نامشخص
سند ملی علوم و فناوری های سلول های بنیادی با اصلاحات و الحاقات بعدی
سند ملي علوم و فناوري هاي سلول هاي بنيادي
مصوب 1392,07,23
با اصلاحات و الحاقات بعدي
سند ملي علوم و فناوري هاي سلول هاي بنيادي» كه در جلسه 737 مورخ 23/ 7/ 92 شوراي عالي انقلاب فرهنگي و با استناد به بند (3-2) فصل سوم سند نقشه جامع علمي كشور به تصويب رسيده است، به شرح ذيل براي اجرا ابلاغ مي شود:
مقدمه
با ارتقاي سطح بهداشت و كشف درمان هاي جديد، سطح سلامت جوامع و ميانگين طول عمر در جهان افزايش يافته است. با اين حال درمان بيماري هاي مزمني كه با زوال و تخريب بافت و ارگان همراه هستند و همچنين بيماري هاي ارثي و سرطان ها هنوز از چالش هاي حل نشده پزشكي امروز به شمار مي آيند. در سال هاي اخير، دانشمندان خواص سلول هاي ويژه اي را به نام سلول هاي بنيادي توصيف كرده اند كه اميد فراوان است بتوان از آنها در درمان چنين بيماري هايي سود جست. اين سلول ها قابليت نوسازي و تمايز به انواع سلول هاي بدن را دارا هستند. در افق توسعه اين علم امكان توليد و ترميم بافت و بازسازي اعضاي بدن با استفاده از سلول هاي بنيادي در مهندسي بافت و طب بازساختي و همچنين درمان بيماري هاي ارثي و سرطاني كاملاً نمايان شده و به نظر مي رسد كه در آينده نه چندان دور بشر دغدغه از دست دادن بافت و اعضاي حياتي را با كمك فناوري سلول هاي بنيادي و علوم مرتبط فراموش نمايد.
گرايش شديد محققين و دانشمندان جهان به اين شاخه از علم و فناوري و سرمايه گذاري هاي سنگين كشورهاي پيشرفته در اين حوزه، حاكي از نقش مهم و چشمگير اين شاخه از علم و فناوري در كسب سهم مهمي از درمان بيماري ها در آينده نزديك دارد و پيش بيني مي شود كشورهاي صاحب فناوري در اين حوزه از كشورهاي صاحب اقتدار در سطح ملي و بين المللي محسوب شوند.
پيشرفت هاي به دست آمده در جمهوري اسلامي ايران در حوزه سلول هاي بنيادي و طب بازساختي با وجود سرمايه گذاري اندك، نشان دهنده استعداد بالاي رشد كشور در اين حوزه است به طوريكه هم اكنون جمهوري اسلامي ايران از لحاظ توليد مقالات حائز رتبه دوم در بين كشورهاي اسلامي است. بررسي مقالات نشان مي دهد كه عليرغم روند رو به رشد در شاخص هاي كيفي، ميانگين تعداد ارجاعات براي مقالات ايراني هنوز كمتر از متوسط جهاني است.
مسلماً افزايش سرمايه گذاري هاي مادي و معنوي در اين حوزه مي تواند باعث كسب جايگاه شايسته در منطقه و جهان توسط جمهوري اسلامي ايران در افق 1404 گردد.
ب. ت. ب. جايگاه بالاي اين فناوري برتر در دنيا و اهميت درماني و ارزش اقتصادي آن براي جامعه، همچنين قرار گرفتن علوم سلول هاي بنيادي در بند (3-2) فصل سوم سند نقشه جامع علمي كشور جزو اولويت هاي (الف) در علوم پايه و كاربردي، داشتن يك سند توسعه علم و فناوري كه به نكات لازم براي توسعه اين حوزه توجه كافي مبذول داشته باشد، امري واجب و اجتناب ناپذير است.
ماده 1 - تعاريف
1- سلول بنيادي: سلولي است تمايز نيافته كه توانايي خود نوزايي و توانايي تمايز به سلول هاي تمايز يافته تر را داراست.
2- مهندسي بافت: علم و فناوري است كه با استفاده از انواع سلول ها (بنيادي و غيربنيادي) و داربست ها و مواد خارج سلولي، به توليد بافت مي پردازد.
