي و تأييد سرپرست يا مسئول هر دفتر و صدور ابلاغ آنان
5 ـ تدوين آئين‌نامه‌هاي مربوط به بنياد و اصلاح آنها.
6 ـ رسيدگي به گزارشهاي رئيس يا سرپرست بنياد و شوراي حقوقي و ناظران مالي و بازرسان و نظارت در حسن اجراي كار آنها
7 ـ برقراري ارتباط با دولت و وزارتخانه‌ها و سازمانهاي دولتي و مالي كشور در جهت ايجاد همآهنگي بين برنامه‌هاي بنياد و ايجاد يك شوراي‌همآهنگي.
8 ـ تنظيم برنامه‌هاي اجتماعي براي جلب اعتماد و مشاركت هر چه بيشتر مردم از طريق كمك به مقاصد و هدفهاي بنياد.
9 ـ ارجاع دعاوي به داوري و تعيين داور يا هيئتهاي داوري طبق آئين‌نامه مخصوص.
ماده دوازدهم (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) ـ رئيس يا سرپرست بنياد
رئيس يا سرپرست بنياد را شوراي مركزي از بين اعضاي شوري يا خارج آن به امام معرفي مينمايند اين شخص كه بايد صلاحيت مديريت داشته و تمام‌وقت در خدمت بنياد باشد، در صورت تأييد امام از طرف ايشان بعنوان سرپرست يا رئيس بنياد منصوب ميشود.
تبصره ـ چنانچه سرپرست بنياد از اعضاي شوري باشد با نصب امام به سرپرستي، به عضويت شوري در ميآيد.
ماده سيزدهم (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) ـ رئيس بنياد بالاترين قوه اجرائي بنياد است. تنظيم سياست كلي بنياد و اجراي آن پس از تصويب شوراي مركزي به عهده اوست. رئيس يا‌سرپرست بنياد حق دارد براي سرپرستي هر يك از امور مالي، اداري، بازرگاني، صنعتي، كشاورزي معماري و غير اينها مديراني را از اشخاص واجد صلاحيت با نظر مشورتي شوراي مركزي بگمارد و همواره حق نصب و عزل آنان را دارد. حدود اختيارات و وظايف هر يك از مديران و حق‌الزحمه و‌پاداش آنان را رئيس بنياد طبق آئين‌نامه مصوب شوراي مركزي معين خواهد كرد.
ماده چهاردهم (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) ـ حدود اختيارات رئيس يا سرپرست بنياد
رئيس يا سرپرست بنياد با رعايت مصوبات شوراي مركزي نماينده قانوني و تام‌الاختيار بنياد و داراي تمامي اختياراتي است كه براي اداره امور بنياد لازم‌است و عهده‌دار مصوبات شوراي مركزي ميباشد و در برابر آنها مسئول است. قسمتي از اختيارات رئيس يا سرپرست بنياد (بدون قيد انحصار) بشرح زير است:
1 ـ گشايش انواع حسابهاي بانكي و استفاده از آنها و تعيين اشخاصيكه حق امضاء دارند و معرفي آنان به بانكها.
2 ـ بستن هرگونه قرارداد و انجام هرگونه معامله با شركتها و مؤسسات و بانكها و ادارات و سازمانهاي دولتي و خصوصي و اشخاص طبيعي و حقوقي در رابطه با مقاصد و هدفهاي بنياد.
3 ـ اخذ وام از بانكها و مؤسسات اعتباري و اشخاص و قبول هدايا
4 ـ دادن نمايندگي و قبول آن
5 ـ استخدام كارمندان و كارگران و نصب و عزل آنان و عقد قرارداد استخدام و تعيين حقوق و پاداش مستخدمان و پرداخت آن طبق مقررات استخدامي بنياد.
6 ـ حفظ و اداره اموال بنياد و اقدام به هر امري كه براي آن لازم باشد.
7 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400) ـ طرح و اقامه و تعقيب و دفاع و جوابگوئي هرگونه دعواي حقوقي و يا جزائي به طرفيت هر يك از اشخاص طبيعي يا حقوقي و بطور كلي شركت و مداخله در هر دعوائي كه يك طرف آن بنياد باشد و مراجعه به تمامي ادارات و دوائر دولتي و مراجع مالياتي و ثبتي و شهرداري و شركتهاي آب و‌برق و دفاتر اسناد رسمي و تعيين وكيل و عزل او و تفويض كليه اختيارات لازم براي امر دادرسي به وكيل منتخب در تمامي مراجع و پرداخت حق‌الوكاله.
ماده پانزدهم (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) ـ حق امضاء
حق امضاء كليه قراردادها و چكها و سفته‌ها و بروات و اوراق و اسناد مالي و تعهدآور با رئيس بنياد و يك نفر از ناظران مالي است. همچنين رئيس بنياد حق دارد حق امضاء خود را بطور موقت به نماينده‌هائي كه خود انتخاب ميكند واگذار نمايد. رئيس يا سرپرست بنياد حق دارد براي استفاده از انواع حسابهائيكه در بانكهاي مختلف در داخل و خارج كشور گشوده ميشود دو نفر را كه متفقاً حق امضاء داشته باشند به بانكها معرفي نمايد.
