🔒آیین‌نامه مدیریت، بهره برداری، احداث و توسعه فرودگاه های غیرنظامی

در این آیین نامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند:

مدیریت، بهره برداری، احداث و توسعه فرودگاه های غیرنظامی موضوع بند (11) ماده (1) این آیین نامه با رعایت مقررات و استانداردهای مربوط، مستلزم اخذ مجوز از سازمان می باشد.

وزارت راه و شهرسازی مکلف است با همکاری سازمان و ستاد و با توجه به نیاز آتی بیست ساله کشور، سند جامع حمل و نقل شامل تعداد فرودگاه های مورد نیاز در کشور را تدوین و به تصویب هیئت وزیران برساند. صدور مجوز احداث هرگونه فرودگاه باید بر اساس سند مذکور انجام پذیرد.

فرودگاه های بین المللی و مرز هوایی قبل از بهره برداری ملزم به دریافت گواهینامه فرودگاهی مطابق با مقررات و استانداردهای سازمان می‌باشند.

سازمان ملزم است برای فرودگاه های بین المللی و مرز هوایی فاقد گواهینامه، فرودگاه های بین المللی و مرز هوایی که شرایط اعتبار گواهینامه را از دست می دهند و فرودگاه هایی که مقررات در آنها رعایت نمی گردد، در چهارچوب قوانین و متناسب با شرایط فرودگاه و تخلف صورت گرفته، یک یا چند مورد از محدودیت های زیر را مطابق دستورالعمل های ابلاغی اعمال نماید: 1 - کاهش ظرفیت پروازهای بین المللی. 2 - کاهش ظرفیت پروازهای داخلی. 3 - توقف پروازهای بین المللی. 4 - توقف پروازهای داخلی. 5 - کاهش نوع رده هواپیما. 6 - کاهش نوع عملیات فرودگاهی و محدودیت های عملیاتی. 7 - اعمال جرایم نقدی مطابق با مفاد ماده (34) قانون هواپیمایی کشوری. 8 - الزام به کاهش تعرفه های خدماتی فرودگاه. 9 - تعطیلی فرودگاه.

مقررات و استانداردهای مربوط به مدیریت، طراحی، عملیات، تعیین حریم باند، انواع طبقه بندی، احداث، تجهیزات، تسهیلات، توسعه و بهره برداری فرودگاه های موضوع بند (11) ماده (1) این آیین‌نامه، متناسب با نوع کاربری و طبقه بندی آن، توسط سازمان و بر طبق (14) کنوانسیون تدوین و ابلاغ می‌گردد.

سازمان ملزم است اختلاف عملکرد مقررات ملی با محتویات ضمیمه (14) کنوانسیون را بررسی و به ایکائو اعلام و از طریق ساز و کار (مکانیزم) نشریه اطلاعات هوانوردی اطلاع رسانی نماید.

سازمان موظف است در طول مدت انجام مطالعات، احداث، توسعه و یا تغییر در فرودگاه، نسبت به رعایت مقررات و استانداردهای فرودگاهی توسط متقاضی نظارت نماید و متقاضی نیز ملزم است در این خصوص بر اساس دستورالعمل های مربوط، همکاری لازم با سازمان را به عمل آورد.

مراحل اخذ مجوز احداث و بهره برداری فرودگاه های موضوع بند (11) ماده (1) این آیین نامه به ترتیب زیر می باشد:

فرودگاه های بین المللی و مرز هوایی با رعایت قوانین و مقررات مربوط، با پیشنهاد وزارت راه و شهرسازی و با رعایت شرایط زیر و تصویب هیئت وزیران تعیین می گردند:

هر فرودگاه باید متناسب با نوع کاربری و طبقه بندی آن دارای خدمات، تسهیلات، تجهیزات لازم و سامانه های هوانوردی و فرودگاهی به شرح زیر باشد:

سازمان مرجع سیاست گذاری، صدور مجوز فعالیت، نظارت و ابلاغ مقررات و استانداردهای ارائه خدمات پشتیبانی زمینی در فرودگاه های کشور می باشد.

اعمال هرگونه محدودیت در تسهیلات و عملیات یک فرودگاه توسط بهره بردار فرودگاه که موجب تعطیلی دایم یا موقت یا کاهش ظرفیت پذیرش مسافر فرودگاه گردد، مستلزم کسب مجوز از سازمان می باشد.

سازمان مکلف است ظرف یک سال پس از ابلاغ این آیین‌نامه نسبت به ایجاد سامانه جمع آوری اطلاعات آماری از جمله نشست و برخاست هواپیما، آمار بار و مسافر و ظرفیت فرودگاه مربوط به فرودگاه ها اقدام نماید.

بهره بردار فرودگاه ملزم است از ضوابط تعیین شده توسط سازمان در خصوص امور مربوط به نیروی انسانی، ساختار سازمانی، تجهیزات و نظامنامه ها و دستورالعمل های خود تبعیت نماید.

