🔒بخشنامه در مورد واژه های مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نیاز به بررسی)
این قانون دربارهٔ چیست؟ این بخشنامه مجموعهای از واژههای عمومیِ مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی را برای جایگزینی واژهها و اصطلاحات بیگانه ابلاغ میکند. از دستگاههای اجرایی میخواهد در چارچوب قانونِ اشارهشده در متن، این واژهها را به کار ببرند.
مخاطب: دستگاههای اجرایی مشمول قانونِ ممنوعیت بهکارگیری اسامی، عناوین و اصطلاحات بیگانه.
- واژههای پیوست، برابرهای مصوب فرهنگستان برای اصطلاحات بیگانهاند.
- بخشنامه خطاب به دستگاههای اجرایی است و اجرای آن را به قانونِ یادشده در متن پیوند میدهد.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
★
موادِ قانون 1 ماده
بخشنامه در مورد واژه های مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی
معاون اول رئیس جمهور
نخستین مجموعه واژه های عمومی، که برای جایگزین اصطلاحات و واژه های بیگانه، به تصویب فرهنگستان زبان و ادب فارسی رسیده است به پیوست ابلاغ میگردد.
مقتضی است کلیه دستگاههای اجرایی در اجرای ماده واحده قانون ممنوعیت به کارگیری اسامی، عناوین و اصطلاحات بیگانه مصوب 1375 و تبصره (1) آن، که فرهنگستان مزبور را به عنوان مرجع تهیه و تصویب این واژه ها تعیین نموده است از به کار بردن واژه های بیگانه ای که در این مجموعه برای آنها معادل فارسی به تصویب رسیده است خودداری نمایند و به ویژه ترتیبی اتخاذ فرمایند تا مراکز علمی و آموزشی و فرهنگی وابسته که مسئولیت تدوین و نشر کتابهای آموزشی، علمی و فرهنگی را بر عهده دارند در به کار بردن این واژه ها اهتمام خاص مبذول دارند.
معاون اول رئیس جمهور - حسن حبیبی
واژه های مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی
واژه های عمومی - مرداد 1376
فهرست الفبایی واژه های بیگانه با ضبط فارسی همراه با معادل های مصوب آنها
- علامت های اختصاری، مقابل ضبط فرنگی واژه بیگانه، نشان دهنده زبان مبدا است: (.de) آلمانی و (.en) انگلیسی و (.fr) فرانسوی
ردیف
ضبط فارسی
واژه بیگانه
واژه مصوب فرهنگستان
حوزه
ضبط فرنگی واژه بیگانه
1
آباژور
نور تاب
لوازم خانگی
abat - jour (fr.)
2
آبونِه
مشترک
ارتباطات و پست
Abonn e(fr.)
3
آپارتمان
کاشانه
معماری و شهرسازی
appartement (fr.)
4
آپ تودیت
روزآمد
متفرقه
up to date (en.)
5
آتلیه
کارگاه
هنر و ادبیات
atelier (fr.)
6
آرشیو
بایگانی
امور اداری
archives (fr.)
7
آرم
نشانه
متفرقه
arm(en.),arme(fr.)
8
آسانسور
آسان بَر (برای حمل انسان)
بالابَر (برای حمل بار)
معماری و شهر سازی
ascenseur(fr.)
9
آسیستان
دستیار
متفرقه
Assistant(f.r)
10
آشپزخانه اپن
آشپزخانه باز
معماری و شهرسازی
Open(en.)
11
آکادمی
فرهنگستان
آموزشی - تحقیقاتی
academie (fr.)
12
آکادمیک
دانشگاهی
آموزشی - تحقیقاتی
academique (fr.)
13
آکادمیک
علمی، عالمانه
آموزشی - تحقیقاتی
academique (fr.)
14
آلبوم
جنگ
متفرقه
album (fr.)
15
آنتیک
عتیقه
متفرقه
antique (fr.)
16
آنکال
گوش به زنگ
پزشکی
an call (en.)
17
آیفون
آوابر
برق و الکترونیک
18
آپراتور
کارور
ارتباطات و پست
operateur (fr.)
19
اپلی کیشن
درخواست نامه
امور اداری
application (en.)
