تلخیص و تجمیع بخشنامه‌ها، دستورالعمل‌ها و دستورهای اداری مربوط به واحدهای تغذیه و رژیم درمانی با اصلاحات و الحاقات بعدی

شماره: ۸۷۶۴/۹۹/۱۰۰۰ تاريخ: ۲۵/۰۹/۱۳۹۹ « بخشنامه تجميع، تنقيح و تلخيص » حوزه: معاونت درمان موضوع: تلخيص و تجميع بخشنامه‌ها، دستورالعمل‌ها و دستورهاي اداري مربوط به واحدهاي تغذيه و رژيم درماني مديران درمان تأمين اجتماعي استان با سلام در راستاي ارتقاي سلامت غذايي در مراكز درماني سازمان ضوابط مربوط به واحدهاي تغذيه و رژيم درماني به شرح ذيل ابلاغ مي‌شود: ۱- ضوابط تغذيه‌اي بيمار در زمان پذيرش در بخش بستري بيمارستان ۱-۱- ارزيابي اوليه بيماران بزرگسال، با استفاده از «فرم هاي ارزيابي اوليه تغذيه‌اي» فقط توسط پرستار انجام مي‌شود. ۲-۱- ارزيابي (اوليه تغذيه‌اي) در بدو بستري در بخش در اسرع وقت و حداكثر طي ۲۴ ساعت پس از پذيرش، كامل مي‌گردد. ۳-۱- ارزيابي در بدو بستري در اورژانس حداكثر طي ۶ ساعت پس از پذيرش، كامل مي‌گردد. ۴-۱- تكرار ارزيابي اوليه در نوبت هاي بعد ب. ت. ب. نياز باليني بيمار و طبق نتايج حاصل از ارزيابي قبلي (توسط پرستار) انجام مي‌گيرد. ۵-۱- نتيجه ارزيابي اوليه توسط پرستار در پرونده پزشكي بيمار ثبت مي‌شود. ۶-۱- روند ارزيابي اوليه تغذيه‌اي، وضعيت بيمار را از لحاظ نياز به ارجاع به مشاور تغذيه و دريافت مشاوره مشخص مي‌كند. ۷-۱- در صورتي‌كه طبق ارزيابي اوليه تغذيه‌اي، بيماري نيازمند دريافت مشاوره تغذيه تشخيص داده شود، مثال بيماري فرد حاد بوده يا وضعيت او وخيم ارزيابي شود (مانند ابتلا به يكي از اين بيماري‌ها: ديابت، فشار خون بالا و بيماري‌هاي قلبي عروقي، سرطان‌ها، سوختگي، سكته، نارسايي حاد كليه، همودياليز، سيروز كبدي، پيوند اعضاء، زخم بستر، سوء تغذيه و سوء جذب، بيماري‌هاي نورولوژيك منجر به اختلال بلع، جراحي شكمي، پنوموني، بيماري انسدادي مزمن ريه (COPD) ، بيماران بستري در بخش مراقبت‌هاي ويژه، ضربه به سر، ناتواني در تغذيه دهاني به هر دليل)، پرستار بخش موارد را در فرم ارزيابي اوليه علامت زده و وضعيت ارجاع را مشخص خواهد كرد. ۸-۱- در مورد بيماراني كه طبق نتايج ارزيابي اوليه يا درخواست پزشك، نياز به مشاوره تغذيه دارند، لازم است پرستار به مشاور تغذيه از طريق درج در سيستم اطلاعات بيمارستاني (HIS) اطلاع رساني نمايد. ۹-۱- بيماراني كه به مشاور تغذيه ارجاع داده مي‌شوند، حداكثر طي ۲۴ ساعت پس از ارجاع، بايد مشاوره دريافت نمايند. ۱۰-۱- به كليه بيماران جهت انتخاب نوع غذا و مايعات مصرفي در طول مدت بستري در بيمارستان، منوي غذايي با حداقل دو گزينه انتخابي به ازاي هر وعده داده شده و حق انتخاب غذا با رعايت رژيم غذايي تعيين شده توسط مشاور تغذيه براي بيمار محفوظ است. ۱۱-۱- نوع و مقدار غذاي مورد نياز بيماراني كه رژيم غذايي درماني دارند، مطابق با رژيم تنظيم شده توسط مشاور تغذيه است و در صورت تمايل بيمار به تغيير نوع يا مقدار غذا، هماهنگي لازم با كارشناس تغذيه توسط پرستار صورت مي‌گيرد. ۲- ضوابط ويزيت و مشاوره تغذيه ۱-۲- در صورتي كه تعداد مشاورين تغذيه بيمارستان مطابق با آئين نامه تاسيس و راه اندازي بيمارستانها؛ مصوب وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشكي- صرف نظر از كارشناس تغذيه خدمات غذايي- كافي و متناسب با تعداد تخت بستري باشد، انجام مشاوره تغذيه براي كليه بيماران در بدو بستري در تمامي بخش‌ها به‌جز اورژانس و درمانگاه بيمارستان، الزامي است. ۲-۲- در بيمارستان‌هايي كه بر اساس آئين نامه تاسيس و راه اندازي بيمارستان‌ها؛ با كمبود مشاور تغذيه مواجه هستند، ارائه مشاوره تغذيه به بيماران، حداقل در بيماري هاي زير، بدون نياز به ارجاع از سوي پزشك يا پرستار الزامي مي‌باشد: ديابت، فشار خون بالا و بيماري هاي قلبي عروقي، سرطان ها، سوختگي، سكته، نارسايي حاد كليه، همودياليز، سيروز كبدي، پيوند اعضاء، زخم بستر، سوء تغذيه بويژه سوء جذب، بيماري هاي نورولوژيك منجر به اختلال بلع، جراحي شكمي، پنوموني، بيماري انسدادي مزمن ريه (COPD) بيماران بستري در بخش مراقبت‌هاي ويژه، ضربه به سر، ناتواني در تغذيه دهاني به هر دليل. ۳-۲- مشاورين تغذيه موظف به انجام مشاوره تغذيه براي كليه بيماران معرفي شده از سوي پرستار كه بر اساس نتيجه ارزيابي اوليه تغذيه‌اي انجام مي‌شود و يا از سوي پزشك با تكميل برگ درخواست مشاوره (براساس آخرين اوراق استاندارد ابلاغي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي)، نيز مي‌باشند. ۴-۲- رژيم غذايي بيمار، مبتني بر تشخيص بيماري يا روند تشخيصي درماني پزشك معالج، توسط مشاور تغذيه تنظيم مي‌شود و قبل از اجرا مورد توافق پزشك معالج و مشاور تغذيه قرار مي‌گيرد و اين توافق قبل از اولين وعده غذايي بيمار اجرا مي‌شود. ۵-۲- در صورت عدم توافق پزشك با مشاور تغذيه درباره رژيم غذايي تنظيم شده، موضوع در كميسيون پزشكي بيمارستان بررسي مي‌شود. ۶-۲- در اولين نوبت ويزيت تغذيه، برگ ارزيابي