🔒آییننامه اجرایی ماده (48) قانون تجارت الکترونیکی مصوب 1384/02/05
این قانون دربارهٔ چیست؟ این آییننامه چگونگی طرح شکایت از سوی سازمانهای حمایت از مصرفکننده را در مراجع قضایی یا دیگر مراجع صلاحیتدار توضیح میدهد. شکایت میتواند به درخواست یک مصرفکننده، چند مصرفکننده با زیان مشترک، یا با اقدام مستقل سازمان مطرح شود.
مخاطب: سازمانهای قانونی یا مدنیِ حمایت از مصرفکننده و مصرفکنندگانی که از کالا یا خدمات زیان دیدهاند مخاطب آناند.
- سازمان میتواند در موضوعاتی مانند قیمت، توزیع کالا و خدمات و زیان ناشی از مصرف، شکایت مطرح کند.
- در صورت زیان مشترک تعداد زیادی از مصرفکنندگان، سازمان میتواند به درخواست یک یا چند نفر از آنان اقدام کند.
- درخواست مصرفکننده باید ثبت شود و رسیدی شامل نام متقاضی، تاریخ و شمارهٔ ثبت به او داده شود.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
★
موادِ قانون 20 ماده
در این آیین نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند:
الف ـ سازمانهای قانونی و مدنی حمایت از مصرف کننده (که از این پس سازمان نامیده میشوند): اعم از هر موسسه، شرکت یا انجمنی است که مطابق قانون یا در اجرای آن با هدف حمایت از مصرف کننده در زمینه هایی از قبیل قیمت کالا و خدمات اعم از تولیدی و وارداتی، سیستمهای مربوط به توزیع تا مرحله مصرف، ضرر و زیان کالاهای مصرفی و خدماتی ایجاد و یا ثبت شده یا می شوند.
ب ـ مصرف کننده: هر شخص اعم از حقیقی و حقوقی است که به منظوری جز تجارت یا شغل حرفه ای به خرید کالا و خدمت اقدام می کند.
ج ـ تامین کننده: هر شخص اعم از حقیقی و حقوقی است که بنا به اهلیت تجاری، صنفی یا حرفه ای فعالیت می کند.
سازمان می تواند در موارد زیر و به ترتیب پیش بینی شده در این آیین نامه، مبادرت به طرح شکایت در مراجع قضایی یا سایر مراجع صلاحیتدار نماید:
الف ـ به تقاضای مصرف کننده متضرر؛
ب ـ به تقاضای یک یا چند مصرف کننده در حالی که تعداد کثیری از مصرف کنندگان ضرر مشترکی را متحمل شده اند؛
ج ـ اقدام مستقل سازمان بدون تقاضای شاکی خصوصی.
درخواستهای مطرحشده از جانب مصرفکنندگان توسط سازمان،ثبت شده و رسیدی مشتمل بر نام متقاضی، تاریخ و شماره ثبت به تقدیمکننده درخواست داده خواهد شد. نحوه طرح دعوی و شکایت توسط سازمان در مراجع ذیربط قانونی حسب مورد مطابق تشریفات آیین رسیدگی مراجع مربوط خواهد بود.
سازمان مکلف است نسبت به تقاضانامههای دریافتشده ظرف یک هفته تعیین تکلیف کند و در صورت مقتضی ظرف یک ماه نسبت به طرح شکایت در مراجع قانونی ذی ربط اقدام نماید.در غیر این صورت پاسخ مناسبی به درخواستکننده ارایه کند.این مواعد با رضایت مصرفکننده و نیز در صورتی که موضوع نیاز به بررسی بیشتری توسط سازمان داشته باشد برای یک ماه قابل تمدید خواهد بود.
سازمان میتواند بر اساس دلایل و مدارک موجود نسبت تعیین طرف دعوی اقدام کند که حسب مورد ممکن است طراح کالا، سازنده مواد اولیه، تولیدکننده، عرضهکننده و فروشنده یا مجموعهای از آنها باشد.
مرکز ریشه به محض قطع عملیات مرکز میانی و زمانی که فعالیت این مرکز به موجب حکم مراجع قضایی و یا دلیل دیگری متوقف شود و همچنین در صورت لغو مجوز مرکز میانی باید به روش مندرج در بند (خ) ماده (۵) این آیین نامه و درج در روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران فهرست گواهیهای باطل شده را منتشر نماید.
