🔒قانون اساسنامه شرکت ملی نفت ایران

شرکت ملی نفت ایران که به موجب قانون «طرح قانونی دائر به طرز اجرای اصل ملی شدن صنعت نفت در سراسر کشور» مصوب 9/2/1330 تأسیس شده است و از این پس در این اساسنامه « شرکت» نامیده می شود، مطابق این اساسنامه و با رعایت قوانین و مقررات حاکم بر شرکت از جمله قانون نفت مصوب 9/7/1366 با اصلاحات و الحاقات بعدی آن و قانون وظایف و اختیارات وزارت نفت مصوب 19/2/1391 اداره می شود. این شرکت از شرکتهای اصلی تابعه وزارت نفت و دارای شخصیت حقوقی مستقل است.

اصطلاحات و تعاریف مندرج در قانون نفت و اصلاحات و الحاقات بعدی آن در این اساسنامه نیز معتبر است.

مرکز اصلی شرکت در تهران است. شرکت می تواند دفاتر، شعب یا نمایندگی هایی در داخل و خارج از کشور تأسیس نماید. این شرکت برای مدت نامحدود تأسیس شده است.

سرمایه شرکت در زمان تصویب این اساسنامه مبلغ هشتصد و نود و چهار میلیون و پانصد و شصت و دو هزار و ششصد و بیست میلیون ریال (894.562.620) میلیون ریال و منقسم به 894.456.262 سهم ده میلیون ریالی بانام است که صددرصد (100%) آن متعلق به دولت جمهوری اسلامی ایران و تماماً پرداخت گردیده است.

موضوع فعالیت شرکت عبارت است از مدیریت و راهبری فعالیت های تصدی و انجام عملیات بالادستی نفت و صنایع وابسته و نیز تجارت نفت در داخل و خارج از کشور در راستای تحقق سیاست های کلی اقتصاد مقاومتی

وظایف و اختیارات شرکت عبارتند از: 1ـ مطالعه، اکتشاف و استخراج، توسعه و تولید و بهره برداری صیانت شده از منابع نفت به موجب قرارداد منعقدشده با وزارت نفت 2ـ انعقاد قرارداد با اشخاص حقیقی و حقوقی داخلی و خارجی و نیز با دولتها، سازمان ها و مؤسسات و شرکتهای بین المللی در راستای انجام فعالیت های موضوع شرکت 3ـ تجارت نفت در چهارچوب سیاست های وزارت نفت و به موجب قراردادهای منعقدشده با وزارت نفت 4ـ خرید، اجاره، تأسیس، تکمیل، توسعه ، نگهداری، تعمیر و حفاظت از خطوط لوله، دستگاهها، تأسیسات و تجهیزات ارتباطات لازم از جمله برقراری سرویس های مخابراتی با سیم و بی سیم در چهارچوب قوانین و مقررات، با هماهنگی و اخذ مجوز از سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی 5ـ ثبـت پروانه های اختراع، طرحهای صنعتی و علائم و نامهای تجاری متعلق به شرکت در مراجع مربوط و نیز خرید و تملک حق بهره برداری از اختراعات، طرحهای صنعتی و دانش فنی متعلق به اشخاص ثالث در حوزه مربوط به صنعت نفت و صنایع وابسته به آن 6ـ کمک و حمایت از شرکتهای ایرانی دانش بنیان و اشخاص ایرانی راجع به طراحی و تولید تجهیزات مورد نیاز عملیات موضوع فعالیت شرکت در داخل کشور 7ـ مدیریت ذخیره سازی و انتقال نفت 8 ـ همکاری با وزارت نفت در تدوین برنامه های راهبردی صیانت از منابع نفت کشور 9 ـ همکاری با وزارت نفت در تدوین و به روزرسانی برنامه راهبردی و طرح جامع انرژی کشور درجهت بهره برداری بهینه از منابع انرژی 10ـ سرمایه گذاری مستقل یا مشترک در فعالیت های مرتبط با موضوع شرکت در داخل و خارج کشور براساس سیاست ها و راهبردهای وزارت نفت 11ـ هدایت و راهبری شرکتهای فرعی تابعه جهت تحقق موضوع فعالیت شرکت منطبق با سیاست ها و راهبردهای تعیین شده به وسیله وزارت نفت 12ـ دریافت و اعطای اعتبارات، تسهیلات و ضمانت در داخل یا خارج کشور در راستای انجام فعالیت های موضوع شرکت 13ـ ارتقای بهـره وری و شاخصهای فعالیت شرکت به استانداردهای جهانی و بالاتر از آن 14ـ انجام مطالعات و تحقیقات و بررسی های فنی، علمی، بازرگانی و اقتصادی درخصوص عملیات و فعالیت های مرتبط با موضوع شرکت در چهارچوب نظام جامع پژوهشی وزارت نفت با استفاده از ظرفیت های پژوهشی داخل و خارج صنعت نفت 15ـ اجرای اصول ایمنی و پدافند غیرعامل و حفظ محیط زیست و سلامت در تمام حوزه های فعالیت شرکت و شرکتهای فرعی تابعه مطابق قوانین، مقررات و استانداردهای مربوط 16ـ تدوین و اصلاح ساختار و تشکیلات شرکت، شعب و نمایندگی های آن و شرکتهای فرعی تابعه در راستای استفاده حداکثری و بهینه از سرمایه ها، تجهیزات و منابع انسانی در اختیار 17ـ تأمین خدمات حمل ونقل هوایی و دریایی در مواردی که عملیات شرکت ایجاب می کند با اخذ مجوز از مراجع ذی ربط 18ـ طراحی و برگزاری دوره های آموزشی تخصصی مرتبط با موضوع فعالیت شرکت و شرکتهای فرعی تابعه با اولویت استفاده از ظرفیت های مراکز علمی و دانشگاهی 19ـ واگذاری بخشی از عملیات موضوع فعالیت شرکت به اشخاص حقوقی داخلی و خارجی 20ـ تأسیس، ادغام، انحلال، تجزیه و واگذاری شرکتهای فرعی تابعه شرکت در داخل و خارج از کشور با رعایت قوانین و مقررات مربوط 21ـ تهیه پیوست های فرهنگی، حفاظت از محیط زیست و پدافند غیرعامل در کلیه پروژه های مرتبط با قراردادهای مهم (با تأثیرگذاری میان مدت و بلندمدت) منطبق با قوانین، مقررات و استانداردهای مربوط