تخصصي تغذيه‌اي (براساس آخرين اوراق استاندارد ابلاغي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي) توسط مشاور تغذيه تكميل و در پرونده بيمار قرار مي گيرد. ۷-۲- در جلسات مشاوره تغذيه، در ابتدا آموزش تغذيه مناسب بيماري ارائه و لزوم رعايت رژيم غذايي ويژه در طول بستري و پس از ترخيص، داده مي‌شود. ۸-۲- پرهيزهاي غذايي و برنامه غذايي بيمار بر اساس نتايج حاصل از ارزيابي تخصصي و مطابق با گروه سني، جنس و نوع بيماري، تنظيم شده و در صورت نياز مكمل‌هاي تغذيه‌اي مورد نياز، تجويز مي‌گردد. ۹-۲- از ويزيت نوبت دوم به بعد، در هر نوبت ويزيت بيمار توسط مشاور تغذيه، برگ پيگيري وضعيت بيمار تكميل و تغييرات احتمالي رژيم غذايي ثبت مي‌گردد. تبصره: تواتر پيگيري تغذيه‌اي بيمار توسط كارشناس تغذيه، بر اساس نوع بيماري و پروتكل‌هاي درمان تغذيه‌اي تعيين مي‌گردد. ۱۰-۲- در بخش هاي ويژه (CCU، ICU،PICU و NICU )، بر تعامل كامل بين مشاور تغذيه و پزشك معالج در خصوص رژيم غذايي بيمار تاكيد ويژه مي‌شود. ۱۱-۲- ارزيابي وضعيت تغذيه مادران باردار و اطفال توسط مشاور تغذيه بر اساس آخرين ويرايش فرم‌هاي ارزيابي تخصصي مربوطه و با كمك منحني‌هاي وزن‌گيري مادران و منحني‌هاي رشد كودكان، مطابق دستورالعمل‌هاي ابلاغي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي انجام مي‌گيرد. ۱۲-۲- كليه بيماراني كه تحت مشاوره تغذيه قرار گرفته‌اند، در مورد تداخل‌هاي غذا و دارو، اطلاعات تغذيه‌اي و آموزش‌هاي لازم را دريافت مي‌كنند. ۱۳-۲- مجموعه‌هاي "فرايندهاي خدمات غذايي در بيمارستان‌هاي كشور" و "دستورالعمل و فرم‌هاي ارزيابي تغذيه‌اي بيماران بستري" در بيمارستان موجود و به كاركنان بخش‌ها و واحدهاي مربوط، ابلاغ مي‌گردد. ۳- ضوابط آموزش و برقراري ارتباط با بيمار ۱-۳- به كليه بيماران بستري نيازمند رژيم غذايي درماني و همراه ايشان، آموزش فرد به فرد همراه با ارائه مجموعه‌هاي آموزشي تغذيه متناسب با نوع بيماري داده مي‌شود و رژيم غذايي بصورت مكتوب در پرونده بيمار نيز ثبت مي‌گردد. ۲-۳- آموزش تغذيه به بيمار، همراه بيمار و پرسنل درمان و تهيه بروشورهاي آموزشي به عهده مشاورين تغذيه بيمارستان مي‌باشد. ۳-۳- اطلاعات مربوط به پرهيزهاي غذايي بيماران نيازمند رژيم غذايي درماني، علاوه بر درج در فرم ارزيابي تخصصي، به‌صورت مكتوب نيز در اختيار بيمار و همراه ايشان قرار مي‌گيرد. ۴-۳- علاقه و رضايت بيماران نسبت به غذاي بيمارستان در طول بستري، از طريق تكميل فرم هاي رضايت‌سنجي سنجيده مي‌شود. ۵-۳- در صورت عدم تمايل بيمار به مصرف غذا در هر وعده غذايي، كارشناس تغذيه در اسرع وقت از طريق پرستار مسئول بيمار در جريان قرار مي گيرد تا براي غذاي بيمار تصميم گيري مجدد نموده و بر ارائه آن نظارت نمايد. ۶-۳- پرسنل خدمات غذايي و مشاور تغذيه، نحوه برقراري ارتباط مناسب با بيمار را آموزش مي‌بينند. ۴- ضوابط استفاده از غذا در مراكز درماني ۴-۱- بيماران ۴-۱-۱- رژيم غذايي بيماران بستري مطابق دستور كتبي پزشك در پرونده بيمار، در سيستم اطلاعات بيمارستاني (HIS) ثبت مي‌گردد. ۴-۱-۲- ثبت اطلاعات مربوط به رژيم غذايي تمامي بيماران در سيستم اطلاعات بيمارستاني (HIS) در همه ايام هفته و در همه وعده‌ها تحت نظارت مسئول بخش/ مسئول شيفت صورت مي‌گيرد. ۴-۱-۳- پرسنل بخش بستري حداكثر تا يك ساعت قبل از شروع سرو غذا در هر وعده نسبت به ثبت، كنترل و اعمال آخرين تغييرات در رژيم غذايي بيماران اقدام مي‌نمايند. ۴-۱-۴- در صورت عدم ثبت يا عدم كنترل اطلاعات در زمان مقرر توسط پرسنل بخش، مسئوليت عواقب احتمالي از قبيل بروز اشتباهات يا تاخير در سرو غذا بر عهده مسئول بخش/ مسئول شيفت در هر شيفت خواهد بود. تبصره- مسئوليت مسئول بخش/ مسئول شيفت مانع از مسئوليت شخص ثبت كننده اطلاعات نخواهد بود. ۴-۱- ۵- پرسنل توزيع غذا موظفند ليست اطلاعات ثبت شده (پرينت رژيم‌هاي غذايي) را هنگام توزيع غذا در بخش به همراه داشته باشند. ۴-۱- ۶- در صورتي‌كه بيماران ترخيص شده در زمان توزيع غذا بخش را ترك نكرده باشند، اطلاعات اين بيماران نيز از طريق سيستم اطلاعات بيمارستاني (HIS) در اختيار پرسنل آشپزخانه قرار مي‌گيرد. ۴-۱- ۷- پرستار بخش مي‌بايد هنگام توزيع غذا براي اطمينان از شناسايي صحيح بيماران و سرو صحيح رژيم غذايي با در نظر گرفتن آخرين تغييرات، پرسنل توزيع غذا را همراهي ‌نمايد. ۴-۱- ۸- اعمال هرگونه تغيير به استناد دستور كتبي پزشك در ليست رژيم غذايي بيماران در زمان توزيع غذا مي‌بايد ممهور به مهر و امضا مسئول بخش/ مسئول شيفت مربوطه گردد. ۴-۱- ۹- در صورت حضور بيماران مبتلا به بيماري‌هاي عفوني و مسري به تشخيص پزشك معالج، موارد توسط مسئول بخش/ مسئول شيفت به پرسنل توزيع غذا اطلاع داده مي‌شود تا با رعايت ضوابط مربوطه غذا به بيمار تحويل گردد. ۴-۱- ۱۰- در صورتي‌كه بيمار در هنگام توزيع غذا به هر علت بر بالين خود حضور نداشته باشد، سرو غذا جهت نامبرده تا حضور