قراردادهای ساخت، پیمانکاری، مهندسی و مدل‌های فیدیک
قرارداد اجرای یکپارچه پروژه
مدل مشارکتی نوین با عقد قرارداد واحد میان کارفرما، طراح و پیمانکار بر مبنای سود و زیان مشترک
⚠ در دستِ بهبودی
متنِ قرارداد
ماده ۱ – عنوان، مقدمه و مبانی
۱-۱- این قرارداد بر اساس اصل آزادی اراده‌ها و حاکمیت اراده طرفین و با استناد به ماده ۱۰ قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران و سایر قوانین لازم‌الاجرای مرتبط، منعقد گردیده و برای تمامی طرفین لازم‌الوفا است.
۱-۲- مقدمه و مبانی این قرارداد بر پایه ایجاد یکپارچگی کامل میان ارکان اصلی اجرای پروژه شامل کارفرما، طراح و پیمانکار بنا نهاده شده است تا از هرگونه روابط سنتی، مبتنی بر تخاصم و منازعات حقوقی مرسوم در صنعت ساخت جلوگیری به عمل آید.
۱-۳- هدف اصلی از انعقاد این قرارداد، دستیابی به اهداف مشترک پروژه از طریق اشتراک‌گذاری منافع و ریسک‌ها، شفافیت حداکثری و همکاری همه‌جانبه در راستای منافع عالیه پروژه می‌باشد.
۱-۴- طرفین با امضای این سند تصدیق می‌نمایند که مفاد این قرارداد با اراده آزاد، آگاهی کامل و بدون هیچ‌گونه اکراه یا اجباری تدوین و پذیرفته شده است.
۱-۵- هرگونه تفسیر مفاد این قرارداد باید در راستای تحقق اهداف مشترک مشارکت و تحکیم همکاری یکپارچه انجام شود و اصول حاکم بر این قرارداد بر تفسیر مضیق یا مبتنی بر منافع یک‌جانبه ترجیح دارد.
ماده ۲ – طرفین، نمایندگان، اقامتگاه قانونی و اسناد سمت
۲-۱- این قرارداد میان [نام کارفرما] به نمایندگی [نام نماینده] با شماره ملی [ ] به عنوان کارفرما از یک طرف، [نام طراح/مهندس مشاور] به نمایندگی [نام نماینده] با شماره ملی [ ] به عنوان طراح از طرف دیگر، و [نام پیمانکار] به نمایندگی [نام نماینده] با شماره ملی [ ] به عنوان پیمانکار از سوی دیگر منعقد می‌گردد.
۲-۲- اقامتگاه قانونی و نشانی مکاتبات کارفرما عبارت است از: [نشانی دقیق کارفرما] و تلفن: [شماره تماس].
۲-۳- اقامتگاه قانونی و نشانی مکاتبات طراح عبارت است از: [نشانی دقیق طراح] و تلفن: [شماره تماس].
۲-۴- اقامتگاه قانونی و نشانی مکاتبات پیمانکار عبارت است از: [نشانی دقیق پیمانکار] و تلفن: [شماره تماس].
۲-۵- تمامی طرفین ملزم هستند تغییرات احتمالی اقامتگاه قانونی خود را ظرف مدت حداکثری [ ] روز از طریق پست سفارشی یا اظهارنامه رسمی به اطلاع سایر طرفین برسانند؛ در غیر این صورت، کلیه ابلاغ‌ها به نشانی پیش‌گفته ابلاغ‌شده تلقی خواهد شد.
تبصره ۲-۱: اسناد مثبته سمت نمایندگان امضاکننده این قرارداد، شامل روزنامه رسمی، آگهی تاسیس، آخرین تغییرات و معرفی‌نامه‌های معتبر، پیوست این قرارداد بوده و جزو لاینفک آن محسوب می‌گردد.
ماده ۳ – تعاریف و تفسیر
۳-۱- پروژه: عبارت است از مجموعه عملیات طراحی، مهندسی، تدارکات، ساخت، اجرا و راه‌اندازی [نام و مشخصات کامل پروژه] که موضوع اصلی این قرارداد یکپارچه می‌باشد.
۳-۲- هسته IPD (Integrated Project Delivery Core Group): بالاترین مرجع تصمیم‌گیری و راهبری مشترک پروژه است که از نمایندگان تام‌الاختیار کارفرما، طراح و پیمانکار تشکیل می‌شود.
۳-۳- هزینه هدف (Target Cost): مبلغ پیش‌بینی‌شده و توافق‌شده نهایی برای اجرای کامل پروژه است که بر اساس بودجه مصوب و طراحی ارزش تعیین می‌گردد.
۳-۴- هزینه‌های مجاز (Allowable Costs): آن دسته از هزینه‌های واقعی، مستند و مستدلی است که توسط اعضا در چارچوب اجرای پروژه و مطابق با استانداردهای حسابداری باز متحمل شده و پرداخت آن‌ها مجاز شناخته می‌شود.
۳-۵- استخر جبران (Pain/Gain Share Pool): حساب مالی مشترک یا سازوکار محاسباتی است که برای تقسیم سود (صرفه‌جویی در هزینه‌ها نسبت به هزینه هدف) یا زیان (تجاوز هزینه‌ها از هزینه هدف) میان طرفین بر اساس فرمول توافق‌شده به کار می رود.
۳-۶- مدل دیجیتال (BIM): مدل اطلاعاتی سه‌بعدی و یکپارچه پروژه است که تمامی اطلاعات مهندسی، معماری، اجرایی و مالی در آن تجمیع و بارگذاری می‌گردد.
۳-۷- تغییر (Change): هرگونه اصلاح، اضافه‌کار، کاهش کار یا بازنگری در محدوده، مشخصات فنی یا زمان‌بندی پروژه است که خارج از برنامه مبنا تشخیص داده شود.
۳-۸- رویداد جبرانی (Compensatory Event): واقعه‌ای خارج از کنترل معقول اعضا است که موجب تاخیر یا هزینه اضافی شده و مستحق تعدیل هزینه هدف یا زمان‌بندی می‌باشد.
۳-۹- تقصیر عمدی (Willful Misconduct): هرگونه فعل یا ترک فعلی است که با علم به زیان‌آور بودن یا با بی‌مبالاتی شدید و عمدی از سوی هر یک از طرفین سر بزند.
تبصره ۳-۱: قاعده تفسیر این قرارداد همواره به نفع هدف مشترک مشارکت و پایداری پروژه بوده و هیچ‌یک از بندهای این سند نباید به زیان تنظیم‌کننده فرم یا به نفع یک طرف خاص تفسیر شود.
ماده ۴ – ماهیت قرارداد و رابطه طرفین
۴-۱- این قرارداد یک عقد بی‌نام چندجانبه منحصربه‌فرد است که بر اساس ماده ۱۰ قانون مدنی تنظیم شده و ماهیت آن مشارکت مدنی خاص در قالب اجرای یکپارچه پروژه (IPD) است.
۴-۲- انعقاد این قرارداد به هیچ وجه به معنای ایجاد یک شرکت تجاری مستقل، شخصیت حقوقی جدید یا مشارکت مدنی تجاری ناخواسته میان طرفین نبوده و مسئولیت مالی و حقوقی هر یک از اعضا در قبال اشخاص ثالث محدود به تعهدات اختصاصی آن‌ها در این قرارداد است.
۴-۳- استقلال کارگری و کارفرمایی هر یک از طرفین نسبت به کارکنان، کارگران و عوامل اجرایی خود کاملاً محفوظ بوده و هیچ‌گونه رابطه استخدامی یا کارگری میان کارکنان یک طرف با سایر طرفین ایجاد نمی‌شود.
۴-۴- هیچ‌یک از طرفین به موجب این قرارداد حق و اجازه صدور دستورات خارج از حدود اختیارات یا اعطای وکالت عام به طرف دیگر را ندارند و نمایندگان صرفاً در حدود اختیارات تصریح‌شده در این قرارداد مجاز به اقدام خواهند بود.
۴-۵- مسئولیت نظارت بر اجرای قوانین کار، تامین اجتماعی و ایمنی کارکنان هر بخش منحصراً بر عهده همان عضو است و سایر اعضا در این خصوص هیچ‌گونه مسئولیت تضامنی نخواهند داشت مگر آنکه صراحتاً در این قرارداد ذکر شده باشد.
ماده ۵ – موضوع، محدوده کار یکپارچه و استثناهای محدوده (Exclusions)
۵-۱- موضوع قرارداد عبارت است از ارائه خدمات یکپارچه شامل طراحی مهندسی، تامین مصالح و تجهیزات، انجام عملیات ساخت، نصب، تست، راه‌اندازی و تحویل پروژه [نام پروژه] بر اساس مدل مشارکتی و اسناد فنی پیوست.
۵-۲- محدوده کار یکپارچه شامل تمامی مراحل از صفر تا صد پروژه، از جمله مطالعات امکان‌سنجی تکمیلی، طراحی پایه و تفصیلی، تدارکات داخلی و خارجی، عملیات کارگاهی، مدیریت پروژه و دوره تضمین می‌باشد که باید بر اساس بالاترین استانداردهای حرفه‌ای انجام شود.
۵-۳- استثناهای محدوده کار (Exclusions) صرفاً مواردی است که به طور صریح در این قرارداد یا پیوست‌های آن به عنوان خارج از تعهدات طرفین ذکر شده باشد و هیچ‌گونه تعهد ضمنی خارج از محدوده توافق‌شده بر عهده اعضا نخواهد بود.
۵-۴- هرگونه درخواست برای توسعه، کاهش یا اصلاح محدوده کار باید به تایید هسته IPD رسیده و تشریفات مربوط به ثبت تغییرات طی گردد.
۵-۵- طراح، پیمانکار و کارفرما متعهد می‌شوند که محدوده وظایف خود را با همکاری متقابل و بدون هم‌پوشانی منفی یا خلأ اجرایی به سرانجام برسانند و در صورت بروز هرگونه ابهام در تعیین محدوده، نظر هسته IPD ملاک عمل خواهد بود.
توضیحِ فیلدها:
• متن: متنِ کاملِ همان مواد، هر ماده در خطِ جدا
ماده ۶ – اسناد قرارداد و سلسله‌مراتب حاکمیت اسناد
۱-۶- این قرارداد به عنوان یک سند یکپارچه شامل متن اصلی و کلیه پیوست‌های منضم به آن بوده که همگی جزء لایفکک قرارداد محسوب می‌شوند و باید به گونه‌ای تفسیر شوند که تکمیل‌کننده یکدیگر باشند.
۲-۶- سلسله‌مراتب اعتبار و حاکمیت اسناد تشکیل‌دهنده این قرارداد در صورت بروز هرگونه تعارض یا تناقض به ترتیب زیر خواهد بود: الف) متن اصلی این قرارداد، ب) منشور حکمرانی و توافق‌نامه هسته یکپارچه، ج) پیوست هزینه هدف و جدول تخصیص ریسک، د) مدل اطلاعاتی ساختمان (BIM) و مشخصات فنی تفصیلی، هـ) برنامه زمان‌بندی هدف و مایلستون‌های مصوب.
۳-۶- در صورت وجود هرگونه ابهام یا تناقض میان اسناد یاد شده، اعضای هسته مرکزی موظفند با رویکرد حفظ منافع مشترک پروژه و مفاد ماده ۱۰ نامطمئن نسبت به حل‌وفصل آن اقدام نمایند.
۴-۶- مدل دیجیتال پروژه (BIM) به عنوان منبع واحد حقیقت در اطلاعات هندسی و مهندسی شناخته شده و در صورت تعارض با نقشه‌های دوبعدی سنتی، اولویت با مدل دیجیتال معتبر و تأییدشده خواهد بود.
تبصره: هیچ‌یک از اسناد الحاقی یا مکاتبات بعدی نمی‌تواند مفاد این ماده و سلسله‌مراتب آن را تغییر دهد مگر با تنظیم الحاقیه کتبی و امضای تمامی اعضا.
ماده ۷ – اصول IPD و تعهد به حسن نیت، شفافیت مالی (open book)، همکاری و افشای به‌موقع ریسک
۱-۷- تمامی طرفین این قرارداد متعهد می‌شوند که در تمامی مراحل اجرای پروژه، بالاترین سطح حسن نیت، صداقت حرفه‌ای و رفتار منصفانه را نسبت به یکدیگر رعایت نموده و از هرگونه رفتار تخاصمی یا مناقشه‌آمیز پرهیز کنند.