20
اپوزیسیون
گروه مخالف
علوم سیاسی
opposition (fr.)
21
اتوبان
بزرگراه
معماری و شهرسازی
autobahn (de.)
22
اتوبیوگرافی
سرگذشت خود، سرگذشت من، شرح حال خود، شرح حال من، زندگی نامه خود، زندگی نامه من، زندگی نامه خود نوشت
کتابداری
autobiographie (fr.)
23
اتوماتیک
خودکار، خود به خود
علوم پایه
automatique (fr.)
24
اتیکت
بهانما
امور اقتصادی
etiquette (fr.)
25
اجاق مایکروویو
تندپز
لوازم خانگی
microwave oven (en.)
26
ادیت
ویرایش
هنر و ادبیات
edit (en.)
27
ادیتور
ویراستار
هنر و ادبیات
editor (en.)
28
ارگان
ترجمان
علوم سیاسی
organe (fr.)
29
ارگانیزاسیون
سازمان
علوم سیاسی
organisation (fr.)
30
ارگانیزه
سازمند
علوم سیاسی
organise (fr.)
31
اسانس
عطر مایه
صنایع غذایی
essence (fr.)
32
اسپری
افشانه
متفرقه
spray (en.)
33
استامپ
جوهرگین
امور اداری
estampe (fr.)
34
اسکورت
همروان
علوم سیاسی
escorte (fr.)
35
اسکورت کردن
همروی کردن
علوم سیاسی
escorter (fr.)
36
اشل
پایه
امور اداری
echelle (fr.)
37
اف اف
دربازکن
برق و الکترونیک
38
اکولوژی
بوم شناسی، بوم شناخت
علوم پایه
39
اکیپ
گروه مجهز
متفرقه
equipe (fr.)
40
اندیکاتور (دفتر)
نامه نما
امور اداری
Indicateur (fr.)
41
آندیکاتورنویس
نما نویس
امور اداری
42
انستیتو
موسسه
آموزشی - تحقیقاتی
institute (fr.)
43
انسرینگ ماشین
پیام گیر
ارتباطات و پست
answcring machine (en.)
44
انیماتور
پویانما
هنر و ادبیات
animator (en.)
45
انیمیشن
پویانمایی
هنر و ادبیات
animation (en.)
46
اولتیماتوم
اتمام حجت، زنهاره
علوم سیاسی
ullimatum (fr.)
47
اونیفورم
هم سانه
متفرقه
uniforme (fr.)
48
ایمیل
پیام نگار
ارتباطات و پست
E - mail (en.)
49
ایندکس
نمایه
چاپ و نشر
index (en.).(fr.)
50
بادی گارد
جان پاس
علوم سیاسی
bodyguard (en.)
51
بارکد
رمزینه
امور اقتصادی
barcode (en.)
52
بارم
شمارک
آموزشی - تحقیقاتی
bareme (fr.)
53
بالکن
ایوانک
معماری و شهرسازی
balcon (fr.)
54
بالکن
ایوانگاه
معماری و شهرسازی
balcon (fr.)
55
باند
باند، نوار
پزشکی
bande (fr.)
56
بانداژ
باندپیچی، نوارپیچی
پزشکی
bandage (fr.)
57
باندرول
سرچسب
صنایع بسته بندی
banderole (fr.)
58
بروشور
دفترک
ارتباطات و پست
brochure (fr.)
59
بلندر
مخلوط کن
لوازم خانگی
blender (en.)
60
بلوار
چارباغ
معماری و شهرسازی
boulevard (fr.)
61
بن
بهابرگ
امور اقتصادی
bon (fr.)
62
بورس (بازار)
بها بازار
امور اقتصادی
bourse (fr.)
63
بوفه
چینی جا
لوازم خانگی
buffet (fr.)
64
بوکس
مشت زنی
ورزش
boxe (fr.)
65
بوکسور
مشت زن
ورزش
boxeur (fr.)
66
بولتن
خبرنامه
ارتباطات و پست
bulletin(fr.)
67
بیلان
ترازنامه
امور اقتصادی
bilan (fr.)
68
بیوگرافی
سرگذشت، زندگی نامه، شرح حال
کتابداری
biographie (fr.)