مجدد بر بالين به‌شرط عدم تداخل با زمان وعده غذايي بعدي به‌تعويق مي‌افتد. پس از مراجعت بيمار، مسئول بخش نسبت به اطلاع‌رساني كتبي به واحد خدمات غذايي اقدام مي‌نمايد. بديهي است مسئوليت نگهداري غذا در شرايط دمايي و بهداشتي مناسب تا زمان سرو مجدد بر عهده واحد خدمات غذايي مي‌باشد. ۴-۱- ۱۱- پرسنل توزيع غذا موظفند پس از پايان توزيع غذا، ليست‌هاي رژيم غذايي بيماران را با ثبت آخرين تغييرات در نزد مسئول واحد تغذيه تا ۷۲ ساعت بعد از سرو غذا نگهداري ‌نمايند. ۴-۱- ۱۲- به كليه بيماران بر اساس رژيم غذايي ثبت شده در سيستم اطلاعات بيمارستاني، در هر يك از وعده‌هاي صبحانه، ناهار و شام يك پرس غذا بر اساس دستورالعمل جيره‌هاي غذايي (ابلاغي توسط معاونت درمان) تحويل مي‌گردد. تبصره- در خصوص آندسته از بيماران كه به علل درماني مجاز به دريافت غذا نباشند، گزينه NPO در سيستم اطلاعات بيمارستاني (HIS) ثبت مي‌گردد. ۴-۱- ۱۳- در هر نوبت كاري، فهرست بيماراني كه نيازمند رژيم غذايي ويژه بر اساس فرم ارزيابي تخصصي تغذيه بيمار مي‌باشند، توسط پرستاران بخش‌هاي مختلف تهيه شده در فرصت كافي، قبل از وعده غذايي بعدي و طبق توافق انجام شده بين بخش و آشپزخانه، به بخش تغذيه اعلام مي‌گردد. ۴-۱- ۱۴- ميان‌وعده جهت بيماران بر اساس آخرين دستورالعمل هاي ابلاغي سرو مي‌گردد. تبصره- در صورت ضرورت بر اساس تشخيص كارشناس تغذيه، مشمولين مجاز به دريافت تعداد بيشتر ميان وعده مي‌باشند. ۴-۱- ۱۵- جهت آندسته از بيماران بستري كه قادر به تغذيه دهاني نمي‌باشند، محلول‌هاي آماده مصرف بر اساس دستورالعمل فرايند تغذيه از طريق لوله تهيه مي‌گردد. ۴-۱- ۱۶- تكاليف مندرج در بندهاي بخش (۴-۱) اين دستورالعمل در صورت درخواست تحويل غذا به بيمار در بخش‌هاي اورژانس و زايشگاه نيز لازم الاجرا مي‌باشد. ۴-۲- فرآيند تغذيه از طريق لوله براي بيماران واجد شرايط ۴-۲-۱- دستور كتبي پزشك معالج جهت شروع تغذيه با لوله الزامي مي‌باشد. ۴-۲-۲- روش تغذيه از طريق لوله (nasal، oral و ...) بر اساس دستور كتبي پزشك معالج تعيين گرديده و اجراي آن توسط پرستار بر اساس استانداردهاي حرفه‌اي مي‌باشد. ۴-۲-۳- ارزيابي وضعيت تغذيه بيمار مي‌بايد بر اساس فرم ارزيابي تخصصي تغذيه، مطابق آخرين دستورالعمل وزارت بهداشت، درمان وآموزش پزشكي بررسي و توسط كارشناس تغذيه در پرونده باليني بيمار ثبت مي‌گردد. ۴-۲-۴- وزن و قد مندرج در فرم ارزيابي اوليه تغذيه بيمار/فرم پذيرش اوليه پرستاري (فرم ادميت ADMIT) تكميل شده توسط پرستار، مبناي محاسبه شاخص توده بدني و ارزيابي وضعيت تغذيه‌اي بيمار توسط كارشناس تغذيه مي‌باشد. ۴-۲-۵- انرژي، مواد مغذي و مايعات مورد نياز بيمار توسط كارشناس تغذيه در فرم ارزيابي تخصصي و مراقبت تغذيه‌اي بزرگسالان، محاسبه شده و پس از مهر و امضاء كارشناس تغذيه، جهت اجرا ممهور به مهر پزشك معالج مي‌گردد. ۴-۲-۶- توقف و شروع مجدد تغذيه بيماري بايد بر اساس دستور كتبي پزشك معالج انجام گردد. ۴-۲-۷- وضعيت تغذيه بيمار به صورت دوره‌اي توسط كارشناس تغذيه ارزيابي شده و علاوه بر ثبت وضعيت تغذيه بيمار تا زمان ترخيص در پرونده، توصيه‌هاي تغذيه‌اي به‌صورت كتبي به بيمار تحويل گردد. ۴-۲-۸- محلول‌هاي غذايي (فرمولا) مورد نظر ب. ت. ب. نوع بيماري فرد و موارد محاسبه شده توسط كارشناس تغذيه به‌روش‌هاي ذيل تعيين ‌مي‌گردد. ۴-۲-۸-الف) محلول‌هاي غذايي آماده مصرف: • مقدار مورد نياز و نوع آن توسط كارشناس تغذيه تعيين مي‌گردد. • برچسب مشخصات بيمار بر روي محلول آماده مصرف براي هر بيمار در ساعات تنظيم شده توسط كارشناس تغذيه، داراي اطلاعات زير مي‌باشد:  شماره پذيرش: نام و نام خانوادگي:  تاريخ: شماره بخش:  نام تخت: نوع محلول  مقدار محلول: تاريخ انقضا محلول:  ساعت شروع مصرف: ساعت خاتمه مصرف:  نام و امضا تحويل دهنده: نام و امضا تحويل گيرنده: • در صورت توقف يا تغيير روش تغذيه (NPO، دهاني و ...)، محلول مصرف نشده مي‌بايد در اسرع وقت به واحد تغذيه عودت داده شود. • محلول مورد نظر با برچسب مشخصات توسط متصدي توزيع غذا تحويل پرستار بيمار مي‌گردد. ۴-۲-۸-ب) محلول تهيه شده در آشپزخانه: • نوع و مقدار پودر موردنظر توسط كارشناس تغذيه تعيين مي‌گردد. • تهيه محلول با رعايت اصول بهداشتي و بر اساس نوع و مقادير تائيد شده توسط كارشناس تغذيه، توسط آشپز در آشپزخانه/پرستار در بخش بستري انجام مي‌گردد. • برچسب مشخصات بيمار بر روي محلول آماده دست‌ساز در ظروف يكبار مصرف درب‌دار استاندارد داراي اطلاعات زير مي‌باشد:  شماره پذيرش: نام و نام خانوادگي:  تاريخ: نام بخش:  شماره تخت: نوع محلول:  مقدار محلول: زمان تغذيه:  نام و امضا تحويل دهنده: نام و امضا تحويل گيرنده: • محلول آماده با برچسب مشخصات توسط متصدي توزيع غذا تحويل پرستار بيمار مي‌گردد. ۴-۳- همراه بيمار ۴-۳-۱- در صورت حضور همراه با دستور كتبي پزشك معالج در پرونده، صرفا يك پرس در هر وعده غذايي به ازاي هر بيمار سرو