قراردادهای سنتی، عقود معین، نامعین و مشتقات حقوق مدنی و فقهی
عقد ودیعه
نامِ دیگر: امانت مالکی
سپردن مال به شخص امین صرفاً برای حفاظت و نگهداری بدون حق انتفاع و تصرف
⚠ در دستِ بهبودی
متنِ قرارداد
ماده ۱ – طرفین، سمت، اهلیت و اقامتگاه قانونی
این قرارداد بین [نام و نام خانوادگی/نام شخص حقوقی] به شماره ملی/شناسه ملی [ ] به نمایندگی [نام نماینده] به سمت [ ] که از این پس در این قرارداد «مودع» نامیده می‌شود، از یک طرف؛ و [نام و نام خانوادگی/نام شخص حقوقی] به شماره ملی/شناسه ملی [ ] به نمایندگی [نام نماینده] به سمت [ ] که از این پس «امین» نامیده می‌شود، از طرف دیگر، با رعایت کامل اهلیت قانونی و پس از توافق کامل منعقد می‌گردد. طرفین با امضای این قرارداد اقامتگاه قانونی خود را به ترتیب درج‌شده در ذیل قرارداد اعلام نموده و هرگونه تغییر اقامتگاه را ظرف مدت [ ] روز کتباً به طرف مقابل ابلاغ خواهند نمود. در صورت عدم اعلام تغییر اقامتگاه، کلیه اوراق، اخطاریه‌ها و ابلاغیه های قانونی به نشانی پیشین ارسال شده and ابلاغ‌شده تلقی خواهد شد. مودع و امین اقرار می‌نمایند که هیچ‌گونه ممنوعیت قانونی برای انعقاد این قرارداد و امضای آن نداشته و با حسن نیت اقدام به عقد آن نموده‌اند.
ماده ۲ – تعاریف (مودع، امین، مالِ مورد ودیعه، قبض، تعدی، تفریط، محل نگهداری، روز کاری و ابلاغ)
در این قرارداد اصطلاحات زیر در معانی مشروح ذیل به کار می‌روند مگر آنکه قرینه دیگری خلاف آن را اقتضا نماید: ۱-۱- مودع: شخصی است که مال خود را برای حفظ و نگهداری به دیگری می‌سپارد. ۱-۲- امین: شخصی است که مال مودع را به عنوان ودیعه دریافت نموده و متعهد به حفظ و نگهداری آن می‌باشد. ۱-۳- مالِ مورد ودیعه: عین مالی است که موضوع این قرارداد بوده و برای حفاظت به امین سپرده می‌شود. ۱-۴- قبض: به معنای تسلیم، تحویل و تصرف مادی مال مورد ودیعه توسط امین است. ۱-۵- تعدی: عبارت است از تجاوز کردن شخص از حدود اذن یا متعارف که نسبت به مال دیگری انجام می‌شود. ۱-۶- تفریط: عبارت است از ترک کاری که برای حفظ مال مورد ودیعه بر حسب قرارداد یا عرف لازم است. ۱-۷- محل نگهداری: مکانی است مشخص که مال مورد ودیعه صرفاً در آنجا نگهداری خواهد شد. ۱-۸- روز کاری: کلیه روزهای هفته به استثنای روزهای تعطیل رسمی در جمهوری اسلامی ایران است. ۱-۹- ابلاغ: ارسال هرگونه اعلامیه، اخطار یا مکاتبه از طریق نشانی‌های مندرج در این قرارداد یا سیستم‌های الکترونیکی توافق‌شده است.
ماده ۳ – موضوع عقد و ماهیت امانی (تصریح به عدم انتقال مالکیت، عدم حق انتفاع و عدم حق تصرف مگر اذن کتبی)
موضوع این قرارداد عبارت است از سپردن [مال مورد ودیعه] توسط مودع به امین به قصد حفظ و نگهداری امانت‌دارانه و بدون هیچ‌گونه عوض یا اجرت [یا در صورت توافق با اجرت مشخص]. طرفین صراحتاً اقرار و توافق می‌نمایند که عقد ودیعه حاضر صرفاً برای حفاظت از مال بوده و به هیچ وجه موجب انتقال مالکیت عین یا منافع مال مورد ودیعه به امین نمی‌گردد. امین به هیچ عنوان حق انتفاع، استفاده شخصی، استیفای منافع یا هرگونه تصرف مادی یا حقوقی دیگر در مال مورد ودیعه را نداشته و نخواهد داشت مگر آنکه اذن صریح و کتبی مودع از قبل اخذ شده باشد. هرگونه تصرف برخلاف مفاد این ماده تعدی و تفریط محسوب شده و امین را مشمول ضمان قانونی خواهد ساخت. ماهیت این قرارداد صرفاً امانی بوده و امین ید امانی بر مال مورد ودیعه دارد.
ماده ۴ – مشخصات مال، ملحقات، عیوب اظهارشده و ارزش اعلامی (ارجاع به پیوست صورت‌جلسه)
مشخصات کامل مال مورد ودیعه، ملحقات، متعلقات، وضعیت ظاهری، عیوب احتمالی موجود و همچنین ارزش تخمینی یا اعلامی آن به تفصیل در پیوست شماره [ ] این قرارداد که به امضای طرفین رسیده و جزو لاینفک آن محسوب می‌گردد، درج شده است. امین اقرار می‌نماید که مال مورد ودیعه را با همین مشخصات و وضعیت رویت نموده و تحویل گرفته است. هرگونه عیب یا نقص ظاهری و باطنی که در زمان تحویل وجود داشته و در پیوست ذکر شده است، به اطلاع امین رسیده و مستند به اظهارات طرفین می‌باشد. ارزش اعلامی مال مورد ودیعه صرفاً جهت تعیین حدود مسئولیت‌های احتمالی و خسارات وارده در صورت تعدی و تفریط بوده و به معنای انتقال ارزش یا خرید و فروش مال نمی‌باشد. تغییرات بعدی در وضعیت مال باید به صورت کتبی به تأیید طرفین برسد.
ماده ۵ – قبض و تسلیم؛ تاریخ تحقق عقد؛ صورت‌جلسه تحویل
عقد ودیعه حاضر به محض قبض و تسلیم مادی مال مورد ودیعه توسط امین در تاریخ [ ] محقق و تکمیل می‌گردد. تحویل مال مورد ودیعه با حضور طرفین یا نمایندگان قانونی آن‌ها انجام شده و صورت‌جلسه تحویل فیزیکی به همراه شماره سریال یا مشخصات دقیق تنظیم و به امضای طرفین می‌رسد. امین با امضای صورت‌جلسه تحویل، اقرار به دریافت کامل مال مورد ودیعه نموده و مسئولیت حفاظت از آن را از تاریخ امضا به عهده می‌گیرد. تا پیش از قبض و تسلیم مادی مال، عقد ودیعه منجمِد بوده و هیچ‌گونه تکلیفی برای امین جهت نگهداری ایجاد نمی‌کند. هزینه‌های حمل و نقل و جابه‌جایی مال تا محل نگهداری بر عهده [مودع/امین] خواهد بود.
توضیحِ فیلدها:
• متن: متنِ کاملِ همان مواد، هر ماده در خطِ جدا
ماده ۶ – مدت؛ حق مطالبه و رد پیش از موعد با توجه به جایز بودن عقد
این عقد از تاریخ تسلیم و قبض مالِ مورد ودیعه آغاز شده و مدت آن از تاریخ [تاریخ شروع] لغایت [تاریخ پایان] تعیین می‌گردد. با توجه به ماهیت حقوقی عقد ودیعه که مطابق قوانین جاری عقد جایز محسوب می‌شود، هر یک از طرفین حق دارند هر زمان که اراده نمایند، پیش از انقضای مدت مقرر، درخواست استرداد یا رد مالِ مورد ودیعه را بنمایند. امین مکلف است به محض مطالبه مودع، مالِ مورد ودیعه را بلافاصله مسترد دارد و حق حبس یا امتناع به هیچ عنوان ندارد. مودع نیز می‌تواند پیش از سررسید، مال خود را پس بگیرد بدون اینکه نیازی به اثبات عذر خاصی باشد. در صورت پایان مدت یا فسخ پیش از موعد، روابط مالی و تعهدات طرفین ظرف مدت [تعداد روز] روز تسویه خواهد شد. عدم مطالبه مال تا پایان مدت، به معنای تضسین بقای عقد بدون توافق جدید نخواهد بود و تمدید آن نیازمند تراضی کتبی است. طرفین حق اسقاط حق رجوع پیش از موعد را ضمن این عقد جایز ندارند و این شرط جزء ذات عقد ودیعه است.