۲-۷- شفافیت مالی بر مبنای سیستم حسابداری باز (Open Book) اعمال شده و تمامی اعضا دسترسی کامل، آنی و بدون قیدوشرط به دفاتر مالی، فاکتورها، اسناد مثبته و هزینه‌های انجام‌شده مرتبط با پروژه خواهند داشت.
۳-۷- طرفین مکلفند به محض شناسایی هرگونه ریسک، خطر بالقوه، تاخیر احتمالی یا افزایش هزینه، مراتب را فوراً و به صورت کتبی به اطلاع سایر اعضای هسته مرکزی برسانند تا اقدامات پیشگیرانه مشترک اتخاذ گردد.
۴-۷- فرهنگ همکاری و تصمیم‌گیری مبتنی بر اتفاق آرا یا حداکثر آرای مشخص‌شده در منشور حکمرانی، مبنای حل مسائل پروژه بوده و هیچ‌یک حق ندارد منافع فردی خود را بر منافع کلان پروژه ترجیح دهد.
تبصره: عدم افشای به‌موقع ریسک‌های شناخته‌شده توسط هر یک از طرفین، می‌تواند موجب سلب حق مطالبه هزینه‌های ناشی از آن رویداد از استخر مشترک گردد.
ماده ۸ – مجوزها، صلاحیت‌های حرفه‌ای و رعایت مقررات ملی ساختمان و نظام مهندسی
۱-۸- طراح و پیمانکار و سایر اعضا موظفند کلیه پروانه‌ها، مجوزهای قانونی، گواهینامه‌های صلاحیت حرفه‌ای و رتبه‌بندی‌های لازم از مراجع ذی‌صلاح را در طول مدت قرارداد اخذ نموده و اعتبار آن‌ها را حفظ نمایند.
۲-۸- تمامی عملیات مهندسی، طراحی و اجرایی باید دقیقاً منطبق با مقررات ملی ساختمان، استانداردهای سازمان نظام مهندسی و سایر قوانین و ضوابط جاری کشور جمهوری اسلامی ایران انجام پذیرد.
۳-۸- مسئولیت هرگونه تخلف از مقررات یاد شده، جرایم احتمالی صادره از سوی مراجع ناظر و توقفات ناشی از فقدان صلاحیت‌های قانونی، متوجه همان عضوی است که وظیفه قانونی مزبور بر عهده او بوده است.
۴-۸- کارفرما نیز متعهد می‌شود در حدود اختیارات قانونی خود، همکاری لازم را جهت تسهیل در اخذ مجوزهای اداری و قانونی پروژه به عمل آورد.
تبصره: هزینه‌های اخذ پروانه‌های اصلی ساختمانی بر اساس توافق پیوست هزینه هدف تأمین می‌گردد، اما جرایم ناشی از تخلفات حرفه‌ای کاملاً شخصی است.
ماده ۹ – حکمرانی: Core Group، اختیارات، حدنصاب، حق وتوی ایمنی/قانونی، مدیر یکپارچه، افراد کلیدی
۱-۹- هسته مرکزی پروژه (Core Group) متشکل از نمایندگان تام‌الاختیار کارفرما، طراح و پیمانکار تشکیل شده و بالاترین مرجع تصمیم‌گیری، راهبری و حل مسئله در پروژه خواهد نامطمئن بود.
۲-۹- جلسات هسته مرکزی با حضور تمامی نمایندگان رسمیت یافته و تصمیمات با حدنصاب تعیین‌شده در منشور حکمرانی اتخاذ می‌گردد، مشروط بر اینکه هیچ تصمیمی به ضرر ایمنی کارگاه یا قوانین آمره کشور نباشد.
۳-۹- هر یک از اعضای هسته مرکزی دارای حق وتوی مطلق در خصوص مسائل مربوط به ایمنی کارگاه، حفاظت از محیط زیست و نقض قوانین جاری کشور می‌باشند که غیرقابل عدول است.
۴-۹- مدیر یکپارچه (Integrated Project Manager) با تایید اعضای هسته مرکزی انتخاب شده و مسئولیت هماهنگی روزمره عملیات، مدیریت اجرایی و پیاده‌سازی مدل IPD را بر عهده دارد.
۵-۹- اشخاص کلیدی معرفی‌شده در پیوست‌های قرارداد نباید بدون موافقت قبلی هسته مرکزی تغییر یابند و جایگزینی آن‌ها باید با افرادی دارای صلاحیت مساوی یا بالاتر انجام گیرد.
تبصره: صورتجلسات و مصوبات هسته مرکزی برای تمامی ارکان پروژه لازم‌الاجراست و در حکم الحاقیه فنی و اجرایی قرارداد محسوب می‌شود.
ماده ۱۰ – برنامه زمان‌بندی هدف، مایلستون‌ها، سیستم کنترل پیشرفت
۱-۱۰- برنامه زمان‌بندی هدف پروژه بر اساس روش‌های نوین مدیریت پروژه و با مشارکت توأمان کارفرما، طراح و پیمانکار تدوین شده و به عنوان مبنای ارزیابی پیشرفت کار شناخته می‌شود.
۲-۱۰- مایلستون‌های کلیدی پروژه شامل مراحل پایان طراحی هدف‌ارزش، اخذ پروانه‌ها، اتمام فونداسیون، راه‌اندازی و تحویل نهایی در برنامه زمان‌بندی به صراحت مشخص شده‌اند.
۳-۱۰- سیستم کنترل پیشرفت پروژه به صورت Real-time و مبتنی بر مدل دیجیتال (BIM) و شاخص‌های ارزش کسب‌شده (Earned Value) توسط مدیر یکپارچه پایش و گزارش می‌گردد.
۴-۱۰- هرگونه انحراف از برنامه زمان‌بندی هدف باید بلافاصله در هسته مرکزی مطرح شده و برنامه اصلاحی مشترک برای جبران تأخیر بدون تحمیل هزینه اضافی به پروژه تدوین گردد.
تبصره: به‌روزرسانی برنامه زمان‌بندی تنها در چارچوب رویدادهای جبرانی مصوب هسته مرکزی مجاز می‌باشد و تأخیرات ناشی از تقصیر اعضا مشمول مکانیزم‌های تنبیهی قرارداد خواهد بود.
توضیحِ فیلدها:
• متن: متنِ کاملِ همان مواد، هر ماده در خطِ جدا
ماده ۱۱ – طراحی هدف‌ارزش (Target Value Design)
۱-۱ طرفین متعهد می‌شوند فرآیند طراحی پروژه را بر مبنای الگوی طراحی هدف‌ارزش (TVD) و با هدف همسوسازی هزینه‌ها با ارزش‌آفرینی برای کارفرما به انجام رسانند. طراح و سایر اعضای هسته مکلفند از ابتدا محدوده هزینه‌های مجاز و هزینه‌های هدف تعیین‌شده را مبنای خلق آثار مهندسی قرار داده و از هرگونه طراحی مازاد بر نیاز پرهیز کنند.
۱-۲ هماهنگی میان تمامی رشته‌های مهندسی از جمله معماری، سازه، تأسیسات مکانیکی و برقی باید به‌صورت همزمان و از طریق مدل دیجیتال واحد (BIM) انجام گیرد تا از تداخلات اجرایی جلوگیری شود. مسئولیت ناشی از خطای طراحی در این مدل مشارکتی بر اساس میزان مشارکت در ریسک و پاداش مدیریت می‌شود، مگر آنکه خطای مذکور ناشی از تقصیر عمدی یا سهل‌انگاری مفرط یکی از اعضا باشد.
۱-۳ هرگونه تغییر در نقشه‌ها و اسناد طراحی که بر هزینه هدف یا برنامه زمانی تأثیر بگذارد، نیازمند طرح در هسته یکپارچه و تصویب قبلی است. تأییدهای کارفرما در خصوص مراحل طراحی نباید به‌گونه‌ای نامعقول به تأخیر افتد تا چرخه‌های بهینه‌سازی طراحی متوقف نشود.
۱-۴ اعضا توافق می‌کنند که جلسات مهندسی ارزش را به‌طور مستمر در طول فاز طراحی برگزار نمایند تا راهکارهای کاهش هزینه‌ها بدون افت کیفیت شناسایی شوند. هزینه‌های مرتبط با بازنگری طراحی ناشی از خطاهای حرفه‌ای طراح، جزء هزینه‌های مجاز پروژه محسوب نخواهد شد. طراح مکلف است بیمه مسئولیت حرفه‌ای متناسب با موضوع قرارداد را تهیه و به کارفرما ارائه نماید. عدم رعایت استانداردهای فنی مصوب می‌تواند موجبات مسئولیت قانونی عضو متخلف را فراهم سازد.
ماده ۱۲ – تدارکات، پیمانکاران جزء و تأمین‌کنندگان
۱۲-۱ تمامی تدارکات، خرید تجهیزات و انعقاد قرارداد با پیمانکاران جزء و تأمین‌کنندگان باید با رعایت اصل شفافیت، مناقصه محدود یا رقابت آزاد میان گزینه‌های واجد شرایط انجام پذیرد. پیمانکار و سایر اعضای مسئول تدارکات مکلفند اصول حاکم بر قراردادهای یکپارچه (IPD) را به‌طور کامل در اسناد پایین‌دست درج و اشخاص ثالث را به رعایت آن ملزم نمایند.
۱۲-۲ مسئولیت انتخاب، ارزیابی و نظارت بر عملکرد پیمانکاران جزء و تأمین‌کنندگان بر عهده آن عضوی است که حوزه تدارکات مذکور را راهبری می‌کند. با این حال، کلیه قراردادهای پایین‌دست باید پیش از امضا به تأیید هسته یکپارچه برسد تا از انطباق آن‌ها با اهداف کلی پروژه اطمینان حاصل شود.
۱۲-۳ تخلف پیمانکاران جزء از تعهداتشان رافع مسئولیت تیمی اعضای اصلی در قبال پیشبرد پروژه نخواهد بود و عضو مربوطه مکلف به جبران خسارت‌های وارده از محل منابع خود یا استخر مشترک بر اساس مدل توافق‌شده است. تامین‌کنندگان مکلفند مصالح و تجهیزات استاندارد و مطابق با مشخصات فنی پیوست را تدارک ببینند. وارد کردن مصالح غیراستاندارد به کارگاه ممنوع بوده و مسئولیت حقوقی و کیفری ناشی از آن متوجه تامین‌کننده و عضو طرف قرارداد خواهد بود.
ماده ۱۳ – اجرا، ایمنی کارگاه، کارگاه و تجهیزات، مسئولیت HSE
۱۳-۱ عملیات اجرایی پروژه باید با رعایت دقیق قوانین کار، مقررات ملی ساختمان و اصول ایمنی و بهداشت کار (HSE) در کارگاه انجام گیرد. کارگاه و تجهیزات مستقر در آن تحت نظارت مستقیم مسئول ایمنی منصوب‌شده توسط هسته یکپارچه اداره می‌شوند و تمامی اعضا ملزم به پیروی از دستورالعمل‌های ایمنی هستند.
۱۳-۲ مسئولیت‌های قانونی کارفرما و پیمانکار بر اساس قوانین آمره از جمله قانون کار جمهوری اسلامی ایران و تامین اجتماعی غیرقابل سلب است و انعقاد این قرارداد رافع تکالیف قانونی آن‌ها در قبال کارگران و بازرسان کار نخواهد بود. در صورت بروز هرگونه حادثه ناشی از عدم رعایت ایمنی، مسئولیت حقوقی و کیفری بر عهده شخص مقصر است.
۱۳-۳ تجهیز کارگاه، نگهداری از ماشین‌آلات و تأمین تجهیزات حفاظتی فردی و گروهی باید بر اساس جدول زمان‌بندی و بودجه مصوب انجام شود. هزینه ایمنی به عنوان هزینه‌های مجاز پروژه شناسایی شده و هیچ‌یک از اعضا حق ندارند با هدف کاهش هزینه‌ها، استانداردهای ایمنی را تقلیل دهند. توقف کار در اثر مخاطرات ایمنی به عنوان رویداد جبرانی قابل بررسی در هسته یکپارچه خواهد بود.