مي‌گردد. تبصره- در صورت عدم حضور پزشك معالج ضرورت حضور همراه توسط سوپروايزر باليني شيفت به صورت مكتوب اعلام خواهد شد. ۴-۳-۲- در بخش اطفال و نوزادان حضور همراه (با اولويت مادر بيمار) بدون دستور كتبي پزشك معالج بلامانع بوده و صرفا يك پرس در هر وعده غذايي به ازاي هر بيمار سرو مي‌گردد. ۴-۳-۳- چنانچه حضور همراه بنا به درخواست بيمار و يا در مواردي از قبيل بيهوشي و اورژانسي خانواده وي ‌باشد و الزامي از جنبه پزشكي نداشته به‌طوري‌كه حضور همراه اختلالي در امر ارائه خدمات درماني يا نظم بيمارستان نداشته باشد، با مجوز رئيس بيمارستان و پس از اخذ وجه مطابق با دستورالعمل همراه بر بالين بيمار، صرفا يك پرس در هر وعده غذايي به ازاي هر بيمار سرو مي‌گردد. ۴-۳-۴- تحويل غذا به همراه بيمار صرفا در صورت ثبت اطلاعات مربوطه در سيستم اطلاعات بيمارستاني (HIS) تحت نظارت مسئول بخش/ مسئول شيفت ممكن است. در صورتي‌كه در سيستم براي بيمار همراه ثبت نشده باشد تحويل غذا مجاز نمي‌باشد. ۴-۳-۵- سرو غذا به همراه بيمار در ساعات سرو امكان‌پذير بوده و در صورت نبود همراه بر بالين بيمار سرو غذا انجام نخواهد شد. تبصره ۱- در صورتي‌كه بيمار يا همراه وي در هنگام توزيع غذا به دلايل درماني، حضور نداشته باشند، سرو غذا جهت آنها تا حضور مجدد بر بالين به‌شرط عدم تداخل با زمان وعده غذايي بعدي به تعويق مي‌افتد. پس از مراجعت بيمار و يا همراه وي حسب مورد، پرستار بخش نسبت به اطلاع‌رساني كتبي به واحد خدمات غذايي اقدام مي‌نمايد. تبصره ۲- مسئوليت نگهداري غذا در شرايط دمايي و بهداشتي مناسب تا زمان سرو مجدد بر عهده واحد خدمات غذايي مي‌باشد. ۴-۴- كاركنان: ۴-۴-۱- كاركنان واجد شرايط استفاده از صبحانه بيمارستان • كاركناني كه در شيفت شب طبق برنامه شيفت تنظيمي بيمارستان حضور دارند. تبصره- سرو صبحانه به پرسنل شيفت "صبح" ، "صبح و عصر" تحت هر عنوان ممنوع است. ۴-۴-۲- كاركنان واجد شرايط استفاده از ناهار بيمارستان • كشيك "صبح و عصر" (Long Day) طبق برنامه شيفت تنظيمي بيمارستان ۴-۴-۳-كاركنان واجد شرايط استفاده از شام بيمارستان • كاركناني كه در شيفت "شب" طبق برنامه شيفت تنظيمي بيمارستان حضور دارند. تبصره ۱- سرو ميان‌وعده جهت كاركنان مجاز نمي‌باشد. تبصره۲- سروغذا به ساير افراد حتي با دريافت هزينه تمام شده غذا ممنوع ‌است. تبصره ۳- سرو غذا در واحدهايي از قبيل درمانگاه‌ها (مستقل/غير مستقل)، شعب بيمه‌اي و مديريت درمان استان و اسناد پزشكي از طريق آشپزخانه مركز درماني بستري ممنوع است. تبصره ۴- سرو غذا جهت مشاغلي كه به شكل پيمانكاري اداره مي‌شوند و دانشجويان و كارآموزان تابع قرارداد في‌مابين مركز درماني و موسسه مربوطه به‌نحوي است كه اختلال در كار واحد خدمات غذايي ايجاد ننمايد. ۵- ضوابط اقدامات مرتبط با تغذيه در زمان ترخيص بيمار ۵-۱- در خصوص بيماراني كه نياز به ادامه رژيم غذايي درماني پس از ترخيص دارند، اطلاعاتي شامل نوع رژيم غذايي تنظيم شده (به تفكيك وعده هاي اصلي و ميان وعده ها) بصورت مكتوب و شفاهي به بيمار و همراه او ارائه مي‌شود. اين رژيم ممكن است بر اساس شرايط بيمار همچون ميزان فعاليت خارج از بيمارستان، متفاوت از رژيم غذايي درج شده در پرونده بيمار باشد. ۵-۲- مشاور تغذيه، در مورد تداخل غذا با داروهاي مصرفي، اطلاعات تغذيه اي و آموزش هاي لازم را همراه با رژيم غذايي ويژه به بيماراني كه مشاوره تغذيه دريافت كرده اند، در حين بستري و زمان ترخيص، مي دهد. ۵-۳- در صورت نياز، برنامه زماني مراجعه بيمار به كلينيك تغذيه براي كنترل رژيم غذايي و سلامت بيمار، توسط مشاور تغذيه داده مي‌شود. ۶- ضوابط آموزش و توانمندسازي كاركنان كادر درماني در مورد مراقبت‌هاي تغذيه‌اي ۶-۱- بيمارستان موظف است دوره‌هاي توجيهي الزامي آشنايي با برنامه‌هاي تغذيه‌اي را جهت كليه كاركنان اعم از پزشكان و ساير كاركنان طراحي، اجرا و نظارت نمايد، بديهي است دوره‌هاي فوق توسط كارشناسان تغذيه توانمند اجرا مي‌شود. ۶-۲- كليه پرسنل خدمات غذايي در كلاس‌هاي آموزشي خدمات غذايي شركت كرده و گواهينامه لازم براي ارائه خدمت مربوطه در بيمارستان را اخذ نمايند. ۶-۳- در مورد تداخل غذا با داروهاي مورد استفاده براي بيماران بستري، آموزش لازم توسط مشاور تغذيه به كادر پرستاري مسئول بيمار داده مي‌شود. ۶-۴- تمامي پرسنل بيمارستان كه در تماس مستقيم با بيمار يا غذاي بيمار مي‌باشند دوره هاي كنترل عفونت را مي‌گذرانند و اصول بهداشتي را ضمن ارائه خدمت، بطور كامل رعايت مي نمايند. ۷- اين بخشنامه جايگزين كليه بخشنامه‌ها و دستورالعمل‌هاي صادره در سنوات قبل بوده و در موارد تعارض، اين بخشنامه مي‌بايست ملاك عمل قرار گيرد. ۸- مسئول حسن اجراي اين بخشنامه معاونت درمان، مدير كل درمان مستقيم، مديريت‌هاي درمان استان‌ها، روساي بيمارستان‌ها و ساير مراكز درماني مربوط مي‌باشد. مصطفي سالاري مصوب 1399/09/25 سازمان تامین اجتماعی شماره: 8764‏/99‏/1000 