ماده ۷ – اجرت یا تصریح به مجانیت؛ نحوه پرداخت
این قرارداد به صورت [مجانی / معوض] منعقد می‌گردد و در صورت تراضی بر تعلق اجرت، مبلغ آن معادل [مبلغ اجرت] ریال برای کل مدت یا مبلغ [مبلغ اجرت ماهانه] ریال به صورت ماهانه تعیین می‌گردد. امین اقرار می‌نماید که اگر عقد به صورت مجانی باشد، هیچ‌گونه ادعایی تحت عنوان اجرت‌المثل یا خسارت نسبت به نگهداری مال نداشته و اقدام وی تبرعی محسوب می‌شود. در صورت معوض بودن، مودع متعهد است وجه مزبور را در سررسیدهای معین به شماره حساب یا کارت بانکی به شماره [شماره حساب/کارت] نزد بانک [نام بانک] به نام امین واریز و رسید آن را اخذ نماید. عدم پرداخت اجرت در سررسیدهای مقرر، به امین حق می‌دهد که درخواست فسخ قرارداد و استرداد مالِ مورد ودیعه را از طریق مراجع صالح یا ابلاغ رسمی مطالبه نماید. پرداخت هرگونه مالیات یا عوارض متعلق به این اجرت، بر عهده شخص [مودع / امین] خواهد بود. هزینه‌های بانکی انتقال وجه نیز بر عهده پرداخت‌کننده است مگر خلاف آن توافق شده باشد. رسیدهای وتبادل مالی جزء اسناد مثبت اجرای تعهد محسوب می‌شوند.
ماده ۸ – محل نگهداری و ممنوعیت جابه‌جایی بدون اذن
مالِ مورد ودیعه صرفاًباید در اقامتگاه قانونی امین به نشانی [نشانی محل نگهداری] نگهداری شود و امین به هیچ وجه حق ندارد آن را به مکان دیگری منتقل نماید. هرگونه جابه‌جایی، حمل‌ونقل یا انتقال مالِ مورد ودیعه به مکانی خارج از نشانی تعیین‌شده، نیازمند اخذ اذن کتبی و قبلی از سوی مودع می‌باشد. در صورت ضرورت فوری و بروز حوادث قوه قاهره که بقای مال در محل مذکور را تهدید کند، امین مجاز است به طور موقت مال را به مکان امنی منتقل نموده و بلافاصله مراتب را کتباً به مودع اطلاع دهد. تخلف امین از این ماده و جابه‌جایی خودسرانه مال، در حکم تعدی و تفریط بوده و امین ضامن تلف یا نقص احتمالی مال خواهد بود. هزینه‌های احتمالی ناشی از جابه‌جایی اضطراری با موافقت مودع بر عهده وی خواهد بود. امین موظف است شرایط فیزیکی محل نگهداری را از حیث ایمنی، دما، رطوبت و حفاظت در حد متعارف استاندارد نگه دارد. بازرسی محل نگهداری توسط مودع با هماهنگی قبلی در هر زمان امکان‌پذیر است.
ماده ۹ – تعهدات امین: حفاظت متعارف، رعایت دستور مودع، عدم استفاده شخصی، عدم مخلوط کردن با مال خود مگر مال مثلی با اذن، عدم سپردن به غیر، حفظ اسرار، اطلاع فوری حوادث، تسهیل بازدید
امین متعهد می‌گردد از مالِ مورد ودیعه با نهایت دقت و حداقل به اندازه حفاظت از اموال شخصی خود نگهداری نموده و از هرگونه تعدی و تفریط خودداری نماید. امین به هیچ عنوان حق استفاده شخصی، انتفاع، استهباک یا بهره‌برداری از مالِ مورد ودیعه را بدون اذن صریح و کتبی مودع ندارد. امین نباید مالِ مورد ودیعه را با اموال خود یا ثالث مخلوط نماید، مگر در خصوص اموال مثلی و آن هم صرفاً با اذن صریح مودع و به گونه‌ای که قابل تفکیک باشد. سپردن مالِ مورد ودیعه به شخص ثالث مطلقاً ممنوع است و امین شخصاً مسئول حفظ آن خواهد بود. امین مکلف است تمامی اسرار و اطلاعات مربوط به مال یا مودع را که در جریان ودیعه مطلع می‌شود، کاملاً محرمانه نگه دارد. در صورت بروز هرگونه حادثه، صدمه، سرقت، تلف یا خطر احتمالی برای مال، امین موظف است فوراً و حداکثر ظرف مدت [تعداد ساعت] ساعت مراتب را به مودع اطلاع دهد. امین باید شرایط لازم برای بازدید دوره‌ای یا موردی مودع از مالِ مورد ودیعه را تسهیل و فراهم نماید. تخلف از هر یک از این تعهدات، موجب ضمان قهری امین و مسئولیت مدنی وی در قبال خسارات وارده خواهد بود.
ماده ۱۰ – تعهدات مودع: صحت اظهار مالکیت/اختیار، پرداخت هزینه‌ها و اجرت، تحویل اطلاعات و کلید/رمز، دریافت به‌موقع هنگام رد، جبران مخارج ضروری اثبات‌شده
مودع با امضای این قرارداد رسماً اظهار و تضمین می‌نماید که مالک قانونی مالِ مورد ودیعه بوده و یا دارای اختیار تام حقوقی برای سپردن آن می‌باشد و مال مذکور در توقیف، رهن یا ادعای شخص ثالث نیست. مودع متعهد است اجرت معین (در صورت توافق بر تعوض بودن) و همچنین هزینه‌ها و مخارج ضروری انجام‌شده توسط امین را در سررسید پرداخت نماید. مودع مکلف است تمامی اطلاعات فنی، راهنماها، کلیدها، رمزها یا اسناد مرتبط با مالِ مورد ودیعه را همزمان با تحویل مال به امین تسلیم نماید. مودع موظف است در زمان انقضای مدت یا پس از اعلام فسخ و رجوع، به موقع برای تحویل گرفتن مالِ مورد ودیعه مراجعه نموده و رسید تحویل را امضا کند. اگر مودع پس از اعلام امین از تحویل گرفتن مال خودداری نماید، مسئولیت نگهداری بعدی و هزینه‌های انبارداری یا حفاظت بر عهده خود وی خواهد بود. مودع متعهد است مخارج ضروری، مفید و اجتناب‌ناپذیری را که امین برای حفظ مالِ مورد ودیعه با ارائه فاکتور معتبر اثبات می‌نماید، جبران و پرداخت کند. مودع حق ندارد با طرح ادعاهای واهی، از پذیرش استرداد مال در زمان مطالبه امین سر باز زند.
توضیحِ فیلدها:
• متن: متنِ کاملِ همان مواد، هر ماده در خطِ جدا
ماده ۱۱ – حدود اذن و موارد نیازمند اذن کتبی جداگانه
۱-۱۱. امین صرفاً مجاز به نگهداری از مال مورد ودیعه در محل تعیین‌شده در این قرارداد است و هرگونه تصرف، انتفاع، استفاده شخصی یا بهره‌برداری از مال، ممنوع و در حکم غصب است.
۲-۱۱. انجام هرگونه عملیات بر روی مال مورد ودیعه، از قبیل تعمیرات غیرضروری، تغییر شکل، جابه‌جایی به محل دیگر، یا سپردن آن به شخص ثالث، منوط به اخذ اذن کتبی و صریح از مودع می‌باشد.