ماده ۱۴ – هزینه هدف: نحوه تثبیت، به‌روزرسانی مجاز، سقف، ذخایر
۱۴-۱ هزینه هدف پروژه پس از نهایی شدن طراحی هدف‌ارزش و توافق اعضای هسته بر روی رقم نهایی، طی الحاقیه ای تثبیت می‌گردد. این مبلغ شامل تمامی هزینه‌های مستقیم و غیرمستقیم اجرای پروژه تا تحویل قطعی است.
۱۴-۲ به‌روزرسانی هزینه هدف صرفاً در مواردی مجاز است که تغییرات محدوده کار به درخواست کتبی کارفرما یا وقوع رویدادهای جبرانی خارج از کنترل اعضا رخ دهد. نوسانات عادی بازار و تورم عمومی تا سقف پیش‌بینی‌شده در فرمول تعدیل، مشمول به‌روزرسانی هزینه هدف نخواهد بود.
۱۴-۳ سقف هزینه‌ها برای هر بخش از پروژه تعیین می‌شود و عبور از آن بدون مصوبه قبلی هسته یکپارچه ممنوع است. بخشی از هزینه هدف به عنوان ذخایر مخاطرات (Contingency Reserves) برای پوشش ریسک‌های پیش‌بینی‌نشده در نظر گرفته می‌شود که نحوه مصرف آن تابع آیین‌نامه داخلی هسته است.
ماده ۱۵ – هزینه‌های مجاز و غیرمجاز، حسابداری باز، حق حسابرسی کارفرما، اسناد مثبته
۱۵-۱ هزینه‌های مجاز شامل کلیه مخارج مستقیم و معقولی است که اعضا برای اجرای بهینه پروژه متحمل می‌شوند، از جمله دستمزدها، بهای مصالح، هزینه‌های تجهیز کارگاه و بیمه‌ها که به طور مستقیم در حساب‌های پروژه ثبت می‌گردند. هزینه‌های غیرمجاز شامل جریمه‌های قانونی، هزینه‌های دادرسی ناشی از تقصیر اعضا، هزینه‌های بازاریابی عمومی و مخارج خارج از محدوده مصوب است که به هیچ عنوان از حساب پروژه قابل پرداخت نیست.
۱۵-۲ نظام مالی پروژه بر مبنای حسابداری باز (Open Book Accounting) استوار است و تمامی اعضا مکلفند دفاتر، اسناد مالی، فاکتورها و مدارک مثبته خود را به طور آنی و شفاف در دسترس سایر اعضا و حسابرسان منتخب کارفرما قرار دهند. حق حسابرسی برای کارفرما و نمایندگان قانونی وی در هر زمان محفوظ است.
۱۵-۳ ارائه اسناد مثبته، رسیدهای بانکی و فاکتورهای رسمی معتبر برای هرگونه برداشت یا درخواست وجه از حساب مشترک الزامی است. در صورت کشف هرگونه مغایرت، فاکتورهای صوری یا هزینه‌کرد خارج از ضوابط، عضو متخلف مکلف به استرداد وجه به انضمام خسارت قانونی خواهد بود. تکرار این تخلفات می‌تواند به عنوان مبنای فسخ قرارداد و اخراج عضو تلقی گردد.
ماده ۱۶ – حق‌الزحمه/سود هر عضو، استخر مشترک، فرمول pain/gain، زمان توزیع، رفتار overrun شدید
۱-۱۶. سود پرداختی به اعضای هسته IPD و طراحان و پیمانکاران اصلی تابع عملکرد کل پروژه بوده و مبتنی بر مکانیزم «استخر جبران خدمات مشترک» تعیین و تسویه می‌گردد. سود پایه اعضا در یک حساب مشترک سپرده شده و بر اساس تفاوت میان «هزینه واقعی قطعی» و «هزینه هدف مصوب» ارزیابی می‌گردد. در صورتی که هزینه واقعی کمتر از هزینه هدف باشد (وفر/Gain)، مابه‌التفاوت بر اساس درصدهای مندرج در پیوست مالی میان کارفرما و اعضا تقسیم می‌شود.
۲-۱۶. در صورت بروز افزایش هزینه (Overrun/Pain)، جبران هزینه‌های اضافی در وهله اول از محل استخر سود مشترک صورت می‌گیرد و اعضا متضامناً تا سقف سود پیش‌بینی‌شده در استخر، مسئول جبران آن هستند.
۳-۱۶. توزیع سود یا اعمال سهم از ضرر در پایان مایلستون‌های اصلی پروژه به صورت موقت و تسویه نهایی آن پس از تحویل قطعی پروژه و مشخص شدن دقیق هزینه‌های واقعی انجام می‌پذیرد.
تبصره: در صورت بروز Overrun شدید که باعث اتمام کامل منابع موجود در استخر سود مشترک گردد، هزینه‌های اضافی مازاد بر استخر صرفاً تا سقف «هزینه‌های مجاز مستند» توسط کارفرما پرداخت شده و هیچ‌گونه سودی به اعضا تعلق نخواهد گرفت و اعضا موظف به ادامه کار تا تکمیل پروژه می‌باشند.
ماده ۱۷ – نحوه پرداخت، پیش‌پرداخت، صورت‌وضعیت، مهلت‌ها، کسور قانونی، آزادسازی تضمین
۱-۱۷. کارفرما متعهد است مبلغ [ ] ریال را به عنوان پیش‌پرداخت در قبال اخذ ضمانتنامه معتبر بانکی ظرف مدت [ ] روز کاری از تاریخ نفوذ قرارداد به حساب مشترک پروژه واریز نماید.
۲-۱۷. صورت‌وضعیت هزینه‌های مجاز به صورت ماهانه توسط پیمانکار و طراح تنظیم و پس از بررسی و تأیید مدیر یکپارچه پروژه، ظرف مدت [ ] روز کاری توسط کارفرما پرداخت می‌گردد.
۳-۱۷. از هر پرداخت به اعضا، کسورات قانونی شامل مالیات تکلیفی و حق بیمه تأمین اجتماعی بر اساس ماده ۳۸ قانون تأمین اجتماعی و سایر مقررات آمره کسر و به مراجع ذی‌ربط پرداخت می‌شود.
۴-۱۷. آزادسازی ضمانت‌نامه‌ها و تضامین انجام تعهدات و پیش‌پرداخت، به تناسب پیشرفت کار و پس از صدور گواهی تحویل موقت و ارائه مفاصاحساب‌های قانونی (از جمله سازمان تأمین اجتماعی) صورت می‌پذیرد.
تبصره: کلیه پرداخت‌ها بر اساس سیستم «حسابداری باز» انجام گرفته و کارفرما حق دارد اصل اسناد مثبته هزینه‌ها را قبل از هرگونه واریزی بازرسی نماید.
ماده ۱۸ – تغییرات (Change) در مدل IPD
۱-۱۸. تغییر در سقف «هزینه هدف» و برنامه زمان‌بندی صرفاً در صورت ابلاغ رسمی تغییر محدوده کار (Scope) از سوی کارفرما، بروز فورس‌ماژور، یا تغییرات اساسی در قوانین و مقررات حاکم صورت می‌گیرد.
۲-۱۸. هرگونه انحراف از هزینه، اصلاح ناشی از خطاهای طراحی معمولی یا اصلاح دوباره‌کاری‌های اجرایی، تغییر در هزینه هدف ایجاد نکرده و صرفاً از محل «استخر سود مشترک» (موضوع ماده ۱۶) جذب و محاسبه خواهد شد.
۳-۱۸. پیشنهادات تغییر باید ابتدا به تأیید هسته مرکزی (Core Group) برسد و در صورت تأیید تأثیر آن بر هزینه هدف و زمان‌بندی، اصلاحیه قرارداد به امضای طرفین خواهد رسید.
تبصره: هیچ‌یک از اعضا حق ندارند به استناد درخواست تغییر یا بروز اختلاف در تصویب آن، عملیات اجرایی پروژه را معطل یا متوقف نمایند.
ماده ۱۹ – کیفیت، بازرسی، آزمایش، عدم انطباق و اصلاح
۱-۱۹. تمامی خدمات طراحی، تدارکات و عملیات اجرایی باید مطابق با استانداردها، مقررات ملی ساختمان و مشخصات فنی منضم به قرارداد انجام گیرد.
۲-۱۹. مدیر یکپارچه پروژه و نمایندگان کارفرما در هر زمان حق دسترسی به کارگاه، مدارک و انجام بازرسی‌ها و آزمایش‌های کیفی را دارند.
۳-۱۹. در صورت مشاهده هرگونه عدم انطباق فنی یا کیفی، عضوی که مسئولیت مستقیم آن بخش را بر عهده داشته موظف است بلافاصله و با هزینه شخصی (بدون احتساب در هزینه‌های مجاز پروژه) نسبت به رفع نقص و اصلاح اقدام نماید.
تبصره: خسارات ناشی از تقصیر عمدی یا قصور فاحش در رعایت استانداردهای کیفی، از شمول جبران از محل استخر سود خارج بوده و مستقیماً متوجه عضو مقصر خواهد بود.
ماده ۲۰ – تحویل دیجیتال، BIM، مالکیت فکری نقشه‌ها و مدل، مجوز بهرهبرداری کارفرما
۱-۲۰. اعضای طراح و پیمانکار متعهدند مدل یکپارچه اطلاعات ساختمان (BIM) را در سطوح جزئیات (LOD) توافق‌شده و به صورت «مدل ساخت‌یافته دیجیتال» (As-Built Digital Model) در پایان پروژه به کارفرما تحویل نمایند.
۲-۲۰. مالکیت مادی و معنوی کلیه اسناد، نقشه‌ها، مدل‌های دیجیتال و حقوق مالکیت فکری ناشی از اجرای پروژه متعلق به کارفرما بوده و اعضا صرفاً دارای مجوز غیرانحصاری برای استفاده از آن‌ها در جهت تکمیل همین پروژه می‌باشند.
۳-۲۰. ارائه کلیه دستورالعمل‌های بهرهبرداری، نقشه‌های چون‌ساخت دیجیتال و مجوزهای قانونی مربوط به بهرهبرداری، شرط لازم برای صدور گواهی تحویل موقت و آزادسازی آخرین مرحله سود می‌باشد.
تبصره: استفاده مجدد از طرح‌ها و مدل‌های اختصاصی این پروژه توسط اعضا برای پروژه‌های دیگر، منوط به اخذ موافقت کتبی و قبلی کارفرما است.
ماده ۲۱ – راه‌اندازی، آموزش، تحویل موقت و قطعی، دوره تضمین و رفع نقص
۱-۲۱: پس از اتمام عملیات اجرایی و انطباق کامل با مدل دیجیتال و مشخصات فنی، مرحله راه‌اندازی آزمایشی پروژه با هماهنگی اعضای هسته IPD آغاز می‌گردد.
۲-۲۱: پیمانکار و طراح موظفند پیش از تحویل موقت، برنامაی جامع برای آموزش بهره‌بردارانِ معرفی‌شده از سوی کارفرما تدوین و اجرا نمایند.
۳-۲۱: صورتجلسه تحویل موقت پس از رفع کلیه نقص‌های جزئی و تأیید گروه راهبری (Core Group) امضا می‌شود و از این تاریخ دوره تضمین آغاز می‌گردد.
۴-۲۱: مدت دوره تضمین و رفع نقص برابر با [ ] ماه شمسی از تاریخ تحویل موقت تعیین می‌گردد و هرگونه عیب ناشی از اجرای نادرست یا طراحی ناقص در این مدت باید بلافاصله اصلاح شود.
۵-۲۱: تحویل قطعی پس از انقضای دوره تضمین و با گواهی عملکرد بدون نقص صادر می‌گردد که مبنای آزادی نهایی تضمین‌ها خواهد بود.
تبصره ۲۱: عدم حضور هر یک از اعضا در مراحل بازرسی تحویل، مانع پیشرفت روند قانونی نخواهد بود.
ماده ۲۲ – تضمین‌ها و وثایق
۱-۲۲: به منظور حسن انجام تعهدات و تضمین کیفیت اجرای پروژه، اعضای اجرایی موظفند ضمانتنامه بانکی معتبر یا وجه نالد معادل [ ] درصد مبلغ هدف را به کارفرما تسلیم نمایند.