3- طب بازساختي: شاخه اي از طب است كه با استخراج، فرآوري، توليد و تمايز و يا تغيير ژنتيك سلول ها (بنيادي و غيربنيادي) و نيز توليد و تكثير بافت هاي طبيعي و مصنوعي به درمان بيماري ها مي پردازد.
4- علوم و فناوري هاي سلول هاي بنيادي: به علوم و فناوري هاي مرتبط با انواع سلول هاي بنيادي، مهندسي بافت و طب بازساختي، علوم و فناوري هاي سلول هاي بنيادي گفته مي شود.
5- حوزه سلول هاي بنيادي: حوزه سلول هاي بنيادي شامل كليه نهادها و عوامل دخيل در امر پژوهش، آموزش، فناوري، توليد، درمان و خدمات رساني و بهره برداري از انواع سلول هاي بنيادي و فرآورده هاي مرتبط مي باشد.
ماده 2 - ارزش ها
1- التزام به دستورات اساسي اسلام از جمله حفظ كرامت و حرمت انساني و ايجاد روحيه عبوديت با تقويت نگرش توحيدي به دستاوردهاي اين علم
2- توسعه و كاربرد دانش سلول هاي بنيادي توأم با رعايت احكام فقهي و اخلاق حرفه اي اسلامي به منظور ارتقاي سلامت جامعه
3- برخورداري عادلانه و دسترسي مناسب جامعه علمي به بسترهاي تحقيقاتي و اقشار جامعه و امت اسلامي به خدمات اين حوزه
4- خودكفايي در فناوري و گسترش زيرساخت هاي بومي لازم در سطوح برتر بين المللي و نيل به استقلال اقتصادي
5- حركت در مرزهاي علم و فناوري و افق گشايي علمي مبتني بر بنيان هاي معرفتي اسلام
6- تقويت روحيه مشاركت و مسئوليت پذيري در محققين، فناوران و نهادها و تقدم مصالح عمومي بر منافع بخشي و فردي
ماده 3 - چشم انداز
با ايمان به ياري پروردگار و توكل بر او، حوزه علوم و فناوري سلول هاي بنيادي در افق 1404، حوزه اي است مبتني بر مباني معرفتي، اصول اخلاقي و ارزش ها و احكام اسلامي با تكيه بر زيرساخت هاي بومي و داراي منابع انساني و فيزيكي مورد نياز و توسعه يافته، الهام بخش، افتخارآفرين و داراي تعاملات گسترده ملي و بين المللي با اولويت كشورهاي همسو، كارا و قابل اتكا در تأمين نيازهاي راهبردي و جاري جامعه ايراني و جهان اسلام، داراي سهم مؤثر در توليد دانش و ثروت ملي و حائز رتبه اول در سطح منطقه و كشورهاي اسلامي و در زمره 10 كشور برتر جهان در توليد علم و ثروت
ماده 4 - سياست ها
1- تفكيك متوليان عرصه سياست گذاري، نظارت و اجرا در حوزه سلول هاي بنيادي
2- افزايش بهره وري، صرفه جويي و استفاده بهينه از امكانات در حوزه سلول هاي بنيادي
3- خوداتكايي، اشتغال زايي و استفاده حداكثري از توان داخلي در اين حوزه
4- كاهش تصدي گري دولت، تقويت بخش خصوصي و حمايت از ايجاد و توسعه كمي و كيفي شركت هاي دانش بنيان
5- مشاركت حداكثري بخش خصوصي، تعاوني ها، نهادهاي غيردولتي و سرمايه گذاران خارجي و تاكيد بر هماهنگي و انسجام بين نهادها
6- توجه به بنيان هاي فلسفي و مباني فقهي حوزه سلول هاي بنيادي
7- رعايت اصول اخلاقي، مذهبي و اجتماعي در توسعه حوزه سلول هاي بنيادي
ماده 5 - اهداف كلان
1- خوداتكايي در مواد اوليه، تجهيزات آزمايشگاهي به ويژه مواد مصرفي و حيوانات آزمايشگاهي و خدمات، به گونه اي كه تا 90 درصد از ارزش اين گونه مواد در كشور قابل توليد باشد
2- توليد ثروت ملي از طريق به كارگيري علم و فناوري سلول هاي بنيادي و فرآورده هاي آن در درمان بيماري هاي مختلف به گونه اي كه 2 درصد از ارزش بازار جهاني مرتبط با سلول هاي بنيادي متعلق به جمهوري اسلامي ايران باشد
