🔒آیین‌نامه اجرایی قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران مصوب 1386/04/03

اصطلاحات و واژه های اختصاری تعریف شده در ماده یک قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران مصوب آذرماه 1384، در این آیین نامه نیز به همان مفاهیم به کار برده می شوند. سایر اصطلاحاتی که در این آیین نامه به کار رفته است، دارای معانی زیر می باشند: 1- قانون: قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران ـ مصوب1384ـ. 2- نهادها و تشکلهای تحت نظارت: کلیه نهادها و تشکلهایی که براساس قانون، مجوز تاسیس یا فعالیت خود را از شورا یا سازمان دریافت نموده باشند از قبیل بورسها، بازارهای خارج از بورس، کانونها، بازارهای مشتقه، بورسهای کالایی، شرکتهای سپرده گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه و نهادهای مالی.

پس از پذیرش اوراق بهادار براساس ماده (30) قانون، معاملات آن در هر بورس براساس مقرراتی خواهدبود که به تصویب شورا می‌رسد.

بورسها، کانونها، بازارهای خارج از بورس و شرکتهای سپرده‌گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه، تشکل خود انتظام محسوب می‌شوند. مصادیق سایر تشکلهای خود انتظام توسط شورا تعیین می‌شوند.

شرکتهای سپرده‌گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه، شرکتهای مادر (هلدینگ) و سبدگردانها از مصادیق نهاد مالی محسوب می‌شوند. سایر مصادیق نهادهای مالی با رعایت بند (21) ماده (1) قانون توسط شورا تعیین می‌شوند.

نهادها و تشکلهای تحت نظارت مشمول مقررات « قانون»، این آیین نامه و همچنین مقرراتی که در چارچوب اختیارات قانونی توسط ارکان ذی‌صلاح بازار اوراق بهادار وضع می‌گردد، هستند.

شورا مرجع تعیین و تصویب انواع « اوراق بهادار قابل معامله» موضوع بند (24) ماده(1) قانون است. سازمان از انتشار و یا معامله انواع اوراقی که هنوز در زمره اوراق مذکور قرار نگرفته‌اند جلوگیری می‌کند. مقررات لازم در این خصوص به پیشنهاد هیئت مدیره سازمان به تصویب شورا خواهد رسید.

چگونگی تشکیل، رسمیت یافتن و اداره جلسات شورا، تصمیم‌گیری و ابلاغ مصوبات آن طبق دستورالعملی خواهدبود که به تصویب شورا می‌رسد.

سازمان باید نشان، مهر و یک نشریه ویژه داشته باشد. انتشار این نشریه با رعایت مقررات قانونی مربوطه یک سال پس از شروع فعالیت سازمان با درج موارد زیر الزامی است: 1- مقررات و ضوابط مربوط به بازار اوراق بهادار با ذکر تاریخ تصویب، مرجع یا مراجع تصویب کننده و تاریخ لازم الاجرا شدن آنها. 2- مجوزهای صادر، لغو یا تعلیق شده توسط ارکان بازار اوراق بهادار به همراه سایر اطلاعاتی که در این زمینه مطابق مقررات باید به اطلاع عموم برسد. 3- مشخصات اوراق بهادار ثبت شده نزد سازمان، 4- آراء یا اجرائیه های صادره سازمان، هیئت داوری و یا احکام قطعی دادگاهها و سایر مراجع قانونی درخصوص بازار اوراق بهادار، مگر این که هیئت مدیره نشر آنها را مغایر مصالح بازار تشخیص دهد. 5- هرگونه تغییر در اساسنامه، نشانی مرکز اصلی، نام و محل شعب و دفاتر سازمان. 6- سایر اموری که به تشخیص سازمان انتشار آنها در نیل به اهداف سازمان موثر باشد.

ناشران و نهادها و تشکلهای تحت نظارت سازمان موظفند ضوابطی را که سازمان با رعایت مقررات مربوط درخصوص نشر اطلاعات و تبلیغات اوراق بهادار وضع می نماید رعایت کنند.