69
بی ینال
دو سالانه
هنر و ادبیات
biennal (fr.)
70
پاراف
پیش امضا
امور اداری
paraphe (fr.)
71
پاراگراف
بند
هنر و ادبیات
paragraphe (fr.)
72
پاراوان
پردینه
لوازم خانگی
paravent (fr.)
73
پارتیشن
دیوارک
لوازم خانگی
partition (en.)
74
پارک (بچه)
مانک
لوازم خانگی
park (en.)
75
پارکت
چوب فرش
لوازم خانگی
parquet (fr.)
76
پارلمان
مجلس
علوم سیاسی
parlement (fr.)
77
پاسیو
نورخان
معماری و شهرسازی
patio (fr.)
78
پاویون
کوشک
علوم سیاسی
pavillon (fr.)
79
پاویون
سرایه
علوم سیاسی
pavillon (fr.)
80
پرایس لیست
بهانامه
امور اقتصادی
Price list (en.)
81
پرسنل
کارکنان
امور اداری
personnel (fr.)
82
پرفراتور
آژه
صنایع بسته بندی
perforateur (fr.)
83
پِرفُراژ
آژدار
صنایع بسته بندی
perforage (fr.)
84
پروژکتور
نورافکن
برق و الکترونیک
projecteur (fr.)
85
پروژکتور
فراتاب
برق و الکترونیک
projecteur (fr.)
86
پروفرما
پیش برگ
امور اقتصادی
proforma (fr.)
87
پلمب
مهر و موم
امور اداری
plomb (fr.)
88
پلی کپی (دستگاه)
دستگاه تکثیر
چاپ و نشر
polycopie (fr.)
89
پمپاژ
پمپ زنی، تلمبه زنی
علوم پایه
pompage (fr.)
90
پورسانت
درصدانه، درصد
امور اقتصادی
pourcentage (fr.)
91
پیرکس
نسوز
لوازم خانگی
pyrex (fr.)
92
پیش فاکتور
پیش برگ
امور اقتصادی
93
تئاتر
نمایش
هنر و ادبیات
theatre (fr.)
94
تئاتر
نمایش سرا
هنر و ادبیات
theatre (fr.)
95
تئوری
نظریه
علوم سیاسی
theorie (fr.)
96
تئوریسین
نظریه پرداز
علوم سیاسی
theoricien (fr.)
97
تئوریک
نظری
علوم سیاسی
theorique (fr.)
98
تاکسی درمی
آکنده
متفرقه
taxidermy (en.)
99
تاکسی درمیست
آکنده ساز
متفرقه
taxidermist (en.)
100
تاکسی درمی کردن
آکنده سازی
متفرقه
101
تراس
بهارخواب، مهتابی
معماری و شهرسازی
terrasse (fr.)
102
ترموکوپل
بندآور
علوم پایه
thermocouple (fr.)
103
تست
آزمون
آموزشی - تحقیقاتی
test (en.)
104
تست
آزمونه
آموزشی - تحقیقاتی
test (en.)
105
تستر
برشته کن
لوازم خانگی
toaster (en.)
106
تسترآون
برشتار
لوازم خانگی
toaster oven (en.)
107
تست کردن
آزمودن
آموزشی - تحقیقاتی
(to) test (en.)
108
تستی
آزمونه ای
آموزشی - تحقیقاتی
109
تکنوکرات
فن سالار
علوم سیاسی
technocrate (fr.)
110
تکنوکراتیک
فن سالارانه
علوم سیاسی
technocratique (fr.)
111
تکنوکراسی
فن سالاری
علوم سیاسی
technocratie (fr.)
112
تکنولوژی
فن آوری
علوم پایه
technologie (fr.)
113
تکنولوژیست
فن آور
علوم پایه
technologist (en.)
114
تکنولوژیک
فن آورانه
علوم پایه
technologique (fr.)
115
تکنیسین
فن ورز
علوم پایه
technicien (fr.)
116
تکنیک
فن
علوم پایه
technique (fr.)
117
تله تکست
پیام نما
ارتباطات و پست
tele - text (fr.)
118
تله کومونیکاسیون
مخابرات
ارتباطات و پست
telecommunication (fr.)