3- دستيابي به استقلال و خودكفايي در انواع بانكهاي سلولي ملي مرتبط(1)
4- مشاركت بخش هاي غيردولتي در تحقيقات، توسعه فناوري و توليد ثروت با حفظ نقش سياست گذاري و نظارتي دولت به طوري كه حداقل 20 درصد از مراكز سلول درماني مجاز از بخش غيردولتي باشند
5- توليد دانش و فناوري هاي نوين تا ارتقا به رتبه دهم دنيا از نظر كمي و كيفي و نشر مقالات در مجلات بسيار معتبر
ماده 6 - راهبردها
1- ايجاد و ارتقاي زيرساخت هاي لازم براي توسعه و خوداتكايي و كسب مرجعيت علمي و فناوري در اين حوزه
2- ترويج، فرهنگ سازي و اطلاع رساني به منظور بهره مندي صحيح جامعه علمي از دستاوردها و پيشرفت هاي اين حوزه
3- تعامل فعال و اثرگذار با ديگر كشورها به خصوص كشورهاي منطقه و جهان اسلام
4- تدوين، بازنگري، اصلاح و روزآمد كردن قوانين، مقررات و استانداردهاي مربوطه در اين حوزه
5- جذب، تربيت و توانمندسازي نيروي انساني لازم در زمينه تحقيقات، فناوري و خدمات در اين حوزه
6- حمايت از انجام تحقيقات در راستاي توليد دانش و توسعه فناوري به ويژه در موضوعات اولويت دار
7- تجاري سازي دستاوردها، تقويت توليد، ساماندهي خدمات و تسهيل فضاي كسب و كار
8- تعامل فعال و موثر با ديگر علوم مرتبط به ويژه حوزه علوم ديني
9- الهام گيري از آموزه هاي الهي در حوزه هاي فقهي، اخلاقي و معرفتي در سياست گذاري، برنامه ريزي و اجراي علوم و فناوري هاي سلول هاي بنيادي
ماده 7 - اقدامات
1- ايجاد و توسعه مراكز تحقيقات، فناوري، توليد و خدمات علوم سلول هاي بنيادي در دانشگاه ها و پژوهشگاه ها و مؤسسات علمي و پژوهشي واجد شرايط ب. ت. ب. نياز كشور (1)
2- ايجاد سامانه اطلاعات و شبكه تحقيقات و فناوري و اطلاع رساني در مواد، تجهيزات، نيروي انساني، خدمات و منابع علمي (1)
3- تقويت و حمايت از دانشگاه ها و پژوهشگاه هاي مرتبط در تأمين تجهيزات و مواد مصرفي و فضاي فيزيكي (1)
4- ايجاد مراكز توليد و تكثير و نگهداري حيوانات آزمايشگاهي مورد نياز (1)
5- ايجاد بانك اطلاعات داوطلبان اهداي سلول هاي بنيادي (1)
6- ايجاد بانك هاي سلولي و بافتي مورد نياز در استان ها و شبكه سازي بين آن ها (1)
7- ايجاد شبكه ي آزمايشگاهي سلول هاي بنيادي و ارتباط با ساير شبكه هاي آزمايشگاهي به منظور هم افزايي امكانات كشور (1)
8- ارزيابي و رتبه بندي مراكز، مؤسسات، دانشگاه ها و پژوهشگاه ها براساس نظام اعتبارسنجي ملي و بين المللي در حوزه سند (1)
9- ايجاد مراكز نگهداري، آزمايشگاهي و جراحي حيوانات كوچك و بزرگ در مراكز تحقيقاتي مرتبط به منظور انجام مطالعات پيش باليني (1)
10- افزايش و توسعه مراكز پژوهشي – درماني در تراز كشورهاي پيشرفته (1)
11- ايجاد انواع مراكز سلول درماني استاندارد در ترازهاي بين المللي (1)
12- انتشار چاپي و الكترونيكي خبرنامه ها، مجلات و نشريات علمي – تخصصي و كتب در عرصه داخلي و بين المللي (2)
13- به كارگيري رسانه هاي عمومي و ظرفيت اطلاع رساني مدارس و دانشگاه ها به منظور ترويج استفاده صحيح از دستاوردهاي حوزه سلول هاي بنيادي (2)