بهره بردار فرودگاه ملزم به اخذ تایید صلاحیت فنی و تخصصی مدیران و مسئولین عملیاتی فرودگاه قبل از انتصاب مطابق با دستورالعمل های مربوط از سازمان می باشد.

سازمان موظف به نظارت و بازرسی کلیه فعالیت های موضوع این آیین نامه از قبیل خدمات، تسهیلات، تجهیزات و سامانه های هوانوردی و فرودگاهی غیرنظامی و واپایش (کنترل) نفوذ موانع در سطوح بی خطری پرواز در فرودگاه های کشور می باشد.

بهره بردار فرودگاه ملزم است سامانه یکپارچه مناسبی برای مدیریت تردد تمامی کارکنان (پرسنل)، خدمه هواپیما و افرادی که به مناطق طبقه بندی شده غیرنظامی فرودگاه تردد می نمایند را مطابق با ضوابط سازمان ایجاد نماید. این سامانه باید دسترسی و واپایش (کنترل) بدون واسطه سازمان رافراهم نماید، به نحوی که در هر زمان امکان صدور یا لغو مجوز تردد افراد به مناطق طبقه بندی شده غیرنظامی فرودگاه به دلایل ایمنی و امنیتی توسط سازمان وجود داشته باشد.

بازرسان سازمان باید به کلیه مناطق طبقه بندی شده غیرنظامی فرودگاه دسترسی کامل داشته باشند. بهره بردار فرودگاه و کلیه عوامل پلیس فرودگاه، سپاه حفاظت هواپیمایی و حراست مستقر در فرودگاه با رعایت مصوبه (529) شورای عالی امنیت ملی ملزم هستند دسترسی کامل بازرسان سازمان به فرودگاه شامل دسترسی به زیرساخت ها و سامانه (سیستم) مدیریت تمامی شرکت هایی که در فرودگاه فعالیت می نمایند از قبیل خدمات فرودگاهی، دفاتر شرکت های هواپیمایی، آشیانه های تعمیر و نگهداری، غرفه ها، پیمانکاران طرف قرارداد، شرکت های مشاور، اسناد و مدارک مربوط و تجهیزات را به منظور حصول اطمینان از ایمنی و امنیت پروازها و اجرای قوانین و مقررات هوانوردی بدون ممانعت و محدودیت فراهم نمایند.

سازمان می‌تواند در موارد نقض مقررات موضوع این آیین‌نامه هرگونه اجازه نامه یا گواهینامه متخلف را در چهارچوب قوانین لغو یا موقتاً توقیف نموده یا اختیارات مندرج در آن را محدود نماید. سازمان ملزم است حسب مورد موضوع جرایم احتمالی را جهت تعقیب کیفری به مراجع ذی صلاح اعلام نماید.

سازمان می‌تواند در صورت احراز شرایط ناایمن و مشاهده هرگونه تخلف و یا عدم انطباق از مقررات و استانداردهای سازمان به شرح تبصره (1) این ماده در تمام یا بخشی از فرودگاه، حسب تشخیص نسبت به محدود کردن عملیات فرودگاه و یا غیرعملیاتی نمودن فرودگاه تا زمان رفع عدم انطباق، اقدام نموده و اطلاعیه هوانوردی مربوط را صادر نماید.

بهره بردار فرودگاه ملزم است جهت رفع یافته های گزارش شده توسط بازرسان سازمان، مطابق با زمان بندی اعلامی توسط سازمان، برنامه اقدام اصلاحی ارایه نماید. فرودگاه ملزم است پس از تایید سازمان، برنامه اقدام اصلاحی را پیاده سازی نماید.

پرواز هرگونه وسایل پرنده کنترلی، مدل، بدون سرنشین و تفریحی غیرنظامی در حریم فرودگاه، باید بر اساس دستورالعمل های مصوب شورای امنیت کشور و شورای عالی امنیت ملی انجام شود.

استفاده از فرودگاه های نظامی جهت پروازهای غیرنظامی باید بر اساس مصوبه (466) شورای عالی امنیت ملی و ضوابط تخصصی موضوع ماده (7) مصوبه مذکور صورت می پذیرد.

هرگونه نمایش هوایی غیرنظامی باید پس از اخذ مجوز سازمان و هماهنگی فرودگاه مربوط انجام شود.

هرگونه فعالیت نظامی اثرگذار بر فعالیت های فرودگاه های غیرنظامی با هماهنگی نیروی مسلح مربوط با سازمان میسر خواهد بود.

ایجاد هرگونه مانع، خواه موقت یا دایمی بالاتر از سطوح بی خطری یا اطراف دستگاه ناوبری و مخابراتی مطابق با مقررات و استانداردهای تعیین شده توسط سازمان در حریم فرودگاه نظامی و غیرنظامی ممنوع یا محدود می باشد.

ایجاد هرگونه مانع خواه موقت یا دایمی در اطراف فرودگاه های غیرنظامی، نظامی و مشترک یا اطراف دستگاه های ناوبری و مخابراتی علاوه بر رعایت موارد ذکر شده در ماده (27) این آیین‌نامه باید مطابق با الزامات تعیین شده در راستای قانون تعیین حریم حفاظتی - امنیتی اماکن و تاسیسات کشور نیز باشد.