ارکان شرکت عبارتند از: 1ـ مجمع عمومی 2ـ هیأت مدیره 3ـ مدیرعامل 4ـ حسابرس مستقل و بازرس قانونی

مجمع عمومی از اجتماع اشخاص زیر به نمایندگی از دولت جمهوری اسلامی ایران به عنوان صاحب سهام شرکت تشکیل می شود: 1ـ وزیر نفت به عنوان رئیس مجمع 2ـ رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور 3ـ وزیر امور اقتصادی و دارایی 4ـ وزیر نیرو 5ـ وزیر صنعت، معدن و تجارت

انواع مجمع عمومی عبارتند از: 1ـ مجمع عمومی عادی 2ـ مجمع عمومی فوق العاده

مجمع عمومی عادی در چهارچوب سیاست های وزارت نفت، در غیر مواردی که در صلاحیت مجمع عمومی فوق العاده است، دارای صلاحیت تصمیم گیری در خصوص کلیه امور شرکت از جمله موارد زیر م. ب.: 1ـ بررسی وتصویب خط مشی، راهبردها، سیاست ها و برنامه های کلان شرکت 2ـ استماع گزارش هیأت مدیره و بررسی و اتخاذ تصمیم درباره صورتهای مالی شرکت ب. ت. ب. گزارش سالانه هیأت مدیره و گزارش حسابرس مستقل و بازرس قانونی 3ـ انتخاب یا ابقای اعضای هیأت مدیره شرکت قبل از انقضای مدت تصدی به پیشنهاد وزیر نفت، تعیین حقوق و مزایا و عزل آنان با رعایت مفاد این اساسنامه 4ـ انتخاب حسابرس مستقل و بازرس قانونی شرکت و تعیین حق الزحمه وی، به پیشنهاد رئیس مجمع 5 ـ عزل حسابرس مستقل و بازرس قانونی به پیشنهاد هریک از اعضای مجمع 6 ـ تصویب تشکیلات کلان به پیشنهاد هیأت مدیره 7ـ تصویب آیین نامه های مالی و معاملاتی شرکت و اصلاح آنها در چهارچوب قانون وظایف و اختیارات وزارت نفت و قانون برگزاری مناقصات مصوب 3/11/1383 و اصلاحات و الحاقات بعدی آن، به پیشنهاد هیأت مدیره

صلاحیت های مجمع عمومی فوق العاده به شرح زیر است: 1ـ اتخاذ تصمیم درخصوص تغییر در مواد اساسنامه شرکت و ارائه به وزیر نفت جهت طی مراحل قانونی اصلاح اساسنامه 2ـ اتخاذ تصمیم درباره افزایش یا کاهش سرمایه شرکت با رعایت مفاد این اساسنامه 3ـ تصمیم گیری در مورد نحوه انتشار اوراق بهادار در مواردی که قانون اجازه انتشار آن را می دهد. 4ـ اتخاذ تصمیم درخصوص نحوه جبران زیانهای واردشده به شرکت موضوع ماده (43) این اساسنامه و ارسال به وزارت نفت جهت طی تشریفات قانونی

جلسات مجمع عمومی در مرکز اصلی شرکت تشکیل می شود و ریاست جلسات در غیاب رئیس مجمع برعهده رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور است.

اعضای مجمع عمومی باید شخصاً در جلسات حضور یابند. در موارد مقتضی رئیس مجمع می تواند اعضای هیأت مدیره، مدیرعامل و حسابرس مستقل و بازرس قانونی را بدون حق رأی در جلسات مجمع، به جز در مواردی که انتخاب یا عزل اعضای هیأت مدیره و یا حسابرس مستقل و بازرس قانونی در دستور کار مجمع قرار دارد، دعوت کند.

جلسات مجمع عمومی عادی با حضور حداقل چهارنفر از اعضاء و با رعایت مواد (12) و (13) این اساسنامه رسمیت می یابد و تصمیمات در هر مورد با تصویب اکثریت حاضرانِ دارای حق رأی، اعتبار دارد. در صورت تساوی آراء، رأی رئیس جلسه ملاک عمل است.

رئیس مجمع یک نفر را به عنوان دبیر مجمع انتخاب می نماید. دبیر مجمع مسؤولیت انجام کلیه امور اداری مجمع ازجمله ثبت و نگهداری مصوبات و صورتجلسات مجمع و گزارشات واصل شده به مجمع را دارد.

صورتجلسات هر یک از مجامع باید به امضای اعضای حاضر در آن جلسه برسد. دبیر مجمع مکلف است یک نسخه از صورتجلسات مجمع را حداکثر ظرف مهلت یک ماه پس از هر جلسه برای دبیرخانه هیأت عالی نظارت بر منابع نفتی موضوع ماده (3) قانون نفت ارسال نماید.

فاصله بین ارسال دعوتنامه هر یک از مجامع عمومی تا تشکیل مجمع نباید از پانزده روز کمتر و از سی روز بیشتر باشد. در دعوتنامه باید دستور جلسات به طور دقیق و کامل ذکر و در صورتی که هریک از دستور جلسات اسناد ضمیمه ای داشته باشند به همراه آن ضمایم ارسال شود.