رئيس بنياد دو نفر را بعنوان ناظر مالي و يك نفر را به عنوان حسابدار كل انتخاب و با تصويب شوراي مركزي به اين سمتها منصوب مينمايد.
ماده شانزدهم (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) ـ دفاتر منطقه‌اي
در مركز هر استان و نيز در هر شهري كه امور بنياد در آن متمركز باشد دفتري تأسيس ميشود. اين دفاتر چنانچه در شهرهاي يك استان تأسيس شده باشد مستقل خواهد بود.
تبصره ـ محل دفتر حتي‌الامكان بايد در مركز شهر و قطعاً دور از هرگونه تجمل باشد، هر چند ضرورتأ چنين محلي اجاره شود. استفاده از كاخها و‌باغهاي مجللي كه در اختيار بنياد است بعنوان دفتر ممنوع است
ماده هفدهم (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) ـ شوراهاي استان يا شهرستان
در هر دفتر بنياد، شورايي مركب از پنج نفر كه واجد شرايط زير باشند تشكيل ميشود:
1 ـ داشتن اهداف انقلاب اسلامي
2 ـ داشتن حس شهرت و مقبوليت عامه يا اكثريت مردم محل
3 ـ علاقمند بودن به مسائل و خدمات اجتماعي
4 ـ داشتن تدبير و فرصت و دقت كافي
ماده هيجدهم (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) ـ اعضاي شورا حتي‌الامكان از قشرهاي مختلف بشرح زير انتخاب ميشوند:
ـ يك نفر روحاني
ـ يك نفر فرهنگي
ـ يك نفر دانشگاهي
ـ دو نفر از معتمدين محل (بازاري ـ كشاورز ـ كارگر)
ماده نوزدهم (منسوخه 02ˏ08ˏ1403)
مدت ابلاغ براي عضويت در شورا يكسال است اين انتصاب براي دوره‌هاي بعد هم قابل تجديد است
ماده بيستم (منسوخه 02ˏ08ˏ1403)
ابلاغ اعضاء شورا توسط شوراي مركزي بنياد صادر ميشود. اعضاي شورا در صورتيكه قبلا شناسائي و مورد تأييد قرار گرفته باشند،منصوب ميشوند وگرنه از طرف دفتر مركزي نماينده‌اي به محل اعزام ميشود تا پس از شناسائي افراد، فهرست اسامي را به مركز گزارش دهد و در‌صورت تأييد بدين سمت منصوب گردند.
ماده بيست ويكم (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) ـ وظيفه شوراهاي استان يا شهرستان
1 ـ تصميم گيري در كليه امور بنياد ـ در حوزه هر دفتر، هيچ اقدامي بصورت فردي در مسائل بنياد مجاز نيست و بايد پس از اخذ تصميم در شورا‌باشد.
2 ـ شورا مستقيماً در كارها و مسائل اجرائي دخالت نميكند.
3 ـ نظارت بر حسن جريان امور، توسط بازرسان و گزارشگران و لزوم اقدام مقتضي پس از دريافت گزارشهاي دقيق و مستند.
ماده بيست و دوم (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) ـ سرپرست و مسئول دفتر
شوراي هر دفتر از بين اعضاء خود يا از خارج شخصي را كه واجد صلاحيتهاي ياد شده در مورد اعضاء باشد و‌بتواند تمام وقت در اختيار و استخدام بنياد قرار گيرد، بعنوان سرپرست و مسئول دفتر انتخاب كرده و به دفتر مركزي بنياد معرفي ميكند، تا پس از‌تأييد، ابلاغ سرپرستي او توسط بنياد مركز صادر گردد در صورتيكه مسئول دفتر از خارج از شورا انتخاب شود به عضويت شورا در ميآيد و بايد همه‌مسئوليتهاي اجرائي دفتر را قبول كند. وي تنها عامل اجرا و پاسخگوي عملكرد دفتر خواهد بود.
ماده بيست و سوم (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) ـ ناظر مالي و حسابدار دفتر
مسئول دفتر بايد يك نفر را بعنوان ناظر مالي و يك نفر بعنوان حسابدار به شورا پيشنهاد و با تصويب شورا بدين سمتها منصوب كند.
ماده بيست و چهارم (منسوخه 02ˏ08ˏ1403)
سازمان دفتر و استخدام افراد با مسئول دفتر در هر منطقه است. كيفيت و ابعاد كار پس از مشاوره و صلاحديد شورا در اختيار سرپرست‌دفتر است.
ماده بيست و پنجم (منسوخه 02ˏ08ˏ1403)
پس از تأسيس دفتر و تعيين اعضاي مسئول كليه اقدامات مربوط به امور بنياد منطقه بايد از طريق همين دفتر انجام يابد. دفتر مركزي حق ندارد مستقلا و بدون مراجعه به دفتر منطقه كاري انجام دهد. جز در مورد بازرسي و حسابرسي واحدها.