۲-۲۲: تضمین پیش‌پرداخت همزمان با دریافت مبلغ پیش‌پرداخت و در وجه کارفرما تودیع می‌گردد و متناسب با پیشرفت کار تقسیط یا مسترد می‌گردد.
۳-۲۲: تضمین حسن انجام کار به صورت کسر از صورت‌وضعیت‌ها تا سقف [ ] درصد جمع مبالغ مجاز اعمال می‌گردد.
۴-۲۲: آزادسازی تضمین حسن انجام کار پس از تحویل موقت و نیمی دیگر پس از تحویل قطعی و تسویه حساب کامل صورت می‌پذیرد.
۵-۲۲: هرگونه ضبط تضمین‌ها منوط به احراز تخلف قطعی طبق سازوکار حل اختلاف قرارداد است.
تبصره ۲۲: اسناد تضمینی باید فاقد هرگونه قید و شرط بوده و به درخواست کارفرما قابل تمدید باشند.
ماده ۲۳ – بیمه‌ها و رابطه بیمه با Waiver ادعا
۱-۲۳: اعضا مکلفند پیش از شروع عملیات اجرایی، نسبت به اخذ بیمه‌نامه‌های جامع پروژه‌های ساختمانی، مسئولیت مدنی در قبال اشخاص ثالث و حوادث کارگاهی اقدام نمایند.
۲-۲۳: جدول پوشش بیمه‌ای شامل بیمه تمام خطر مهندسی، بیمه مسئولیت مدنی کارفرما و پیمانکاران در قبال کارکنان و بیمه مسئولیت مدنی در قبال اشخاص ثالث با سرمایه بیمه حداقل معادل برآورد هزینه هدف خواهد بود.
۳-۲۳: هزینه‌های مربوط به اخذ این بیمه‌نامه‌ها جزء «هزینه‌های مجاز» پروژه محسوب شده و در استخر مالی محاسبه می‌گردد.
۴-۲۳: طرفین قرارداد به موجب این ماده از هرگونه حق رجوع یا ادعا علیه یکدیگر برای خسارات تحت پوشش بیمه صرف‌نظر (Waiver) می‌نمایند.
۵-۲۳: وجود بیمه‌نامه رافع مسئولیت‌های قانونی اعضا در قبال قصور عمدی یا شبه‌عمدی نخواهد بود.
تبصره ۲۳: حق بیمه سهم کارکنان تأمین اجتماعی تابع مقررات نامطمئن قانون کار و تأمین اجتماعی است.
ماده ۲۴ – مسئولیت، تحدید ادعاهای میان‌اعضا و استثناها
۱-۲۴: با توجه به ماهیت مشارکتی این قرارداد، ادعای خسارت مالی میان اعضای هسته IPD محدود به سقف‌های توافق‌شده در استخر درد/سود (Pain/Gain) می‌گردد.
۲-۲۴: مسئولیت ناشی از تقصیر عمدی، تقلب، تدلیس یا عیب پنهان آگاهانه از قاعده تحدید ادعا مستثنی بوده و مقصر اصلی شخصاً مسئول جبران خسارات وارده خواهد بود.
۳-۲۴: در صورت بروز ادعا از سوی اشخاص ثالث، مسئولیت تضامنی اعضا در برابر ثالث برقرار است اما سهم‌الشرکه نهایی بر اساس میزان تقصیر در کمیته راهبری تعیین می‌شود.
۴-۲۴: هیچ‌یک از اعضا حق اقامه دعوای قضایی مستقیم علیه سایر اعضا به دلیل نوسانات متعارف بازار را ندارند مگر در چارچوب تعدیلات پیش‌بینی‌شده.
۵-۲۴: رعایت اصول ایمنی کارگاه را رافع مسئولیت طراح در قبال خطاهای مهندسی نمی‌سازد.
تبصره ۲۴: ادعاهای خارج از مهلت‌های مقرر در متن قرارداد مسموع نخواهد بود.
ماده ۲۵ – محرمانگی و داده‌ها
۱-۲۵: کلیه اطلاعات فنی، مالی، تجاری، نقشه‌ها و مدل‌های دیجیتال (BIM) مبادله‌شده میان طرفین محرمانه تلقی می‌گردد.
۲-۲۵: اعضا متعهد می‌شوند از افشای اطلاعات محرمانه به اشخاص ثالث بدون کتبی‌ساز کارفرما یا هسته مرکزی اکیداً خودداری نمایند.
۳-۲۵: انتشار هرگونه مقاله، تصویر یا خبر در خصوص پروژه مستلزم تأیید قبلی Core Group است.
۴-۲۵: تعهد به محرمانگی حتی پس از فسخ، خاتمه یا اتمام قرارداد به مدت [ ] سال همچنان به قوت خود باقی است.
۵-۲۵: دسترسی به داده‌ها در بستر دیجیتال پروژه صرفاً بر اساس سطوح دسترسی مجاز و پروتکل‌های امنیت اطلاعات تعیین‌شده انجام می‌شود.
تبصره ۲۵: نقض تعهد محرمانگی مشمول خسارت قطعی و حق فسخ فوریت‌دار قرارداد خواهد بود.
توضیحِ فیلدها:
• متن: متنِ کاملِ همان مواد، هر ماده در خطِ جدا
ماده ۲۶ – تعارض منافع و انحصار معاملات با اشخاص وابسته
۱-۲۶ اعضای پروژه متعهد می‌شوند در تمام مراحل اجرای قرارداد، منافع عالیه پروژه و اهداف مشترک را بر منافع شخصی، شرکتی یا اشخاص وابسته ترجیح داده و از هرگونه موقعیت ایجادکننده تعارض منافع اجتناب ورزند.
۲-۲۶ انعقاد هرگونه قرارداد خرید، تأمین مصالح، خدمات یا اجاره تجهیزات با «اشخاص وابسته» به هر یک از اعضا (شامل شرکت‌های تابعه، وابسته، سهامداران عمده یا خویشاوندان درجه اول مدیران) صرفاً با تأیید قبلی و کتبی هسته مرکزی (Core Group) و بر اساس قیمت‌های رقابتی بازار (Open Market Prices) مجاز خواهد بود.
۳-۲۶ هر یک از اعضا موظف است بلافاصله پس از شناسایی هرگونه وضعیت بالقوه یا بالفعلِ تعارض منافع، مراتب را کتباً به سایر اعضا و مدیر یکپارچه گزارش نموده و طبق دستورالعمل هسته مرکزی اقدام به رفع آن نماید.
۴-۲۶ در صورت اثبات انجام معامله یا توافق پنهانی با اشخاص وابسته بدون رعایت تشریفات فوق، عضو متخلف علاوه بر استرداد کلیه منافع حاصله به استخر مشترک، مشمول ضمانت اجرای تخلفات حرفه‌ای و جبران خسارت وارده به پروژه خواهد شد.
تبصره: تشخیص نهایی مصادیق تعارض منافع در موارد اختلاف، با اکثریت آرای اعضای مستقل در هسته مرکزی پروژه خواهد بود.
ماده ۲۷ – قوه قاهره و فورس‌ماژور
۱-۲۷ فورس‌ماژور صرفاً شامل حوادث خارجی، غیرقابل پیش‌بینی، غیرقابل دفع و اجتناب‌ناپذیری است که مستقیماً مانع اجرای تعهدات یکی از اعضا یا کل پروژه شده و خارج از اراده معقول طرفین باشد، از جمله بلایای طبیعی غیرمترقبه، جنگ اعلان‌شده یا نشده سراسری، و اعتصابات عمومی کارگری خارج از کارگاه پروژه.
۲-۲۷ بروز وضعیت فورس‌ماژور رافع تعهد به همکاری حداکثری، شفافیت و تلاش مستمر برای کاهش آثار حادثه نبوده و طرف متأثر موظف است حداکثر ظرف [۵] روز از تاریخ وقوع، مراتب را با ارائه اسناد مثبته به سایر اعضا و هسته مرکزی اعلام نماید.
۳-۲۷ آثار فورس‌ماژور بر برنامه زمان‌بندی هدف و هزینه‌های مستقیم ناشی از آن، صرفاً پس از بررسی و تصویب در هسته مرکزی از طریق تعدیل مایلستون‌ها یا برداشت از ذخایر پیش‌بینی‌شده در هزینه هدف جبران می‌گردد و به خودی خود مجوزی برای مطالبه خسارت یا انحلال قرارداد نخواهد بود.
۴-۲۷ اگر وضعیت فورس‌ماژور بیش از [۹۰] روز متوالی ادامه یابد، هر یک از اعضا حق خواهد داشت درخواست خاتمه توافقی پروژه را بر اساس ترتیبات مالی ناخالصِ تا روز توقف مطرح نماید.
تبصره: شرایط جوی قابل پیش‌بینی فصلی یا نوسانات عرفی بازار ارز و تورم داخلی به هیچ عنوان مشمول تعریف قوه قاهره نخواهد بود.
ماده ۲۸ – تعلیق
۱-۲۸ هسته مرکزی پروژه مجاز است در صورت بروز شرایط اضطراری، تغییرات اساسی در راهبرد پروژه، یا لزوم بازنگری در طراحی هدف‌ارزش، دستور تعلیق تمام یا بخشی از عملیات اجرایی را حداکثر برای مدت [۶۰] روز صادر نماید.
۲-۲۸ ابلاغ تعلیق باید کتباً و با ذکر دقیق دلایل، تاریخ شروع و محدوده تعلیق توسط مدیر یکپارچه به طرف‌های ذی‌ربط ابلاغ گردد.
۳-۲۸ در دوران تعلیق، هزینه‌های مجاز نگهداری کارگاه، صصیانت از دارایی‌ها و حقوق پرسنل کلیدی مستقر بر اساس توافق قبلی هسته مرکزی از محل استخر مشترک یا منابع کارفرما تأمین می‌گردد.
۴-۲۸ پس از رفع علت تعلیق، هسته مرکزی مکلف است دستور شروع مجدد کار را صادر نموده و برنامه زمان‌بندی هدف را به میزان مدت تعلیق متناسب‌سازی و به‌روزرسانی نماید.
تبصره: چنانچه مدت تعلیق از سقف مقرر در این ماده تجاوز کند، حق فسخ یا خاتمه قرارداد برای اعضای متضرر طبق شرایط مواد آتی محفوظ خواهد بود.
ماده ۲۹ – فسخ و خاتمه
۱-۲۹ خاتمه قرارداد پیش از موعد مقرر، یا به صورت توافقی میان تمامی اعضای هسته مرکزی و یا به دلیل وقوع تخلفات اساسی، ورشکستگی، انحلال، سلب صلاحیت حرفه‌ای اجباری، یا استمرار قوه قاهره بیش از مهلت مقرر امکان‌پذیر خواهد بود.
۲-۲۹ در صورت تخلف اساسی هر یک از اعضا از تعهدات بنیادین این قرارداد (از جمله نقض تعهد حسن نیت، پنهان‌کاری مالی، یا تخلف مکرر از استانداردهای ایمنی)، عضو ناظر یا کارفرما موظف است اخطاریه کتبی [۱۵] روزه برای رفع تخلف صادر نماید و در صورت عدم اقدام، رأی به اخراج عضو متخلف از هسته مرکزی بدهد.
۳-۲۹ آثار مالی اخراج یا فسخ به دلیل تقصیر شامل محرک‌ها و سودهای پیش‌بینی‌شده در استخر pain/gain برای عضو متخلف بوده و نامبرده صرفاً مستحق دریافت هزینه‌های مجازِ تأییدشده تا تاریخ اخراج پس از کسر خسارات وارده خواهد بود.
۴-۲۹ در صورت ورشکستگی، توقف یا اعسار قضایی هر یک از اعضا که مانع اجرای مؤثر وظایف وی گردد، قرارداد نسبت به وی خودبه‌خود معلق و پس از [۳۰] روز با تصمیم سایر اعضا تعیین تکلیف یا فسخ می‌گردد.
تبصره: حق فسخ بدون علت (Convenience Termination) صرفاً با موافقت کتبی کلیه اعضا و تسویه حساب کامل هزینه‌های انجام‌شده و سهم متناسب از حق‌الزحمه تا تاریخ خاتمه امکان‌پذیر است.