مجمع عمومی عادی هر سال حداقل دوبار، یک بار حداکثر تا پانزدهم مهرماه برای بررسی صورتهای مالی سال قبل و تصویب آن و بررسی گزارش هیأت مدیره و حسابرس مستقل و بازرس قانونی و سایر امور مالی و یک بار حداکثر تا پانزدهم آبان ماه به منظور بررسی و تصویب بودجه شرکت و ارائه آن به وزارت نفت جهت طی مراحل قانونی تشکیل می شود. مجمع عمومی عادی می تواند ب. ر. م. این اساسنامه به طور فوق العاده نیز تشکیل شود.

صورتهای مالی سالانه شرکت به ضمیمه گزارشی درباره وضع مالی شرکت طی آن سال مالی حداکثر تا پایان خرداد ماه و صورتهای مالی تلفیقی حداکثر تا پایان مرداد ماه سال بعد، به وسیله هیأت مدیره جهت رسیدگی و اظهارنظر به حسابرس مستقل و بازرس قانونی شرکت تحویل می گردد. حسابرس مستقل و بازرس قانونی موظف است حداکثر تا پایان شهریورماه هر سال نسبت به تهیه گزارش درخصوص صورتهای مالی شرکت و صورتهای مالی تلفیقی شرکت و شرکتهای فرعی تابعه و ارائه آن به هیأت مدیره شرکت و اعضای مجمع عمومی اقدام نماید. گزارش هیأت مدیره درباره وضع مالی شرکت باید شامل خلاصه ای از صورتهای مالی باشد.

در صورتی که در تهیه یا تحویل صورتهای مالی یا گزارش های مذکور در ماده (19) این اساسنامه بیش از ده روز تأخیر شود، رئیس مجمع مکلف است به فوریت اعضای مجمع عمومی را برای شنیدن توضیحات اعضای هیأت مدیره و حسابرس مستقل و بازرس قانونی دعوت کند. مجمع عمومی باید با رعایت مواد (11) و (34) این اساسنامه به نحو مقتضی تصمیم گیری کند.

چنانچه رئیس مجمع، اعضای مجمع عمومی عادی سالانه را در موعد مقرر دعوت نکند، حسابرس مستقل و بازرس قانونی شرکت باید مراتب را به نائب رئیس مجمع اعلام کند. نائب رئیس مجمع مکلف است با رعایت مفاد ماده (17) این اساسنامه، مجمع مذکور را حداکثر ظرف مدت پانزده روز دعوت کند.

رئیس مجمع می تواند در مواقع مقتضـی مجمع عمومی عادی را به طور فوق العاده دعوت کند. در این صورت رعایت مقررات ماده (17) این اساسنامه الزامی است.

هرگاه در مجمع عمومی در مورد تمام یا برخی از موضوعات مندرج در دستور جلسه اتخاذ تصمیم نشود، رئیس جلسه باید تنفس اعلام و تاریخ جلسه بعد را که نباید دیرتر از دو هفته باشد تعیین و به حاضران اعلام کند. تشکیل جلسه بعد به دعوت مجدد نیاز ندارد.

در مجامع عمومی برای انتخاب هیأت مدیره و حسابرس مستقل و بازرس قانونی و تصویب صورتهای مالی و بودجه، رأی گیری به صورت علنی انجام می گیرد، مگر اینکه مجمع، رأی گیری به صورت مخفی را تصویب کند.

در مواردی که تصمیم گیری در مجمع عمومی به ارائه پیشنهاد، گزارش و یا تأییدیه مدیرعامل یا هیأت مدیره یا حسابرس مستقل و بازرس قانونی منوط شده باشد، این پیشنهاد، گزارش و یا تأییدیه باید مکتوب بوده و قبل از تصمیم گیری قرائت شده باشد و به صورتجلسه مجمع عمومی ضمیمه شود. بدون ارائه و قرائت موارد مذکور تصمیمات مجمع عمومی اعتبار ندارد.

مجمع عمومی فوق العاده در مرحله اول با حضور تمامی اعضاء و در صورت عدم حضور همه اعضاء، پانزده روز بعد با حضور چهارپنجم اعضاء رسمیت می یابد و تصمیم گیری در آن منوط به موافقت حداقل چهارنفر از اعضاء است.

رئیس مجمع در موارد مقتضی با رعایت ترتیبات مقرر در ماده (17) این اساسنامه اعضای مجمع را برای تشکیل مجمع عمومی فوق العاده دعوت می کند. هیأت مدیره یا سه نفر از اعضای مجمع می توانند با رعایت تبصره ماده (22) این اساسنامه تشکیل مجمع عمومی فوق العاده را از رئیس مجمع بخواهند که در این صورت رئیس مجمع عمومی مکلف است ظرف مهلت بیست روز مجمع یادشده را دعوت کند. درصورت عدم اجابت درخواست اشخاص فوق از جانب رئیس مجمع ظرف مدت مذکور، مفاد ذیل تبصره ماده (22) این اساسنامه مجری خواهد بود.

مسؤولیت اداره شرکت برعهده هیأت مدیره است. هیأت مدیره شرکت متشکل از هفت عضو اصلی و دو عضو علی البدل است که برای یک دوره چهارساله با پیشنهاد وزیر نفت و تصویب مجمع منصوب می شوند که حکم انتصاب آنها به وسیله وزیر نفت صادر می شود. کلیه اعضای اصلی و علی البدل هیأت مدیره باید شخص حقیقی باشند. سمت عضویت در هیأت مدیره شرکت، قائم به شخص است. در انتخاب اعضای علی البدل باید ترتیب عضویت آنها نیز مشخص شود.

اعضای هیأت مدیره علاوه بر شرایط اسلام، وثاقت و امانت و نیز سایر شرایط مقرر در قوانین و مقررات مربوط باید شرایط مقرر در قانون تجارت را داشته باشند. علاوه بر این حداقل دوسوم از مجموع اعضای اصلی و علی البدل هیأت مدیره باید واجد شرایط زیر نیز باشند: الف) دارا بودن مدرک حداقل کارشناسی ارشد در یکی از رشته های مدیریت، مالی، حقوق، اقتصاد یا مدرک کارشناسی در یکی از رشته های تخصصی فنی و مهندسی ب) دارا بودن حداقل پانزده سال سابقه کار در صنعت نفت که باید حداقل پنج سال آن در سمتهای مدیریتی باشد.