تبصره ـ مسئولیت و نحوه پرداخت خسارت بابت ضرر و زیان ناشی از ابطال مرکز میانی به صاحبان امضای الکترونیکی صادر شده از این مرکز و یا به دفاتر ثبت نام باید در دستورالعمل گواهی الکترونیکی مرکز و یا در قرار داد منعقد شده بین طرفین قید شده باشد.
مراکز میانی حسب مورد توسط دستگاههای دولتی یا بخش غیردولتی ایجاد می شوند و شرایط و ضوابط تأسیس مراکز میانی به شرح زیر تعیین می شود:
الف ـ ارایه اساسنامه یا مجوز ثبت از مراجع ذی ربط.
ب ـ ارایه تقاضا از طرف متقاضی
پ ـ معرفی پنج نفر دارای مدرک تحصیلی مرتبط مورد تأیید وزارتخانه های علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با شرایط زیر:
۱ ـ سه نفرکارشناس دارای مدرک تحصیلی دانشگاهی و ترجیحاً دارای تجربه فعالیت مرتبط.
۲ ـ دو نفر با مدرک کاردانی در رشته های مرتبط با فناوری اطلاعات و ارتباطات یا حداقل سه سال تجربه در حوزه های مرتبط با فناوری اطلاعات و ارتباطات همراه با مجوز طی دوره آموزشی از مراکز فنی و حرفه ای.
ت ـ تأمین مکان فیزیکی مناسب همراه با تجهیزات سخت افزاری و نرم افزاری لازم اعلام شده از سوی مرکز ریشه به نحوی که امنیت فنی و رمزنگاری را تضمین نماید و مورد تأیید بازرسان مرکز ریشه قرار گرفته باشد.
ث ـ ارایه تضمین معتبر متناسب با مبلغ تعیین شده توسط مرکز ریشه.
ج ـ تدوین سیاستها و دستورالعمل گواهی مرکز.
تبصره ۱ ـ مراکز ریشه مکلفند ظرف دو ماه نسبت به بررسی تقاضا اقدام و نتیجه را به متقاضیان اعلام نمایند.
تبصره ۲ ـ مراکز میانی ایجاد شده توسط سازمانهای دولتی به صورت غیرانتفاعی فعالیت خواهند نمود.
تبصره ۳ ـ مراکز میانی دولتی از ابتدای سال ۱۳۸۸ مجاز به ارایه خدمات گواهی الکترونیکی به بخشهای غیردولتی خارج از حوزه فعالیت خود نمی باشند.
تبصره ۴ ـ اشخاصی که مجوز راه اندازی مرکز میانی را با ملاحظه شرایط این ماده اخذ می نمایند مکلفند ظرف شش ماه از تاریخ صدور مجوز نسبت به تأسیس مرکز اقدام نمایند. در غیر این صورت مجوز ایشان لغو شده تلقی می گردد.
مراکز میانی در حین فعالیت با رعایت مفاد دستورالعمل گواهی، وظایف زیر را به عهده خواهند داشت:
الف ـ بررسی صلاحیت و صدور مجوز برای دفاتر ثبت نام ذی ربط.
ب ـ تضمین ارایه خدمات صدور و لغو گواهیها به صورت مطمئن.
پ ـ تضمین ارایه خدمات تأیید صحت گواهیها به صورت سریع و مطمئن.
ت ـ تضمین محرمانه بودن داده های مربوط به امضا در فرآیند ایجاد این داده ها برای جلوگیری از شبیه سازی گواهیها.
ث ـ حصول اطمینان نسبت به موارد زیر:
۱ ـ در لحظه صدور گواهی الکترونیکی، اطلاعات مندرج در گواهیها صحیح باشند.
۲ ـ در هنگام صدور گواهی الکترونیکی، امضا کننده مشخص شده در گواهی، داده های ایجاد و وارسی امضای الکترونیکی را دریافت نموده و داده ایجاد امضای الکترونیکی تحت کنترل انحصاری وی باشد.
۳ ـ کلیه اطلاعات مرتبط با گواهی الکترونیکی را تا مدت زمان تعیین شده در دستورالعمل گواهی به صورت الکترونیکی حفظ نماید.
۴ ـ تاریخ و ساعت صدور و لغو یک گواهی به دقت تعیین شده و قابل تشخیص باشد.
۵ ـ عدم کپی یا ذخیره داده ایجاد امضای الکترونیکی متقاضیان را تضمین نماید.
۶ ـ گواهی قابل دسترسی برای عموم نباشد، جز در مواردی که صاحبان گواهیها رضایت خود را اعلام کرده اند یا نوع گواهی انتشار عمومی را ایجاب نماید.
