ارث (فقه): نسب

نسب عبارت است از ارتباط و اتّصال فردی به دیگری به ولادت شرعی . وارثان نسبی میّت به ترتیب اولویّت و تقدّم هر طبقه عبارتند از: ۶. ۱ - طبقۀ اول پدر ، مادر ، فرزند و نوه در صورت نبودن فرزند. به قول مشهور، نوه با وجود پدر و مادر میّت ارث می‌برد. ۶. ۲ - طبقۀ دوم پدربزرگ و مادر بزرگ پدری و مادری هرچه بالا روند، برادر و خواهر پدری یا مادری و یا پدری و مادری و فرزندان آنان. در این طبقه، وارث نزدیک، مانع ارث بردن وارث دور می‌شود. برای مثال، با وجود جدّ و جدّه ، پدر ایشان و با وجود برادر و خواهر، فرزندان آنان ارث نمی‌برند؛ هر چند فرزندان آنان با وجود جدّ و جدّه ارث می‌برند. ۶. ۳ - طبقۀ سوم عمو ، عمّه ، دایی و خاله و فرزندان آنان در صورت نبودن ایشان، جز یک صورت که پسر عموی پدری و مادری با عموی پدری با هم باشند. در این فرض، عموزاده بر عمو مقدّم است. از جمله وارثان این طبقه - در صورت نبودن عمو، عمّه، دایی و خالۀ میّت و فرزندانشان - عمو، عمّه، دایی و خالۀ پدر میّت است. از طبقۀ سوم به تبع قرآن کریم به « اولوا الارحام » تعبیر شده است. در قرآن بر مقدار ارث این طبقه تصریح نشده است، بر خلاف طبقه‌های اول و دوم که «فرض بر» هستند؛ بدین معنا که در قرآن کریم بر مقدار ارث آنان تصریح شده است. ۶. ۴ - وجوب حفظ ترتیب طبقات تا زمانی که از هر طبقه یک نفر باقی است، کسی از طبقه بعدی إرث نمی‌برد. منبع: جواهر الکلام ج۳۹، ص۷ · جواهر الکلام ج۳۹، ص۱۱۷ · جواهر الکلام، ج۳۹، ص۸-۱۱ · احزاب/سوره۳۳، آیه۶