تاریخ: 25‏/09‏/1399 « بخشنامه تجمیع، تنقیح و تلخیص » حوزه: معاونت درمان موضوع: تلخیص و تجمیع بخشنامه‌ها، دستورالعمل‌ها و دستورهای اداری مربوط به واحدهای تغذیه و رژیم درمانی مدیران درمان تامین اجتماعی استان با سلام در راستای ارتقای سلامت غذایی در مراکز درمانی سازمان ضوابط مربوط به واحدهای تغذیه و رژیم درمانی به شرح ذیل ابلاغ می‌شود: 1‏- ضوابط تغذیه‌ای بیمار در زمان پذیرش در بخش بستری بیمارستان 1-1- ارزیابی اولیه بیماران بزرگسال، با استفاده از «فرم های ارزیابی اولیه تغذیه‌ای» فقط توسط پرستار انجام می‌شود. 2‏-1‏- ارزیابی (اولیه تغذیه‌ای) در بدو بستری در بخش در اسرع وقت و حداکثر طی 24 ساعت پس از پذیرش، کامل می‌گردد. 3‏-1‏- ارزیابی در بدو بستری در اورژانس حداکثر طی 6 ساعت پس از پذیرش، کامل می‌گردد. 4‏-1‏- تکرار ارزیابی اولیه در نوبت های بعد با توجه به نیاز بالینی بیمار و طبق نتایج حاصل از ارزیابی قبلی (توسط پرستار) انجام می‌گیرد. 5‏-1‏- نتیجه ارزیابی اولیه توسط پرستار در پرونده پزشکی بیمار ثبت می‌شود. 6‏-1‏- روند ارزیابی اولیه تغذیه‌ای، وضعیت بیمار را از لحاظ نیاز به ارجاع به مشاور تغذیه و دریافت مشاوره مشخص می‌کند. 7‏-1‏- در صورتی‌که طبق ارزیابی اولیه تغذیه‌ای، بیماری نیازمند دریافت مشاوره تغذیه تشخیص داده شود، مثال بیماری فرد حاد بوده یا وضعیت او وخیم ارزیابی شود (مانند ابتلا به یکی از این بیماری‌ها: دیابت، فشار خون بالا و بیماری‌های قلبی عروقی، سرطان‌ها، سوختگی، سکته، نارسایی حاد کلیه، همودیالیز، سیروز کبدی، پیوند اعضاء، زخم بستر، سوء تغذیه و سوء جذب، بیماری‌های نورولوژیک منجر به اختلال بلع، جراحی شکمی، پنومونی، بیماری انسدادی مزمن ریه (COPD)، بیماران بستری در بخش مراقبت‌های ویژه، ضربه به سر، ناتوانی در تغذیه دهانی به هر دلیل)، پرستار بخش موارد را در فرم ارزیابی اولیه علامت زده و وضعیت ارجاع را مشخص خواهد کرد. 8‏-1‏- در مورد بیمارانی که طبق نتایج ارزیابی اولیه یا درخواست پزشک، نیاز به مشاوره تغذیه دارند، لازم است پرستار به مشاور تغذیه از طریق درج در سیستم اطلاعات بیمارستانی (HIS) اطلاع رسانی نماید. 9‏-1‏- بیمارانی که به مشاور تغذیه ارجاع داده می‌شوند، حداکثر طی 24 ساعت پس از ارجاع، باید مشاوره دریافت نمایند. 10‏-1‏- به کلیه بیماران جهت انتخاب نوع غذا و مایعات مصرفی در طول مدت بستری در بیمارستان، منوی غذایی با حداقل دو گزینه انتخابی به ازای هر وعده داده شده و حق انتخاب غذا با رعایت رژیم غذایی تعیین شده توسط مشاور تغذیه برای بیمار محفوظ است. 11‏-1‏- نوع و مقدار غذای مورد نیاز بیمارانی که رژیم غذایی درمانی دارند، مطابق با رژیم تنظیم شده توسط مشاور تغذیه است و در صورت تمایل بیمار به تغییر نوع یا مقدار غذا، هماهنگی لازم با کارشناس تغذیه توسط پرستار صورت می‌گیرد. 2‏- ضوابط ویزیت و مشاوره تغذیه 1‏-2‏- در صورتی که تعداد مشاورین تغذیه بیمارستان مطابق با آیین نامه تاسیس و راه اندازی بیمارستانها؛ مصوب وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی‏- صرف نظر از کارشناس تغذیه خدمات غذایی‏- کافی و متناسب با تعداد تخت بستری باشد، انجام مشاوره تغذیه برای کلیه بیماران در بدو بستری در تمامی بخش‌ها به‌جز اورژانس و درمانگاه بیمارستان، الزامی است. 2‏-2‏- در بیمارستان‌هایی که بر اساس آیین نامه تاسیس و راه اندازی بیمارستان‌ها؛ با کمبود مشاور تغذیه مواجه هستند، ارائه مشاوره تغذیه به بیماران، حداقل در بیماری های زیر، بدون نیاز به ارجاع از سوی پزشک یا پرستار الزامی م. ب.: دیابت، فشار خون بالا و بیماری های قلبی عروقی، سرطان ها، سوختگی، سکته، نارسایی حاد کلیه، همودیالیز، سیروز کبدی، پیوند اعضاء، زخم بستر، سوء تغذیه بویژه سوء جذب، بیماری های نورولوژیک منجر به اختلال بلع، جراحی شکمی، پنومونی، بیماری انسدادی مزمن ریه (COPD) بیماران بستری در بخش مراقبت‌های ویژه، ضربه به سر، ناتوانی در تغذیه دهانی به هر دلیل. 3‏-2‏- مشاورین تغذیه موظف به انجام مشاوره تغذیه برای کلیه بیماران معرفی شده از سوی پرستار که بر اساس نتیجه ارزیابی اولیه تغذیه‌ای انجام می‌شود و یا از سوی پزشک با تکمیل برگ درخواست مشاوره (براساس آخرین اوراق استاندارد ابلاغی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی)، نیز می‌باشند. 