ماده بيست وششم (منسوخه 02ˏ08ˏ1403)
هر يك از مسئولان موظف است فرمهائي را كه براي صورت‌گيري اموال منقول و غير منقول بنياد توسط دفتر مركزي تهيه شده است دقيقاً تنظيم و امضاء نمايد و به دفتر مركزي تحويل دهد و سپس مشغول اداره امور بنياد گردد.
ماده بيست وهفتم (منسوخه 02ˏ08ˏ1403)
هر يك از دفاتر بايد حساب بانك مستقلي داشته باشد و اسناد با دو امضاء سرپرست و ناظر مالي قابل پرداخت خواهد بود، هر ششماه يكبار دفاتر بايد ييلان كار و درآمد و هزينه خ. ر. ب. مركز گزارش دهند.
ماده بيست وهشتم (منسوخه 02ˏ08ˏ1403)
بمنظور برقراري نظم و همآهنگي كامل در امور بنياد كليه كارهاي دفاتر در مورد زمينهاي كشاورزي، امور شهري، باغات، دامداريها،ساختمانها، شركتها، كارخانه‌هاي منطقه و جز اينها بايد با تصميم شورا و در چهارچوب خط مشي و سياست كلي اجرائي مشخص شده از طرف دفتر‌مركزي بنياد انجام پذيرد.
ماده بيست و نهم ـ كليه املاك و مستغلات و كارخانه‌ها و مزارع مؤسسات و غير آن كه مصادره شده است جزو بنياد مستضعفان و تابع ضوابط اين بنياد و‌تحت مديريت آن خواهد بود. و بدين ترتيب بنياد علوي و امثال آن عنوان جداگانه‌اي نخواهد داشت.
ماده سي ام (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) ـ شوراي حقوقي
شوراي حقوقي بنياد مركب از سه تا پنج نفر از حقوقدانان كشور است كه به پيشنهاد رئيس بنياد و تصويب شوراي مركزي از بين استادان دانشكده حقوق،وكلاي دادگستري، قضات و سردفتران انتخاب ميشوند. رسيدگي و اظهار نظر و حل و فصل كليه امور ثبتي و حقوقي و جزائي و دعاوي مدني و‌جزائي كه بنياد در آنها مدعي يا مدعي عليه باشد يا بعنوان شخص ثالث در آنها مداخله داشته باشد و تنظيم قراردادها و تعيين نحوه اجراء احكام استرداد و توقيف و اداره اموال كه از دادگاههاي انقلاب يا دادستاني انقلاب صادر شده يا ميشود و شركت در جلسات مجامع عمومي و هيئت‌هاي‌مديره يا عامل شركتهائي كه بنياد در آنها سهيم است بر عهده اعضاء شوراي حقوقي يا نمايندگان منتخب شوراي مزبور است كه تحت نظر رئيس شوراي حقوقي انجام وظيفه خواهند نمود.
حدود و اختيارات و وظايف رئيس شوراي حقوقي از طرف رئيس بنياد و حدود اختيارات و وظائف اعضاء شوراي مزبور از طرف رئيس شوراي حقوقي تأمين و ابلاغ خواهد شد. حق‌الزحمه اعضاء از طرف شوراي مركزي تعيين ميشود.
نظريات حقوقي اعضاء شوري حقوقي مشورتي است ولي هرگاه در موضوعي سه نفر از آنان متفقاً اظهار نظر نمايند و اجراء آنرا از رئيس بنياد بخواهند در صورت مخالف بودن رئيس بنياد نظر نهائي با شوراي مركزي است.
ماده سي ويكم (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) ـ ناظران مالي
بنياد داراي دو نفر ناظر مالي خواهد بود كه به پيشنهاد رئيس بنياد و تصويب شوراي مركزي انتخاب ميشوند و حدود اختيارات و وظائف آنان كتباً از‌طرف بنياد به آنان ابلاغ ميشود. حق‌الزحمه ناظران مالي از طرف شوراي مركزي تعيين ميشود. ناظران مالي موظفند وظائف خود را بترتيبي كه به‌آنان اعلام ميشود انجام دهند و هر ششماه يك بار گزارشي از وضع مالي بنياد تهيه و به رئيس بنياد تسليم و نسخه‌اي از گزارش خود را براي شوراي مركزي ارسال نمايند.
ماده سي دوم (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) ـ بازرسان
بنياد داراي سه تا پنج نفر بازرس خواهد بود كه از طرف شوراي مركزي همه ساله برگزيده ميشوند حدود اختيارات و وظائف آنان تنها از طرف بنياد به‌آنان ابلاغ ميشود. حق‌الزحمه بازرسان را شوراي مركزي تعيين ميكند. بازرسان در هر مورد گزارش خود را تسليم رئيس بنياد خواهند نمود.