اعضای هیأت مدیره پس از انتصاب، به طور موظف و تمام وقت انجام وظیفه می کنند و نباید هیچ نوع شغل یا سمتی در خارج از شرکت اعم از دولتی و غیردولتی داشته باشند. همچنین اعضای هیأت مدیره حق ندارند جز حقوق، مزایا و پاداش دریافتی از شرکت، هیچ نوع حقوق، مزایا و پاداش دیگری دریافت کنند.

اعضای هیأت مدیره در صورت انقضای مدت تصدی تا زمان انتخاب عضو جدید یا ابقای آنها توسط مجمع عمومی عادی، همچنان مسؤولیت های هیأت مدیره را برعهده دارند.

درصورت فوت، حجر، استعفاء یا عزل هریک از اعضای اصلی یا علی البدل هیأت مدیره شرکت یا معذوریت یا ممنوعیت هریک از آنان از تصدی عضویت در هیأت مدیره، اعضای باقی مانده هیأت مدیره و نیز حسابرس مستقل و بازرس قانونی باید به فوریت مراتب را به رئیس مجمع برای تکمیل تعداد اعضاء مطابق مقررات این اساسنامه، اعلام کنند. رئیس مجمع عمومی مکلف است موضوع تکمیل تعداد اعضای هیأت مدیره را در دستور اولین جلسه مجمع قرار دهد، مگر اینکه به موجب موارد مذکور تعداد اعضای هیأت مدیره از هفت نفر کمتر شود که در این صورت رئیس مجمع عمومی مکلف است ظرف مهلت بیست روز پس از اطلاع از شرایط، مجمع عمومی عادی را جهت تکمیل تعداد اعضای هیأت مدیره دعوت کند. در غیر این صورت حسابرس مستقل و بازرس قانونی موظف است برای تشکیل مجمع عمومی عادی جهت تکمیل تعداد اعضای هیأت مدیره مطابق ذیل تبصره ماده (22) این اساسنامه اقدام نماید.

وظایف و اختیارات هیأت مدیره شرکت به شرح زیر است: 1ـ اجرای مصوبات مجمع عمومی 2ـ تدوین خط مشی، راهبردها، سیاست ها و برنامه های کلان شرکت جهت تصویب مجمع عمومی 3ـ تصویب برنامه های عملیاتی شرکت 4ـ تأیید بودجه تفصیلی شرکت و ارقام منابع و مصارف آن و پیشنهاد آن به مجمع عمومی برای تصویب و طی مراحل قانونی و اخذ مجوزهای لازم 5ـ تصویب اهداف، تعیین خط مشی اجرائی و تصویب بودجه برای طرحها و پروژه ها، با رعایت برنامه های مصوب مجمع عمومی 6ـ بررسی و صدور مجوز عقد قراردادهای شرکت و رفع اختلافات مربوط به قراردادها با رعایت قوانین و مقررات مربوط

در صورت تخلف هیأت مدیره از انجام وظایف قانونی که به موجب این اساسنامه عهده دار آن شده است، مجمع عمومی می تواند با تشکیل جلسه مطابق مقررات این اساسنامه، و استماع توضیحات اعضای هیأت مدیره، نسبت به عزل یا ادامه خدمت هر یک از آنها یا تمامی آنها، تصمیم مقتضی را اتخاذ نماید. فاصله دعوت از اعضای هیأت مدیره تا تشکیل جلسه مجمع عمومی موضوع این ماده نباید از ده روز کمتر باشد.

هیأت مدیره در اولین جلسه که با حضور تمام اعضای اصلی تشکیل می شود، با اکثریت آراء از بین اعضای اصلی هیأت مدیره یک رئیس و یک نائب رئیس برای همان دوره هیأت مدیره تعیین می کند. دعوت و اداره جلسات هیأت مدیره و ابلاغ مصوبات آن برای اجراء، از وظایف رئیس هیأت مدیره است. در غیاب رئیس هیأت مدیره، نائب رئیس وظایف او را برعهده می گیرد.

جلسات هیأت مدیره با حضور حداقل پنج نفر از اعضای اصلی رسمیت پیدا می کند و حضور رئیس یا نائب رئیس نیز برای رسمیت یافتن جلسات ضروری است. تصمیمات هیأت مدیره با اکثریت آراء حاضران در جلسه معتبر است و در صورت تساوی آراء، رأی رئیس جلسه قاطع است.

جلسات هیأت مدیره حداقل هر دوهفته یک بار برگزار می شود. چنانچه طی چهارهفته متوالی جلسه هیأت مدیره تشکیل نشود، رئیس هیأت مدیره مکلف است مراتب را با ذکر دلایل، حداکثر ظرف مدت یک هفته به اعضای مجمع عمومی شرکت گزارش نماید. رئیس مجمع مکلف است طبق ماده (34) این اساسنامه اقدام نماید.

رئیس هیأت مدیره حداقل پنج روز قبل از هر جلسه، دستور جلسه هیأت مدیره را همراه با دعوتنامه برای اعضای اصلی و علی البدل هیأت مدیره ارسال می کند. هر یک از اعضای هیأت مدیره می تواند موضوعاتی را برای درج در دستورجلسات هیأت مدیره به رئیس هیأت مدیره پیشنهاد دهد و رئیس هیأت مدیره مکلف است موضوعات مذکور را در دستورجلسات بگنجاند. موضوعات تخصصی که در جلسات هیأت مدیره مطرح می شود باید منضم به گزارش های کارشناسی در آن حوزه ها باشد.

مصوبات هیأت مدیره باید مکتوب باشد و به امضای اکثریت حاضران دارای حق رأی برسد و نسخه ای از آنها به همراه دستورجلسات و ضمائم آنها به طور منظم در دبیرخانه هیأت مدیره ثبت و نگهداری شود.

