دستورالعمل شناسایی و ثبت نهادهای مالی فعال در بازار اوراق بهادار نزد سازمان مصوب 1390/08/21
این قانون دربارهٔ چیست؟ این دستورالعمل دربارهٔ شناسایی و ثبت اشخاص حقوقی بهعنوان نهاد مالی نزد سازمان بورس و اوراق بهادار است. متن ارائهشده الزام به درخواست ثبت یا درخواست استثنا از ثبت را در برخی شرایط بیان میکند.
مخاطب: اشخاص حقوقیِ فعال یا متقاضی فعالیت بهعنوان نهاد مالی و سازمان بورس و اوراق بهادار.
- شخص حقوقیای که پیشتر بهعنوان نهاد مالی نزد سازمان ثبت نشده، ممکن است ملزم به درخواست ثبت شود.
- درخواست ثبت یا معافیت از ثبت باید کتبی و بر پایهٔ شرایط مقرر در دستورالعمل باشد.
- متن ارائهشده کامل نیست؛ جزئیات همهٔ شرایط ثبت و استثنا از آن از این متن مشخص نمیشود.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
★
موادِ قانون 8 ماده
کلیه اصطلاحات و واژههایی که در ماده 1 قانون بازار اوراق بهادار مصوب آذرماه 1384 و قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی جدید به منظور تسهیل اجرای سیاستهای کلی اصل چهل و چهارم قانون اساسی مصوب آذرماه سال 1388تعریف شدهاند، به همان مفاهیم در این دستورالعمل به کار رفتهاند. واژههای دیگر به کار رفته در این دستورالعمل دارای معانی مشروح زیر میباشند:
1 قانون بازار اوراق بهادار: منظور قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران مصوب آذرماه 1384 مجلس شورای اسلامیاست.
2 قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی جدید: منظور قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی جدید به منظور تسهیل اجرای سیاستهای کلی اصل چهل و چهارم قانون اساسی مصوب آذرماه سال 1388 است.
3 آیین نامه اجرایی قانون بازار اوراق بهادار: منظور آیین نامه اجرایی قانون بازار اوراق بهادار مصوب ..... هیات وزیران است.
4 عناوین مختص نهادهای مالی : عناوین موضوع بند 2 1 ماده 2 این دستورالعمل است که در قوانین و مقررات برای نامگذاری نهادهای مالی، تعیین شدهاست.
5 موضوعات فعالیت منحصر به نهادهای مالی : موضوعات فعالیت موضوع بند 2 2 ماده 2 این دستورالعمل است که به موجب قوانین و مقررات، تصدی به این فعالیتها منحصر به نهادهای مالی بوده و مستلزم اخذ مجوز از سازمان یا شورا است.
6 نفوذ قابل ملاحظه:توانایی مشارکت در تصمیمگیریهای مربوط به سیاستهای مالی و عملیاتی واحد تجاری، ولی نه در حد کنترل سیاستهای مزبور. نفوذ قابل ملاحظه معمولاً از طریق انتخاب حداقل یک عضو هیات مدیره (یا سایر ارکان اداره کننده مشابه) صورت میگیرد، اما ممکن است از روابط یا قراردادهای دیگر ناشی شود که به واحد سرمایهگذار اجازه مشارکت مؤثر در سیاستگذاری را میدهد.
7 کنترل:عبارت از توانایی راهبری سیاستهای مالی و عملیاتی یک شخص حقوقی، به منظور کسب منافع از فعالیتهای آن است. معیارهای توانایی کنترل براساس استانداردهای حسابداری ملی تعیین میشود.
8 کنترل مشترک:عبارت از مشارکت در کنترل یک فعالیت اقتصادی که به موجب توافق قراردادی (مشارکت خاص) است. معیارهای توانایی کنترل مشترک براساس استاندارهای حسابداری ملی تعیین میشود.
9 شخص وابسته:شخص وابسته به هر شخص حقیقی و حقوقی به شرح زیر است:
الف ) شخص وابسته به هر شخص حقیقی عبارت است از همسر و اقرباء نسبی درجه اول از طبقه اول آن شخص و هر شخص حقوقی که تحت نفوذ قابل ملاحظه، کنترل یا کنترل مشترک شخص حقیقی مورد نظر باشد.
ب) شخص وابسته به هر شخص حقوقی عبارت است از شخص وابسته به واحد تجاری که در استانداردهای حسابداری ملی ایران، تعریف شدهاست.