ماده سي وسوم (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) ـ حسابرسي
يك مؤسسه حسابرسي از طرف رئيس بنياد براي تنظيم امور محاسباتي بنياد دعوت ميشود كه روشهاي كار حسابهاي بنياد را تنظيم و به مباشرت خود‌حسابهاي بنياد را نگهداري نمايد. در پايان هر سال مالي به محاسبات بنياد رسيدگي ميگردد و پس از تصويب ترازنامه در شوراي مركزي مازاد استحصالات براي اجراء طرحهاي بنياد در سال مالي بعد اختصاص داده ميشود.
ماده سي چهارم (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) ـ سال مالي
سال مالي بنياد از اول فروردين هر سال شروع ميشود و به آخر اسفند همان سال پايان ميپذيرد.
ماده سي وپنجم (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) ـ دفاتر حسابداري ـ ترازنامه
بنياد در مركز و در دفاتر منطقه‌اي داراي دفاتر حسابداري پلمپ شده خواهد بود كه از طرف حسابرسي بنياد طبق آخرين و بهترين روشهاي حسابداري‌تنظيم و نگهداري ميشود. رئيس بنياد موظف است ترازنامه عملكرد هر دوره مالي و گزارش اقدامات بنياد را منتهي تا سه ماه از سال بعد تنظيم و تسليم‌ناظران مالي و شوراي مركزي بنمايد. سرپرستان دفاتر منطقه‌اي موظفند ترازنامه عملكرد هر دوره مالي و گزارش اقدامات دفاتر را منتهي تا دو ماه از سال بعد تنظيم و تسليم رئيس بنياد در مركز نمايند.
ماده سي وششم (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) ـ انحلال
هر زمان شوراي مركزي تصميم به انحلال بنياد بگيرد حق دارد اين امر را در شوراي مركزي مطرح و تصويب كند. در موقع انحلال سه نفر از اعضاء شوراي مركزي به عضويت هيئت تصفيه انتخاب ميشوند. اختيارات و مدت مأموريت و حق‌الزحمه آنان از طرف شوراي مركزي تعيين ميشود. هيئت تصفيه موظف است در اسرع وقت به محاسبات رسيدگي و ديون و تعهدات بنياد را پرداخت و مطالبات را وصول حاصل را به دولت براي امور‌عام‌المنفعه تسليم و ختم تصفيه را اعلام نمايد.
ماده سي هفتم (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) ـ موارد پيش‌بيني نشده
در كليه موارديكه تكليف خاصي براي آنها در اين اساسنامه پيش‌بيني نشده است با نظر شوراي مركزي طبق قوانين و مقررات شرعي و قانوني و‌عندالاقتضا طبق نظر مجلس عمل خواهد شد.
ماده سي و هشتم
بنياد مستضعفان از شمول قانون محاسبات عمومي و مقررات مربوط مستثني ميباشد،
ماده سي و نهم
اين اساسنامه كه جايگزين اساسنامه مصوب سوم شعبان 1339 مطابق با هشتم تير ماه 1358 مجمع عمومي مؤسسين بنياد است به‌تصويب شوراي انقلاب جمهوري اسلامي ايران رسيد.
شوراي انقلاب جمهوري اسلامي ايران
مصوب 1359/04/21 شورای انقلاب جمهوری اسلامی ایران
به منظور تمرکز اموال خاندان پهلوی و همه کسانی که با وابستگی به این خاندان ثروتهای نامشروع به دست آورده‌اند و دادگاه انقلاب حکم استرداد اموال مزبور را صادر کرده و میکند و تملک آنها از طرف مستضعفان و بمصرف رساندن همه درآمدهای آن اموال در راه بهبود وضع زندگی و بخصوص مسکن آنان،
به امر حضرت آیت‌الله … و با تصویب شورای انقلاب موسسه‌ای به نام بنیاد مستضعفان تشکیل و طبق مواد این اساسنامه و مقررات آیین‌نامه‌های مربوطه، که بر مبنای این اساسنامه تهیه میشود اداره میگردد.
ماده اول (منسوخ 1403/08/02) - نام موسسه
نام موسسه بنیاد مستضعفان است که در این اساسنامه "بنیاد" نامیده میشود.
ماده دوم (منسوخ 1403/08/02) - موضوع و هدف موسسه
1 - متمرکز ساختن کلیه وجوه نقد و سهام و اوراق بهادار و اموال منقول و غیر منقول خاندان پهلوی و تمام اشخاص طبیعی و حقوقی که با وابستگی به این خاندان ثروتهای نامشروع به دست آورده‌اند. و دادگاه انقلاب حکم استرداد اموال مزبور را صادر کرده و میکند یا حکم اداره موقت آن اموال را صادر‌مینماید در بنیاد و تملک آنها از طرف مستضعفان و اداره بهره‌برداری آنها اعم از اینکه در داخل یا خارج کشور باشد.
2 - قبول وجوه نقد و اموال منقول و غیر منقول که از طرف اشخاص حقیقی و یا حقوقی به بنیاد اهداء میشود و اداره بهره‌برداری آنها.
3 - به مصرف رساندن همه درآمدهای بنیاد در راه بهبود وضع زندگی و مخصوصاً مسکن مستضعفان با رعایت اولویت‌هائی که در آیین‌نامه مخصوص‌معین میشود.