۳-۱۱. در صورتی که امین بدون اذن کتبی مودع، اقدام به هرگونه تصرفی نماید که خارج از حدود متعارفِ نگهداری باشد، مسئولیت کامل هرگونه خسارت احتمالی، اعم از تلف یا نقص مال، مستقیماً بر عهده امین خواهد بود.
تبصره: سکوت مودع یا عدم اعتراض وی در موارد قبلی، به هیچ عنوان به منزله اذن ضمنی برای تصرفات آتی تلقی نمی‌گردد و اذن باید برای هر مورد به‌صورت جداگانه و کتبی صادر شود.
ماده ۱۲ – هزینه‌های نگاهداری، تعمیر ضروری و اقدامات فوری
۱-۱۲. کلیه هزینه‌های متعارف و ضروری برای حفظ و نگهداری مال مورد ودیعه، بر عهده مودع است و امین مکلف است پیش از انجام هرگونه هزینه غیرضروری، مراتب را به اطلاع مودع برساند.
۲-۱۲. در صورتی که مال مورد ودیعه در معرض خطر فوری و جدی قرار گیرد، امین موظف است با رعایت غبطه مودع، اقدامات لازم و فوری را برای جلوگیری از تلف یا نقص مال انجام دهد.
۳-۱۲. هزینه‌هایی که امین برای حفظ مال در شرایط اضطراری متحمل شده است، پس از ارائه اسناد مثبته و فاکتورهای معتبر، توسط مودع قابل پرداخت خواهد بود.
تبصره: چنانچه امین بدون ضرورت فوری و بدون کسب اجازه از مودع، هزینه‌ای را بر مال تحمیل نماید، حق مطالبه آن را از مودع نخواهد داشت.
ماده ۱۳ – بیمه
۱-۱۳. در صورتی که طرفین توافق نمایند، مال مورد ودیعه باید توسط مودع یا با هزینه او نزد یکی از شرکت‌های بیمه معتبر تحت پوشش بیمه قرار گیرد تا در صورت بروز حوادث غیرمترقبه، خسارات وارده جبران گردد.
۲-۱۳. امین مکلف است در صورت انعقاد قرارداد بیمه، تمامی شرایط و الزامات شرکت بیمه‌گر را برای حفظ اعتبار بیمه‌نامه رعایت نماید و از هرگونه اقدامی که موجب ابطال یا تعلیق پوشش بیمه‌ای گردد، خودداری کند.
۳-۱۳. در صورت وقوع حادثه مشمول بیمه، امین موظف است در اسرع وقت مراتب را به مودع و شرکت بیمه اطلاع دهد و تمامی مدارک لازم جهت دریافت خسارت را در اختیار مودع قرار دهد.
تبصره: عدم اقدام برای بیمه کردن مال، در صورتی که در این قرارداد یا توافقات بعدی بر آن تأکید شده باشد، موجب مسئولیت امین در قبال خساراتی است که در صورت وجود بیمه، جبران می‌شد.
ماده ۱۴ – تضمین‌ها و وثایق
۱-۱۴. به منظور تضمین حسن انجام تعهدات امین و استرداد مال مورد ودیعه، امین مبلغ [ ] ریال را به عنوان تضمین نزد مودع تودیع می‌نماید که در پایان قرارداد و پس از استرداد صحیح مال، به وی مسترد خواهد شد.
۲-۱۴. این تضمین صرفاً برای جبران خسارات احتمالی ناشی از تعدی، تفریط یا تخلف امین از مفاد این قرارداد است و به هیچ عنوان نباید به عنوان ثمن معامله یا عوضِ عقدِ دیگری تلقی گردد.
۳-۱۴. در صورت بروز هرگونه خسارت به مال مورد ودیعه ناشی از تقصیر امین، مودع حق دارد پس از اثبات خسارت، مبلغ آن را از محل تضمین مذکور برداشت نماید.
تبصره: هرگونه توافق در خصوص تضمین، نباید ماهیت عقد ودیعه را به عقد رهن یا بیع تغییر دهد و امین حق ندارد از این تضمین به عنوان ابزاری برای تملک مال استفاده نماید.
ماده ۱۵ – ضمان و مسئولیت
۱-۱۵. امین در مقام امانت‌دار، ضامن مال مورد ودیعه نیست مگر در موارد تعدی، تفریط، تخلف از محل نگهداری، یا امتناع از رد مال پس از مطالبه مودع که در این صورت، مسئولیت وی مطابق با مواد ۶۳۱ و ۶۳۲ قانون مدنی خواهد بود.
۲-۱۵. بار اثبات عدم تعدی و تفریط در صورت بروز تلف یا نقص مال، بر عهده امین است و وی باید با ادله معتبر ثابت نماید که در نگهداری مال، عرفاً کوتاهی نکرده است.
۳-۱۵. در صورت تلف شدن مال مورد ودیعه، امین موظف است بلافاصله مراتب را به مودع اطلاع دهد و در صورت وجود بقایای مال، آن را تا زمان تعیین تکلیف نزد خود حفظ نماید.
تبصره: چنانچه امین از رد مال پس از مطالبه مودع خودداری نماید، از لحظه امتناع، ضامن مال خواهد بود و مسئولیت وی حتی در صورت بروز حوادث غیرمترقبه نیز ساقط نمی‌گردد.
ماده ۱۶ – نحوه استرداد، مهلت، محل رد، رسید تحویل‌برگشت و وضعیت مال هنگام رد
۱-۱۶ امین مکلف است در سررسید مقرر یا بلافاصله پس از مطالبه مودع، مال مورد ودیعه را عیناً با رعایت وضعیت ظاهری اولیه به مودع یا نماینده قانونی وی مسترد نماید. ۲-۱۶ مهلت استرداد مال پس از اعلام درخواست کتبی مودع حداکثر ظرف مدت [ ] روز کاری تعیین می‌گردد و محل رد، اقامتگاه قانونی مودع یا محل نگهداری توافق‌شده خواهد بود. ۳-۱۶ به هنگام استرداد، تنظیم صورت‌جلسه تسلیم و تحویل با حضور طرفین یا نمایندگان آن‌ها الزامی است و دریافت رسید کتبی و امضاشده از مودع، رافع مسئولیت‌های امین خواهد بود. ۴-۱۶ مال مورد ودیعه باید در همان وضعیتی که هنگام انعقاد قرارداد تحویل امین شده است، به انضمام ملحقات و مستندات مربوطه مسترد گردد و هرگونه تغییر وضعیت باید مستند به اذن یا حوادث قهری اثبات‌پذیر باشد. ۵-۱۶ امین حق ندارد به بهانه مطالبه مطالبات متفرقه یا هزینه‌های اثبات‌نشده، از استرداد اصل مال مورد ودیعه خودداری نماید و در صورت امتناع، مسئول جبران خسارات وارده خواهد بود. ۶-۱۶ تبصره: هزینه‌های حمل و نقل و انتقال مال به محل رد بر عهده [مودع / امین] است، مگر آنکه استرداد به دلیل تخلف امین باشد که در این صورت تمامی هزینه‌ها بر عهده امین خواهد بود.