۷ ـ در صورت امکان مرکز میانی و با دریافت درخواست دفتر ثبت نام، یک مهر زمانی به داده های الکترونیکی ضمیمه شود.
تبصره ۱ ـ هر مرکز میانی موظف است فهرستی از گواهیهایی را که توسط آن مرکز صادر می شود با ذکر تاریخ صدور، نام صاحب گواهی و نوع گواهی تهیه و منتشر نماید. اطلاعات مزبور باید در جایگاه اینترنتی مربوط درج گردد.
تبصره ۲ ـ مرکز میانی بر عملکرد دفاتر ثبت نام طرف قرارداد خود نظارت داشته و در صورت احراز تخلف طبق ضوابط با آن برخورد کرده و در صورت لزوم با رعایت تمهیدات پیش بینی شده در دستورالعمل گواهی نسبت به لغو مجوز دفتر ثبت نام متخلف اقدام خواهد نمود.
مجوز مراکز میانی به طور ادواری، مطابق با سیاستهای گواهی و با ملاحظه شرایط و تحولات فناوریهای جدید و پس از احراز مجدد صلاحیت متقاضیان، توسط مرکز ریشه قابل تمدید م. ب..
مجوز مراکز میانی صرفاً با تأیید مرکز ریشه با ملاحظه شرایط مقرر در این آیین نامه و دستور العمل گواهی قابل واگذاری ب. غ. خواهد بود.
کلیه مؤسسات اعم از دولتی یا غیردولتی می توانند در حوزه فعالیت داخلی خود بدون اخذ مجوز از مرکز ریشه مبادرت به ثبت و صدور گواهی نمایند. گواهی هایی که به این صورت صادر می شود خارج از شمول مقررات این آیین نامه بوده و امضاهایی که به وسیله این گواهی ها تأیید می شوند خارج از موضوع ماده (۱۰) قانون و صرفاً قابل استفاده در همان مؤسسات خواهد بود.
دفاتر ثبت نام می توانند بنا به مورد توسط اشخاص حقیقی یا حقوقی اعم از دولتی یا غیردولتی ایجاد شوند. اشخاص حقیقی و نیز صاحبان امضای اشخاص حقوقی متقاضی دریافت مجوز راه اندازی دفاتر ثبت نام در کشور باید دارای شرایط زیر باشند:
الف ـ تابعیت جمهوری اسلامی ایران
ب ـ تدین و عاملیت به احکام اسلام یا پیروی از ادیان به رسمیت شناخته شده در قانون اساسی.
پ ـ ندا شتن پیشینه کیفری.
ت ـ عدم تجاهر به فسق و داشتن صلاحیت اخلاقی و حُسن سابقه.
ث ـ عدم اعتیاد به مواد مخدر.
ج ـ انجام خدمت وظیفه عمومی یا معافیت دایم.
چ ـ دارا بودن حداقل مدرک کاردانی مورد تأیید وزارتخانه های علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی.
ح ـ ارایه ضمانت معتبر.
خ ـ داشتن سابقه کار حداقل سه سال متوالی یا پنج سال متناوب مورد تأیید مرکز میانی در بخشهای مرتبط با فناوری اطلاعات.
تبصره ۱ ـ نوع و میزان ضمانت معتبر بر اساس دستورالعمل دفاتر صدور گواهی الکترونیکی میانی پیش بینی می شود.
تبصره ۲ ـ شعب بانکها به عنوان دفاتر ثبت نام مراکز میانی تحت نظارت مرکز ریشه نظام بانکی از شمول این ماده و ماده (۱۴) مستثنی هستند.
تبصره ۳ ـ اشخاصی که مبادرت به اخذ مجوز راه اندازی دفتر ثبت نام با ملاحظه شرایط این ماده می نمایند مکلفند ظرف چهار ماه از تاریخ صدور مجوز نسبت به تأسیس دفتر اقدام نمایند. در غیر این صورت مجوز مذکور لغو شده تلقی می گردد.
تبصره ۴ ـ متقاضی تأسیس دفتر ثبت نام موظف به تأمین مکان فیزیکی مناسب مطابق دستورالعمل گواهی میانی طرف قرارداد و تهیه و نصب تابلو با درج شماره مجوز دریافتی از مرکز یا مراکز میانی طرف قرارداد م. ب..
وظایف دفاتر ثبت نام به شرح زیر م. ب.:
الف ـ انجام عملیات مطابق با دستورالعمل گواهی مرکز میانی مربوط.