119
تیراژ
شمار
چاپ و نشر
tirage (fr.)
120
جکوزی
آبزن
متفرقه
Jacuzzi
121
چیلر
سردکن
علوم پایه
chiller (en.)
122
حق التحقیق
پژوهانه
آموزشی - تحقیقاتی
123
حق التدریس
آموزانه
آموزشی - تحقیقاتی
124
دپارتمان
بخش، گروه
متفرقه
departement (fr.)
125
دراور
کشویی
لوازم خانگی
drawer (en.)
126
دکور
آرایه
هنر و ادبیات
decor (fr.)
127
دکوراتور
آرایه گر،...آرا (مانند صحنه آرا، خانه آرا)
هنر و ادبیات
decorateur (fr.)
128
دکوراتیو
آرایشی، تزئینی
هنر و ادبیات
decorative (fr.)
129
دکوراسیون
. .. آرایی (مانند صحنه آرایی، خانه آرایی)، آرایه گری، آرایش
هنر و ادبیات
decoration (fr.)
130
دمپینگ
بازارشکنی
امور اقتصادی
dumping (en.)
131
دوپینگ
زورافزایی
ورزش
doping (en.)
132
رتوش
پرداخت
متفرقه
retouche (fr.)
133
رتوشور
پرداخت کار
متفرقه
retoucher (fr.)
134
رزومه / آبسترکت
چکیده
متفرقه
resume (fr.)/
abstract (en.)
135
رزومه / سی وی
کارنامک
متفرقه
resume (fr.)/
curriculum vitae
(ev) (en.)
136
ریموت کنترل/ ریموت / کنترل
دور فرمان
برق و الکترونیک
Remote control (en.)
137
زونکن
پروندان
امور اداری
Zonnecken (de.)
138
ژتون
بهامهر
امور اقتصادی
jeton (fr.)
139
سئانس
نوبت
متفرقه
seance (fr.)
140
سانسور
سانسور، بررسی
علوم سیاسی
censure (fr.)
141
سری
رشته، سلسله، مجموعه
متفرقه
serie (fr.)
142
سریال
زنجیره
متفرقه
serial (fr.)
143
سمبول
نماد، رمز
هنر و ادبیات
symbole (fr.)
144
سمبولیسم
نمادگان
هنر و ادبیات
symbolisme (fr.)
145
سمبولیک
نمادین، رمزی
هنر و ادبیات
symbolique (fr.)
146
سندیکا
اتحادیه
متفرقه
syndicat (fr.)
147
سنسور
حس گر
برق و الکترونیک
sensor (en.)
148
سوبسید
یارانه
امور اقتصادی
subside (fr.)
149
سوژه
موضوع
متفرقه
sujet (fr.)
150
سوییت
سراچه
معماری و شهرسازی
suite (fr.)
151
سیفون
آب شویه
لوازم خانگی
siphon (fr.)
152
سیلندر
استوانک
لوازم خانگی
cylindre (fr.)
153
سینک
ظرف شویی
لوازم خانگی
sink (en.)
154
شارژ
هزینه سرانه خدمات
متفرقه
charge (fr.)
155
شیفت
نوبت
امور اداری
shift (en.)
156
شیفتی
نوبتی
امور اداری
157
شیفتی
نوبت کار
امور اداری
158
فاز
گام
علوم پایه
phase (fr.)
159
فاکتور
برگ خرید، صورت حساب
امور اقتصادی
facture (fr.)
160
فاکس
دورنگار
ارتباطات
Fax/facsimile (en.)
161
فاکس کردن
دورنگاری
ارتباطات
(to) Fax/facsimile (en.)
162
فانتزی
تفننی
متفرقه
fantaisie (fr.)
163
فایل
پرونجا
امور اداری
file (en.)
164
فر
تاون
لوازم خانگی
four (fr.)
165
فرم
برگه
امور اداری
form (en.)
166
فریزر
یخ زن
لوازم خانگی
freezer (en.)
167
فریزری
یخ زده
لوازم خانگی
168
فریز کردن
منجمد کردن
لوازم خانگی
(to) freeze (en.)
169
فلاسک
دمابان
لوازم خانگی
flasque (fr.)