ماده ۱۷ – فوت، حجر، ورشکستگی یا انحلال هر طرف و تکلیف ورثه/قائم‌مقام نسبت به رد فوری مال
۱-۱۷ با توجه به ماهیت جایز عقد ودیعه، با فوت، جنون، سفه (حجر) یا ورشکستگی هر یک از مودع یا امین، عقد مزبور منفسخ یا منحل می‌گردد. ۲-۱۷ در صورت فوت یا حجر امین، ورثه یا قیم قانونی نامبرده مکلفند به محض اطلاع، موضوع را به مودع اعلام نموده و مال مورد ودیعه را فوراً به مودع یا شخص معرفی‌شده از سوی او تسلیم نمایند. ۳-۱۷ ورثه یا قائم‌مقام قانونی امین حق هیچ‌گونه تصرف، انتفاع یا حبس مال مورد ودیعه را نداشته و مسئولیت حفاظت موقت از آن تا زمان تحویل بر عهده ایشان خواهد بود. ۴-۱۷ در صورت فوت مودع، امین موظف است مال را به ورثه قانونی وی یا حاکم شرع / مدیر ترکه با ارائه مدارک مثبته اثبات ورثه تسلیم نماید. ۵-۱۷ انحلال یا ورشکستگی شخص حقوقی مودع یا امین نیز مشمول حکم این ماده بوده و مدیر تصفیه یا تسویه مکلف به اجرای تعهدات ناشی از استرداد یا دریافت مال می‌باشند. ۶-۱۷ تبصره: نامطمئن نامطمئن نامطمئن نامطمئن نامطمئن نامطمئن نامطمئن نامطمئن نامطمئن نامطمئن.
ماده ۱۸ – خیارات، فسخ و رجوع (جایز بودن؛ نحوه اعلام فسخ؛ اثر فسخ نسبت به اجرت دوره‌ای در صورت وجود)
۱-۱۸ عقد ودیعه، بر اساس مقررات قانونی، عقدی است جایز و هر یک از طرفین (مودع یا امین) حق دارند در هر زمان که اراده نمایند، عقد را فسخ یا از اذن خود رجوع کنند. ۲-۱۸ اعلام فسخ یا رجوع از اذن باید به صورت کتبی و از طریق ارسال اظهارنامه رسمی یا سایر روش‌های مطمئن ارتباطی به طرف دیگر ابلاغ گردد. ۳-۱۸ فسخ قرارداد هیچ‌گونه تأثیری بر مسئولیت‌های پیشین امین نسبت به حفظ و نگهداری مال تا زمان استرداد واقعی نخواهد داشت. ۴-۱۸ در صورتی که برای این عقد اجرت دوره‌ای در نظر گرفته شده باشد، با فسخ قرارداد، حق مطالبه اجرت تنها تا تاریخ استرداد واقعی مال برای امین محفوظ خواهد بود و نسبت به مازاد، حقی نخواهد داشت. ۵-۱۸ طرفین حق استناد به خیارات قانونی از جمله خیار غبن را از خود سلب و اسقاط نموده‌اند، مگر خیاراتی که بر اساس قانون قابل اسقاط نمی‌باشند. ۶-۱۸ تبصره: رجوع مودع از ودیعه به منزله مطالبه فوری مال بوده و امین مکلف به تبعیت فوری از آن است.
ماده ۱۹ – وجه التزام و خسارت تأخیر یا تخلف؛ رابطه با اصل مال و خسارت واقعی؛ عدم جمع نامشروع در حد توافق طرفین
۱-۱۹ در صورت تخلف هر یک از طرفین از تعهدات مندرج در این قرارداد، متخلف مکلف به پرداخت وجه التزام به میزان روزانه مبلغ [ ] ریال به عنوان خسارت تأخیر در انجام تعهد یا تخلف از آن خواهد بود. ۲-۱۹ پرداخت وجه التزام رافع مسئولیت امین در خصوص استرداد اصل مال مورد ودیعه نبوده و امین همچنان موظف به رد عین مال می‌باشد. ۳-۱۹ اگر خسارت واقعی وارده به مودع بیش از مبلغ وجه التزام باشد، مودع حق دارد مابه‌التفاوت خسارت واقعی را از امین مطالبه نماید. ۴-۱۹ توافق بر وجه التزام مانع از مطالبه خسارات دادرسی و حق‌الوکاله در صورت مراجعه به مراجع صالح قضایی یا داوری نخواهد بود. ۵-۱۹ این وجه التزام با رعایت قوانین جاری کشور و عدم مغایرت با موازین شرعی تعیین شده و طرفین با امضای این ماده، آن را پذیرفته‌اند. ۶-۱۹ تبصره: نامطمئن نامطمئن نامطمئن نامطمئن نامطمئن نامطمئن نامطمئن نامطمئن نامطمئن نامطمئن.
ماده ۲۰ – قوه قاهره و حوادث غیرمترقبه؛ تکلیف اطلاع و حفاظت ممکن
۱-۲۰ عدم انجام تعهدات هر یک از طرفین در صورت وقوع حوادث قوه قاهره (فورس ماژور) نظیر زلزله، سیل، جنگ، وبای عمومی و سایر حوادث غیرقابل پیش‌بینی و غیرقابل دفع، تخلف محسوب نخواهد شد. ۲-۲۰ طرفی کهچارچوب قرارداد وی تحت تأثیر قوه قاهره قرار می‌گیرد، مکلف است ظرف مدت حداکثر [ ] ساعت از وقوع حادثه، مراتب را به کتباً به طرف دیگر اطلاع دهد. ۳-۲۰ امین حتی در صورت وقوع قوه قاهره موظف است اقدامات متعارف و ممکن را برای حفاظت از مال مورد ودیعه و جلوگیری از افزایش خسارت به عمل آورد. ۴-۲۰ پس از رفع وضعیت قوه قاهره، طرفین مکلفند بلافاصله اجرای تعهدات خود را از سر گرفته یا نسبت به استرداد مال اقدام نمایند. ۵-۲۰ تأثیر قوه قاهره تنها رافع مسئولیت خسارت تأخیر است و رافع مسئولیت تعدی و تفریط پیش از وقوع حادثه نمی‌باشد. ۶-۲۰ تبصره: تشخیص قطعی مصادیق قوه قاهره در صورت اختلاف با مرجع صالح حل اختلاف خواهد بود.
توضیحِ فیلدها:
• متن: متنِ کاملِ همان مواد، هر ماده در خطِ جدا
ماده ۲۱ – محرمانگی
طرفین متعهد می‌شوند کلیه اطلاعات، اسناد، مدارک و جزئیات مربوط به مال مورد ودیعه و همچنین مفاد این قرارداد را که در طول مدت همکاری به دست می‌آورند، به عنوان اطلاعات محرمانه تلقی نمایند. امین حق ندارد بدون اذن کتبی مودع، هیچ‌گونه اطلاعاتی را در خصوص ماهیت، ارزش یا محل نگهداری مال مورد ودیعه در اختیار اشخاص ثالث قرار دهد. این تعهد محرمانگی حتی پس از انقضای مدت قرارداد یا فسخ آن نیز به قوت خود باقی است و طرفین ملزم به رعایت آن می‌باشند. در صورت افشای اطلاعات توسط هر یک از طرفین، متخلف مسئول جبران کلیه خسارات وارده به طرف دیگر خواهد بود. ۱-۲۱: استثنای این ماده، مواردی است که به موجب حکم قطعی دادگاه یا دستور مراجع قانونی ذی‌صلاح، افشای اطلاعات الزامی باشد. ۲-۲۱: در صورت ضرورت افشا به موجب قانون، طرفِ مکلف موظف است بلافاصله و پیش از افشا، طرف دیگر را کتباً مطلع نماید.
ماده ۲۲ – منع انتقال قرارداد و منع توثیق مال نزد ثالث توسط امین
امین به هیچ عنوان حق ندارد قرارداد حاضر یا حقوق و تعهدات ناشی از آن را به شخص ثالثی واگذار نماید یا مال مورد ودیعه را به عنوان وثیقه، رهن یا هر عنوان دیگری نزد اشخاص ثالث قرار دهد. هرگونه اقدام امین در جهت توثیق یا انتقال مال مورد ودیعه به ثالث، باطل و بلااثر بوده و در حکم خیانت در امانت تلقی می‌گردد. مودع در صورت مشاهده هرگونه اقدام مغایر با این ماده، حق فسخ فوری قرارداد و مطالبه مال را خواهد داشت. ۱-۲۲: امین مکلف است مال مورد ودیعه را صرفاً در تصرف خود نگه دارد و از سپردن آن به اشخاص ثالث، حتی به عنوان امانت‌سپاری ثانویه، خودداری نماید. ۲-۲۲: هرگونه توافق بین امین و ثالث که منجر به ایجاد حق عینی یا دینی برای ثالث نسبت به مال مورد ودیعه گردد، فاقد اعتبار قانونی است.