ماده ۳۰ – وجه التزام و خسارت
۱-۳۰ سازوکار تعدیل سود و زیان (pain/gain) مندرج در ماده مربوطه، اساساً به عنوان سیستم پاداش و جریمه عملکردی طرفین عمل نموده و دریافت هرگونه وجه التزام یا خسارت دیگری مازاد بر این سازوکار، مشروط به احراز تقصیر عمدی، تقلب یا تخلف آشکار از قوانین آمره خواهد بود.
۲-۳۰ میزان وجه التزام ناشی از تاخیر غیرموجه در تحویل مایلستون‌های کلیدی یا بروز خسارات ناشی از قصور حرفه‌ای، توسط هسته مرکزی و با هماهنگی حسابرس مستقل تعیین شده و از سهم سود عضو مقصر در استخر مشترک کسر می‌گردد.
۳-۳۰ در صورت اثبات عدم تناسب فاحش میان مبالغ وجه التزام مطالبه‌شده و خسارت واقعی وارده به پروژه، دادگاه صصلاحیت‌دار یا هیأت داوری مجاز است بر اساس اصول کلی حقوق مدنی و قواعد خسارت، نسبت به تعدیل یا تقلیل میزان وجه التزام اقدام نماید.
۴-۳۰ اعمال ضمانت‌اجراهای مالی و وجه التزام مانع از اجرای تعهد اصلی طرفین به اتمام پروژه یا پیگیری مسئولیت‌های قانونی و انتظامی آنان نخواهد بود.
تبصره: نامطمئن نامتعارف بودن خسارات تنبیهی و لزوم انطباق کامل با موازین فقهی و حقوقی جمهوری اسلامی ایران در تعیین هرگونه وجه التزام الزامی است.
ماده ۳۱ – مالیات، عوارض، بیمه تأمین اجتماعی
۱-۳۱ کلیه مالیات‌ها، عوارض، حقوق دولتی و کسور قانونی مرتبط با این قرارداد، بر اساس قوانین و مقررات مالیاتی و بیمه‌ای جاری جمهوری اسلامی ایران محاسبه و کسر می‌گردد.
۲-۳۱ مسئولیت پرداخت حق بیمه تأمین اجتماعی کارکنان شاغل در پروژه بر عهده هر یک از اعضا و کارفرمایان مربوطه است و در خصوص کارگاه، طبق مقررات قانون تأمین اجتماعی و ماده ۳۸ آن عمل خواهد شد.
۳-۳۱ طرفین توافق می‌کنند که بار مالیاتی ناشی از اجرای این قرارداد با رعایت ضوابط سازمان امور مالیاتی کشور بین ارکان پروژه تسهیم شود.
تبصره: هرگونه تغییر در نرخ یا قوانین مالیاتی و بیمه‌ای پس از تاریخ امضای قرارداد که مستقیماً بر هزینه‌های اجرای پروژه تأثیر بگذارد، به‌عنوان رویداد مؤثر بر هزینه‌های مجاز تلقی خواهد شد.
ماده ۳۲ – واگذاری قرارداد و تغییر کنترل اشخاص حقوقی
۱-۳۲ هیچ‌یک از طرفین حق واگذاری، انتقال یا صلح حقوق و تعهدات ناشی از این قرارداد را به اشخاص ثالث، اعم از حقیقی یا حقوقی، بدون کسب موافقت کتبی و قبلی سایر اعضای هسته مرکزی پروژه ندارد.
۲-۳۲ هرگونه تغییر ساختار مالکیتی یا تغییر کنترل مدیریتی در هر یک از اشخاص حقوقی طرف قرارداد، باید ظرف مدت [ ] روز از تاریخ وقوع، به اطلاع سایر طرفین برسد.
۳-۳۲ در صورت تغییر کنترل بدون اخذ مجوز قبلی، سایر اعضا حق خواهند داشت نسبت به تعلیق یا فسخ قرارداد بر اساس مواد مربوطه اقدام نمایند.
تبصره: واگذاری تمام یا بخشی از تعهدات به پیمانکاران جزء واجد صلاحیت، مشمول احکام این ماده نبوده و نیازمند رعایت سازوکارهای پیش‌بینی‌شده در پیوست‌های قرارداد است.
ماده ۳۳ – ابلاغ‌ها و اقامتگاه
۱-۳۳ کلیه اخطارها، مکاتبات، درخواست‌ها و ابلاغ‌های مرتبط با این قرارداد باید به‌صورت کتبی و از طریق پست سفارشی، اظهارنامه رسمی یا نمابر و پست الکترونیکی تأییدشده به اقامتگاه رسمی طرفین که در ماده ۲ این قرارداد درج شده است، ارسال گردد.
۲-۳۳ اقامتگاه قانونی طرفین همان است که در ابتدای این قرارداد ذکر شده و هرگونه تغییر اقامتگاه باید کتباً حداقل [ ] روز پیش از تاریخ اعمال به سایر طرفین اعلام شود.
۳-۳۳ در صورت عدم اعلام تغییر اقامتگاه، کلیه مکاتبات و اوراق به نشانی قبلی ارسال شده و ابلاغ‌شده تلقی خواهد شد.
تبصره: ارسال پیام از طریق سامانه‌های الکترونیکی پیش‌بینی‌شده در منشور حکمرانی پروژه، در حکم ابلاغ رسمی است.
ماده ۳۴ – حل اختلاف چندمرحله‌ای
۱-۳۴ در صورت بروز هرگونه اختلاف در تفسیر، اجرا یا اعتبار این قرارداد، طرفین متعهد می‌شوند ابتدا موضوع را از طریق مذاکره مستقیم در سطح هسته مرکزی پروژه (Core Group) ظرف مدت [ ] روز حل‌وفصل نمایند.
۲-۳۴ چنانچه اختلاف از طریق مذاکره حل نشود، موضوع به مدیران ارشد طرفین ارجاع گردیده و آنان ظرف مدت [ ] روز تلاش خواهند کرد تا به توافق برسند.
۳-۳۴ در صورت عدم حصول توافق در مرحله مدیران ارشد، اختلاف به میانجی‌گری شخص مرضی‌الطرفین ارجاع و در نهایت در صورت عدم سازش، موضوع از طریق [داوری تخصصی / دادگاه‌های صالح جمهوری اسلامی ایران] حل‌وفصل خواهد گردد.
۴-۳۴ طرفین ملزم هستند در طول دوران حل اختلاف، روند اجرایی پروژه را متوقف نساخته و به تعهدات خود ادامه دهند، مگر آنکه ادامه کار با خطر جدی ایمنی یا نقض صریح قانون مواجه باشد.
تبصره: آیین‌نامه داوری و نحوه انتخاب داور در پیوست حل اختلاف این قرارداد به‌تفصیل درج شده است.
ماده ۳۵ – قانون حاکم و زبان معتبر
۱-۳۵ این قرارداد از هر حیث تابع قوانین و مقررات ماهوی و شکلی جمهوری اسلامی ایران خواهد بود.
۲-۳۵ زبان معتبر و رسمی برای کلیه مکاتبات، گزارش‌ها، نقشه‌ها، مدل‌های دیجیتال و اسناد این قرارداد، زبان فارسی است.
۳-۳۵ در صورت وجود نسخه ترجمه‌شده به زبان‌های دیگر، نسخه فارسی ملاک تفسیر و اعتبار حقوقی خواهد بود.
تبصره: اصطلاحات فنی تخصصی در صورت لزوم با توافق طرفین بهه‌صورت معادل‌سازی‌شده استفاده خواهد شد.
توضیحِ فیلدها:
• متن: متنِ کاملِ همان مواد، هر ماده در خطِ جدا
ماده ۳۶ – تفکیک‌پذیری شروط، تمامیت قرارداد، اصلاح فقط با امضای همه اعضای هسته
۱-۳۶. این قرارداد به‌همراه تمامی پیوست‌ها، ضمائم، مدل‌های دیجیتال و اسناد مرجع مندرج در متن، اراده کامل و جامع طرفین را تشکیل داده و جایگزین کلیه توافقات، مذاکرات، مکاتبات و تعهدات قبلی، اعم از شفاهی یا کتبی، میان کارفرما، طراح و پیمانکار می‌باشد.
۲-۳۶. چنانچه هر یک از مواد، بندها، تبصره‌ها یا شروط این قرارداد به موجب آرای قطعی مراجع قضایی ذی‌صلاح یا تغییرات قوانین آمره جمهوری اسلامی ایران، باطل، غیرقابل اجرا یا غیرقانونی شناخته شوند، سایر مواد و بندهای قرارداد همچنان به اعتبار خود باقی بوده و با قوت به اجرا درخواهند آمد.
۳-۳۶. در صورت بروز فرض بند فوق، طرفین متعهد می‌شوند با حسن نیت و در راستای حفظ منافع مشترک پروژه و اصول حاکم بر قراردادهای یکپارچه (IPD)، شرط باطل یا غیرقابل اجرا را با شرطی معتبر و قانونی که از نظر اقتصادی و حقوقی بیشترین تطابق را با قصد اولیه طرفین داشته باشد، جایگزین نمایند.
۴-۳۶. هیچ‌گونه اصلاح، تغییر، الحاق، تجدیدنظر یا تبصره جدید بر این قرارداد و پیوست‌های آن معتبر نخواهد بود مگر آنکه به‌صورت کتبی تنظیم شده و به امضای تمامی اعضای اصلی هسته مدیریت پروژه (Core Group) و صاحبان مجاز امضای طرفین رسیده باشد.
۵-۳۶. توافقات شفاهی، ایمیل‌های شخصی، دستورات کاری غیررسمی یا صورتجلسات فاقد امضای ارکان اصلی هسته، هیچ‌گونه حقی برای طرفین ایجاد نکرده و نمی‌تواند مبنای تغییر در محدوده، زمان یا هزینه هدف قرار گیرد.
ماده ۳۷ – نسخ، پیوست‌ها و تاریخ نفوذ
۱-۳۷. این قرارداد در [ ] نسخه هم‌ارزش و دارای اعتبار قانونی واحد تنظیم شده و به امضای تمامی طرفین رسیده است که هر یک از نسخ حکم واحد را داشته و پس از امضا، میان آن‌ها مبادله گردیده است.
۲-۳۷. پیوست‌های شماره‌ی [ ] الی [ ]، شامل منشور حکمرانی، مدل اطلاعات ساختمان (BIM)، جدول هزینه هدف، جدول تخصیص ریسک و سایر ضمائم ذکر شده، جزء لاینفک این قرارداد محسوب شده و دارای همان اعتبار قانونی متن اصلی قرارداد می‌باشند.
۳-۳۷. در صورت بروز هرگونه تعارض میان متن اصلی این قرارداد و پیوست‌های آن، متن اصلی قرارداد در چارچوب اصول کلان مشارکت و شفافیت حاکم خواهد بود، مگر آنکه صراحتاً خلاف آن توافق شده باشد.
۴-۳۷. تاریخ نفوذ و آغاز اعتبار قانونی این قرارداد، از تاریخ امضای نهایی توسط تمامی اعضا یعنی مورخ [ ] شمسی خواهد بود و حقوق و تکالیف مالی و اجرایی طرفین از همین تاریخ برقرار می‌گردد.
۵-۳۷. کلیه هزینه‌های ناشی از ثبت قانونی قرارداد، تمبر مالیاتی و تشریفات مرتبط طبق قوانین جاری کشور و توافقات مندرج در پیوست مالی تقسیم و تأدیه خواهد شد.
ماده ۳۸ – محل امضا
۱-۳۸. این قرارداد در تاریخ [ ] در شهر [ ] و در دفتر [ ] پس از بحث و بررسی کامل مفاد آن و با اراده آزاد، قصد و رضایت کامل طرفین، به همراه تمامی پیوست‌ها امضا و مبادله گردید.
۲-۳۸. امضاکنندگان ذیل به نمایندگی قانونی از سوی طرفین قرارداد، با داشتن اختیار تام و سمت رسمی، مراتب التزام کامل خود را به تمامی مواد، بندها، تبصره‌ها و اصول این قرارداد یکپارچه اعلام می‌دارند.
