آیین‌نامه داخلی هیات پیگیری اجرای قانون اساسی

اختصارات به کار رفته در این دستورالعمل دارای معانی مشروح زیر است:

هیات بر طبق ماده 4 دستورالعمل، وظیفه برنامه ریزی به منظور اجرای کامل اصول قانون اساسی، بررسی و تشخیص موارد نقض قانون اساسی و انجام اقدام مناسب، شناسایی اصول اجرا نشده قانون اساسی و تصمیم گیری برای اجرای آنها، شناسایی موانع اجرای قانون اساسی و ارائه راهکارهای لازم، تعیین شاخص های اجرای قانون اساسی و تدوین گزارش سالانه پایش اجرای قانون اساسی را در چهارچوب این آیین نامه برعهده دارد.

جلسات عادی هیات، دست کم هر سه ماه یک بار، با دعوت دبیر هیات تشکیل می شود.

جلسات فوق العاده هیات با نظر رئیس، نایب رئیس، اعضای حقوقی هیات یا درخواست پنج نفر از اعضای حقیقی هیات برگزار می شود. دبیر پس از آگاهی از درخواست تشکیل جلسه فوق العاده، موظف است نسبت به برنامه ریزی و دعوت از اعضا اقدام کند.

دبیر، زمان و مکان برگزاری جلسات هیات را در صورت تشکیل به ریاست رئیس، با هماهنگی با دفتر رئیس جمهور و در صورت تشکیل به ریاست نایب رئیس، با هماهنگی ایشان تعیین می کند.

دستور جلسات هیات با پیشنهاد دبیر و تایید نایب رئیس تهیه می شود.

دبیر مکلف است زمان، مکان، دستور جلسه و پیش نویس مصوبات موضوع ماده 16 این آیین نامه را دست کم یک هفته پیش از برگزاری آن، به آگاهی اعضای هیات برساند.

اعضای هیات مکلفند پس از دریافت دعوتنامه و در صورت عدم امکان حضور، در اسرع وقت، موضوع را به آگاهی دبیر برسانند. در صورتی که دبیر، جلسه را فاقد نصاب مذکور در ماده 5 دستورالعمل (دوسوم اعضا) تشخیص دهد، مکلف است جلسه را لغو کند و زمان جایگزین را به آگاهی اعضا برساند.

دبیر می تواند با هماهنگی نائب رئیس از حقوقدانان و دیگر صاحب نظران (بدون حق رای) برای شرکت در جلسات هیات دعوت کند.

گزارش حضور و غیاب اعضای هیات به صورت سالانه توسط دبیر، تهیه و به آگاهی رئیس و نایب رئیس می رسد.

جلسات هیات با حضور دست کم دوسوم اعضا رسمیت می یابد.

ریاست جلسات هیات با رئیس است و در صورت عدم حضور وی، نایب رئیس، ریاست جلسات را بر عهده می گیرد.

رئیس جلسه پیش از ورود به دستور می تواند حداکثر 15 دقیقه درباره موضوعات روز مرتبط با قانون اساسی سخنرانی کند.

حضور اعضا در جلسات هیات، قائم به شخص بوده و شرکت هر فرد یا مقامی بجز مدیرکل دبیرخانه صرفا با هماهنگی رئیس یا نایب رئیس ممکن است.

پس از طرح هر دستور، دیدگاه اعضا تا حد امکان شنیده می شود، سپس با تشخیص رئیس جلسه، کفایت مذاکرات، اعلام و در صورت نیاز درباره آن، رای گیری می شود.

رئیس جلسه با پیشنهاد دبیر می تواند نحوه رأی گیری درباره برخی از دستورهای جلسه را «مجموعی» اعلام کند. در این صورت، اعضای هیأت، درباره کلیات دستور اظهارنظر می کنند و پس از اعلام کفایت مذاکرات، درباره همه مفاد پیش نویس مصوبه، یک باره رأی گیری می شود.

مصوبات هیأت با رأی اکثریت مطلق حاضران، معتبر است.

مصوبات و تصمیمات هیأت در چهارچوب قانون اساسی، موازین شرع، سیاست های کلی نظام و قوانین عادی اتخاذ می شوند.