4‏-2‏- رژیم غذایی بیمار، مبتنی بر تشخیص بیماری یا روند تشخیصی درمانی پزشک معالج، توسط مشاور تغذیه تنظیم می‌شود و قبل از اجرا مورد توافق پزشک معالج و مشاور تغذیه قرار می‌گیرد و این توافق قبل از اولین وعده غذایی بیمار اجرا می‌شود. 5‏-2‏- در صورت عدم توافق پزشک با مشاور تغذیه درباره رژیم غذایی تنظیم شده، موضوع در کمیسیون پزشکی بیمارستان بررسی می‌شود. 6‏-2‏- در اولین نوبت ویزیت تغذیه، برگ ارزیابی تخصصی تغذیه‌ای (براساس آخرین اوراق استاندارد ابلاغی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی) توسط مشاور تغذیه تکمیل و در پرونده بیمار قرار می‌گیرد. 7‏-2‏- در جلسات مشاوره تغذیه، در ابتدا آموزش تغذیه مناسب بیماری ارائه و لزوم رعایت رژیم غذایی ویژه در طول بستری و پس از ترخیص، داده می‌شود. 8‏-2‏- پرهیزهای غذایی و برنامه غذایی بیمار بر اساس نتایج حاصل از ارزیابی تخصصی و مطابق با گروه سنی، جنس و نوع بیماری، تنظیم شده و در صورت نیاز مکمل‌های تغذیه‌ای مورد نیاز، تجویز می‌گردد. 9‏-2‏- از ویزیت نوبت دوم به بعد، در هر نوبت ویزیت بیمار توسط مشاور تغذیه، برگ پیگیری وضعیت بیمار تکمیل و تغییرات احتمالی رژیم غذایی ثبت می‌گردد. تبصره: تواتر پیگیری تغذیه‌ای بیمار توسط کارشناس تغذیه، بر اساس نوع بیماری و پروتکل‌های درمان تغذیه‌ای تعیین می‌گردد. 10‏-2‏- در بخش های ویژه (CCU، ICU،PICU و NICU)، بر تعامل کامل بین مشاور تغذیه و پزشک معالج در خصوص رژیم غذایی بیمار تاکید ویژه می‌شود. 11‏-2‏- ارزیابی وضعیت تغذیه مادران باردار و اطفال توسط مشاور تغذیه بر اساس آخرین ویرایش فرم‌های ارزیابی تخصصی مربوطه و با کمک منحنی‌های وزن‌گیری مادران و منحنی‌های رشد کودکان، مطابق دستورالعمل‌های ابلاغی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی انجام می‌گیرد. 12‏-2‏- کلیه بیمارانی که تحت مشاوره تغذیه قرار گرفته‌اند، در مورد تداخل‌های غذا و دارو، اطلاعات تغذیه‌ای و آموزش‌های لازم را دریافت می‌کنند. 13‏-2‏- مجموعه‌های "فرایندهای خدمات غذایی در بیمارستان‌های کشور" و "دستورالعمل و فرم‌های ارزیابی تغذیه‌ای بیماران بستری" در بیمارستان موجود و به کارکنان بخش‌ها و واحدهای مربوط، ابلاغ می‌گردد. 3‏- ضوابط آموزش و برقراری ارتباط با بیمار 1‏-3‏- به کلیه بیماران بستری نیازمند رژیم غذایی درمانی و همراه ایشان، آموزش فرد به فرد همراه با ارائه مجموعه‌های آموزشی تغذیه متناسب با نوع بیماری داده می‌شود و رژیم غذایی به صورت مکتوب در پرونده بیمار نیز ثبت می‌گردد. 2‏-3‏- آموزش تغذیه به بیمار، همراه بیمار و پرسنل درمان و تهیه بروشورهای آموزشی به عهده مشاورین تغذیه بیمارستان م. ب.. 3‏-3‏- اطلاعات مربوط به پرهیزهای غذایی بیماران نیازمند رژیم غذایی درمانی، علاوه بر درج در فرم ارزیابی تخصصی، به‌صورت مکتوب نیز در اختیار بیمار و همراه ایشان قرار می‌گیرد. 4‏-3‏- علاقه و رضایت بیماران نسبت به غذای بیمارستان در طول بستری، از طریق تکمیل فرم های رضایت‌سنجی سنجیده می‌شود. 5‏-3‏- در صورت عدم تمایل بیمار به مصرف غذا در هر وعده غذایی، کارشناس تغذیه در اسرع وقت از طریق پرستار مسئول بیمار در جریان قرار می‌گیرد تا برای غذای بیمار تصمیم گیری مجدد نموده و بر ارائه آن نظارت نماید. 6‏-3‏- پرسنل خدمات غذایی و مشاور تغذیه، نحوه برقراری ارتباط مناسب با بیمار را آموزش می‌بینند. 4‏- ضوابط استفاده از غذا در مراکز درمانی 4‏-1‏- بیماران 4‏-1‏-1‏- رژیم غذایی بیماران بستری مطابق دستور کتبی پزشک در پرونده بیمار، در سیستم اطلاعات بیمارستانی (HIS) ثبت می‌گردد. 4‏-1‏-2‏- ثبت اطلاعات مربوط به رژیم غذایی تمامی بیماران در سیستم اطلاعات بیمارستانی (HIS) در همه ایام هفته و در همه وعده‌ها تحت نظارت مسئول بخش‏‏/ مسئول شیفت صورت می‌گیرد. 4‏-1‏-3‏- پرسنل بخش بستری حداکثر تا یک ساعت قبل از شروع سرو غذا در هر وعده نسبت به ثبت، کنترل و اعمال آخرین تغییرات در رژیم غذایی بیماران اقدام می‌نمایند. 4‏-1‏-4‏- در صورت عدم ثبت یا عدم کنترل اطلاعات در زمان مقرر توسط پرسنل بخش، مسئولیت عواقب احتمالی از قبیل بروز اشتباهات یا تاخیر در سرو غذا بر عهده مسئول بخش‏‏/ مسئول شیفت در هر شیفت خواهد بود. تبصره‏- مسئولیت مسئول بخش‏‏/ مسئول شیفت مانع از مسئولیت شخص ثبت کننده اطلاعات نخواهد بود. 4‏-1‏-5‏- پرسنل توزیع غذا موظفند لیست اطلاعات ثبت شده (پرینت رژیم‌های غذایی) را هنگام توزیع غذا در بخش به همراه داشته باشند. 4‏-1‏-6‏- در صورتی‌که بیماران ترخیص شده در زمان توزیع غذا بخش را ترک نکرده باشند، اطلاعات این بیماران نیز از طریق سیستم اطلاعات بیمارستانی (HIS) در اختیار پرسنل آشپزخانه قرار می‌گیرد. 4‏-1‏-7‏- پرستار بخش می‌باید هنگام توزیع غذا برای اطمینان از شناسایی صحیح بیماران و سرو صحیح رژیم غذایی با در نظر گرفتن آخرین تغییرات، پرسنل توزیع غذا را همراهی نماید. 4‏-1‏-8‏- اعمال هرگونه تغییر به استناد دستور کتبی پزشک در لیست رژیم غذایی بیماران در زمان توزیع غذا می‌باید ممهور به مهر و امضا مسئول بخش‏/ مسئول شیفت مربوطه گردد. 4‏-1‏-9‏- در صورت حضور بیماران مبتلا به بیماری‌های عفونی و مسری به تشخیص پزشک معالج، موارد توسط مسئول بخش‏‏/ مسئول شیفت به پرسنل توزیع غذا اطلاع داده می‌شود تا با رعایت ضوابط مربوطه غذا به بیمار تحویل گردد. 4‏-1‏-10‏- در صورتی‌که بیمار در هنگام توزیع غذا به هر علت بر بالین خود حضور نداشته باشد، سرو غذا جهت نامبرده تا حضور مجدد بر بالین به‌شرط عدم تداخل با زمان وعده غذایی بعدی به‌تعویق می‌افتد. پس از مراجعت بیمار، مسئول بخش نسبت به اطلاع‌رسانی کتبی به واحد خدمات غذایی اقدام می‌نماید. بدیهی است مسئولیت نگهداری غذا در شرایط دمایی و بهداشتی مناسب تا زمان سرو مجدد بر عهده واحد خدمات غذایی م. ب.. 4‏-1‏-11‏- پرسنل توزیع غذا موظفند پس از پایان توزیع غذا، لیست‌های رژیم غذایی بیماران را با ثبت آخرین تغییرات در نزد مسئول واحد تغذیه تا 72 ساعت بعد از سرو غذا نگهداری نمایند. 