14- حمايت از برگزاري همايش ها و كارگاه ها و نشست هاي علمي و ترويجي (2)
15- عضويت و مشاركت فعال در مجامع علمي مرتبط بين المللي (3)
16- توسعه همكاري هاي مشترك با كشورهاي هدف به منظور انتقال فناوري و صادرات محصولات و خدمات آن (3)
17- بسترسازي براي مؤسسات پژوهشي داخلي براي همكاري هاي بين المللي در موضوعات پژوهشي، انتقال فناوري، تجاري سازي و درماني (3)
18- تدوين مقررات سلول درماني و دستورالعمل هاي لازم و پيگيري تصويب آن (4)
19- تدوين و ترويج كدهاي اخلاقي مورد نياز براي مراكز و مؤسسات آموزشي، پژوهشي و درماني در حوزه سلول هاي بنيادي (4)
20- تدوين استانداردهاي لازم براي فعاليت هاي تحقيقاتي، درماني، توليدي و زيرساخت هاي لازم به ويژه در زمينه بانك ها و فرآورده هاي سلول، بافت و ارگان و تصويب آنها در مراجع ذيربط (4)
21- ايجاد رشته ها و گرايش هاي مورد نياز در مقاطع تحصيلات تكميلي (5)
22- اعزام متخصصان و كارشناسان به مراكز علمي – درماني داخل و خارج براي يادگيري فناوري و مهارت هاي مورد نياز و دعوت از تخصصين برجسته خارج از كشور به منظور آموزش و انتقال دانش (5)
23- تدوين فهرست موضوعات اولويت دار و طراحي و شناسايي ساز و كارهاي نحوه حمايت از آنها (6 و 7)
24- اعطاي پژوهانه تحقيقاتي به پژوهشگران و فناوران در موضوعات مورد نياز كشور با اولويت استعدادهاي برتر (6)
25- حمايت از انتشار نتايج تحقيقات انجام شده در مجلات و ارائه در كنفرانس هاي بين المللي (6)
26- تشويق محققين و مراكز به فعاليت در مرزهاي دانش و فناوري در اين حوزه (6)
27- تشويق بخش غيردولتي براي سرمايه گذاري در زمينه سلول هاي بنيادي جهت تحقيق، توليد، صادرات محصولات و ارائه خدمات (6 و 7)
28- جلب مشاركت مردمي، خيرين و نهادهاي عمومي غيردولتي نسبت به حمايت هاي مادي و معنوي از فعاليت هاي علمي و تجاري در اين حوزه (6 و 7)
29- حمايت از توليد تجهيزات و مواد پرمصرف توسط مؤسسات و شركت هاي دانش بنيان داخلي (7)
30- حمايت از ارائه خدمات درماني مبتني بر علوم و فناوري هاي سلول هاي بنيادي (7)
31- پوشش بيمه اي كليه خدمات سلول درماني داراي توجيه اقتصادي، اجتماعي و مورد تأييد وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشكي (7)
32- تدوين تعرفه هاي واقعي و عادلانه خدمات پژوهشي، تشخيصي و درماني در حوزه سلول هاي بنيادي (7)
33- حمايت از بازاريابي توليدات و خدمات شركت هاي دانش بنيان در اين حوزه (7)
34- حمايت از نظريه پردازي و تحقيق در حوزه علوم پايه مرتبط با علوم سلول هاي بنيادي با نگرش كاربردي براي كشف افق هاي جديد علمي و خلق علوم ميان رشته اي جديد (8)
35- افزايش توليد علم ديني در زمينه احكام و اخلاق مرتبط با سلول هاي بنيادي از طريق اموري مانند ايجاد مراكز پژوهشي و راه اندازي رشته هاي علمي مناسب در مقاطع مختلف تحصيلات تكميلي (9)
36- تعامل انديشمندان علوم ديني و متخصصان سلول هاي بنيادي به منظور تطابق فعاليت هاي علمي اين حوزه با فلسفه و احكام اسلامي (9)
ماده 8 - ساز و كار اجراي سند
1 - شوراي عالي انقلاب فرهنگي وظيفه سياست گذاري كلان، هماهنگي كلان و نظارت كلان بر اجراي اين سند را برعهده دارد.