در صورتی که هیات، اجرای قانون اساسی یا جلوگیری از نقض آن را منوط به اصلاح قانون عادی یا مقررات تشخیص دهد، پس از کسب موافقت رئیس جمهور و نظر سایر اعضای حقوقی هیات، دبیر مکلف به پیگیری تدوین پیش نویس اصلاحی لازم، به منظور طی تشریفات قانونی می باشد.

مصوبات هیأت پس از انشای دبیر، جهت اجرا در چهارچوب ماده 14 قانون تعیین حدود وظایف و اختیارات و مسئولیت های ریاست جمهوری اسلامی ایران –مصوب 1365- با امضای رئیس یا نایب رئیس به دستگاه ها یا مقامات مربوط ابلاغ می شود.

مصوبات هیأت جز در موارد دارای طبقه بندی برای آگاهی عموم منتشر شود.

دبیر، مسئولیت پیگیری اجرای مصوبات هیأت را برعهده دارد.

در اجرای ماده 13 دستورالعمل و به منظور کمک کارشناسی و مشاوره به هیأت، شناخت موضوعات تخصصی، بررسی موارد نقض یا اجرا نشدن قانون اساسی و ارائه گزارش یا راهکار به هیأت، دبیر مکلف است کارگروه های تخصصی در حوزه های «تولیدی-زیربنایی»، «حقوقی-سیاسی»، «اقتصادی-مالی»، «فرهنگی» و «اجتماعی» بر طبق شیوه نامه ای که به تأیید نایب رئیس می رسد، تشکیل دهد.

دبیر موظف است موضوعات پیشنهادی اعضا و یا دبیرخانه را با موافقت نایب رئیس به کارگروه های تخصصی، جهت بررسی و اظهارنظر در مهلتی که تعیین می شود، ارجاع دهد.

چنانچه حداقل سه نفر از اعضا، بررسی بیشتر موضوع در کارگروه های تخصصی مربوطه را پیشنهاد کنند، بلافاصله پیشنهاد به رأی گذاشته می شود و در صورت تصویب موضوع توسط دبیر به کارگروه ارجاع می شود تا در مهلتی که هیأت تعیین کرده اظهارنظر کند.

هر یک از اعضای هیأت می توانند با اعلام به دبیر، در جلسات کارگروه مورد نظر شرکت کنند. در این صورت، از حق رأی در آن کارگروه برخوردار هستند.

گزارش بررسی و نظرات کارگروه ها با امضای رئیس کارگروه برای دبیر هیأت فرستاده می شود.

هرگونه مکاتبه در خصوص امور مرتبط با هیأت صرفاً توسط رئیس، نایب رئیس و دبیر انجام می شود.

پیشبرد امور پشتیبانی، اداری و اجرایی هیأت از جمله انجام امور هماهنگی و تدارکات جلسات، دعوت از اعضا، تنظیم صورتجلسات، پیاده سازی و مستندسازی جلسات، پیگیری امور ارجاعی، امور مرتبط با کارگروه ها و سایر امور مربوط به هیأت برعهده دبیرخانه است.

دبیرخانه مکلف است اطلاعات اعضای هیأت را به منظور هماهنگی ورود آنها به جلسات، فرستادن دعوتنامه، پرداخت حق الجلسه، تماس با اعضا در موارد فوری و ضروری و نظایر آن دریافت و بایگانی کند.

عضویت اعضای حقیقی در هیأت، افتخاری است و دبیر مکلف است در بازه های زمانی مشخص، از محل منابع مذکور در ماده 19 دستورالعمل، نسبت به پرداخت حق الجلسه متناسب اقدام نماید.

دبیر مکلف است گزارش عملکرد سالانه هیأت و وضعیت اجرای مصوبات آن را در سالگرد تصویب قانون اساسی (12 آذرماه) برای رئیس ، نایب رئیس و اعضای هیأت بفرستد.

بودجه سالانه هیأت با پیشنهاد دبیر و تأیید نایب رئیس به منظور گرفتن موافقت رئیس جمهور، برای رئیس دفتر وی فرستاده می شود تا در ذیل بودجه نهاد ریاست جمهوری، پیش بینی و منظور شود.

این آیین نامه در تاریخ 1403/12/20 به تصویب هیأت رسیده و توسط نایب رئیس ابلاغ شده است و به موجب آن، آیین نامه مصوب 1401/10/19 هیأت نسخ شد. هرگونه اصلاح، تغییر و تتمیم این آیین نامه منوط به تصویب هیأت است.