ماده ۲۳ – مالیات، عوارض و هزینه‌های سند
طرفین توافق می‌نمایند که عقد ودیعه حاضر صرفاً یک قرارداد امانی بوده و به هیچ عنوان به معنای انتقال مالکیت، صلح یا بیع مال مورد ودیعه نمی‌باشد. بنابراین، هیچ‌گونه مالیات بر درآمد یا عوارض انتقال مالکیت به این قرارداد تعلق نمی‌گیرد. در صورتی که به موجب قوانین جاری، هزینه‌ای بابت ثبت یا تنظیم این قرارداد در دفاتر اسناد رسمی یا مراجع قانونی مطالبه شود، پرداخت آن بر عهده [طرفین/مودع/امین] خواهد بود. ۱-۲۳: چنانچه به دلیل ماهیت مال مورد ودیعه، مالیات یا عوارض خاصی به اصل مال تعلق گیرد، پرداخت آن بر عهده مالک (مودع) است. ۲-۲۳: امین موظف است در صورت مطالبه مراجع مالیاتی، مراتب امانی بودن مال را با ارائه این قرارداد اثبات نماید.
ماده ۲۴ – حل اختلاف
کلیه اختلافات ناشی از تفسیر، اجرا یا فسخ این قرارداد، ابتدا از طریق مذاکره مستقیم و دوستانه بین طرفین حل و فصل خواهد شد. در صورتی که ظرف مدت [ ] روز از تاریخ اعلام کتبی اختلاف، توافقی حاصل نشود، موضوع از طریق [داوری/مراجع قضایی] حل و فصل می‌گردد. در صورت انتخاب داوری، داور منتخب [نام داور یا نحوه انتخاب] خواهد بود که رأی وی قطعی و لازم‌الاجراست. ۱-۲۴: در صورت ارجاع به مراجع قضایی، دادگاه‌های عمومی حقوقی شهرستان [نام شهر] صالح به رسیدگی خواهند بود. ۲-۲۴: هزینه داوری در صورت ارجاع به داور، بالمناصفه توسط طرفین پرداخت خواهد شد. تبصره: در طول مدت رسیدگی به اختلاف، امین مکلف است مال مورد ودیعه را با رعایت کامل موازین حفاظتی تا تعیین تکلیف نهایی نزد خود نگه دارد.
ماده ۲۵ – اقامتگاه قراردادی و نحوه ابلاغ
اقامتگاه قانونی طرفین همان است که در صدر این قرارداد درج شده است و هرگونه تغییر نشانی باید بلافاصله و به صورت کتبی به طرف دیگر اعلام گردد. تا زمانی که تغییر نشانی به صورت رسمی اعلام نشده، کلیه ابلاغیه‌ها و مکاتبات به نشانی قبلی ارسال و ابلاغ‌شده تلقی می‌گردد. ابلاغ‌ها می‌تواند از طریق پست سفارشی، اظهارنامه رسمی یا پیام الکترونیکی به نشانی [آدرس ایمیل/شماره همراه] صورت پذیرد. ۱-۲۵: ارسال پیام به نشانی الکترونیکی توافق‌شده، در صورت دریافت تأییدیه ارسال یا رسید خوانده شدن، در حکم ابلاغ قانونی است. ۲-۲۵: در صورت امتناع از دریافت مراسلات پستی، تاریخ درج‌شده در رسید پست مبنی بر عدم حضور یا امتناع، تاریخ ابلاغ محسوب می‌شود.
ماده ۲۶ – نسخ، پیوست‌ها و اعتبار برابر آن‌ها
این قرارداد در [ ] نسخه هم‌ارزش، با متن و مندرجات واحد تنظیم و امضا شده و هر یک از نسخ حکم واحد را دارد و پس از امضای طرفین، نافذ و لازم‌الاجراست. تمامی پیوست‌ها، صورت‌جلسات تحویل، الحاقیه‌ها و مستندات ذکرشده در این قرارداد، جزء لاینفک آن محسوب شده و دارای اعتبار قانونی یکسان با متن اصلی قرارداد می‌باشند. در صورت وجود هرگونه تضاد یا تعارض میان مفاد متن اصلی قرارداد و پیوست‌های آن، مفاد متن اصلی قرارداد مقدم و متبع خواهد بود. امضای هر صفحه از این قرارداد و پیوست‌های آن به منزلهٔ مطالعه، تفهیم و پذیرش تمامی بندها و شرایط مندرج در آن‌ها توسط طرفین است. هیچ سند عادی یا رسمی دیگری نمی‌تواند اعتبار این نسخه واحد را مخدوش سازد مگر با توافق کتبی بعدی طرفین. تبصره ۱: نسخ این قرارداد بین طرفین مبادله شده و هر یک یک نسخه را در نزد خود نگهداری می‌نمایند.
ماده ۲۷ – مواد پایانی: تمامیت توافق، اصلاح فقط با الحاقیه کتبی، اعتبار نسخ چاپی و امضا
این قرارداد شامل تمامی توافقات، اراده‌ها و مذاکرات پیشین میان طرفین بوده و به عنوان تمامیت توافق فی‌مابین شناخته می‌شود و هرگونه اظهارات، وعده‌ها یا مذاکرات شفاهی قبلی فاقد هرگونه اعتبار حقوقی است. هرگونه اصلاح، تغییر، الحاق، تفسیر یا تجدیدنظر در مفاد این قرارداد صرفاً با توافق کتبی و صریح طرفین و در قالب الحاقیهٔ مکتوب معتبر خواهد بود و در غیر این صورت باطل و بلااثر است. اعتبار نسخ چاپی این قرارداد با امضای فیزیکی یا دیجیتال معتبر طرفین برقرار شده و هیچ‌یک از طرفین نمی‌توانند بعداً ادعایی مبنی بر عدم اطلاع از مفاد آن نمایند. این قرارداد در چهارچوب قوانین جاری جمهوری اسلامی ایران تنظیم شده و رعایت حسن نیت در اجرای تمامی تعهدات آن الزامی است. تبصره ۱: در صورت ابطلات یا عدم قابلیت اجرایی هر یک از مواد این قرارداد، سایر مواد به قوت خود باقی مانده و به اعتبار کل قرارداد خدشه‌ای وارد نمی‌سازد. تبصره ۲: اعتبار امضای الکترونیکی یا سنتی طرفین بر روی این سند تابع مقررات موضوعه کشور است.
ماده ۲۸ – محل امضا، اثر انگشت در صورت شخص حقیقی، مهر در صورت شخص حقوقی، و ردیف گواهی امضا/ثبت در صورت توافق
این قرارداد در تاریخ [ ] در شهر [ ] در [ ] ماده و [ ] تبصره به رشته تحریر درآمده و به امضای طرفین یا قائم‌مقام قانونی آن‌ها رسیده است. اشخاص حقیقی ملزم به درج امضا و اثر انگشت در محل تعیین‌شده می‌باشند و اشخاص حقوقی مکلف به درج مهر رسمی شرکت به همراه امضای مجاز صاحبان امضا هستند. در صورت توافق طرفین، این قرارداد می‌تواند در دفترخانه‌های اسناد رسمی یا مراجع ذی‌صلاح ثبت شده و ردیف گواهی امضا یا ثبت در زیر درج گردد. امضاکنندگان این قرارداد با آگاهی کامل از مفاد حقوقی عقد ودیعه، اقدام به امضای ذیل آن نموده‌اند. تبصره ۱: حضور شهود در صورت لزوم با درج مشخصات و امضا در این قسمت بلامانع است. تبصره ۲: مشخصات کامل و سمت امضاکنندگان به شرح زیر تایید می‌گردد.