2 - ستاد راهبري اجراي نقشه جامع علمي كشور نيز مسئوليت رصد اجراي اين سند را برعهده داشته و بازنگري هاي لازم در سند و گزارش كلان مربوطه را در فواصل زماني مشخص به شوراي عالي انقلاب فرهنگي ارائه خواهد نمود.
3 - «ستاد توسعه علوم و فناوري هاي سلول هاي بنيادي» كه به اختصار در اين سند ستاد ناميده مي شودع وظيفه سياست گذاري اجرايي، راهبري، هماهنگي و ايجاد ارتباطات بين دستگاهي لازم اعم از دولتي و خصوصي براي گسترش فناوري و صنايع دانش بنيان در اين حوزه در چارچوب اين سند را برعهده دارد. اين ستاد داراي يك شورا و يك دبيرخانه است.
تبصره - دبيرخانه ستاد در معاونت علمي و فناوري رئيس جمهور مستقر مي شود.
ماده 9 - اعضاي شوراي ستاد
1 - معاون علمي و فناوري رئيس جمهور (رئيس ستاد)
2 - وزير بهداشت، درمان و آموزش پزشكي (نايب رئيس ستاد)
3 - وزير علوم، تحقيقات و فناوري يا معاون ذيربط
4 - وزير جهاد كشاورزي يا معاون ذيربط
5 - وزير صنعت، معدن و تجارت يا معاون ذيربط
6 - رئيس جهاد دانشگاهي
7 - رئيس مركز همكاري هاي فناوري و نوآوري رياست جمهوري
8 - رئيس شوراي تخصصي حوزوي
9 - نماينده ستاد راهبري اجراي نقشه جامع علمي كشور
10 - معاون تحقيقات و فناوري وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي
11 - معاون درمان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي
12 - دو نفر متخصص شامل يك نفر در حوزه پزشكي و يك نفر در حوزه دامپزشكي با معرفي معاونت علمي و فناوري رئيس جمهور
13 - يك نفر متخصص در حوزه هاي ذيربط با معرفي پژوهشگاه رويان
تبصره - متخصصين موضوع بندهاي 12 و 13 با حكم رئيس ستاد به مدت چهارسال منصوب شده و انتخاب مجدد آنها بلامانع است.
14 - دبير ستاد
تبصره 1 : دبير ستاد توسط رئيس ستاد به مدت 4 سال انتخاب مي شود و انتخاب مجدد ايشان بلامانع است.
تبصره 2 : آيين نامه داخلي شوراي ستاد، به پيشنهاد معاونت علمي و فناوري رئيس جمهور توسط شوراي ستاد به تصويب مي رسد.
ماده 10 - وظايف ستاد
1- اجرايي سازي اقدامات، هماهنگي و پيگيري ارتباطات بين دستگاهي براي گسترش فعاليت ها و پايش و رصد اقدامات در حوزه هاي تعريف شده در سند
2- تهيه و تدوين برنامه عملياتي براي اجرايي سازي اقدامات سند در هر سال
3- هدايت و پيگيري تعاملات بين بخش هاي دولتي و خصوصي براي دستيابي به اهداف سند
4- حمايت علمي، اطلاعاتي، تسهيل گري و معنوي از شركت هاي دانش بنيان و طرح هاي داراي ظرفيت فناوري و تجاري سازي
5- حمايت هاي تشويقي از فعاليت هاي علمي و فناوري و اقتصاد دانش بنيان در حوزه سند، مبتني بر آيين نامه هاي مصوب در شوراي ستاد
6- بررسي تحولات داخلي و بين المللي بخش به منظور دستيابي به اهداف سند و ارائه پيشنهاد اصلاحات لازم براي بازنگري و به روز رساني سند به ستاد راهبري اجراي نقشه جامع علمي كشور
7- ارزيابي مستمر و نظارت بر حسن اجراي برنامه هاي محول شده به دستگاه ها و همچنين پايش شاخص ها و ارائه گزارش سالانه به ستاد راهبري اجراي نقشه جامع علمي كشور
تبصره 1 : اين گزارش شامل ميزان تحقق اهداف و مقادير شاخص هاي سند و همچنين فرآيند استخراج آن ها خواهد بود.