تبصره (منسوخ 1403/08/02) - قبول هر مال یا واحد اقتصادی یا سهام شرکتها از طرف بنیاد متوقف بر این است که پس از حسابرسی از طریقه‌های اطمینان بخش احراز‌شود که قبول آن مال یا واحد اقتصادی یا سهام در صلاح مستضعفان و در جهت اهداف بنیاد است والا بنیاد از قبول آن ممنوع است و دولت مرجع صالح برای رسیدگی و اداره آن را معین خواهد کرد.
بنیاد برای نیل به مقاصد فوق میتواند با استفاده از دادسراها، کمیته‌ها، پاسداران انقلاب، کلانتریها پاسگاههای ژاندارمری و ضابطین دادگستری و‌دادسراهای انقلاب و دادگاه‌های انقلاب در کشف، ضبط، نقل مکان، نگاهداری صورت‌برداری، ارزیابی، تبدیل به احسن، بهره‌برداری و به طور کلی هر‌عملی که برای اداره اموال لازم باشد اقدام کند. بنیاد میتواند سهام خود را در شرکتها و بنیادها بفروشد و یا برای اداره امور آنها مدیر یا مدیرانی بگمارد.در جلسات مجامع عمومی و هیئتهای مدیره و عامله به وسیله نمایندگان خود شرکت کند و رای بدهد و هرگونه مال منقول و غیر منقول را بهر‌عقدی از عقود که صلاح بداند مورد معامله قرار دهد و در بانکها هرگونه حسابی افتتاح کند و مبادرت به تاسیس موسسات تولیدی یا شرکتهای تجارتی بنماید و نمایندگان خود و دارندگان امضا مجاز را معرفی نماید.
ماده سوم (منسوخ 1403/08/02) - ماهیت و تابعیت بنیاد
بنیاد موسسه‌ای غیر انتفاعی و تابعیت آن ایرانی است.
ماده چهارم (منسوخ 1403/08/02) - استقلال مالی
ماده پنجم (منسوخ 1403/08/02) - مقر اصلی - تاسیس شعبه یا دفتر
مقر اصلی بنیاد تهران است و نشانی آن را رئیس بنیاد معین میکند. هر موقع که نشانی بنیاد تغییر یابد رئیس بنیاد تغییر مزبور را به اداره ثبت شرکتها اعلام مینماید که طبق مقررات آگهی شود بنیاد میتواند در هر محلی در داخل و خارج کشور صلاح بداند اقدام به تاسیس شعبه یا دفتر کند
ماده ششم (منسوخ 1403/08/02) - موسسین
تاسیس بنیاد به امر حضرت آیت‌الله … و تصویب شورای انقلاب است امام امت اعضاء شورای مرکز را منصوب میکند.
ماده هفتم (منسوخ 1403/08/02) - سرمایه بنیاد
ماده هشتم (منسوخ 1403/08/02) - تاریخ تشکیل و مدت
تاریخ تشکیل بنیاد 1357/12/14است و مدت آن نامحدود م. ب..
ماده نهم (منسوخ 1403/08/02) - ارکان بنیاد عبارتست از:
2 - سرپرست یا رئیس بنیاد
3 - دفاتر منطقه‌ای و شوراهای استان یا شهرستان
4 - سرپرست یا مسئول دفاتر منطقه‌ای
ماده دهم (منسوخ 1403/08/02) - شورای مرکزی:
شورای مرکزی مرکب از پنج نفر از افراد واجد صلاحیت و مورد اعتماد به انتخاب و انتصاب امام امت م. ب..
ماده یازدهم (منسوخ 1403/08/02) - وظایف شورای مرکزی بنیاد به شرح زیر است:
1 - تعیین سرپرست یا رئیس بنیاد و پیشنهاد وی به امام برای تایید
2 - تعیین خط مشی کلی و سیاست اجرایی امور بنیاد در سراسر کشور و همآهنگ کردن دفاتر مناطق و تنظیم برنامه‌های توسعه و بهبود فعالیت بنیاد.
3 - مراقبت در حسن اداره بنیاد و نظارت درآمد و هزینه‌های دفاتر و رسیدگی به وضع مالی بنیاد و ترازنامه و حساب سود و زیان و بودجه و اصلاح یا‌تصویب آنها.
4 - تعیین شوراهای منطقه‌ای و تایید سرپرست یا مسئول هر دفتر و صدور ابلاغ آنان
5 - تدوین آیین‌نامه‌های مربوط به بنیاد و اصلاح آنها.
6 - رسیدگی به گزارشهای رئیس یا سرپرست بنیاد و شورای حقوقی و ناظران مالی و بازرسان و نظارت در حسن اجرای کار آنها
7 - برقراری ارتباط با دولت و وزارتخانه‌ها و سازمانهای دولتی و مالی کشور در جهت ایجاد همآهنگی بین برنامه‌های بنیاد و ایجاد یک شورای‌همآهنگی.
8 - تنظیم برنامه‌های اجتماعی برای جلب اعتماد و مشارکت هر چه بیشتر مردم از طریق کمک به مقاصد و هدفهای بنیاد.
