انهدم علیهم حائط فی حالة واحدة الرسائل العشر

⚠ احتیاط: ممکن است آغاز یا پایانِ مطلب در بندِ مجاور باشد. ۴۹۸- انهدم علیهم حائط فی حالة واحدة الرسائل العشر، ص ۲۷۶؛ المبسوط فی فقه الإمامیة، جلد ۴۹۹ - انهدم علیهم حائط و ما أشبه ذلک النهایة فی مجرد الفقه و الفتاوی، ص ۶۷۴ باشد ۵۰۰ سخن به میان آمده است و چنین گفته اند که اگر اشخاص در این موارد یا در این مکانها فوت نمایند با رعایت شرایطی ارث می برند. برای طرح این بحث بهتر است علت مرگ را به دو دسته تقسیم نمود: ۱- مرگی که سببی دارد مانند غرق شدن آتش گرفتن به قتل رسیدن ۲ مرگی که سبب ندارد و در بسیاری از مصادیق آن به «حتف الأنف ۵۰۱ معروف است مانند اینکه شخص بدون اتفاق خاصی فوت نماید. در مورد دسته اول، فقها سه گروه هستند: ۱ - گروهی اسباب دیگر مرگ مانند قتل و آتش زدن را مانند هدم می دانند. از این قبیل می توان به شیخ مفید در مقنعه ابوالصلاح ابن حمزه در وسیله اشاره ۲۵۰۲ - گروهی شامل تمام متأخران و بعضی از قدما خلاف این امر را معتقد هستند. ۳- گروهی در این موضوع متوقف شده اند مانند عمید الدین در کنز الفوائد. در مورد دسته دوم مرگ بدون سبب خاص شهید ثانی در مسالک ادعای اجماع دارد بر اینکه توارث در این مورد تحقق نمی یابد و این امر ظاهر برخی از کتب دیگر مانند ایضاح نیز م. ب.. ۵۰۳ برخی از نویسندگان حقوقی در مورد مفهوم هدم» می گویند: انهدام عبارت است از متلاشی شدن یک مجموعه مرکب که عرفاً ظهور در خراب شدن یک ساختمان یا اجزای یک ساختمان مانند دیوار دارد. بنابراین مثلاً ریزش بهمن را از مصادیق انهدام نمی داند... ظاهر عبارات ماده ۸۷۳ در مورد استثنا این است که فوت متوارثین به علت یک حادثه انهدام... صورت گرفته باشد و هرگاه مثلاً یکی از متوارثین... بر اثر انهدام ساختمان و دیگری بر اثر انهدام دیوار ساختمان دیگر فوت کند... از یکدیگر ارث نمی برند. ۵۰۴ از نظر برخی دیگر سخت گیری در مفهوم غرق و هدم نیز روا نیست و مفهوم فرض ماده ۸۷۳ را ۵۰۲- إذا غرق اثنان أو أکثر دفعة أو احترقوا أو هدم علیهم أو قتلواء الوسیلة إلی نیل الفضیلة؛ ص: ۴۰۰؛ * و هل یثبت حکم التوارث فی غیر الغرقی و المهدوم علیهم إذا اشتباه التقدیم؟ قال الشیخان و أبو الصلاح و المتأخر و الأتباع: نعم الا بالموت علی الفراش کشف الرموز فی شرح مختصر النافع، جلد ۲، ص ۴۷۹. ۵۰۳ مفتاح الکرامة فی شرح قواعد العلامة، جلد ۸، ص ۲۶۲.