امضای مودع / نماینده قانونی:
نام و نام خانوادگی: [ ]
سمت: [ ]
تاریخ: [ ]
امضا و اثر انگشت / مهر:
امضای امین / نماینده قانونی:
نام و نام خانوادگی: [ ]
سمت: [ ]
تاریخ: [ ]
امضا و اثر انگشت / مهر:
مشخصات و امضای شاهد اول (در صورت توافق):
نام و نام خانوادگی: [ ]
شماره ملی: [ ]
امضا:
مشخصات و امضای شاهد دوم (در صورت توافق):
نام و نام خانوادگی: [ ]
شماره ملی: [ ]
امضا:
توضیحِ فیلدها:
• متن: متنِ کاملِ همان مواد، هر ماده در خطِ جدا
نکاتِ تنظیمِ این قرارداد
- مبنای حقوقی
- مواد ۶۰۷ الی ۶۴۶ قانون مدنی (عقد ودیعه) و ماده ۱۰ قانون مدنی
- نکاتِ کلیدی
- ۱. عقد ودیعه ذاتاً جایز است و طرفین هر زمان می‌توانند آن را بر هم زنند. ۲. امین به هیچ عنوان حق استفاده یا انتفاع از مال را ندارد مگر با اذن صریح. ۳. امین ید امانی دارد و ضامن تلف یا نقص نیست مگر در صورت تعدی و تفریط. ۴. تعیین دقیق ارزش مال در پیوست برای روز جبران خسارت ضروری است. ۵. محل نگهداری مال باید مشخص باشد و جابه‌جایی آن بدون اذن ممنوع است. ۶. هزینه‌های نگهداری و تعمیرات باید به صراحت بین طرفین تفکیک شود. ۷. اثبات تعدی و تفریط امین بر عهده مودع (مالک) است.
- بندهای پرخطر
- - بند مربوط به مسئولیت و ضمان امین (ماده ۱۵): خطر اصلی اثبات تعدی و تفریط است. برای استحکام، باید صورت‌مجلس دقیق اولیه و شرایط نگهداری مکتوب شود تا اثبات تخلف امین تسهیل گردد. - بند استرداد و وجه التزام (ماده ۱۹): خطر امتناع امین از بازگرداندن مال پس از درخواست مودع. برای رفع خطر، وجه التزام سنگین و روزشمار برای تأخیر در استرداد درج شود.
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
+ نمایشِ کاملِ مقدمه و توضیحاتِ پرامپت
# پرامپتِ تنظیمِ عقد ودیعه (امانت مالکی)
## نقش
تو یک وکیلِ پایه‌یکِ دادگستری در جمهوری اسلامی ایران هستی؛ متخصص حقوق مدنی، عقود معین و تنظیم اسناد، با تسلط بر فقه امامیه در حد مستندات قانون مدنی. باید یک «عقد ودیعه / امانت مالکی» حرفه‌ای، کامل، دقیق و قابل استناد تنظیم کنی. زبانِ خروجی: فارسیِ رسمی و حقوقی، بی‌ابهام، بدون شعار و بدون توضیح آموزشی داخل متنِ قرارداد. هیچ ماده‌ای را حدس نزن؛ اگر نکته‌ای خارج از اطلاعاتِ داده‌شده باشد، اول سؤال بپرس و قرارداد را ناقص تحویل نده. قرارداد را طوری بنویس که ماهیتِ امانی حفظ شود و به بیع، اجاره، عاریه، وکالتِ تصرف یا رهن تبدیل نشود.
## چارچوبِ حقوقیِ حاکم و قواعدِ آمره
عقد را منحصراً بر اساس حقوق ایران تنظیم کن:
- قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران: قواعد عمومی قراردادها و شرایط اساسی صحت معامله؛ باب ودیعه (مواد ۶۰۷ تا ۶۳۴) به‌عنوان منبع اصلی ماهیت، آثار، ضمان امین، رد مال و انحلال.
- در صورت مال غیرمنقول یا لزوم سند رسمی/ثبت: قانون ثبت اسناد و املاک و آیین‌نامه‌های مربوط.
- در صورت حل اختلاف قضایی: قانون آیین دادرسی مدنی؛ در صورت شرط داوری: قانون آیین دادرسی مدنی در باب داوری.
- اگر طرفین یا یکی تاجر باشند و تضمین با اسناد تجاری باشد: قانون تجارت در حد ظهرنویسی، ضمانت و واخواست؛ ماهیت عقد را تجاری نکن مگر تصریح شود.
- جنبه کیفریِ خیانت در امانت تابع قانون مجازات اسلامی است؛ در قرارداد ماهیت امانی و ممنوعیت تصرف را روشن کن، اما کیفر تعیین نکن.
نکته فقهی/قانونی ماهیت عقد (حتماً در تنظیم رعایت شود):
ودیعه عقدی است معین، در اصل جایز و امانی و مبتنی بر مجانیت؛ موضوع آن سپردن مال به امین صرفاً برای حفاظت و نگهداری است، بدون انتقال مالکیت و بدون حق انتفاع یا تصرف. قبض (تسلیم مال به امین) برای تحقق عقد ضروری است. امین ید امانی دارد و ضامن تلف یا نقصان نیست مگر در تعدی، تفریط، تخلف از حدود اذن، امتناع از رد پس از مطالبه، یا شرط ضمان در حدود قانون. هزینه‌های نگاهداری اصولاً بر عهده مودع است. امین حق انتقال ودیعه به غیر را بدون اذن ندارد. شرط اجرت، بیمه، محل نگهداری مشخص، ممنوعیت استفاده و نحوه استرداد را صریح بنویس تا عقد با عاریه (انتفاع رایگان) یا اجاره اشخاص مشتبه نشود. اگر مال در رهن، بازداشت، مشاع یا متعلق به غیر باشد و این امر کتمان شود، صحت و قابلیت استناد لطمه می‌بیند؛ accordingly سؤال کن و در متن تضمین مالکیت/اختیار بسپارنده را بگنجان.
قواعد آمره که نباید نقض شود: شرایط صحت معامله (قصد، رضا، اهلیت، موضوع معین و مشروعیت جهت)؛ ممنوعیت تصرف و انتفاع امین بدون اذن صریح؛ عدم امکان اسقاط کامل مسئولیت ناشی از تعدی و تفریط به نحو خلاف نظم عمومی؛ لزوم رد مال عندالمطالبه مگر مانع قانونی؛ عدم انتقال مالکیت؛ اگر مال غیرمنقول است و طرفین ثبت رسمی یا گواهی امضا می‌خواهند، در متن تکلیف تنظیم سند/گواهی را مشخص کن و جایگزین قانون ثبت نشو.
## اطلاعاتِ لازم
اگر هر یک از موارد زیر ناقص بود، قبل از نوشتنِ قرارداد فهرست سؤالات را بپرس و حدس نزن. کاربر باید جای‌خالی‌ها را پر کند.