9 - ارجاع دعاوی به داوری و تعیین داور یا هیئتهای داوری طبق آیین‌نامه مخصوص.
ماده دوازدهم (منسوخ 1403/08/02) - رئیس یا سرپرست بنیاد
رئیس یا سرپرست بنیاد را شورای مرکزی از بین اعضای شوری یا خارج آن به امام معرفی مینمایند این شخص که باید صلاحیت مدیریت داشته و تمام‌وقت در خدمت بنیاد باشد، در صورت تایید امام از طرف ایشان به عنوان سرپرست یا رئیس بنیاد منصوب میشود.
تبصره - چنانچه سرپرست بنیاد از اعضای شوری باشد با نصب امام به سرپرستی، به عضویت شوری در میآید.
ماده سیزدهم (منسوخ 1403/08/02) - رئیس بنیاد بالاترین قوه اجرایی بنیاد است. تنظیم سیاست کلی بنیاد و اجرای آن پس از تصویب شورای مرکزی به عهده اوست. رئیس یا‌سرپرست بنیاد حق دارد برای سرپرستی هر یک از امور مالی، اداری، بازرگانی، صنعتی، کشاورزی معماری و غیر اینها مدیرانی را از اشخاص واجد صلاحیت با نظر مشورتی شورای مرکزی بگمارد و همواره حق نصب و عزل آنان را دارد. حدود اختیارات و وظایف هر یک از مدیران و حق‌الزحمه و‌پاداش آنان را رئیس بنیاد طبق آیین‌نامه مصوب شورای مرکزی معین خواهد کرد.
ماده چهاردهم (منسوخ 1403/08/02) - حدود اختیارات رئیس یا سرپرست بنیاد
رئیس یا سرپرست بنیاد با رعایت مصوبات شورای مرکزی نماینده قانونی و تام‌الاختیار بنیاد و دارای تمامی اختیاراتی است که برای اداره امور بنیاد لازم‌است و عهده‌دار مصوبات شورای مرکزی م. ب. و در برابر آنها مسئول است. قسمتی از اختیارات رئیس یا سرپرست بنیاد (بدون قید انحصار) به شرح زیر است:
1 - گشایش انواع حسابهای بانکی و استفاده از آنها و تعیین اشخاصیکه حق امضا دارند و معرفی آنان به بانکها.
2 - بستن هرگونه قرارداد و انجام هرگونه معامله با شرکتها و موسسات و بانکها و ادارات و سازمانهای دولتی و خصوصی و اشخاص طبیعی و حقوقی در رابطه با مقاصد و هدفهای بنیاد.
3 - اخذ وام از بانکها و موسسات اعتباری و اشخاص و قبول هدایا
4 - دادن نمایندگی و قبول آن
5 - استخدام کارمندان و کارگران و نصب و عزل آنان و عقد قرارداد استخدام و تعیین حقوق و پاداش مستخدمان و پرداخت آن طبق مقررات استخدامی بنیاد.
6 - حفظ و اداره اموال بنیاد و اقدام به هر امری که برای آن لازم باشد.
7 (منسوخ 1400/11/
10) - طرح و اقامه و تعقیب و دفاع و جوابگوئی هرگونه دعوای حقوقی و یا جزایی به طرفیت هر یک از اشخاص طبیعی یا حقوقی و به طور کلی شرکت و مداخله در هر دعوائی که یک طرف آن بنیاد باشد و مراجعه به تمامی ادارات و دوائر دولتی و مراجع مالیاتی و ثبتی و شهرداری و شرکتهای آب و‌برق و دفاتر اسناد رسمی و تعیین وکیل و عزل او و تفویض کلیه اختیارات لازم برای امر دادرسی به وکیل منتخب در تمامی مراجع و پرداخت حق‌الوکاله.
ماده پانزدهم (منسوخ 1403/08/02) - حق امضا
حق امضا کلیه قراردادها و چکها و سفته‌ها و بروات و اوراق و اسناد مالی و تعهدآور با رئیس بنیاد و یک نفر از ناظران مالی است. همچنین رئیس بنیاد حق دارد حق امضا خ. ر. ب. طور موقت به نماینده‌هائی که خود انتخاب میکند واگذار نماید. رئیس یا سرپرست بنیاد حق دارد برای استفاده از انواع حسابهائیکه در بانکهای مختلف در داخل و خارج کشور گشوده میشود دو نفر را که متفقاً حق امضا داشته باشند به بانکها معرفی نماید.
رئیس بنیاد دو نفر را به عنوان ناظر مالی و یک نفر را به عنوان حسابدار کل انتخاب و با تصویب شورای مرکزی به این سمتها منصوب مینماید.
ماده شانزدهم (منسوخ 1403/08/02) - دفاتر منطقه‌ای
در مرکز هر استان و نیز در هر شهری که امور بنیاد در آن متمرکز باشد دفتری تاسیس میشود. این دفاتر چنانچه در شهرهای یک استان تاسیس شده باشد مستقل خواهد بود.