هر شخص حقوقی که قبلاً به عنوان نهاد مالی نزد سازمان به ثبت نرسیدهباشد، در شرایط زیر ملزم است کتباً از سازمان درخواست نماید تا به عنوان یک نهادهای مالی متناسب با موضوع فعالیت یا متناسب با نام خود، نزد سازمان ثبت گردد یا به دلایل مندرج در این دستورالعمل، از الزام به ثبت به عنوان نهاد مالی، نزد سازمان مستثنی گردد:
2 – 1 – در صورتیکه در نام خود یک یا چند عنوان از عناوین مختص نهادهای مالی را به شرح زیر استفاده نمودهباشد:
2 1 1) عناوینی که در بندهای 7 و 13 تا 22 قانون بازار اوراق بهادار برای نهادهای مالی ذکر شدهاست که عبارتند از : شرکت سپرده گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه، کارگزار، کارگزار معاملهگر، بازارگردان، مشاور سرمایهگذاری، سبدگردان، شرکت تامین سرمایه، صندوق بازنشستگی، صندوق سرمایهگذاری، مؤسسه رتبهبندی، شرکت پردازش اطلاعات مالی، شرکت سرمایهگذاری و شرکت مادر(هلدینگ)؛
2 1 2) عناوینی که در بندهای " د" و "هـ" قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی جدید برای نهادهای مالی ذکر شدهاست که عبارتند از : نهاد واسط و صندوق سرمایهگذاری؛
2 1
3) عناوینی که در اجرای ماده 3 آیین نامه اجرایی قانون بازار اوراق بهادار، برای نهادهای مالی مصوب شورای عالی بورس، انتخاب شدهاند؛
2 1
4) عناوینی که در مقررات مصوب ارکان بازار اوراق بهادار، به دلیل تشابه با عناوین مختص نهادهای مالی به شرح فوق، به عنوان عناوین مربوط به نهادهای مالی قلمداد شده و استفاده از آنها مستلزم اخذ مجوز از سازمان م. ب..
2 2 در صورتیکه یک یا چند نوع از فعالیتهایی که طبق قانون بازار اوراق بهادار و قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی جدید و مقررات مصوب ارکان بازار اوراق بهادر در مورد تاسیس و فعالیت نهادهای مالی و همچنین اساسنامههای نمونه مصوب سازمان برای نهادهای مالی، از جمله فعالیت های منحصر به نهاد مالی و مستلزم اخذ مجوز قلمداد شدهاند را در موضوع فعالیت در اساسنامه خود قید نمودهباشد. سرمایهگذاری در اوراق بهادار فعالیت منحصر به نهادهای مالی محسوب نمیشود.
2 3 در صورتیکه شخص حقوقی به هر نحو به موضوعات فعالیت منحصر به نهاد مالی اشتغال ورزد؛
2 4 در صورتیکه شخص حقوقی بیش از 50 درصد از داراییهای خ. ر. ب. سرمایهگذاری در اوراق بهادار اختصاص دهد یا بیش از 50 درصد از درآمد عملیاتی آن در طول یکسال مالی، از محل سرمایهگذاری در اوراق بهادار (سود تخصیصی یا درآمد ناشی از افزایش قیمت اوراق بهادار)، کسب شده باشدو یکی از شرایط زیر را داشتهباشد:
1 – در صورتیکه نزد مرجع ثبت شرکتها بهصورت شرکت سهامی عام به ثبت رسیده باشد، یا
2 – در صورتیکه نزد مرجع ثبت شرکتها بهصورت اشخاص حقوقی ب. غ. از شرکت سهامی عام به ثبت رسیده باشد و بیش از 50 درصد از داراییهای آن به سرمایهگذاری در سهام شرکتهای سهامی عام یا اوراق بهادار منتشره در عرضههای عمومی اختصاص داده شده باشد یا بیش از 50 درصد درآمد عملیاتی آن در طول یکسال مالی از محل سرمایهگذاری در سهام و اوراق بهادار یادشده ( ناشی از سود تخصیصی یا افزایش قیمت)، بهدست آمده باشد؛
سازمان، اطلاعات و مدارک متقاضی موضوع ماده 2 را بررسی و به ترتیبی که در زیر تعیین شدهاست راجع به اینکه متقاضی باید به عنوان نهاد مالی نزد سازمان به ثبت برسد یا اینکه نهاد مالی نبوده و ملزم به ثبت نزد سازمان نمیباشد، تصمیمگیری کرده و موضوع را به اطلاع متقاضی میرساند:
3 1) در صورتیکه شخص حقوقی متقاضی، در زمینه موضوعات فعالیت منحصر به نهادهای مالی فعالیت عمدهای ننموده باشد و ترکیب داراییها و درآمدهای آن به گونهای نباشد که براساس بند 2 4 ماده 2 این دستورالعمل نهادمالی محسوب گردد، آنگاه نهاد مالی نبوده و ملزم به ثبت نزد سازمان نمیباشد.