برای هریک از جلسات هیأت مدیره صورتجلسه ای تنظیم می شود و به امضای کلیه حاضران صاحب رأی در جلسه هیأت مدیره می رسد. نام اعضای حاضر و غایب و خلاصه ای از مذاکرات و همچنین تصمیمات در صورتجلسه با قید تاریخ مکتوب می شود. چنانچه هریک از اعضای هیأت مدیره با تمام یا بعضی از تصمیمات مندرج در صورتجلسه مخالف باشند، نظر آنان در صورتجلسه ذکر می شود.

هیأت مدیره باید حداقل هر یک سال یک بار خلاصه ای از صورت اموال، مطالبات و دیون شرکت را تنظیم و به حسابرس مستقل و بازرس قانونی شرکت ارائه کند.

هیأت مدیره باید هر سال یک دهم از سود خالص شرکت را به عنوان اندوخته قانونی ذخیره کند تا اندوخته قانونی به صددرصد (100%) سرمایه شرکت برسد. وقتی اندوخته قانونی شرکت به صددرصد (100%) سرمایه شرکت رسید، مجمع عمومی عادی شرکت می تواند پنجاه درصد (50%) اندوخته را صرف افزایش سرمایه کند که به عنوان افزایش سرمایه دولت در شرکت منظور می شود. در این صورت تا زمانی که اندوخته قانونی به صددرصد (100%) سرمایه بالغ گردد، کسر یک دهم مذکور ادامه می یابد.

ارزش خالص دارایی های (کل دارایی ها پس از کسر کل بدهیها) شرکت براساس صورتهای مالی نباید از نصف سرمایه ثبت شده شرکت کمتر شود، در این صورت هیأت مدیره باید به فوریت مراتب را به دبیرخانه و اعضای مجمع عمومی و حسابرس مستقل و بازرس قانونی اعلام کند. مجمع عمومی فوق العاده مکلف است در مورد کاهش سرمایه شرکت یا جبران زیانهای واردشده با رعایت قوانین و مقررات اتخاذ تصمیم نماید.

اعضای هیأت مدیره منفرداً و مشترکاً در مقابل شرکت و اشخاص ثالث نسبت به تخلف از مفاد این اساسنامه و مصوبات مجمع عمومی مسؤول می باشند.

اعضای هیأت مدیره پیش از انتصاب و پس از ترک مسؤولیت، باید اظهارنامه ای مبنی بر میزان دارایی شان ارائه کنند که در شرکت ثبت و ضبط می شود و نسخه ای از آن برای رئیس مجمع عمومی ارسال می گردد. اظهارنامه موضوع حکم این ماده به صورت خیلی محرمانه نگهداری خواهد شد.

اعضای هیأت مدیره، حسابرس مستقل و بازرس قانونی و کارمندان شرکت مشمول لایحه قانونی منع مداخله وزرا و نمایندگان مجلسین و کارمندان در معاملات دولتی و کشوری مصوب 22/10/1337 می باشند.

اعضای هیأت مدیره، مدیرعامل و مدیران ارشد شرکت در زمان مسؤولیت و نیز تا دوسال بعد از اتمام خدمت در شرکت، نمی توانند در رقابت با شرکت فعالیت نمایند. کارکنان شرکت نیز نمی توانند در زمان فعالیت خود در شرکت، در فعالیت تجاری مشابه فعالیت های شرکت یا در رقابت با فعالیت های شرکت مشارکت نمایند.

مجمع عمومی می تواند تخصیص مبلغ معینی را به عنوان پاداش سالانه هیأت مدیره و مدیرعامل به طور خاص تصویب کند. حداکثر مبلغ پاداش سالانه پرداختی به هریک از اعضای هیأت مدیره و مدیرعامل تحت هر عنوان نباید به ترتیب از دوبرابر و سه برابر مجموع حقوق و مزایای ثابت ماهانه وی در پایان سال مالی مورد رسیدگی، بیشتر باشد.

هیأت مدیره شرکت، نماینده صاحب سهام شرکت در مجامع عمومی شرکتهای فرعی تابعه و شرکتهای وابسته به شرکت م. ب. و اعمال کلیه حقوق شرکت در شرکتهای مذکور را بر عهده دارد. منظور از شرکتهای وابسته، شرکتهایی است که پنجاه درصد (50%) از سهام آنها یا کمتر متعلق به شرکت است.

اعضای هیأت مدیره شرکت از بین خود، یک نفر که واجد شرایط مقرر در بندهای (الف) و (ب) ماده (29) این اساسنامه باشد، را جهت احراز سمت مدیرعامل با حفظ عضویت در هیأت مدیره شرکت پیشنهاد می نمایند که با موافقت و حکم وزیر نفت برای مدت دوسال به این سمت منصوب می گردد. تصدی سمت مدیرعاملی دیگر شرکتها توسط مدیرعامل مجاز نمی باشد.

عزل و پذیرش استعفای مدیر عامل پس از تصویب و قبول هیأت مدیره منوط به موافقت وزیر است.