تبصره 2 : عناوين شاخص هاي لازم در چهار سرفصل پژوهش و فناوري، آموزش و سرمايه انساني، اقتصادي و زيرساختي توسط ستاد پيشنهاد و توسط ستاد راهبري اجراي نقشه جامع علمي كشور نهايي سازي مي شود.
تبصره 3 : دولت موظف است بودجه هاي مورد نياز ستاد را در قالب يك رديف مستقل در لوايح بودجه سنواتي و برنامه هاي توسعه پنج ساله پيش بيني نمايد.
تبصره 4 : ساختار تشكيلاتي و شرح وظايف دبيرخانه ستاد، در ستاد تهيه و به تصويب مراجع ذيصلاح قانوني خواهد رسيد.
تبصره 5 : نهادها و دستگاه هاي مرتبط با حوزه سند، ملزم به همكاري با ستاد مي باشند.
تبصره 6 : ستاد راهبري اجراي نقشه جامع علمي كشور در صورت نياز به اصلاح ساختارها و سازو كارهاي نهادهاي ذي ربط، از طريق مراجع ذيصلاح گردش كار لازم را انجام خواهد داد.
ماده 11 - اين سند مشتمل بر يازده ماده و ده تبصره در جلسه 737 مورخ 23/ 7/ 1392 شوراي عالي انقلاب فرهنگي به تصويب رسيد و از تاريخ تصويب لازم الاجراست و كليه مصوبات و سياست هاي مغاير با آن، لغو و بلااثر خواهد بود.
حسن روحاني
رئيس جمهور و رئيس شوراي عالي انقلاب فرهنگي
مصوب 1392/07/23 شورای عالی انقلاب فرهنگی
5- حوزه سلول های بنیادی: حوزه سلول های بنیادی شامل کلیه نهادها و عوامل دخیل در امر پژوهش، آموزش، فناوری، تولید، درمان و خدمات رسانی و بهره برداری از انواع سلول های بنیادی و فرآورده های مرتبط م. ب..
2- توسعه و کاربرد دانش سلول های بنیادی توام با رعایت احکام فقهی و اخلاق حرفه ای اسلامی به منظور ارتقای سلامت جامعه
با ایمان به یاری پروردگار و توکل بر او، حوزه علوم و فناوری سلول های بنیادی در افق 1404، حوزه ای است مبتنی بر مبانی معرفتی، اصول اخلاقی و ارزش ها و احکام اسلامی با تکیه بر زیرساخت های بومی و دارای منابع انسانی و فیزیکی مورد نیاز و توسعه یافته، الهام بخش، افتخارآفرین و دارای تعاملات گسترده ملی و بین المللی با اولویت کشورهای همسو، کارا و قابل اتکا در تامین نیازهای راهبردی و جاری جامعه ایرانی و جهان اسلام، دارای سهم موثر در تولید دانش و ثروت ملی و حائز رتبه اول در سطح منطقه و کشورهای اسلامی و در زمره 10 کشور برتر جهان در تولید علم و ثروت
1- ایجاد و توسعه مراکز تحقیقات، فناوری، تولید و خدمات علوم سلول های بنیادی در دانشگاه ها و پژوهشگاه ها و موسسات علمی و پژوهشی واجد شرایط با توجه به نیاز کشور (1)
3- تقویت و حمایت از دانشگاه ها و پژوهشگاه های مرتبط در تامین تجهیزات و مواد مصرفی و فضای فیزیکی (1)
8- ارزیابی و رتبه بندی مراکز، موسسات، دانشگاه ها و پژوهشگاه ها براساس نظام اعتبارسنجی ملی و بین المللی در حوزه سند (1)
17- بسترسازی برای موسسات پژوهشی داخلی برای همکاری های بین المللی در موضوعات پژوهشی، انتقال فناوری، تجاری سازی و درمانی (3)
19- تدوین و ترویج کدهای اخلاقی مورد نیاز برای مراکز و موسسات آموزشی، پژوهشی و درمانی در حوزه سلول های بنیادی (4)
29- حمایت از تولید تجهیزات و مواد پرمصرف توسط موسسات و شرکت های دانش بنیان داخلی (7)
31- پوشش بیمه ای کلیه خدمات سلول درمانی دارای توجیه اقتصادی، اجتماعی و مورد تایید وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی (7)
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.