3 2) در صورتیکه شخص حقوقی متقاضی، در موضوعات فعالیت منحصر به نهادهای مالی فعالیت عمده داشته باشد یا در صورتیکه ترکیب داراییها یا درآمد آن به گونهای باشد که طبق بند 2 4 ماده 2 این دستورالعمل نهاد مالی محسوب گردد، آنگاه به یکی از دو طریق زیر عمل خواهد شد:
الف) در صورتی که مطابق مقررات مربوطه مجوز فعالیت به عنوان نهاد مالی را کسب نماید آنگاه باید به عنوان نهاد مالی متناسب با مجوز صادره، نزد سازمان به ثبت رسیده و در مهلتی که سازمان تعیین میکند، شرایط مربوط به همان نهاد مالی را احراز کند.
ب) در صورتیکه طبق مقررات مربوطه موفق به دریافت مجوز فعالیت به عنوان نهاد مالی نشود، نهاد مالی محسوب نشده و باید متناسباً اقدامات موضوع ماده 4 را انجام دهد.
شخصی که براساس ماده 3، نهاد مالی محسوب نشده، ملزماست اقدامات زیر را در مهلتی که سازمان تعیین مینماید به انجام رساند:
1) در صورتیکه در نام خود، عناوین مختص نهادهای مالی را بهکار برده باشد، باید نام خود را براساس ضوابط زیر اصلاح و نام اصلاحشده را در مرجع ثبت شرکتها ثبت و در روزنامه رسمی کشور آگهی دهد و یک نسخه از این آگهی را به سازمان ارسال نماید:
1 1) در صورتیکه عبارت " سرمایهگذاری" در نام خود استفاده نموده باشد باید این عنوان را حذف نماید یا عبارتی پس از آن استفاده شود که نشان دهد فعالیت اصلی شخص حقوقی مذکور، سرمایهگذاری در اوراق بهادار نمیباشد.
1
2) در صورتیکه از سایر عناوین مختص نهادهای مالی به هر نحو در نام خود استفاده نموده باشد، باید این عناوین را از نام خود حذف نماید.
2) در صورتیکه در موضوعات فعالیت خود در اساسنامه، یک یا چند فعالیت از موضوعات فعالیت منحصر به نهادهای مالی را قید نموده باشد، آن موضوعات فعالیت را با رعایت تشریفات تغییر در اساسنامه، از اساسنامه خود حذف و تغییرات اساسنامه را نزد مرجع ثبت شرکتها، ثبت نموده و تغییرات را در روزنامه رسمی کشور آگهی دهد.
3) در صورت تصدی به موضوعات فعالیت منحصر به نهادهای مالی، فعالیتهای یادشده را متوقف نماید.
شخص حقوقی که براساس بند 2 4 ماده 2 این دستورالعمل نهاد مالی محسوب میشود براساس معیارهای زیر به عنوان شرکت سرمایهگذاری یا شرکت مادر ( هلدینگ) نزد سازمان به ثبت رسیده و باید در مهلت تعیین شده توسط سازمان، شرایط خود را با مقررات مربوطه تطبیق دهد:
1 – در صورتیکه بیش از 50درصد از داراییهای شخص حقوقی که به اوراق بهادار اختصاص داده شدهاست، در سهام، سهمالشرکه یا واحدهای سرمایهگذاری شرکتها، مؤسسات یا صندوقها، سرمایهگذاری شده باشد که به موجب این سرمایهگذاری، شخص حقوقی به تنهایی یا به همراه اشخاص تحت کنترل خود در شرکت، مؤسسه یا صندوق سرمایهپذیر نفوذ قابل ملاحظه یافته یا کنترل آن را بهدست آورده است، آنگاه شخص حقوقی به عنوان یک شرکت مادر (هلدینگ) محسوب میگردد.