170
فلاش تانک
آب شویه
لوازم خانگی
171
فلاور باکس
گلشنه
لوازم خانگی
flower box (en.)
172
فلش
پیکانه
متفرقه
fleche (fr.)
173
فودپروسسور
چند کاره
لوازم خانگی
food processor (en.)
174
فولکلور
فرهنگ مردم
هنر و ادبیات
folklore (fr.)
175
فولکلوریک
مردمی
هنر و ادبیات
folklorique (fr.)
176
فیش
برگه
کتابداری
fiche (fr.)
177
فیشیه
برگه دان
کتابداری
fichier (fr.)
178
فیلتر
پالایه
علوم پایه
firtle (fr.)
179
کابل
بافه
برق و الکترونیک
cable (fr.)
180
کابین
اتاقک
متفرقه
cabine (fr.)
181
کاتالوگ
فهرست
ارتباطات
catalogue (fr.)
182
کاتالوگ
کالانما
ارتباطات
catalogue (fr.)
183
کاتالوگ
کارنما
ارتباطات
catalogue (fr.)
184
کادر
پیرابند
امور اداری
cadre (fr.)
185
کادر
پایوران
امور اداری
cadre (fr.)
186
کارتابل
کارپوشه
امور اداری
cartable (fr.)
187
کاغذ استنسیل
کاغذ مومی
چاپ و نشر
stencil (en.)
188
کاور
پوشن
متفرقه
cover (en.)
189
کپسول (گاز)
استوانک (گاز)
لوازم خانگی
capsule (fr.)
190
کپی
رونوشت، روگرفت
چاپ و نشر
copie (fr.)
191
کپی رایت
حق نشر
چاپ و نشر
copyright (en.), (fr.)
192
کریستال
بلوره
لوازم خانگی
crystal (en.),cristal (fr.)
193
کلاسه
رده، طبقه
امور اداری
classe (fr.)
194
کلاسه بندی
رده بندی، طبقه بندی
امور اداری
195
کلاسه شده
رده بندی شده، طبقه بندی شده
امور اداری
196
کمپوت
خوشاب
صنایع غذایی
compote (fr.)
197
کنسانتره
افشرده
صنایع غذایی
concentre (fr.)
198
کوپن
کالابرگ
امور اقتصادی
coupon (fr.)
199
گارانتی
تضمین، ضمانت
امور اقتصادی
garantie (fr.)
200
گارد
پاس گان
علوم سیاسی
guard (en),garde (fr.)
201
لژ
جایگاه
متفرقه
loge (fr.)
202
لوستر
نورافشان
لوازم خانگی
lustre (fr.)
203
لوکس
تجملی
متفرقه
luxe (fr.)
204
لووردراپه
پرداویز
لوازم خانگی
205
لیست
فهرست، سیاهه، صورت
متفرقه
list (en.),liste (fr.)
206
مارگارین
کره نباتی
صنایع غذایی
margarine (fr.)
207
ماکت
نمونک
علوم پایه
maquelle (fr.)
208
مانیفست
بیانیه
علوم سیاسی
manifeste (fr.)
209
مکانیزه
ماشینی
علوم پایه
mecanise (fr.)
210
موکت
فرشینه
لوازم خانگی
moquette (fr.)
211
میکروفون
صدا بر
برق و الکترونیک
microphone (fr.)
212
میکروفیش
ریز برگه
کتابداری
microfiche (fr.)
213
میکروفیلم
ریزفیلم
کتابداری
microfilm (fr.)
214
میکسر
هم زن
لوازم خانگی
mixer (en.)
215
نان تست
نان برشتی
لوازم خانگی
216
وارمر
چراغک
لوازم خانگی
warmer (en.)
217
ویلچر
چرخک
پزشکی
wheelchair (en.)
218
هارمونی
هماهنگی
هنرو ادبیات
harmonie (fr.)
219
هارمونیک
هماهنگ
هنر و ادبیات
harmonique (fr.)
220
هندبوک
دستینه
چاپ و نشر
handbook (en.)
221
(یخچال - فریزر) ساید بای ساید
(یخچال- یخ زن) هم بر
لوازم خانگی
side by side (en.)
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