مدیر عامل بالاترین مقام اجرائی شرکت است و در مقابل اشخاص ثالث نماینده قانونی شرکت محسوب می شود. مدیرعامل بر کلیه تشکیلات شرکت ریاست دارد و مسؤول حسن جریان کلیه امور و حفظ حقوق و منافع و اموال شرکت است و برای اداره امور شرکت و اجرای مصوبات هیأت مدیره در چهارچوب این اساسنامه دارای همه گونه اختیارات ازجمله وظایف و اختیارات زیر م. ب.: 1ـ اجرای مصوبات هیأت مدیره 2ـ عقد و امضای قراردادهای شرکت 3ـ اجرای آیین نامه های اداری، استخدامی، مالی و معاملاتی شرکت 4ـ اقامه دعوی و دفاع از دعاوی اقامه شده علیه شرکت و نمایندگی تام الاختیار شرکت نزد مراجع قانونی، قضائی و اشخاص حقیقی و حقوقی اعم از داخلی و خارجی با حق توکیل ب. غ. 5 ـ تدوین برنامه های شرکت جهت بررسی و تصویب هیأت مدیره 6 ـ تنظیم گزارش ها و اطلاعات مورد نیاز و ارائه آنها به هیأت مدیره 7ـ تنظیم و تقدیم گزارش های عملکرد و صورتهای مالی شرکت و صورتهای مالی تلفیقی جهت بررسی و تأیید هیأت مدیره و ارائه به مجمع عمومی 8 ـ عزل، نصب، ارتقاء، اعطای پاداش و اضافه حقوق و مزایای کارکنان و اخذ تصمیم درباره کلیه امور استخدامی شرکت براساس آیین نامه های شرکت 9ـ اعمال نظارت های مالی و محاسباتی و حسابرسی نسبت به عملیات و معاملات و مخارج شرکت و بازرسی در کلیه امور شرکت و شرکتهای فرعی تابعه 10ـ تهیه طرح تشکیلات تفصیلی شرکت و ارائه آن به هیأت مدیره 11ـ تهیه طرح تشکیلات کلان شرکتهای فرعی تابعه شرکت و ارائه آن به هیأت مدیره جهت طرح در مجامع عمومی شرکتهای فرعی تابعه 12ـ تهیه و اجرای برنامه های آموزشی به منظور ارتقای مبانی فرهنگی، اعتقادی، علمی و تجربی کارکنان 13ـ تعیین وظایف و حدود اختیارات و مسؤولیت های واحدهای مختلف شرکت 14ـ نظارت و کنترل و پیگیری مدیریت سهام و سرمایه گذاری و مشارکت شرکت در شرکتهای فرعی تابعه و اجرای طرحهای سرمایه ای 15ـ تخصیص بهینه منابع در طرحها و عملیات اولویت دار مصوب هیأت مدیره در چهارچوب وظایف شرکت 16ـ فراهم سازی امکانات و زمینه اجرای مأموریت حسابرس مستقل و بازرس قانونی شرکت و پرداخت حق الزحمه آنها مطابق مصوبه مجمع عمومی 17ـ افتتاح حسابهای شرکت به صورت ریالی و ارزی در بانکهای داخلی و خارجی برای انجام وظایف شرکت 18 ـ تعیین صاحبان امضای مجاز و تعهدآور برای شرکت و تفویض بخشی از اختیارات خود به مدیران و رؤسای ادارات و قسمتهای مختلف شرکت به تشخیص و مسؤولیت خود. اشخاصی که اختیارات به آنها تفویض شده نیز مسؤول می باشند. 19ـ انجام مطالعه، اکتشاف، استخراج، توسعه، بهره برداری صیانت شده از منابع نفت و ذخیره سازی و تجارت آن در چهارچوب مصوبات هیأت مدیره و قراردادهای منعقده با وزارت نفت 20ـ اقدام برای ایجاد، توسعه، نگهداری، استفاده و حفاظت از تأسیسات نفت، خطوط لوله، مخابرات و تجهیزات مخابراتی متعلق به شرکت 21ـ ارتقای شاخصهای فعالیت شرکت با استانداردهای جهانی و بالاتر از آن 22ـ استفاده از شرکتهای دارای نشان دانش بنیان در طراحی و تولید تجهیزات مورد نیاز در داخل کشور و استفاده از تولیدات داخلی در فعالیت های شرکت 23ـ اجرای اصول ایمنی و پدافند غیرعامل و حفظ محیط زیست و سلامت در تمام حوزه های فعالیت شرکت و شرکتهای فرعی تابعه مطابق قوانین، مقررات و استانداردهای مربوطه

مدیرعامل در مورد اقدامات و تصمیمات خود در برابر هیأت مدیره مسؤول است.

هیأت مدیره مکلف است قبل از انقضای مدت تصدی مدیرعامل، در اولین جلسه خود با رعایت مفاد این اساسنامه نسبت به ابقای وی یا انتخاب مدیرعامل جدید اقدام کند. مدیرعامل در صورت انقضای مدت تصدی تا زمان انتخاب مدیرعامل جدید یا ابقای وی به وسیله هیأت مدیره، مسؤولیت های مدیرعامل شرکت مقرر در این اساسنامه را برعهده دارند.

حسابرس مستقل و بازرس قانونی که باید واجد ویژگی وثاقت و امانت باشد با رعایت قوانین و مقررات مربوط از طرف مجمع عمومی به مدت یک سال انتخاب می شود و انتخاب مجدد وی بلامانع است.

اشخاص زیر نمی توانند به عنوان حسابرس مستقل و بازرس قانونی یا نماینده وی انتخاب شوند: 1ـ اعضای هیأت مدیره، مدیرعامل، معاونان مدیرعامل و کارکنان شرکت و شرکتهای فرعی تابعه 2ـ اشخاص دارای قرابت نسبی و سببی تا درجه دوم از طبقات سه گانه با اعضای هیأت مدیره و مدیرعامل 3ـ اشخاص دارای محکومیت کیفری به جرائم اقتصادی موضوع ماده (36) قانون مجازات اسلامی یا تبصره آن

وظایف حسابرس مستقل و بازرس قانونی به قرار زیر است: 1ـ بررسی و ارزیابی گزارش سالانه هیأت مدیره و ارائه آن به مجمع عمومی 2ـ تطبیق عملیات اجرائی و مالی شرکت با برنامه و بودجه مصوب 3ـ تطبیق عملیات اجرائی و مالی شرکت با قوانین و مقررات حاکم بر شرکت 4ـ رسیدگی به صورتهای مالی و حساب سود و زیان شرکت و تأیید مطابقت آن با دفاتر شرکت و اصول و استانداردهای حسابداری و تهیه گزارش برای ارائه به مجمع عمومی 5 ـ ارائه گزارشِ تخلفات و تقصیرات ارتکاب یافته در شرکت که در جریان بازرسی مشاهده می شود به مجمع عمومی شرکت 6 ـ انجام بازرسی و حسابرسی های خاص بنا به درخواست مجمع عمومی شرکت 7ـ رسیدگی به پیشنهاد افزایش یا کاهش سرمایه شرکت و ارائه گزارش آن به مجمع عمومی فوق العاده 8 ـ تهیه و ارائه گزارش جامع در مورد عملکرد شرکت و حسابرسی عملکرد آن به مجمع عمومی عادی سالانه