### طرفین و سمت
- مودع (سپارنده): [[نام و نام خانوادگی شخص حقیقی با شماره ملی و نام پدر / یا نام شرکت با شماره ثبت، شناسه ملی و نام نماینده و سمت و مستند نمایندگی]]
- اقامتگاه مودع: [[نشانی کامل، کدپستی، تلفن، ایمیل/پیام‌رسان مورد توافق برای ابلاغ]]
- مستودع / امین: [[مشخصات کامل مانند بالا]]
- اقامتگاه امین: [[نشانی کامل، کدپستی، تلفن، ایمیل/پیام‌رسان]]
- اهلیت و سمت: [[رشد/ولایت/قیمومت/وکالت رسمی با شماره سند / یا اختیار هیئت‌مدیره و روزنامه رسمی]]
- ذی‌نفع ثالث (در صورت وجود): [[نام و نسبت حقوقی؛ مثلاً مالک واقعی در برابر متصرف مأذون]]
### موضوع (مالِ مورد ودیعه)
- نوع مال: [[منقول / غیرمنقول / وجه نقد / اسناد / خودرو / کالا / حیوان / مال دیجیتالِ دارای مصداق خارجی و غیره]]
- مشخصات دقیق: [[برند، مدل، شماره سریال/شاسی/موتور/پلاک، شماره سند مالکیت یا پلاک ثبتی، مساحت، رنگ، سال ساخت، تعداد، وزن، عیار، شماره حساب/شبا در صورت وجه، مشخصات حافظه/هش در صورت مال دیجیتالِ ملموس‌شده]]
- وضعیت هنگام تسلیم: [[نو/مستعمل، سالم/دارای عیب با شرح عیوب، کارکرد، کیلومتر، موجودی باطری/سوخت، پیوست عکس یا صورت‌جلسه]]
- مالکیت و حقوق ثالث: [[مالک است / وکیل مالک است / مال مشاع است با سهم … / در رهن یا بازداشت هست یا نیست]]
- لوازم و ملحقات همراه مال: [[کلید، ریموت، کارت سوخت، گارانتی، کارتن، متعلقات؛ فهرست پیوست]]
- ارزش تقریبی مال برای وجه التزام و بیمه (بدون تبدیل عقد به بیع): [[مبلغ به عدد و حروف و واحد پول]]
### قبض، محل نگهداری و مدت
- تاریخ و محل تسلیم (قبض): [[تاریخ شمسی، ساعت، نشانی دقیق محل تحویل]]
- محل نگهداری الزامی: [[نشانی دقیق انبار/منزل/گاوصندوق/پارکینگ؛ ممنوعیت جابه‌جایی یا شرایط جابه‌جایی]]
- مدت ودیعه: [[از تاریخ … تا تاریخ … / تا مطالبه مودع / نامحدود تا فسخ]]
- حق بازدید مودع: [[زمان‌بندی و نحوه هماهنگی]]
### اجرت، هزینه و پرداخت
- مجانی یا با اجرت: [[مجانی است / اجرت نگهداری به مبلغ … در هر … ]]
- مبلغ اجرت در صورت وجود: [[به عدد و حروف و واحد پول]]
- نحوه پرداخت اجرت: [[نقد / واریز به شبا … / چک؛ زمان‌بندی]]
- هزینه‌های نگاهداری، حمل، انبارداری، تعمیر ضروری، مالیات و عوارض مال: [[بر عهده مودع / تقسیم مشخص]]
- بیمه: [[الزام بیمه به نام مودع با پوشش … و حق بیمه بر عهده … / عدم الزام]]
### تضمین‌ها و وثایق (اختیاری اما اگر هست باید کامل باشد)
- تضمین رد سالم مال: [[چک/سفته به مبلغ … با مشخصات / ضمانت‌نامه بانکی / معرفی ضامن با مشخصات / بدون تضمین]]
- وثیقه اضافی: [[شرح مال یا سند]]
### شرایط خاص
- اذن یا ممنوعیت استفاده/انتفاع: [[ مطلقاً ممنوع / اذن محدود به … ]]
- اذن سپردن به ثالث یا قائم‌مقام: [[ممنوع / فقط با اذن کتبی / اذن به افراد معین]]
- تکلیف در حوادث فوری (آتش‌سوزی، سرقت، خرابی): [[مهلت اطلاع، مرجع اطلاع، اقدامات مجاز امین]]
- استرداد: [[محل رد، هزینه حمل بازگشت، مهلت پس از مطالبه، تحویل به چه کسی با چه مدرکی]]
- وجه التزام تأخیر در رد یا تخلف از محل نگهداری: [[مبلغ روزانه/مقطوع به عدد و حروف]]
- محرمانگی مشخصات مال و محل: [[لازم است / لازم نیست]]
- مرجع حل اختلاف: [[دادگاه صالح محل … / داوری با شرح نحوه انتخاب داور]]
- تعداد نسخ و پیوست‌ها: [[تعداد نسخ؛ فهرست پیوست از جمله صورت‌جلسه تحویل و تصاویر]]
- سایر شروط مورد نظر طرفین: [[متن آزاد]]
## ساختارِ الزامیِ قرارداد (به همین ترتیب ماده ببند)
قرارداد را با عنوان «عقد ودیعه (امانت مالکی)» و شماره/تاریخ شروع کن، سپس مواد زیر را به ترتیب و با بندهای شماره‌دار بنویس. هر جا اطلاعات وارد شده، در متن بنشان؛ هیچ ماده‌ای را خالی نگذار مگر کاربر صریحاً حذف کرده باشد.
[بندهای قرارداد در ادامه، هر کدام جدا]
بندهای خاص همین عقد که نباید فراموش شود:
- پیوستِ «صورت‌مجلس تحویل» با ذکر عیوب موجود، شمارنده‌ها، موجودی سوخت/شارژ، تعداد کلید و عکس تاریخ‌دار.
- تصریح اینکه هرگونه استفاده، سواری، اجاره دادن، رهن، فروش، تعمیر غیرضروری یا تغییر محل، تعدی محسوب می‌شود مگر اذن کتبی قبلی.
- تکلیف امین در صورت مطالبه مالک واقعی یا مرجع قضایی/انتظامی (عدم رد خودسرانه به ثالث؛ اطلاع فوری به مودع).
- تفکیک مال مثلی و قیمی در مقام رد.
- اگر وجه نقد است: ودیعه وجه با حساب جدا/گاوصندوق مشخص باشد تا با قرض اشتباه نشود؛ حق مصرف و جایگزینی مطلقاً ممنوع مگر عقد جداگانه قرض.
- اگر خودرو/سند در رهن بانک است: افشای رهن و ممنوعیت انتقال پلاک یا خروج از حوزه جغرافیایی.
- حق مودع برای بازرسی دوره‌ای و درخواست گزارش وضعیت.
- سقوط وصف امانت از تاریخ امتناع ناموجه از رد.
## شرط‌های پیشنهادیِ اختیاری
این‌ها را فقط اگر با اطلاعات کاربر سازگار است یا کاربر انتخاب کرده، به‌صورت ماده جدا یا بند اضافه کن؛ در غیر این صورت ننویس. هر شرط با یک جمله کاربرد:
- شرط اجرت دوره‌ای: وقتی نگهداری حرفه‌ای یا طولانی است و طرفین نمی‌خواهند عقد مجانی بماند.
- شرط بیمه اجباری به هزینه مودع به نفع مالک: برای مال پرارزش (خودرو، طلا، تجهیزات).
- شرط ممنوعیت مطلق جابه‌جایی حتی در داخل شهر: وقتی محل نگهداری جزء جوهر توافق است.
- شرط بازدید با حضور ثالث معتمد یا کارشناس: وقتی احتمال اختلاف در وضعیت مال بالاست.
- وجه التزام روزانه تأخیر در رد: وقتی زمان استرداد اهمیت تجاری دارد؛ مبلغ باید متناسب باشد.
- معرفی ضامن تضامنی برای رد مال: وقتی امین ناشناخته یا کم‌بضاعت است.
- شرط داوری سازمانی یا داور مرضی‌الطرفین: وقتی طرفین نمی‌خواهند ابتدا به دادگاه بروند.
- شرط محرمانگی محل نگهداری و مشخصات مال: برای اموال حساس یا مشهور.
- الحاقیه اذن استفاده محدود (مثلاً روشن کردن دوره‌ای خودرو): فقط با تصریح که اذن انتفاع، عقد را به عاریه تبدیل نکند و حدود آن کاملاً مضیق باشد.
- گواهی امضای دفاتر اسناد رسمی یا تنظیم سند رسمی برای مال غیرمنقول/باارزش: وقتی اثبات و اجرای بعدی اهمیت دارد.
- شرط اطلاع فوری سرقت به پلیس و مودع ظرف مهلت کوتاه: برای شروع روند کیفری و بیمه.
## نکات و هشدارهای مهم (در تنظیم رعایت کن؛ داخل قرارداد به‌صورت شرط قابل اجرا منعکس کن نه پند)
- ریسک رایج: تبدیل عملی ودیعه به عاریه یا اجاره با «استفاده مسامحه‌ای» امین؛ با ممنوعیت صریح استفاده جلوی آن را بگیر.