به منظور حفظ استقلال و اطمینان از کیفیت کار ارزشیابان، تحلیلگران مالی و حسابرسان معتمد سازمان که خدمات حرفه‌ای در بازار اوراق بهادار ارائه می‌دهند سازمان ضوابط و مقررات لازم را تهیه و جهت تصویب به شورا ارائه می‌نماید.

راهکارها، ضوابط و مقررات مربوط به عملیات بانکی که معاملات اوراق بهادار و تسویه وجوه ناشی از معاملات را تسهیل می نماید، به پیشنهاد سازمان به تصویب شورا می رسد. مصوبات شورا به بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران اعلام و بانک مرکزی در چهارچوب اختیارات و مقررات قانونی بانکی ترتیبات اجرای مصوبات شورا را فراهم می نماید.

وزارت ارتباطات و فنآوری اطلاعات موظف است زیرساختهای فنی و مخابراتی موردنیاز جهت توسعه بازار اوراق بهادار را فراهم نماید.

به منظور ایجاد هماهنگی لازم در بازار اوراق بهادار و همکاری با سایر نهادهای سیاستگذاری و نظارتی موضوع بند (12) ماده (7) قانون، کلیه کمیسیونها، کمیته‌ها و شوراهائی که به موجب قوانین و مقررات خاص تشکیل‌شده یا می‌شوند از قبیل کمیسیون اقتصادی دولت، شورای اقتصاد و امثال آن، موظفند در مواردی که تصمیم‌گیری درخصوص اوراق بهادار کشور و یا هرگونه سرمایه‌گذاری یا ایجاد تغییر و تحول در بازار اوراق بهادار در دستور کار آنها باشد، از رئیس سازمان جهت حضور درجلسات تصمیم‌گیری بدون حق رأی دعوت نمایند.

مقررات مربوط به سرمایه‌گذاری اشخاص خارجی در بورس و نحوه نظارت بر آن موضوع بند14 ماده(7) قانون با رعایت قوانین و مقررات مربوط به پیشنهاد سازمان به تصویب شورا می‌رسد.

طبقه‌بندی اطلاعات محرمانه و تعیین دسترسی اشخاص به آن به موجب مقرراتی است که به پیشنهاد سازمان به تصویب شورا می‌رسد.

دستورالعمل پذیرش اوراق بهادار و کالاها و کلیه ضوابط و مقررات نظارتی بورسها و نهادهای مالی به تصویب سازمان می‌رسد.

در اجرای ماده (35) قانون، هیئت مدیره بورسها موظفند طبق مقررات آیین نامه مربوط و براساس دستورالعملی که توسط سازمان ابلاغ می‌شود به تخلفات انضباطی کارگزاران، کارگزار/ معامله‌گران، بازارگردانان، ناشران و سایر اعضای بورس رسیدگی کنند. یک نسخه از آرای صادرشده در مورد تخلفات انضباطی یادشده باید حداکثر ظرف سه روز پس از صدور به سازمان ارسال شود.

در اجرای بندهای (3) و (11) ماده (7) قانون به تخلفات مدیرعامل و اعضای هیئت مدیره بورس‌ها و ارکان سایر تشکلهای خود انتظام درخصوص تکالیف، وظایف و اختیارات آنها در سمت‌های یادشده مطابق دستورالعملی که به تصویب شورا می‌رسد، در هیئت مدیره سازمان رسیدگی می‌شود.

مصادیق اقداماتی که نوعاً منجر به ایجاد ظاهری گمراه‌کننده از روند معاملات در بورس‌ها یا ایجاد قیمتهای کاذب یا اغوای اشخاص به انجام معاملات اوراق بهادار می‌شوند، به پیشنهاد سازمان به تصویب شورا می‌رسد.

نحوه ارائه گزارش موضوع تبصره (2) ماده (46) «قانون» مطابق دستورالعملی خواهد بود که به تصویب سازمان می رسد.