ب ـ احراز هویت و تصدیق مدارک ارایه شده متقاضی دریافت خدمات گواهی.
پ ـ ارسال درخواست متقاضی همراه با مدارک مربوطه به مرکز میانی مربوط.
ت ـ دریافت گواهی صادر شده از مرکز میانی مربوطه و تحویل به متقاضی.
مجوز دفاتر ثبت نام حداکثر برای سه سال صادر می شود. این مجوز مطابق با دستورالعمل گواهی میانی و با لحاظ شرایط و تحولات فناوریهای نوین پس از احراز صلاحیت متقاضیان توسط مراکز میانی قابل تمدید خواهد بود.
دفاتر ثبت نام موظفند هنگام ثبت نام متقاضی گواهی الکترونیکی، امضای شخص را برای صحت اطلاعات ارایه شده (املایی و محتوایی) اخذ نموده و وی را از نحوه و شرایط دقیق استفاده از گواهیها، از جمله محدودیتهای حاکم بر استفاده، خدمات و شیوه های طرح و پیگیری دعوی مطابق سیاستها و دستورالعمل گواهی میانی آگاه سازند.
حق الثبت دفاتر ثبت نام، بر اساس نوع گواهی و خدمات ارایه شده به متقاضیان ب. ر. م. ب. ا. ت. ای که بنا به پیشنهاد شورا به تصویب هیئت وزیران می رسد تعیین می شود.
به منظور حفظ محرمانه بودن و غیرقابل دستیابی بودن داده های ایجاد امضای الکترونیکی از طریق استنتاج، مراکز میانی مکلفند از تجهیزات و روشهایی استفاده کنند که داده های ایجاد امضای الکترونیکی مورد استفاده برای امضای الکترونیکی بیش از یکبار استفاده نشده و در مقابل هر گونه شبیه سازی از طریق ابزارهای فنی محافظت و در برابر استفاده آن توسط اشخاص ثالث به نحو اطمینان بخشی محافظت شوند.
تبصره ـ این تجهیزات و روشها نباید داده های لازم برای امضا را تغییر دهد و باید تضمین نماید که این داده ها قبل از طی فرآیند امضا در اختیار امضا کننده قرار نگیرد.
اعتبار و پذیرش گواهی الکترونیکی صادره از مراجع صدور گواهی خارجی، مشروط به توافق دو جانبه بین مرکز ریشه کشور و مرجع صدور گواهی کشور خارجی با رعایت اصل شرط عمل متقابل و تصویب شورا خواهد بود.
در موارد زیر با حفظ سوابق موجود، گواهی الکترونیکی توسط مرکز میانی صادر کننده آن، ابطال می شود:
الف ـ درخواست ابطال توسط صاحب گواهی الکترونیکی و یا وکیل قانونی وی.
ب ـ تخطی صاحب گواهی الکترونیکی از تعهداتش.
پ ـ احراز صدور گواهی مبتنی بر اظهارات دروغ و اشتباه متقاضی.
ت ـ مشاهده تخلف صاحب گواهی و یا دفاتر ثبت نام و مرکز میانی از مندرجات این آیین نامه. در این صورت مرکز ریشه دستور ابطال گواهی را صادر نماید.
ث ـ احراز صدور گواهی الکترونیکی که شامل اطلاعات شخص ثالث بوده و گواهی بدون رضایت وی صادر شده باشد.
ج ـ افشای کلید خصوصی نزد سایر افراد غیر مجاز.
تمامی دستگاههای اجرایی مکلفند مطابق برنامه زمانبندی شده ظرف دو سال از زمان ابلاغ این آیین نامه فناوری امضای الکترونیکی مطمئن را در فعالیتها و فرایندهای الکترونیکی حوزه عملکرد خود و سازمانهای تابعه مورد استفاده قرار دهند و گزارش عملکرد خود را هر شش (۶) ماه یکبار به کمیسیون امور اجتماعی و دولت الکترونیک ارایه نمایند. معاون اول رئیس جمهور – پرویز داودی
موارد مرتبط 1
نکتههای مرتبط 1
-
تفسیر
به این صفحه
تفویض اختیارات هیئت وزیران با رعایت ماده (22) آیین نامه داخلی هیئت دولت به وزرای عضو کمیسیون اموراجتماعی و دولت الکترونیک با اصلاحات و الحاقات بعدی
آیین نامه اجرایی ماده (48) قانون تجارت الکترونیکی
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