4‏-1‏-12‏- به کلیه بیماران بر اساس رژیم غذایی ثبت شده در سیستم اطلاعات بیمارستانی، در هر یک از وعده‌های صبحانه، ناهار و شام یک پرس غذا بر اساس دستورالعمل جیره‌های غذایی (ابلاغی توسط معاونت درمان) تحویل می‌گردد. تبصره‏- در خصوص آندسته از بیماران که به علل درمانی مجاز به دریافت غذا نباشند، گزینه NPO در سیستم اطلاعات بیمارستانی (HIS) ثبت می‌گردد. 4‏-1‏-13‏- در هر نوبت کاری، فهرست بیمارانی که نیازمند رژیم غذایی ویژه بر اساس فرم ارزیابی تخصصی تغذیه بیمار می‌باشند، توسط پرستاران بخش‌های مختلف تهیه شده در فرصت کافی، قبل از وعده غذایی بعدی و طبق توافق انجام شده بین بخش و آشپزخانه، به بخش تغذیه اعلام می‌گردد. 4‏-1‏-14‏- میان‌وعده جهت بیماران بر اساس آخرین دستورالعمل های ابلاغی سرو می‌گردد. تبصره‏- در صورت ضرورت بر اساس تشخیص کارشناس تغذیه، مشمولین مجاز به دریافت تعداد بیشتر میان وعده می‌باشند. 4‏-1‏-15‏- جهت آندسته از بیماران بستری که قادر به تغذیه دهانی نمی‌باشند، محلول‌های آماده مصرف بر اساس دستورالعمل فرایند تغذیه از طریق لوله تهیه می‌گردد. 4‏-1‏-16‏- تکالیف مندرج در بندهای بخش (4‏-1) این دستورالعمل در صورت درخواست تحویل غذا به بیمار در بخش‌های اورژانس و زایشگاه نیز لازم الاجرا م. ب.. 4‏-2‏- فرآیند تغذیه از طریق لوله برای بیماران واجد شرایط 4‏-2‏-1‏- دستور کتبی پزشک معالج جهت شروع تغذیه با لوله الزامی م. ب.. 4‏-2‏-2‏- روش تغذیه از طریق لوله (nasal، oral و. ..) بر اساس دستور کتبی پزشک معالج تعیین گردیده و اجرای آن توسط پرستار بر اساس استانداردهای حرفه‌ای م. ب.. 4‏-2‏-3‏- ارزیابی وضعیت تغذیه بیمار می‌باید بر اساس فرم ارزیابی تخصصی تغذیه، مطابق آخرین دستورالعمل وزارت بهداشت، درمان وآموزش پزشکی بررسی و توسط کارشناس تغذیه در پرونده بالینی بیمار ثبت می‌گردد. 4‏-2‏-4‏- وزن و قد مندرج در فرم ارزیابی اولیه تغذیه بیمار‏/فرم پذیرش اولیه پرستاری (فرم ادمیت ADMIT) تکمیل شده توسط پرستار، مبنای محاسبه شاخص توده بدنی و ارزیابی وضعیت تغذیه‌ای بیمار توسط کارشناس تغذیه م. ب.. 4‏-2‏-5‏- انرژی، مواد مغذی و مایعات مورد نیاز بیمار توسط کارشناس تغذیه در فرم ارزیابی تخصصی و مراقبت تغذیه‌ای بزرگسالان، محاسبه شده و پس از مهر و امضا کارشناس تغذیه، جهت اجرا ممهور به مهر پزشک معالج می‌گردد. 4‏-2‏-6‏- توقف و شروع مجدد تغذیه بیماری باید بر اساس دستور کتبی پزشک معالج انجام گردد. 4‏-2‏-7‏- وضعیت تغذیه بیمار به صورت دوره‌ای توسط کارشناس تغذیه ارزیابی شده و علاوه بر ثبت وضعیت تغذیه بیمار تا زمان ترخیص در پرونده، توصیه‌های تغذیه‌ای به‌صورت کتبی به بیمار تحویل گردد. 4‏-2‏-8‏- محلول‌های غذایی (فرمولا) مورد نظر ب. ت. ب. نوع بیماری فرد و موارد محاسبه شده توسط کارشناس تغذیه به‌روش‌های ذیل تعیین می‌گردد. 4‏-2‏-8‏-الف) محلول‌های غذایی آماده مصرف: • مقدار مورد نیاز و نوع آن توسط کارشناس تغذیه تعیین می‌گردد. • برچسب مشخصات بیمار بر روی محلول آماده مصرف برای هر بیمار در ساعات تنظیم شده توسط کارشناس تغذیه، دارای اطلاعات زیر م. ب.:  شماره پذیرش: نام و نام خانوادگی:  تاریخ: شماره بخش:  نام تخت: نوع محلول  مقدار محلول: تاریخ انقضا محلول:  ساعت شروع مصرف: ساعت خاتمه مصرف:  نام و امضا تحویل دهنده: نام و امضا تحویل گیرنده: • در صورت توقف یا تغییر روش تغذیه (NPO، دهانی و. ..)، محلول مصرف نشده می‌باید در اسرع وقت به واحد تغذیه عودت داده شود. • محلول مورد نظر با برچسب مشخصات توسط متصدی توزیع غذا تحویل پرستار بیمار می‌گردد. 4‏-2‏-8‏-ب) محلول تهیه شده در آشپزخانه: • نوع و مقدار پودر موردنظر توسط کارشناس تغذیه تعیین می‌گردد. • تهیه محلول با رعایت اصول بهداشتی و بر اساس نوع و مقادیر تائید شده توسط کارشناس تغذیه، توسط آشپز در آشپزخانه‏/پرستار در بخش بستری انجام می‌گردد. • برچسب مشخصات بیمار بر روی محلول آماده دست‌ساز در ظروف یکبار مصرف درب‌دار استاندارد دارای اطلاعات زیر م. ب.:  شماره پذیرش: نام و نام خانوادگی:  تاریخ: نام بخش:  شماره تخت: نوع محلول:  مقدار محلول: زمان تغذیه:  نام و امضا تحویل دهنده: نام و امضا تحویل گیرنده: • محلول آماده با برچسب مشخصات توسط متصدی توزیع غذا تحویل پرستار بیمار می‌گردد. 4‏-3‏- همراه بیمار 4‏-3‏-1‏- در صورت حضور همراه با دستور کتبی پزشک معالج در پرونده، صرفا یک پرس در هر وعده غذایی به ازای هر بیمار سرو