تبصره - محل دفتر حتی‌الامکان باید در مرکز شهر و قطعاً دور از هرگونه تجمل باشد، هر چند ضرورتا چنین محلی اجاره شود. استفاده از کاخها و‌باغهای مجللی که در اختیار بنیاد است به عنوان دفتر ممنوع است
ماده هفدهم (منسوخ 1403/08/02) - شوراهای استان یا شهرستان
1 - داشتن اهداف انقلاب اسلامی
2 - داشتن حس شهرت و مقبولیت عامه یا اکثریت مردم محل
3 - علاقمند بودن به مسائل و خدمات اجتماعی
4 - داشتن تدبیر و فرصت و دقت کافی
ماده هیجدهم (منسوخ 1403/08/02) - اعضای شورا حتی‌الامکان از قشرهای مختلف به شرح زیر انتخاب میشوند:
- دو نفر از معتمدین محل (بازاری - کشاورز - کارگر)
ماده نوزدهم (منسوخ 1403/08/02)
ماده بیستم (منسوخ 1403/08/02)
ابلاغ اعضاء شورا توسط شورای مرکزی بنیاد صادر میشود. اعضای شورا در صورتی که قبلا شناسائی و مورد تایید قرار گرفته باشند،منصوب میشوند وگرنه از طرف دفتر مرکزی نماینده‌ای به محل اعزام میشود تا پس از شناسائی افراد، فهرست اسامی را به مرکز گزارش دهد و در‌صورت تایید بدین سمت منصوب گردند.
ماده بیست ویکم (منسوخ 1403/08/02) - وظیفه شوراهای استان یا شهرستان
1 - تصمیم گیری در کلیه امور بنیاد - در حوزه هر دفتر، هیچ اقدامی به صورت فردی در مسائل بنیاد مجاز نیست و باید پس از اخذ تصمیم در شورا‌باشد.
2 - شورا مستقیماً در کارها و مسائل اجرایی دخالت نمیکند.
3 - نظارت بر حسن جریان امور، توسط بازرسان و گزارشگران و لزوم اقدام مقتضی پس از دریافت گزارشهای دقیق و مستند.
ماده بیست و دوم (منسوخ 1403/08/02) - سرپرست و مسئول دفتر
شورای هر دفتر از بین اعضاء خود یا از خارج شخصی را که واجد صلاحیتهای یاد شده در مورد اعضاء باشد و‌بتواند تمام وقت در اختیار و استخدام بنیاد قرار گیرد، به عنوان سرپرست و مسئول دفتر انتخاب کرده و به دفتر مرکزی بنیاد معرفی میکند، تا پس از‌تایید، ابلاغ سرپرستی او توسط بنیاد مرکز صادر گردد در صورتی که مسئول دفتر از خارج از شورا انتخاب شود به عضویت شورا در میآید و باید همه‌مسئولیتهای اجرایی دفتر را قبول کند. وی تنها عامل اجرا و پاسخگوی عملکرد دفتر خواهد بود.
ماده بیست و سوم (منسوخ 1403/08/02) - ناظر مالی و حسابدار دفتر
مسئول دفتر باید یک نفر را به عنوان ناظر مالی و یک نفر به عنوان حسابدار به شورا پیشنهاد و با تصویب شورا بدین سمتها منصوب کند.
ماده بیست و چهارم (منسوخ 1403/08/02)
ماده بیست و پنجم (منسوخ 1403/08/02)
پس از تاسیس دفتر و تعیین اعضای مسئول کلیه اقدامات مربوط به امور بنیاد منطقه باید از طریق همین دفتر انجام یابد. دفتر مرکزی حق ندارد مستقلا و بدون مراجعه به دفتر منطقه کاری انجام دهد. جز در مورد بازرسی و حسابرسی واحدها.
ماده بیست وششم (منسوخ 1403/08/02)
هر یک از مسئولان موظف است فرمهائی را که برای صورت‌گیری اموال منقول و غیر منقول بنیاد توسط دفتر مرکزی تهیه شده است دقیقاً تنظیم و امضا نماید و به دفتر مرکزی تحویل دهد و سپس مشغول اداره امور بنیاد گردد.
ماده بیست وهفتم (منسوخ 1403/08/02)
هر یک از دفاتر باید حساب بانک مستقلی داشته باشد و اسناد با دو امضا سرپرست و ناظر مالی قابل پرداخت خواهد بود، هر شش ماه یکبار دفاتر باید ییلان کار و درآمد و هزینه خ. ر. ب. مرکز گزارش دهند.
ماده بیست وهشتم (منسوخ 1403/08/02)
به منظور برقراری نظم و همآهنگی کامل در امور بنیاد کلیه کارهای دفاتر در مورد زمینهای کشاورزی، امور شهری، باغات، دامداریها،ساختان‌ها، شرکتها، کارخانه‌های منطقه و جز اینها باید با تصمیم شورا و در چهارچوب خط مشی و سیاست کلی اجرایی مشخص شده از طرف دفتر‌مرکزی بنیاد انجام پذیرد.