بهره بردار فرودگاه ملزم به تهیه نقشه حریم فرودگاه مطابق با مقررات و استانداردهای ابلاغی سازمان و اخذ تایید از سازمان، برای ابلاغ به مبادی موضوع ماده (30) این آیین نامه می باشد.

بهره بردار فرودگاه ملزم به واپایش (کنترل) کلیه فعالیت های مجاز و غیرمجاز از جمله عملیات عمرانی، روشنایی ها، جنس موانع، تغییرات کاربری اراضی، فعالیت های ورزشی، تفریحی یا هوانوردی، پیشگیری از تداخلات بسامدی (فرکانسی) در حریم فرودگاه و پیگیری از مبادی ذی ربط و در صورت لزوم معرفی متخلفان به مراجع قضایی می باشد.

هرگونه استفاده عامدانه یا سهوا از چراغ های لیزر و یا پرتاب لیزر به سمت یک وسیله پرنده ممنوع بوده و بهره بردار فرودگاه ملزم به پایش محیط های اطراف فرودگاه و معرفی متخلفان به مراجع قضایی می باشد.

نصب و بهره برداری از کلیه چراغ ها در حریم فرودگاه ها به منظور جلوگیری از تداخل چراغ ها و سامانه های روشنایی با علائم کمک بصری فرودگاه ها، باید مطابق با مقررات و استانداردهای تعیین شده ابلاغی توسط سازمان، انجام گردد.

انجام هرگونه اقدام محیط زیستی که آثار سوء برای ایمنی پروازها داشته باشد، در حریم فرودگاه های غیرنظامی، نظامی و مشترک ممنوع می باشد. مطالعات و ارزیابی مخاطرات حیات وحش و تدوین برنامه واپایش (کنترل) مخاطرات حیات وحش فرودگاه های کشور، توسط بهره بردار مطابق با دستورالعمل های مربوط صورت می گیرد.

شهرداری ها، ادارات کل راه و شهرسازی، سازمان های وابسته به وزارت جهاد کشاورزی، شرکت های زیرمجموعه وزارت نیرو، شرکت های تابع وزارت نفت و شرکت های زیرمجموعه شرکت ملی نفت ایران و کلیه سازمان ها، نهادها و ارگان هایی که مجوز ساخت و یا بهره برداری از اماکن را می دهند، قبل از صدور هرگونه مجوز احداث و بهره برداری در حریم و اطراف فرودگاه، ملزم به اخذ استعلام از فرودگاه مربوط (نظامی، مشترک و غیرنظامی) می‌باشند. عدم پاسخ فرودگاه ظرف سه ماه به عنوان موافقت تلقی می‌شود.

تغییر کاربری اراضی اطراف فرودگاه توسط شهرداری ها، ادارات کل راه و شهرسازی، وزارت جهاد کشاورزی و سایر دستگاه های متولی باید با اخذ استعلام از فرودگاه های نظامی و غیرنظامی و مطابق با دستورالعمل های مربوط باشد. عدم پاسخ فرودگاه ظرف سه ماه به عنوان موافقت تلقی می‌شود.

تمامی بهره برداران طیف بسامد (فرکانس) های رادیویی در اطراف و داخل فرودگاه های غیرنظامی به منظور جلوگیری از تداخل بسامد (فرکانس) های رادیویی، قبل از نصب و بهره برداری سامانه (سیستم)‌های رادیویی ملزم به اخذ مجوز (سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی) و هماهنگی با بهره بردار فرودگاه و بهره برداران طیف بسامدی (فرکانسی) مربوط در نیروهای مسلح می‌باشند.

بهره بردار فرودگاه، بالگردگاه (هلی پورت)، بالگردنشین (هلی پد)، عرشه بالگرد، مالک باند، پایگاه (سایت پروازی و پایگاه (سایت) ورزش های هوایی غیرنظامی ملزم به پرداخت هزینه انجام ممیزی، بررسی مدارک، مطالعات هوانوردی و ارزیابی ایمنی، صدور، تمدید، تعلیق یا لغو مجوز یا گواهینامه فرودگاهی یا سایر خدمات دریافتی از سازمان، مطابق با تعرفه های مصوب شورای عالی هواپیمایی کشوری می باشد.

دستورالعمل های مورد نیاز برای اجرای این آیین‌نامه با رعایت قوانین و مقررات مربوط حداکثر ظرف یک سال پس از ابلاغ این آیین‌نامه توسط سازمان تنظیم و ابلاغ می‌شود.

از زمان تصویب این آیین نامه، آیین نامه بی خطری پرواز هواپیماها موضوع تصویب نامه شماره 3786 /264 مورخ 11 /4 /1345 و تصویب نامه شماره 136 /31 مورخ 3 /2 /1352 مربوط به اداره کل هواپیمایی کشوری لغو می گردد.