2 – در صورتیکه وضعیت شخص حقوقی با شرایط قید شده در بند 1 فوق مطابقت نداشته باشد، آنگاه شخص حقوقی بهعنوان یک شرکت سرمایهگذاری محسوب میگردد.
در صورتیکه هریک از نهادهای مالی ثبت شده نزد سازمان، تمایل داشتهباشد که به نهاد مالی از نوع دیگری تبدیل شود، لازم است طرح کسب و کار خود را برای این منظور تنظیم و پس از تایید هیات مدیره خود، به همراه تقاضای تبدیل به سازمان ارائه دهد. طرح کسب و کار یادشده باید حداقل شامل موارد زیر باشد:
1 – دلایل تصمیم برای تبدیل به نهاد مالی دیگر؛
2 – راهبرد و برنامه زمانبندی شده متقاضی برای تطبیق با شرایط آن نوع نهاد مالی که قصد تبدیل به آن را دارد؛
در صورتیکه دلایل متقاضی برای تبدیل به نهاد مالی دیگر و همچنین راهبرد و برنامه زمانبندی برای احراز شرایط لازم به تشخیص سازمان، غیر قابل قبول ارزیابی نشده و تبدیل متقاضی به نهاد مالی مورد نظر به تایید مراجع ذیربط طبق مقررات مربوطه برسد، موضوع به متقاضی اعلام تا طبق راهبرد و برنامه زمانبندی اعلام شده، اقدام نماید. در اینصورت تخلف متقاضی از برنامه اعلام شده، به منزله تخلف از مقررات نهاد مالی محسوب و متناسباً رسیدگی خواهد شد.
هر شخص حقوقی که به عنوان شرکت سرمایهگذاری یا شرکت مادر (هلدینگ) نزد سازمان به ثبت میرسد، ملزم است در ترکیب داراییهای خود، موارد زیر را رعایت نماید:
1 – حداقل 80 درصد از داراییهای خ. ر. ب. سرمایهگذاری در اوراق بهادار اختصاص دهد؛
2 – شرکت مادر (هلدینگ) باید حداقل 70درصد از داراییهای خ. ر. ب. سرمایهگذاری در سهام یا سهمالشرکه یا واحدهای سرمایهگذاری دارای حق رای شرکتها، مؤسسات یا صندوقهای سرمایهگذاری دیگر اختصاص دهد بهطوریکه در شرکتها، مؤسسات یا صندوقهای سرمایهپذیر، به تنهایی یا به همراه اشخاص تحت کنترل خود نفوذ قابل ملاحظه یافته یا کنترل آنها را بهدست آورد؛
3 – شرکت سرمایهگذاری باید حداقل 70 درصد از داراییهای خ. ر. ب. سرمایهگذاری در اوراق بهاداری اختصاص دهد که در اثر سرمایهگذاری در این اوراق بهادار، به تنهایی یا به همراه اشخاص تحت کنترل خود در شرکت ناشر اوراق بهادار یادشده، نفوذ قابل ملاحظه پیدا نکند یا کنترل آن را بهدست نیاورد.
این دستورالعمل در 8 ماده و 7 تبصره در تاریخ 21/8/1390 به تصویب هیاتمدیره سازمان بورس و اوراق بهادار رسیده و از تاریخ ابلاغ لازمالاجراست.
مقدمه:
در اجرای بند 6 ماده 7 و ماده 28 قانون بازار اوراق بهادار مصوب آذر ماه 1384 و همچنین در اجرای بند هـ ماده 99 قانون برنامه پنج ساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران مصوب دیماه 1389 به موجب اختیار حاصله از بند 2 ماده 7 قانون بازار اوراق بهادار، این دستورالعمل به منظور تشریح شرایطی که تحت آن شرایط یک شخص حقوقی، نهاد مالی محسوب شده و لذا مشمول مقررات نهادهای مالی از جمله الزام به ثبت نزد سازمان بورس و اوراق بهادار می گردد، تنظیم و به تصویب هیات مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار رسیدهاست.
موارد مرتبط 1
مقرراتِ مرتبط 1
-
آییننامه
در اجرای
از این صفحه
آییننامه اجرایی قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران مصوب 1386/04/03
متن در بانک نیست
در اجرای ماده 3 آیین نامه اجرایی قانون بازار اوراق بهادار
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