گزارش حسابرس مستقل و بازرس قانونی درباره عملکرد شرکت باید حداقل مشتمل بر اظهارنظر درباره موارد زیر باشد: 1ـ صحت صورتهای مالی و حساب سود و زیان و اطلاعات ارائه شده به وسیله مدیرعامل و هیأت مدیره 2 انطباق صورتهای مذکور با استانداردهای حسابداری 3ـ انطباق اقدامات هیأت مدیره و مدیرعامل در خصوص عملیات اجرائی و مالی شرکت با برنامه و بودجه، مصوبات مجمع عمومی، قوانین و مقررات حاکم بر شرکت و مفاد این اساسنامه

اگر حسابرس مستقل و بازرس قانونی ضمن انجام مأموریت خود، از وقوع جرمی در شرکت مطلع شود، باید مراتب را به همراه مدارک و مستندات لازم به مرجع قضائی صلاحیتدار اعلام و ماوقع را به صورت مکتوب به اعضای مجمع عمومی گزارش کند.

حسابرس مستقل و بازرس قانونی، در اجرای وظایف خود، حق مطالبه، مراجعه و رسیدگی به کلیه دفاتر، پرونده ها، قراردادها، اسناد، مدارک و اطلاعات مربوط به شرکت را دارد و شرکت مکلف است موارد مذکور را در اختیار وی قرار دهد. انجام وظایف حسابرس مستقل و بازرس قانونی نباید منجر به مداخله در امر اداره شرکت شود.

حسابرس مستقل و بازرس قانونی در صورت انقضای مدت تصدی تا تشکیل اولین مجمع عمومی عادی مسؤولیت های مقرر در این اساسنامه را برعهده دارد.

حسابرس مستقل و بازرس قانونی شرکت حق اشتغال در داخل شرکت و شرکتهای فرعی تابعه را ندارد.

حسابرس مستقل و بازرس قانونی در مورد تخلفاتی که در انجام وظایف خود، مطابق این اساسنامه و قوانین و مقررات مربوط، مرتکب شود ازجمله درباره تصدیق خلاف واقع موارد مذکور در ماده (57) این اساسنامه، طبق قواعد عمومی مسؤولیت مدنی در مقابل شرکت و اشخاص ثالث برای جبران خسارت واردشده مسؤولیت دارد.

سال مالی شرکت از اول فروردین ماه هر سال شروع می شود و در پایان اسفندماه همان سال خاتمه می یابد.

شرکت مکلف است دفاتر خود را براساس مقررات قانون تجارت و آیین نامه های اجرائی مصوب مجمع عمومی به صورت کاغذی و الکترونیک با رعایت اصول حفاظت و امنیت اطلاعات تنظیم و نگهداری کند.

شرکت مکلف است صورتهای مالی اصلی و تلفیقی هر سال خود را مطابق استانداردهای حسابداری تنظیم کند.

در تنظیم صورتهای مالی هر سال باید همان رویه های حسابداری که در سال مالی قبل به کار رفته است رعایت شود. درصورت تغییر در رویه های حسابداری، صورتهای مالی باید به هر دو رویه تهیه و ارائه گردد تا مجمع عمومی با ملاحظه آنها و ب. ت. ب. گزارش هیأت مدیره، مدیرعامل و حسابرس مستقل و بازرس قانونی در مورد صورتهای مذکور تصمیم بگیرد.

میزان استهلاک نسبت به انواع دار ا یی های شرکت طبق معیارهای متداول در صنعت نفت به پیشنهاد هیأت مدیره تعیین و پس از تصویب وزارت امور اقتصادی و دارائی ملاک محاسبه و اعمال حساب است. دیونی که شرکت بابت شرکتهای فرعی تابعه تضمین کرده است باید با قید مبلغ در صورتهای مالی درج شود.

سود و زیان حاصل از تسعیر دارایی ها و بدهیهای ارزی شرکت، درآمد یا هزینه تلقی نمی گردد. مابه التفاوت حاصل از تسعیر دارایی ها و بدهیهای مذکور باید در حساب ذخیره تسعیر دارایی ها و بدهیهای ارزی، منظور شود. در صورتی که در پایان سال مالی مانده حساب ذخیره مزبور بدهکار باشد این مبلغ به حساب سود و زیان همان سال منظور می شود و چنانچه مانده حساب ذخیره تسعیر دارایی ها و بدهیهای ارزی در پایان سال مالی از مبلغ سرمایه ثبت شده شرکت تجاوز نماید، مبلغ مازاد به عنوان افزایش سرمایه دولت در شرکت منظور می شود.

کلیه درآمدهای حاصل از فروش نفت خام، گاز طبیعی و میعانات گازی شرکت و شرکتهای فرعی تابعه، براساس احکام مواد (12)، (13) و (14) قانون نفت و اصلاحات بعدی آن، در دفاتر شرکت ثبت می شود.

کلیه درآمدهای حاصل از فروش مایعات گازی، نفتا، گوگرد و سایر مشتقات نفتی و سایر درآمدهای شرکت ازجمله درآمدهای حاصل از حمل و نقل هر نوع مواد نفتی در داخل و خارج از کشور، سرمایه گذاری های مستقل و مشترک و درآمد و سود حاصل از آنها، انتقال (ترانزیت)، مبادله و معاوضه (سوآپ) نفت خام و فرآورده ها، سود سهام شرکتهای فرعی تابعه، سود سپرده ارزی، اجاره و فروش اموال، درآمد شرکت محسوب و در دفاتر شرکت ثبت و وجوه حاصله به حسابهای بانکی شرکت، که به تأیید خزانه داری کل کشور رسیده است، واریز می شود.