می‌گردد. تبصره‏- در صورت عدم حضور پزشک معالج ضرورت حضور همراه توسط سوپروایزر بالینی شیفت به صورت مکتوب اعلام خواهد شد. 4‏-3‏-2‏- در بخش اطفال و نوزادان حضور همراه (با اولویت مادر بیمار) بدون دستور کتبی پزشک معالج بلامانع بوده و صرفا یک پرس در هر وعده غذایی به ازای هر بیمار سرو می‌گردد. 4‏-3‏-3‏- چنانچه حضور همراه بنا به درخواست بیمار و یا در مواردی از قبیل بیهوشی و اورژانسی خانواده وی باشد و الزامی از جنبه پزشکی نداشته به‌طوری‌که حضور همراه اختلالی در امر ارائه خدمات درمانی یا نظم بیمارستان نداشته باشد، با مجوز رئیس بیمارستان و پس از اخذ وجه مطابق با دستورالعمل همراه بر بالین بیمار، صرفا یک پرس در هر وعده غذایی به ازای هر بیمار سرو می‌گردد. 4‏-3‏-4‏- تحویل غذا به همراه بیمار صرفا در صورت ثبت اطلاعات مربوطه در سیستم اطلاعات بیمارستانی (HIS) تحت نظارت مسئول بخش‏‏/ مسئول شیفت ممکن است. در صورتی‌که در سیستم برای بیمار همراه ثبت نشده باشد تحویل غذا مجاز نمی‌باشد. 4‏-3‏-5‏- سرو غذا به همراه بیمار در ساعات سرو امکان‌پذیر بوده و در صورت نبود همراه بر بالین بیمار سرو غذا انجام نخواهد شد. تبصره 1‏- در صورتی‌که بیمار یا همراه وی در هنگام توزیع غذا به دلایل درمانی، حضور نداشته باشند، سرو غذا جهت آنها تا حضور مجدد بر بالین به‌شرط عدم تداخل با زمان وعده غذایی بعدی به تعویق می‌افتد. پس از مراجعت بیمار و یا همراه وی حسب مورد، پرستار بخش نسبت به اطلاع‌رسانی کتبی به واحد خدمات غذایی اقدام می‌نماید. تبصره 2‏- مسئولیت نگهداری غذا در شرایط دمایی و بهداشتی مناسب تا زمان سرو مجدد بر عهده واحد خدمات غذایی م. ب.. 4‏-4‏- کارکنان: 4‏-4‏-1‏- کارکنان واجد شرایط استفاده از صبحانه بیمارستان • کارکنانی که در شیفت شب طبق برنامه شیفت تنظیمی بیمارستان حضور دارند. تبصره‏- سرو صبحانه به پرسنل شیفت "صبح"، "صبح و عصر" تحت هر عنوان ممنوع است. 4‏-4‏-2‏- کارکنان واجد شرایط استفاده از ناهار بیمارستان • کشیک "صبح و عصر" (Long Day) طبق برنامه شیفت تنظیمی بیمارستان 4‏-4‏-3‏-کارکنان واجد شرایط استفاده از شام بیمارستان • کارکنانی که در شیفت "شب" طبق برنامه شیفت تنظیمی بیمارستان حضور دارند. تبصره 1‏- سرو میان‌وعده جهت کارکنان مجاز نمی‌باشد. تبصره2‏- سروغذا به سایر افراد حتی با دریافت هزینه تمام شده غذا ممنوع است. تبصره 3‏- سرو غذا در واحدهایی از قبیل درمانگاه‌ها (مستقل‏/غیر مستقل)، شعب بیمه‌ای و مدیریت درمان استان و اسناد پزشکی از طریق آشپزخانه مرکز درمانی بستری ممنوع است. تبصره 4‏- سرو غذا جهت مشاغلی که به شکل پیمانکاری اداره می‌شوند و دانشجویان و کارآموزان تابع قرارداد فی‌مابین مرکز درمانی و موسسه مربوطه به‌نحوی است که اختلال در کار واحد خدمات غذایی ایجاد ننماید. 5‏- ضوابط اقدامات مرتبط با تغذیه در زمان ترخیص بیمار 5‏-1‏- در خصوص بیمارانی که نیاز به ادامه رژیم غذایی درمانی پس از ترخیص دارند، اطلاعاتی شامل نوع رژیم غذایی تنظیم شده (به تفکیک وعده های اصلی و میان وعده ها) به صورت مکتوب و شفاهی به بیمار و همراه او ارائه می‌شود. این رژیم ممکن است بر اساس شرایط بیمار همچون میزان فعالیت خارج از بیمارستان، متفاوت از رژیم غذایی درج شده در پرونده بیمار باشد. 5‏-2‏- مشاور تغذیه، در مورد تداخل غذا با داروهای مصرفی، اطلاعات تغذیه ای و آموزش های لازم را همراه با رژیم غذایی ویژه به بیمارانی که مشاوره تغذیه دریافت کرده اند، در حین بستری و زمان ترخیص، می دهد. 5‏-3‏- در صورت نیاز، برنامه زمانی مراجعه بیمار به کلینیک تغذیه برای کنترل رژیم غذایی و سلامت بیمار، توسط مشاور تغذیه داده می‌شود. 6‏- ضوابط آموزش و توانمندسازی کارکنان کادر درمانی در مورد مراقبت‌های تغذیه‌ای 6‏-1‏- بیمارستان موظف است دوره‌های توجیهی الزامی آشنایی با برنامه‌های تغذیه‌ای را جهت کلیه کارکنان اعم از پزشکان و سایر کارکنان طراحی، اجرا و نظارت نماید، بدیهی است دوره‌های فوق توسط کارشناسان تغذیه توانمند اجرا می‌شود. 6‏-2‏- کلیه پرسنل خدمات غذایی در کلاس‌های آموزشی خدمات غذایی شرکت کرده و گواهینامه لازم برای ارائه خدمت مربوطه در بیمارستان را اخذ نمایند. 6‏-3‏- در مورد تداخل غذا با داروهای مورد استفاده برای بیماران بستری، آموزش لازم توسط مشاور تغذیه به کادر پرستاری مسئول بیمار داده می‌شود. 6‏-4‏- تمامی پرسنل بیمارستان که در تماس مستقیم با بیمار یا غذای بیمار می‌باشند دوره های کنترل عفونت را می‌گذرانند و اصول بهداشتی را ضمن ارائه خدمت، به طور کامل رعایت می نمایند. 7‏- این بخشنامه جایگزین کلیه بخشنامه‌ها و دستورالعمل‌های صادره در سنوات قبل بوده و در موارد تعارض، این بخشنامه می‌بایست ملاک عمل قرار گیرد. 8‏- مسئول حسن اجرای این بخشنامه معاونت درمان، مدیر کل درمان مستقیم، مدیریت‌های درمان استان‌ها، روسای بیمارستان‌ها و سایر مراکز درمانی مربوط م. ب.. مصطفی سالاری سازمان تامین اجتماعی