ماده بیست ونهم - کلیه املاک و مستغلات و کارخانه‌ها و مزارع موسسات و غیر آن که مصادره شده است جزو بنیاد مستضعفان و تابع ضوابط این بنیاد و‌تحت مدیریت آن خواهد بود. و بدین ترتیب بنیاد علوی و امثال آن عنوان جداگانه‌ای نخواهد داشت.
ماده سی ام (منسوخ 1403/08/02) - شورای حقوقی
شورای حقوقی بنیاد مرکب از سه تا پنج نفر از حقوقدانان کشور است که به پیشنهاد رئیس بنیاد و تصویب شورای مرکزی از بین استادان دانشکده حقوق،وکلای دادگستری، قضات و سردفتران انتخاب میشوند. رسیدگی و اظهار نظر و حل و فصل کلیه امور ثبتی و حقوقی و جزایی و دعاوی مدنی و‌جزایی که بنیاد در آنها مدعی یا مدعی علیه باشد یا به عنوان شخص ثالث در آنها مداخله داشته باشد و تنظیم قراردادها و تعیین نحوه اجراء احکام استرداد و توقیف و اداره اموال که از دادگاه‌های انقلاب یا دادستانی انقلاب صادر شده یا میشود و شرکت در جلسات مجامع عمومی و هیئت‌های‌مدیره یا عامل شرکتهائی که بنیاد در آنها سهیم است بر عهده اعضاء شورای حقوقی یا نمایندگان منتخب شورای مزبور است که تحت نظر رئیس شورای حقوقی انجام وظیفه خواهند نمود.
حدود و اختیارات و وظایف رئیس شورای حقوقی از طرف رئیس بنیاد و حدود اختیارات و وظائف اعضاء شورای مزبور از طرف رئیس شورای حقوقی تامین و ابلاغ خواهد شد. حق‌الزحمه اعضاء از طرف شورای مرکزی تعیین میشود.
نظریات حقوقی اعضاء شوری حقوقی مشورتی است ولی هرگاه در موضوعی سه نفر از آنان متفقاً اظهار نظر نمایند و اجراء آن را از رئیس بنیاد بخواهند در صورت مخالف بودن رئیس بنیاد نظر نهایی با شورای مرکزی است.
ماده سی ویکم (منسوخ 1403/08/02) - ناظران مالی
بنیاد دارای دو نفر ناظر مالی خواهد بود که به پیشنهاد رئیس بنیاد و تصویب شورای مرکزی انتخاب میشوند و حدود اختیارات و وظائف آنان کتباً از‌طرف بنیاد به آنان ابلاغ میشود. حق‌الزحمه ناظران مالی از طرف شورای مرکزی تعیین میشود. ناظران مالی موظفند وظائف خ. ر. ب. ترتیبی که به‌آنان اعلام میشود انجام دهند و هر شش ماه یک بار گزارشی از وضع مالی بنیاد تهیه و به رئیس بنیاد تسلیم و نسخه‌ای از گزارش خود را برای شورای مرکزی ارسال نمایند.
ماده سی دوم (منسوخ 1403/08/02) - بازرسان
ماده سی وسوم (منسوخ 1403/08/02) - حسابرسی
یک موسسه حسابرسی از طرف رئیس بنیاد برای تنظیم امور محاسباتی بنیاد دعوت میشود که روشهای کار حسابهای بنیاد را تنظیم و به مباشرت خود‌حسابهای بنیاد را نگهداری نماید. در پایان هر سال مالی به محاسبات بنیاد رسیدگی میگردد و پس از تصویب ترازنامه در شورای مرکزی مازاد استحصالات برای اجراء طرحهای بنیاد در سال مالی بعد اختصاص داده میشود.
ماده سی چهارم (منسوخ 1403/08/02) - سال مالی
ماده سی وپنجم (منسوخ 1403/08/02) - دفاتر حسابداری - ترازنامه
ماده سی وششم (منسوخ 1403/08/02) - انحلال
هر زمان شورای مرکزی تصمیم به انحلال بنیاد بگیرد حق دارد این امر را در شورای مرکزی مطرح و تصویب کند. در موقع انحلال سه نفر از اعضاء شورای مرکزی به عضویت هیات تصفیه انتخاب میشوند. اختیارات و مدت ماموریت و حق‌الزحمه آنان از طرف شورای مرکزی تعیین میشود. هیات تصفیه موظف است در اسرع وقت به محاسبات رسیدگی و دیون و تعهدات بنیاد را پرداخت و مطالبات را وصول حاصل را به دولت برای امور‌عام‌المنفعه تسلیم و ختم تصفیه را اعلام نماید.
ماده سی هفتم (منسوخ 1403/08/02) - موارد پیش‌بینی نشده
این اساسنامه که جایگزین اساسنامه مصوب سوم شعبان 1339 مطابق با هشتم تیر ماه 1358 مجمع عمومی موسسین بنیاد است به‌تصویب شورای انقلاب جمهوری اسلامی ایران رسید.
دریافت فایل پی‌دی‌اف
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.