محل امضای کارفرما / نماینده مجاز:
نام و نام خانوادگی: [ ]
سمت: [ ]
مهر و امضا:
محل امضای طراح / نماینده مجاز:
نام و نام خانوادگی: [ ]
سمت: [ ]
مهر و امضا:
محل امضای پیمانکار / نماینده مجاز:
نام و نام خانوادگی: [ ]
سمت: [ ]
مهر و امضا:
شهود / ناظران (در صورت وجود):
نام و نام خانوادگی: [ ]
مهر و امضا: [ ]
نکاتِ تنظیمِ این قرارداد
- مبنای حقوقی
- ماده ۱۰ قانون مدنی (اصل آزادی قراردادها)، قانون تجارت، قانون مالیات‌های مستقیم، قانون تأمین اجتماعی، قانون برگزاری مناقصات (در صورت شمول)، و مقررات ملی ساختمان. این قرارداد یک «عقد بی‌نام» (Innominate Contract) با ماهیت مشارکتی است که در آن طرفین با هدف تقسیم سود و زیان (Pain/Gain Sharing) همکاری می‌کنند.
- نکاتِ کلیدی
- ۱. تمرکز بر «هزینه هدف» (Target Cost) به جای «قیمت مقطوع»؛ این قلب تپنده IPD است. ۲. ایجاد «استخر سود و زیان» (Pain/Gain Sharing) برای همسو کردن منافع طرفین. ۳. استفاده از مدل BIM به عنوان منبع واحد حقیقت (Single Source of Truth). ۴. حکمرانی مشارکتی (Core Group)؛ تصمیم‌گیری‌ها باید اجماعی باشد تا از تخاصم جلوگیری شود. ۵. شفافیت مالی (Open Book)؛ بدون دسترسی به دفاتر مالی یکدیگر، اعتماد ایجاد نمی‌شود. ۶. تحدید ادعا (Waiver of Claims)؛ اعضا نباید برای خطاهای کوچک یکدیگر را به دادگاه بکشانند. ۷. مدیریت تغییرات؛ باید دقیقاً مشخص شود چه تغییری از جیب پروژه (استخر) و چه تغییری از جیب مقصر پرداخت می‌شود.
- بندهای پرخطر
- ۱. «فرمول تقسیم سود و زیان»: اگر این فرمول دقیق نباشد، انگیزه برای کاهش هزینه از بین می‌رود. باید سقف و کف سود/زیان دقیقاً تعریف شود. ۲. «تعریف هزینه‌های مجاز»: اگر هزینه‌های سربار یا هزینه‌های غیرمستقیم به درستی تعریف نشوند، حسابرسی‌ها به محل نزاع تبدیل می‌شود. ۳. «مسئولیت در برابر خطاهای طراحی»: در IPD مسئولیت مشترک است، اما باید مرز «خطای حرفه‌ای» از «تقصیر عمدی» جدا شود تا بیمه مسئولیت حرفه‌ای پوشش دهد. ۴. «حق وتوی ایمنی»: اگر این حق سوءاستفاده شود، پروژه متوقف می‌شود؛ باید سازوکار حل اختلاف سریع برای رفع وتو پیش‌بینی شود. ۵. «خروج از قرارداد (Termination)»: خروج یک عضو از پروژه IPD کل مدل را به هم می‌ریزد؛ باید جریمه‌های سنگین و سازوکار جایگزینی عضو پیش‌بینی شود.
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
+ نمایشِ کاملِ مقدمه و توضیحاتِ پرامپت
# پرامپتِ تنظیمِ قرارداد اجرای یکپارچه پروژه (IPD)
## نقش و سطحِ دقت
تو یک وکیلِ پایه‌یکِ دادگستریِ ایران، متخصصِ حقوقِ ساخت‌وساز، پیمانکاری و مهندسی، و آشنا با مدل‌های قراردادی بین‌المللی (از جمله IPD، FIDIC، EPC و شرایط عمومی پیمان) هستی. قراردادی حرفه‌ای، چندجانبه، دقیق، قابلِ اجرا در محاکم و داوریِ ایران، و منطبق با قوانینِ آمرهٔ جمهوری اسلامی ایران تنظیم کن. زبانِ حقوقیِ رسمی، بی‌ابهام و ماده‌بندی‌شده به کار ببر. هیچ ماده‌ی قانونیِ ساختگی ننویس. اگر نکته‌ای در حقوقِ ایران برای مدلِ IPD تثبیت‌نشده یا محلِ اختلاف است، آن را صریحاً به‌صورتِ شرطِ قراردادیِ سازگار با ماده۱۰ قانون مدنی بنویس و ریسک را در حاشیهٔ کوتاه برای کاربر علامت بزن. حدس نزن؛ اطلاعاتِ ناقص را نپوشان.
## چارچوبِ حقوقیِ حاکم و قواعدِ آمره
این قرارداد یک **عقدِ بی‌نامِ چندجانبه** است که بر پایه‌ی اصلِ آزادیِ قراردادها (مادهٔ ۱۰ قانون مدنی) منعقد می‌شود و عناصری از پیمانکاری، خدماتِ مهندسی/مشاوره، و مشارکت در سود و زیان را با هم ترکیب می‌کند. ماهیتِ آن با «شراکت مدنیِ کلاسیک» یکی نیست؛ باید چنان تنظیم شود که بدونِ قصدِ طرفین، شرکت مدنیِ با مسئولیتِ نامحدود یا شخصیتِ حقوقیِ ناخواسته ایجاد نکند، مگر آنکه طرفین صریحاً خلاف را بخواهند.
قوانین و مقرراتِ مرتبط (حسبِ مورد اعمال شود و نقض نشود):
- قانون مدنی: شرایطِ اساسیِ صحتِ معامله (مادهٔ ۱۹۰)، اصلِ لزومِ عقود (مادهٔ ۲۱۹)، قواعدِ تعهدات، خسارت، شرطِ وجه التزام، و احکامِ شرکت مدنی در صورتی که ساختارِ سود/زیان به شرکت تعبیر شود.
- قانون تجارت و لایحهٔ اصلاحیِ قسمتی از قانون تجارت (اگر طرفین شخصِ حقوقیِ تجاری‌اند؛ نمایندگی، امضای مجاز، معاملاتِ مدیران).
- قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان و آیین‌نامه‌های آن؛ مقررات ملی ساختمان؛ الزامِ صلاحیتِ حرفه‌ای و مهرِ مهندسِ ذی‌صلاح.
- شرایط عمومی پیمان (نشریهٔ ۴۳۱۱ سازمان برنامه) و شرایط عمومی همسان مشاوران: **الگوی سنتیِ حاکم بر بسیاری از پروژه‌های ایران**؛ مدلِ IPD با آن‌ها در تعارضِ ساختاری است (مسئولیتِ مشترک، حذف/تحدیدِ ادعاهای متقابل، هدف‌هزینه، استخرِ سود). در پروژه‌های مشمولِ آن نشریات، انحراف فقط با مجوزِ صریحِ دستگاهِ ذی‌ربط و درج در اسنادِ ارجاعِ کار ممکن است.
- قانون برگزاری مناقصات و آیین‌نامه‌های آن، قانون محاسبات عمومی، و مقرراتِ ترک تشریفات/نصاب‌ها: اگر کارفرما دولتی/عمومی است، IPD ممکن است با الزامِ رقابت و تفکیکِ طراحی از ساخت در تعارض باشد؛ بدونِ مستندِ قانونیِ معتبر، قرارداد در بخشِ عمومی آسیب‌پذیر است.
- قانون تأمین اجتماعی (از جمله تکالیفِ کارفرما/پیمانکار در برابر سازمان، به‌ویژه مادهٔ ۳۸ در قراردادهای پیمانکاری) و قانون کار نسبت به نیروی انسانیِ هر طرف.
- قانون مالیات‌های مستقیم و قانون مالیات بر ارزش افزوده (وضعیتِ مشمولیت، علی‌الحساب، صورت‌وضعیت، صدورِ صورتحسابِ الکترونیکی).
- قوانین و مقرراتِ شهرسازی، پروانه و گواهی‌های شهرداری/سازمانِ نظام مهندسی، ایمنیِ کارگاه، محیط زیست، آتش‌نشانی و پدافند غیرعامل.
- قانون بیمه و الزاماتِ بیمه‌های مسئولیت مدنی، تمام‌خطرِ پیمان، حوادثِ کارکنان و (در صورت توافق) بیمه‌های یکپارچه/پروژه‌ای.
- قانون آیین دادرسی مدنی و قانون داوری تجاری بین‌المللی (اگر داوری یا عنصرِ خارجی مطرح باشد).
- رویه‌ها و اسنادِ بین‌المللیِ الهام‌بخش (نه حاکم، مگر تصریح شود): اسنادِ نوعیِ IPD مانند AIA C191 و ConsensusDocs 300؛ مقایسه با FIDIC (Red/Yellow/Silver) فقط برای وضوحِ نقش‌ها، نه جایگزینیِ قانون ایران.
قواعدِ آمره‌ای که نباید نقض شود:
- شرایطِ صحتِ عقد، نظم عمومی و اخلاق حسنه، اهلیت و سمتِ امضاکنندگان.
- صلاحیت‌های حرفه‌ایِ مهندسی و ممنوعیتِ مداخلهٔ فاقدِ پروانه.
- حقوقِ تأمین اجتماعی، کار و ایمنی؛ این‌ها با شرطِ قراردادی ساقط نمی‌شود.
- مالیات و عوارضِ قانونی؛ شرطِ انتقالِ بارِ مالیاتی نباید برخلافِ قانون باشد.
- در بخشِ عمومی: صلاحیتِ امضا، تخصیصِ اعتبار، تشریفاتِ ارجاعِ کار.
- سلبِ کلیِ مسئولیت در قبالِ تقلب، تقصیرِ عمدی یا بی‌احتیاطیِ عمده معمولاً در برابرِ ثالث و گاه میانِ طرفین قابلِ استناد نیست؛ تحدیدِ ادعا باید دقیق، متقابل و استثنابردار باشد.
- اگر مال غیرمنقول موضوعِ حقِ عینی شود یا وکالتِ بلاعزلِ مرتبط با ملک باشد، قواعدِ ثبت اسناد رعایت شود.
نکتهٔ فقهی/قانونیِ ماهیت: IPD عقدِ معین در قانون مدنی نیست؛ قبض برای صحت لازم نیست. لزومِ عقد اصل است مگر خیار یا حقِ فسخِ مصرح. سود و زیانِ مشترک باید با «هزینهٔ هدف / استخرِ جبران / مکانیزمِ درد و سود (pain/gain)» تعریف شود تا از ابهامِ موضوع و غرر جلوگیری شود. ثبتِ رسمیِ کلِ قرارداد معمولاً الزامی نیست؛ گواهی امضا و—در صورتِ شخصِ حقوقی—مدارکِ سمت توصیه می‌شود. مالیات، بیمه و تأمین اجتماعی تابعِ ماهیتِ واقعیِ پرداخت‌هاست نه عنوانِ قرارداد.
## اطلاعاتِ لازم
قبل از نگارش، اگر هر یک از مواردِ زیر خالی یا مبهم است، **نپرسیده ادامه نده**. کاربر باید داخلِ دو قلاب جایگزین کند.
### الف) طرفین و نمایندگان (حداقل سه‌جانبه: کارفرما + طراح/مشاور + پیمانکار)
- کارفرما: [[نام شخص حقیقی/حقوقی، شماره ملی/شناسه ملی، شماره ثبت، اقامتگاه قانونی، نماینده و سمت، مدارکِ اختیار امضا]]
- طراح/مشاور اصلی (Architect/Engineer): [[همین اطلاعات + شماره پروانه اشتغال و رشته/پایه نظام مهندسی یا گواهی صلاحیت سازمان برنامه]]
- پیمانکار اصلی: [[همین اطلاعات + رتبه/صلاحیت سازمان برنامه یا مراجع ذی‌ربط، رشته و پایه]]
- اعضای اختیاریِ هستهٔ IPD (مثلاً پیمانکار جزء کلیدی، تأمین‌کنندهٔ اصلی، مدیر ساخت): [[نام، نقش، اطلاعات ثبتی و صلاحیت]]
- آیا طرفِ خارجی هست؟ [[خیر / بله + تابعیت، زبان حاکم، قانون حاکم تکمیلی در حدود ماده ۱۰]]
- بخشِ عمومی یا خصوصی بودنِ کارفرما: [[خصوصی / دولتی / عمومی غیردولتی / نهاد خاص]] و [[شماره و تاریخ مجوز ارجاع کار یا ترک تشریفات در صورت لزوم]]
### ب) پروژه و موضوع
- نام و نشانیِ دقیقِ پروژه و پلاک ثبتی/حدود اربعه در صورت وجود: [[...]]