سود خالص شرکت عبارت است از سهم شرکت از درآمدهای موضوع مواد (70) و (71) این اساسنامه پس از کسر کلیه هزینه ها، استهلاک ها و مالیات های قانونی

سود قابل تقسیم عبارت از سود خالص شرکت به علاوه سودهای قابل تقسیم سالهای قبل که تقسیم نشده است، پس از کسر زیانهای سالهای مالی قبل و اندوخته قانونی مذکور در ماده (42) این اساسنامه م. ب..

پس از تصویب صورتهای مالی در مجمع عمومی و احراز سود قابل تقسیم، میزانی از آن، که باید طبق قوانین مربوط به دولت پرداخت شود تعیین و به خزانه داری کل کشور واریز می گردد و مابقی به عنوان افزایش سرمایه دولت در شرکت منظور می شود.

شرکت می تواند برای سرمایه گذاری و تأمین منابع مالی طرحهای عملیات بالادستی نفت که به تأیید وزیر نفت رسیده است، از روشها و ابزارهای مالی و سرمایه ای متعارف در صنعت نفت و گاز استفاده و ایجاد تعهد نموده و ضمن وثیقه گذاری محصولات تولیدی، حداکثر تا سقف سهم درآمدی شرکت از محل تولید و یا عواید حاصله نسبت به بازپرداخت تسهیلات سرمایه گذاری و هزینه های مالی مرتبط اقدام نماید.

حق برداشت از حسابهای شرکت با امضای مدیرعامل و مدیر امور مالی شرکت م. ب. که حسب ضرورت می توانند حق امضای خود را بنا به تشخیص به کارکنان ذی صلاح در شرکت تفویض نمایند در این صورت مقام تفویض کننده و تفویض شونده مستقلاً مسؤول می باشند.

به منظور اعمال نظارت مستمر بر حسن جریان امور عملیاتی، مالی، معاملاتی و قراردادهای شرکت و شرکتهای فرعی تابعه و ارتقای شاخصهای مدیریتی، بخش بازرسی و حسابرسی داخلی شرکت تشکیل می شود و مطابق مقرراتی که به تصویب هیأت مدیره می رسد انجام وظیفه نموده و مکلف است گزارش های لازم را به وزیر نفت، رئیس هیأت مدیره و مدیرعامل ارائه نماید.

اعضای هیأت مدیره، مدیرعامل، حسابرس مستقل و بازرس قانونی و کارکنان شرکت و شرکتهای طرف قرارداد حق ندارند اطلاعاتی را که برای شرکت جنبه محرمانه داشته باشد برخلاف قوانین و مقررات افشاء نمایند. در صورت بروز تخلف، حسب مورد وزیر نفت، هیأت مدیره و مدیرعامل متخلف را از سمت خود معلق نموده و جبران خسارات واردشده و مجازات متخلف را از مراجع ذی صلاح درخواست می کنند.

هیأت مدیره شرکت موظف است به منظور خودکفایی، رقابت پذیری جهت افزایش توان صادراتی و ارتقای توان مهندسی، علمی، پژوهشی، فناوری، خدماتی، تولید و توسعه صنعت نفت، کشور با هدف ایجاد شرکتهای ایرانی خصوصی، دولتی و تعاونی دارای نشان (برند)، بسته کمک و حمایت از شرکتهای داخلی، به ویژه شرکتهای دانش بنیان و تشکلهای صادراتی، مشتمل بر حمایت های فناوری، پژوهشی، تولیدی، حقوقی و بازرگانی را به منظور بهره برداری در داخل کشور و صادرات آنها در راستای تحقق اقتصاد مقاومتی ظرف مدت شش ماه از تاریخ لازم الاجراء شدن این اساسنامه تهیه کند و به تصویب اولین مجمع عمومی برساند و نسبت به انتشار عمومی آن اقدام نماید.

شرکت در تأمین رفاه، بهداشت و درمان، امور فرهنگی و دینی، آموزش و خدماتی، تفریحات سالم و ارتقای تخصص های شغلی کارکنان خود، حفاظت آنها در مقابل حوادث و کمک به تهیه مسکن آنان در حد متعارف و متناسب با سختی کار و شرایط اقلیمی محل خدمت کارکنان مطابق آیین نامه ای که براساس مصوبات مجمع، قوانین و مقررات مربوط به تصویب هیأت مدیره می رسد، اقدام می نماید.

رعایت مفاد مواد (29)، (30)، (37) تا (50)، (54)، (56) تا (63)، (67)، (68)، (78) و (80) این اساسنامه در تدوین اساسنامه شرکتهای فرعی تابعه شرکت نیز الزامی است.

مواعد مندرج در این اساسنامه تابع مقررات مندرج در مواد (443) تا (445) قانون آیین دادرسی مدنی مصوب 21/01/1379 است.

در مواردی که احکامی در این اساسنامه در خصوص شرکت مقرر نشده باشد، قانون تجارت با رعایت اصل چهارم (4) قانون اساسی معتبر خواهد بود.

آیین نامه های اجرائی پیش بینی شده در این اساسنامه حداکثر ظرف مدت شش ماه از تاریخ لازم الاجراء شدن آن، تدوین و به تصویب مراجع پیش بینی شده در این قانون می رسد. انرژی قانون اساسنامه شرکت ملی نفت ایران مصوب 1356.3.17 توضیحات قانون فوق مشتمل بر هشتاد و چهار ماده و سی و یک تبصره در جلسه مورخ 23/1/1395 کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی طبق فراز دوم اصل هشتاد و پنجم (85) قانون اساسی تصویب گردید و پس از موافقت مجلس با تصویب دائمی آناساسنامه، در تاریخ 22/2/1395 به تأیید شورای نگهبان رسید. رئیس مجلس شورای اسلامی ـ علی لاریجانی