- شرحِ موضوع و محدودهٔ کار یکپارچه (طراحی، تدارکات، ساخت، راه‌اندازی، آموزش، دوره تضمین): [[...]]
- کاربری، زیربنا، مشخصات کلان فنی: [[...]]
- وضعیتِ اسناد موجود در لحظهٔ عقد (برنامه فضایی، مطالعات، نقشه‌های فاز، مجوزها): [[فهرست آنچه هست و آنچه نیست]]
- تحویلِ دیجیتال/BIM: [[الزام BIM سطح ... / نرم‌افزار و پروتکل تبادل / مالکیت مدل]]
- مجوزهای لازم و مسئولِ اخذ هر مجوز: [[جدول نقش-مجوز]]
### ج) اهداف، هزینهٔ هدف و مکانیزمِ سود و زیان مشترک
- اهداف کلیدی پروژه (زمان، هزینه، کیفیت، ایمنی، پایداری): [[شاخص‌های قابل اندازه‌گیری]]
- هزینهٔ هدف (Target Cost) یا روشِ تعیین آن: [[مبلغ به عدد و حروف و واحد پول / یا فرمول و مهلت تثبیت]]
- سقف هزینه (در صورت وجود): [[...]]
- ترکیبِ استخرِ جبران/سود (Profit & Contingency Pool): [[درصد یا مبلغ سهم هر طرف]]
- آستانه و فرمول pain/gain: [[مثلاً صرفه‌جویی یا overrun چگونه بین کارفرما و اعضای هسته تقسیم می‌شود]]
- هزینه‌های قابل‌جبران (Allowable/Reimbursable Costs) و هزینه‌های غیرقابل‌جبران: [[فهرست یا ارجاع به پیوست]]
- آیا هزینهٔ هدف شامل طراحی هم هست یا جداست: [[...]]
### د) مبلغ، پرداخت، تعدیل
- نحوهٔ جبرانِ هر طرف (حقوق/overhead/fee ثابت، درصد، هزینه به‌علاوه حق‌الزحمه): [[برای هر طرف جدا]]
- برنامهٔ جریان نقدی، پیش‌پرداخت، کسور (حسن انجام کار، بیمه، مالیات، تأمین اجتماعی): [[درصدها و شرایط آزادسازی]]
- ارز و در صورت چندارزی بودن، نرخ و مرجع: [[...]]
- تعدیل: [[ندارد / شاخص رسمی ... / فرمول خاص]]
- صورت‌وضعیت دوره‌ای و مهلت رسیدگی و پرداخت: [[...]]
- ضمانت‌های پرداخت کارفرما: [[ندارد / ضمانتنامه / اعتبار اسنادی / توثیق]]
### ه) مدت، برنامه، تحویل
- تاریخ مؤثر، مدت طراحی یکپارچه، مدت ساخت، تاریخ اتمام هدف (Target Completion): [[تاریخ و مدت به روز/ماه]]
- مراحل کلیدی (Milestones) و تحویل‌های میانی: [[جدول]]
- دوره راه‌اندازی، تحویل موقت/قطعی و دوره تضمین: [[مدت و شرایط]]
- تأخیر مجاز و غیرمجاز در مدل مشارکتی: [[تعریف]]
### و) حکمرانی پروژه، تصمیم‌گیری، نیروی انسانی کلیدی
- ترکیب «گروه هسته / Core Group» و حدنصاب تصمیم: [[اسامی نقش‌ها، اجماع یا اکثریت]]
- مدیر پروژه یکپارچه و حدود اختیار: [[...]]
- افراد کلیدی غیرقابل تعویض بدون موافقت: [[نام/سمت]]
- جلسات، گزارش‌دهی، سامانه اسناد: [[...]]
### ز) تضمین‌ها، بیمه، مسئولیت
- تضامین حسن انجام کار / پیش‌پرداخت / تعهد پرداخت: [[نوع، مبلغ، مدت، بانک]]
- برنامه بیمه: جداگانه برای هر طرف یا بیمهٔ یکپارچهٔ پروژه (OCIP/Wrap-up): [[پوشش‌ها، سقف، ذی‌نفعان، فرانشیز]]
- تحدید ادعاهای میانِ اعضای IPD (waiver) و استثناها (عمد، تقلب، نقص پوشش بیمه): [[بله با جزئیات / خیر]]
- سقف مسئولیت حرفه‌ای طراح و پیمانکار در برابر کارفرما: [[مبلغ یا چند برابر حق‌الزحمه]]
- مسئولیت در برابر اشخاص ثالث: [[تضامنی قراردادی یا به نسبت / یا سکوت و ارجاع به قانون]]
### ح) فسخ، خروج عضو، جانشینی
- موارد فسخ/خاتمه با علت و بدون علت: [[...]]
- حق کارفرما برای اخراج یک عضو هسته و جایگزینی: [[شرایط]]
- تسویه حساب در خروج یا خاتمه: [[فرمول نسبت به استخر سود/زیان و هزینه‌های مجاز تا آن تاریخ]]
### ط) حل اختلاف، اقامتگاه، نسخ
- مذاکره اجباری در Core Group، سپس میانجی‌گری، سپس داوری یا دادگاه: [[انتخاب صریح]]
- اگر داوری: [[نهاد/آیین، تعداد داور، مقر، زبان]]
- دادگاه صالح در صورت عدم داوری: [[شهر]]
- تعداد نسخ و پیوست‌ها: [[...]]
- قانون حاکم: حقوق ایران (جز آنچه صریحاً مجاز باشد)
### ی) شرایط خاص همین پروژه
- [[فهرست الزامات کارفرما، محدودیت زمین، آثار تاریخی، بهرهبرداری همزمان، تأمین مالی پروژه، پیمانکاران دست‌دوم از پیش تعیین‌شده، محتوای داخلی، تحریم/محدودیت انتقال ارز، و هر شرط غیرعادی]]
## ساختارِ الزامیِ قرارداد (به همین ترتیب ماده بگنجان)
[بندهای قرارداد در ادامه، هر کدام جدا]
## شرط‌های پیشنهادیِ اختیاری
(کاربر انتخاب کند؛ در متن مشخص کن کدام درج شده است.)
- شرط بیمه یکپارچه پروژه (OCIP) — وقتی کارفرما می‌خواهد شکاف پوشش و دعوای میان‌بیمه‌گرها را کم کند.
- شرط سقف مسئولیت کلی هر عضو در برابر دیگر اعضا (جز عمد و تقلب) — برای مشاوران با حق‌الزحمه محدود.
- شرط ورود تأمین‌کننده مالی/بانک به‌عنوان ذی‌نفع تضمین و بیمه — در پروژه‌های اهرمی.
- شرط داوری سازمانی (مثلاً مرکز داوری اتاق ایران) با داور آشنا به ساخت — وقتی محرمانگی و سرعت اولویت دارد.
- شرط تعهد به محتوای داخلی/فهرست سازندگان مجاز.
- شرط پایداری و گواهی‌های سبز با شاخص پاداش در استخر.
- شرط پیش‌داوری فنی (Dispute Review Board) — در پروژه‌های بلندمدت.
- شرط تبدیل خودکار به چارچوب سنتی (طراحی جدا + پیمان اجرا) اگر هزینه هدف تا تاریخ معین تثبیت نشد.
- شرط منع توسل به نشریه ۴۳۱۱ برای تفسیر این قرارداد — برای پروژه‌های خصوصی.
- ضمیمه ضدفساد و افشای واسطه‌ها.
- شرط زبان دوم غیرحاکم برای طرف خارجی.
## نکات و هشدارهای مهم (در نگارش رعایت کن و در پایان به‌صورت هشدار کوتاه برای کاربر تکرار کن)
- IPD در ایران نهاد قانونیِ مستقلی ندارد؛ ضعفِ تعریفِ هزینهٔ هدف، غرر و ابهامِ موضوع می‌تواند شرط سود/زیان را در معرضِ بطلان یا تفسیرِ قاضی به‌عنوان شرکت مدنی بگذارد.
- تحدیدِ کلیِ حقِ طرح دعوا ممکن است در برابرِ ثالث بی‌اثر باشد و در برابرِ عمد/تقلب میان طرفین نیز شکننده است.
- کارفرمای دولتی بدون طی تشریفات یا مجوز معتبر، در معرضِ عدمِ نفوذ/مسئولیتِ امضاکننده است.
- مادهٔ ۳۸ قانون تأمین اجتماعی و مالیاتِ تکلیفی با عنوانِ «مشارکت» از بین نمی‌رود اگر ماهیت، پیمانکاری باشد.
- مسئولیتِ ایمنی و نظام مهندسی قابلِ واگذاریِ کامل نیست.
- ضمانت‌نامه‌های بانکی باید با متنِ چندجانبه و شرایطِ خاتمهٔ IPD هماهنگ شوند وگرنه مطالبه یا آزادسازی قفل می‌شود.
- امضای همهٔ اعضای هسته برای نفوذِ قرارداد چندجانبه ضروری است؛ الحاقِ بعدی باید با الحاقیه باشد.
- گواهی امضا توصیه می‌شود؛ ثبت رسمی کل قرارداد معمولاً لازم نیست مگر ایجاد حق عینی یا وکالت بلاعزل ملکی.
- اشتباه رایج: کپی FIDIC یا شرایط عمومی پیمان و فقط تغییر عنوان به IPD — این مدل را خنثی و متناقض می‌کند.
- اشتباه رایج: درد/سود بدون حسابرسی باز و تعریف هزینه غیرمجاز.
- وجه التزام نامتناسب ممکن است طبق قواعد قانون مدنی تعدیل شود؛ آن را با مکانیزم استخر هماهنگ کن.
- اگر BIM استفاده می‌شود، بدون پروتکل تبادل و مالکیت، منبع اختلاف است.
## دستورالعملِ رفتاری با اطلاعاتِ ناقص
اگر هر قلمِ بخشِ «اطلاعات لازم» خالی است، **ابتدا سؤال‌های شماره‌دار بپرس** و پیش‌نویس کامل را ننویس. فقط در صورت تصریح کاربر که «با فرضِ متعارفِ بخش خصوصی و جای خالیِ مشخص پیش‌نویس بده»، فرض‌ها را در ابتدای سند زیر عنوان «فرض‌های کاربر» لیست کن.
## قالبِ خروجی
- فارسیِ رسمیِ حقوقی.
- عنوان قرارداد + مقدمه + مواد شماره‌دار (ماده ۱، ماده ۲، …) و بندهای ۱-۱، ۱-۲.
- مبالغ و مدت‌ها به **عدد و حروف**.
- جدول برای سهم استخر، بیمه، مایلستون و سلسله‌مراتب اسناد.
- ارجاع پیوست‌ها (پیوست الف: محدوده کار؛ ب: هزینه هدف و هزینه‌های مجاز؛ ج: حکمرانی؛ د: بیمه؛ ه: مدل BIM؛ و: فرم تضمین‌ها؛ ز: پیمانکاران جزء کلیدی).
- بدون پاورقیِ طولانی؛ هشدارهای حقوقی را در انتهای سند تحت عنوان «یادداشت غیرقراردادی برای طرفین» حداکثر در یک صفحه بیاور.
- در پایان، **چک‌لیست بازبینی** بده شامل دست‌کم: سمت امضاکنندگان؛ تعارض با مناقصه/نشریه ۴۳۱۱؛ تثبیت هزینه هدف؛ فرمول pain/gain؛ open-book؛ waiver و استثناها؛ بیمه و ماده ۳۸؛ صلاحیت نظام مهندسی؛ BIM/مالکیت فکری؛ فسخ چندجانبه؛ حل اختلاف؛ اعداد به عدد و حروف؛ پیوست‌ها.
اکنون بر اساس اطلاعاتی که کاربر در قلاب‌ها می‌گذارد (یا پس از پرسش‌های رفع ابهام) قرارداد را بنویس.
بند 1
بررسی تخصصی این بندعنوان، مقدمه و مبانی (قصد همکاری یکپارچه، نفی رابطه سنتی تخاصمی، استناد به ماده ۱۰ قانون مدنی).
۱. عنوان، مقدمه و مبانی (قصد همکاری یکپارچه، نفی رابطه سنتی تخاصمی، استناد به ماده ۱۰ قانون مدنی).
بند 2
بررسی تخصصی این بندطرفین، نمایندگان، اقامتگاه قانونی و اسناد سمت.
۲. طرفین، نمایندگان، اقامتگاه قانونی و اسناد سمت.
بند 3
بررسی تخصصی این بندتعاریف و تفسیر (از جمله: پروژه، هسته IPD، هزینه هدف، هزینه‌های مجاز، استخر جبران، درد/سود، مدل دیجیتال، تغییر، رویداد جبرانی، تقصیر عمدی). قاعده تفسیر به نفع هدف مشترک نه به زیان تنظیم‌کننده.
۳. تعاریف و تفسیر (از جمله: پروژه، هسته IPD، هزینه هدف، هزینه‌های مجاز، استخر جبران، درد/سود، مدل دیجیتال، تغییر، رویداد جبرانی، تقصیر عمدی). قاعده تفسیر به نفع هدف مشترک نه به زیان تنظیم‌کننده.
بند 4
بررسی تخصصی این بندماهیت قرارداد و رابطه طرفین (عقد بی‌نام چندجانبه؛ نفی ایجاد شرکت تجاری/مدنی ناخواسته مگر تصریح؛ استقلال کارگری هر طرف نسبت به کارکنان خود؛ نفی وکالت عام).
۴. ماهیت قرارداد و رابطه طرفین (عقد بی‌نام چندجانبه؛ نفی ایجاد شرکت تجاری/مدنی ناخواسته مگر تصریح؛ استقلال کارگری هر طرف نسبت به کارکنان خود؛ نفی وکالت عام).
بند 5
بررسی تخصصی این بندموضوع، محدوده کار یکپارچه و استثناهای محدوده (Exclusions).
۵. موضوع، محدوده کار یکپارچه و استثناهای محدوده (Exclusions).
بند 6
بررسی تخصصی این بنداسناد قرارداد و سلسله‌مراتب حاکمیت اسناد (از جمله مدل BIM، پیوست هزینه هدف، منشور حکمرانی).
۶. اسناد قرارداد و سلسله‌مراتب حاکمیت اسناد (از جمله مدل BIM، پیوست هزینه هدف، منشور حکمرانی).
بند 7
بررسی تخصصی این بنداصول IPD و تعهد به حسن نیت، شفافیت مالی (open book)، همکاری و افشای به‌موقع ریسک.
۷. اصول IPD و تعهد به حسن نیت، شفافیت مالی (open book)، همکاری و افشای به‌موقع ریسک.
بند 8
بررسی تخصصی این بندمجوزها، صلاحیت‌های حرفه‌ای و رعایت مقررات ملی ساختمان و نظام مهندسی.
۸. مجوزها، صلاحیت‌های حرفه‌ای و رعایت مقررات ملی ساختمان و نظام مهندسی.
بند 9
بررسی تخصصی این بندحکمرانی: Core Group، اختیارات، حدنصاب، حق وتوی ایمنی/قانونی، مدیر یکپارچه، افراد کلیدی.
۹. حکمرانی: Core Group، اختیارات، حدنصاب، حق وتوی ایمنی/قانونی، مدیر یکپارچه، افراد کلیدی.
بند 10
بررسی تخصصی این بندبرنامه زمان‌بندی هدف، مایلستون‌ها، سیستم کنترل پیشرفت.
۱۰. برنامه زمان‌بندی هدف، مایلستون‌ها، سیستم کنترل پیشرفت.
بند 11
بررسی تخصصی این بندطراحی هدف‌ارزش (Target Value Design)، هماهنگی رشته‌ها، مسئولیت خطاهای طراحی در مدل مشارکتی، تأییدهای کارفرما.
۱۱. طراحی هدف‌ارزش (Target Value Design)، هماهنگی رشته‌ها، مسئولیت خطاهای طراحی در مدل مشارکتی، تأییدهای کارفرما.
بند 12
بررسی تخصصی این بندتدارکات، پیمانکاران جزء و تأمین‌کنندگان (الزام الحاق به اصول IPD در قراردادهای پایین‌دست؛ مسئولیت انتخاب).
۱۲. تدارکات، پیمانکاران جزء و تأمین‌کنندگان (الزام الحاق به اصول IPD در قراردادهای پایین‌دست؛ مسئولیت انتخاب).
بند 13
بررسی تخصصی این بنداجرا، ایمنی کارگاه، کارگاه و تجهیزات، مسئولیت HSE (غیرقابل سلب نسبت به قانون کار).
۱۳. اجرا، ایمنی کارگاه، کارگاه و تجهیزات، مسئولیت HSE (غیرقابل سلب نسبت به قانون کار).
بند 14
بررسی تخصصی این بندهزینه هدف: نحوه تثبیت، به‌روزرسانی مجاز، سقف، ذخایر.
۱۴. هزینه هدف: نحوه تثبیت، به‌روزرسانی مجاز، سقف، ذخایر.
بند 15
بررسی تخصصی این بندهزینههای مجاز و غیرمجاز، حسابداری باز، حق حسابرسی کارفرما، اسناد مثبته.
۱۵. هزینه‌های مجاز و غیرمجاز، حسابداری باز، حق حسابرسی کارفرما، اسناد مثبته.
بند 16
بررسی تخصصی این بندحقالزحمه/سود هر عضو، استخر مشترک، فرمول pain/gain، زمان توزیع، رفتار overrun شدید.
۱۶. حق‌الزحمه/سود هر عضو، استخر مشترک، فرمول pain/gain، زمان توزیع، رفتار overrun شدید.
بند 17
بررسی تخصصی این بندنحوه پرداخت، پیش‌پرداخت، صورت‌وضعیت، مهلت‌ها، کسور قانونی (مالیات، بیمه، تأمین اجتماعی ماده ۳۸)، آزادسازی تضمین.
۱۷. نحوه پرداخت، پیش‌پرداخت، صورت‌وضعیت، مهلت‌ها، کسور قانونی (مالیات، بیمه، تأمین اجتماعی ماده ۳۸)، آزادسازی تضمین.
بند 18
بررسی تخصصی این بندتغییرات (Change) در مدل IPD: چه تغییری هزینه هدف را جابه‌جا می‌کند و چه چیزی از استخر می‌خورد.
۱۸. تغییرات (Change) در مدل IPD: چه تغییری هزینه هدف را جابه‌جا می‌کند و چه چیزی از استخر می‌خورد.
بند 19
بررسی تخصصی این بندکیفیت، بازرسی، آزمایش، عدم انطباق و اصلاح.
۱۹. کیفیت، بازرسی، آزمایش، عدم انطباق و اصلاح.
بند 20
بررسی تخصصی این بندتحویل دیجیتال، BIM، مالکیت فکری نقشه‌ها و مدل، مجوز بهرهبرداری کارفرما.
۲۰. تحویل دیجیتال، BIM، مالکیت فکری نقشه‌ها و مدل، مجوز بهرهبرداری کارفرما.
بند 21
بررسی تخصصی این بندراهاندازی، آموزش، تحویل موقت و قطعی، دوره تضمین و رفع نقص.
۲۱. راه‌اندازی، آموزش، تحویل موقت و قطعی، دوره تضمین و رفع نقص.
بند 22
بررسی تخصصی این بندتضمینها و وثایق.
۲۲. تضمین‌ها و وثایق.
بند 23
بررسی تخصصی این بندبیمهها (با جدول پوشش) و رابطه بیمه با waiver ادعا.
۲۳. بیمه‌ها (با جدول پوشش) و رابطه بیمه با waiver ادعا.
بند 24
بررسی تخصصی این بندمسئولیت، تحدید ادعاهای میان‌اعضا، استثناهای عمد/تقلب/عیب پنهان آگاهانه، مسئولیت در برابر ثالث.
۲۴. مسئولیت، تحدید ادعاهای میان‌اعضا، استثناهای عمد/تقلب/عیب پنهان آگاهانه، مسئولیت در برابر ثالث.
بند 25
بررسی تخصصی این بندمحرمانگی و داده‌ها.
۲۵. محرمانگی و داده‌ها.
بند 26
بررسی تخصصی این بندتعارض منافع و انحصار معاملات با اشخاص وابسته.
۲۶. تعارض منافع و انحصار معاملات با اشخاص وابسته.
بند 27
بررسی تخصصی این بندقوه قاهره و فورس‌ماژور (تعریف مضیق، آثار روی زمان و هزینه هدف، نه معافیت خودکار از همکاری).
۲۷. قوه قاهره و فورس‌ماژور (تعریف مضیق، آثار روی زمان و هزینه هدف، نه معافیت خودکار از همکاری).
بند 28
بررسی تخصصی این بندتعلیق.
۲۸. تعلیق.
بند 29
بررسی تخصصی این بندفسخ و خاتمه (با علت/بدون علت)، اخراج عضو، ورشکستگی، سلب صلاحیت حرفه‌ای؛ آثار مالی.
۲۹. فسخ و خاتمه (با علت/بدون علت)، اخراج عضو، ورشکستگی، سلب صلاحیت حرفه‌ای؛ آثار مالی.
بند 30
بررسی تخصصی این بندوجه التزام و خسارت (هماهنگ با pain/gain تا از مجازات مضاعف جلوگیری شود؛ قابل تعدیل بودن طبق قواعد قانون مدنی در صورت نامتناسب بودن).
۳۰. وجه التزام و خسارت (هماهنگ با pain/gain تا از مجازات مضاعف جلوگیری شود؛ قابل تعدیل بودن طبق قواعد قانون مدنی در صورت نامتناسب بودن).
بند 31
بررسی تخصصی این بندمالیات، عوارض، بیمه تأمین اجتماعی — تخصیص قراردادی در چارچوب قانون.
۳۱. مالیات، عوارض، بیمه تأمین اجتماعی — تخصیص قراردادی در چارچوب قانون.
بند 32
بررسی تخصصی این بندواگذاری قرارداد و تغییر کنترل اشخاص حقوقی.
۳۲. واگذاری قرارداد و تغییر کنترل اشخاص حقوقی.
بند 33
بررسی تخصصی این بندابلاغها و اقامتگاه.
۳۳. ابلاغ‌ها و اقامتگاه.
بند 34
بررسی تخصصی این بندحل اختلاف چندمرحله‌ای (مذاکره هسته → مدیر ارشد → میانجی‌گری → داوری/دادگاه) و حفظ کار حین اختلاف مگر خطر ایمنی.
۳۴. حل اختلاف چندمرحله‌ای (مذاکره هسته → مدیر ارشد → میانجی‌گری → داوری/دادگاه) و حفظ کار حین اختلاف مگر خطر ایمنی.
بند 35
بررسی تخصصی این بندقانون حاکم (ایران) و زبان معتبر (فارسی).
۳۵. قانون حاکم (ایران) و زبان معتبر (فارسی).
بند 36
بررسی تخصصی این بندتفکیکپذیری شروط، تمامیت قرارداد، اصلاح فقط با امضای همه اعضای هسته.
۳۶. تفکیک‌پذیری شروط، تمامیت قرارداد، اصلاح فقط با امضای همه اعضای هسته.
بند 37
بررسی تخصصی این بندنسخ، پیوست‌ها و تاریخ نفوذ.
۳۷. نسخ، پیوست‌ها و تاریخ نفوذ.
بند 38
بررسی تخصصی این بندمحل امضا.
۳۸. محل امضا.
**بندهای خاصِ IPD که نباید فراموش شود:** تعهد open-book و ضمانت صحت دفاتر؛ پروتکل تصمیم‌گیری اجماع و بن‌بست (deadlock)؛ فهرست افراد کلیدی؛ الحاق اجباری پیمانکاران جزء کلیدی به waiver و بیمه؛ قاعده «هزینه هدف قبل از شروع ساخت تثبیت شود وگرنه حق توقف»؛ تفکیک ذخیره پروژه از سود اعضا؛ ممنوعیت ادعاهای کلاسیک تأخیر/نقص طراحی میان اعضا جز از محل استخر و استثناهای مصرح؛ مالکیت و امانت مدل BIM؛ تعهد ادامه کار در زمان اختلاف؛ سازوکار جایگزینی عضو اخراجی بدون فروپاشی قرارداد چندجانبه؛ اعلام وضعیت مشمول/غیرمشمول شرایط عمومی پیمان یا قانون مناقصات.