- ریسک رایج: سپردن وجه نقد بدون منع مصرف که دادگاه آن را قرض تلقی کند؛ برای وجه، منع برداشت و مصرف را قاطع بنویس.
- ریسک رایج: ابهام در وضعیت مال هنگام قبض و نزاع بعدی بر سر عیب و نقص؛ صورت‌مجلس و عکس را جزء لاینفک کن.
- اشتباه متداول: نوشتن انتقال منافع یا حق فروش برای امین؛ این‌ها عقد را از ودیعه خارج می‌کند.
- اشتباه متداول: شرط ضمان مطلق امین نسبت به هر تلفی حتی بدون تعدی، به‌گونه‌ای که با ماهیت امانی و قواعد آمره در تعارض آشکار باشد؛ مسئولیت را روی تعدی، تفریط، تخلف از اذن و امتناع از رد متمرکز کن و اگر طرفین گسترش مسئولیت می‌خواهند، شفاف و محدود بنویس.
- بطلان/عدم استناد: فقدان قصد/رضا/اهلیت؛ موضوع نامعین؛ مال غیرمشروع؛ ودیعه مال غیر بدون اختیار؛ شرط خلاف مقتضای ذات ودیعه مانند انتقال مالکیت به امین.
- ثبت و تشریفات: ودیعه اصولاً رضایی-عینی است و با قبض محقق می‌شود؛ سند عادی میان طرفین معتبر است اما برای مال غیرمنقول، اموال گران‌قیمت یا پیشگیری از انکار، گواهی امضا یا سند رسمی توصیه می‌شود. کد رهگیری سامانه املاک مخصوص اجاره/مبایعه‌نامه است و جایگزین ماهیت ودیعه نمی‌شود؛ اگر مال غیرمنقول است و کاربری طرفین شبیه اجاره شده، هشدار بده و عقد را عوض نکن مگر کاربر بخواهد قالب را تغییر دهد.
- مالیات و بیمه: ودیعه انتقال مالکیت نیست و علی‌الاصول مشمول مالیات نقل‌وانتقال نمی‌شود؛ اجرت امین در صورت وجود می‌تواند درآمد مشمول مالیات امین باشد. بیمه مسئولیت یا بیمه خود مال را با ذی‌نفع مشخص بنویس تا خسارت به مالک برسد.
- جنبه کیفری: تصرف خلاف اذن یا امتناع از رد می‌تواند عنوان خیانت در امانت پیدا کند؛ در متن، حدود امانت و تکلیف رد را چنان روشن کن که رکن سپردگی امانی قابل اثبات باشد.
- اگر یکی از طرفین محجور است یا مال متعلق به صغیر/موکل است، بدون مستند ولایت/قیمومت/وکالت قرارداد ننویس و سؤال کن.
## دستورالعملِ رفتار در صورت نقص اطلاعات
اگر اطلاعاتِ لازم ناقص یا متعارض است (مثلاً همزمان حق استفاده و منع انتفاع، یا وجه نقد با حق برداشت)، قرارداد را ننویس. ابتدا سؤالات مشخص بپرس. هیچ مبلغ، تاریخ، پلاک، شماره سند یا نامی را پر نکن. پس از تکمیل، قرارداد را یکجا ارائه بده.
## قالبِ خروجی
- فارسی رسمی حقوقی؛ ماده‌بندی شماره‌دار (ماده ۱، ماده ۲، …) و بندهای ۱-۱، ۱-۲.
- مبالغ و مدت‌ها هم به عدد و هم به حروف؛ تاریخ‌ها هجری شمسی.
- ارجاع صریح به پیوست‌ها (صورت‌مجلس تحویل، تصاویر، فهرست ملحقات، تصویر اسناد مالکیت، تضمین).
- بدون پاورقی آموزشی، بدون ذکر شماره ماده قانونی ساختگی داخل متن قرارداد؛ در صورت ضرورت ارجاع کلی به «قانون مدنی» کافی است.
- در پایانِ خروجی، خارج از متن قرارداد، یک «چک‌لیست بازبینی» بده شامل: احراز هویت و اهلیت؛ تحقق قبض؛ معین بودن مال؛ نفی انتفاع و تصرف؛ محل نگهداری؛ تکلیف هزینه‌ها؛ وضعیت ضمان؛ نحوه رد؛ تضمین؛ حل اختلاف؛ امضا و پیوست‌ها؛ عدم تعارض با عاریه/قرض/اجاره؛ ضرورت یا عدم ضرورت گواهی امضا/سند رسمی.
اکنون فقط اگر همه اطلاعات ضروری کامل است قرارداد را بنویس؛ در غیر این صورت فقط سؤال کن.
بند 1
بررسی تخصصی این بندطرفین، سمت، اهلیت و اقامتگاه قانونی
۱. طرفین، سمت، اهلیت و اقامتگاه قانونی
بند 2
بررسی تخصصی این بندتعاریف (مودع، امین، مالِ مورد ودیعه، قبض، تعدی، تفریط، محل نگهداری، روز کاری و ابلاغ)
۲. تعاریف (مودع، امین، مالِ مورد ودیعه، قبض، تعدی، تفریط، محل نگهداری، روز کاری و ابلاغ)
بند 3
بررسی تخصصی این بندموضوع عقد و ماهیت امانی (تصریح به عدم انتقال مالکیت، عدم حق انتفاع و عدم حق تصرف مگر اذن کتبی)
۳. موضوع عقد و ماهیت امانی (تصریح به عدم انتقال مالکیت، عدم حق انتفاع و عدم حق تصرف مگر اذن کتبی)
بند 4
بررسی تخصصی این بندمشخصات مال، ملحقات، عیوب اظهارشده و ارزش اعلامی (ارجاع به پیوست صورت‌مجلس)
۴. مشخصات مال، ملحقات، عیوب اظهارشده و ارزش اعلامی (ارجاع به پیوست صورت‌مجلس)
بند 5
بررسی تخصصی این بندقبض و تسلیم؛ تاریخ تحقق عقد؛ صورت‌جلسه تحویل
۵. قبض و تسلیم؛ تاریخ تحقق عقد؛ صورت‌جلسه تحویل
بند 6
بررسی تخصصی این بندمدت؛ حق مطالبه و رد پیش از موعد با توجه به جایز بودن عقد
۶. مدت؛ حق مطالبه و رد پیش از موعد با توجه به جایز بودن عقد
بند 7
بررسی تخصصی این بنداجرت یا تصریح به مجانیت؛ نحوه پرداخت
۷. اجرت یا تصریح به مجانیت؛ نحوه پرداخت
بند 8
بررسی تخصصی این بندمحل نگهداری و ممنوعیت جابه‌جایی بدون اذن
۸. محل نگهداری و ممنوعیت جابه‌جایی بدون اذن
بند 9
بررسی تخصصی این بندتعهدات امین: حفاظت متعارف، رعایت دستور مودع، عدم استفاده شخصی، عدم مخلوط کردن با مال خود مگر مال مثلی با اذن، عدم سپردن به غیر، حفظ اسرار، اطلاع فوری حوادث، تسهیل بازدید
۹. تعهدات امین: حفاظت متعارف، رعایت دستور مودع، عدم استفاده شخصی، عدم مخلوط کردن با مال خود مگر مال مثلی با اذن، عدم سپردن به غیر، حفظ اسرار، اطلاع فوری حوادث، تسهیل بازدید
بند 10
بررسی تخصصی این بندتعهدات مودع: صحت اظهار مالکیت/اختیار، پرداخت هزینه‌ها و اجرت، تحویل اطلاعات و کلید/رمز، دریافت به‌موقع هنگام رد، جبران مخارج ضروری اثبات‌شده
۱۰. تعهدات مودع: صحت اظهار مالکیت/اختیار، پرداخت هزینه‌ها و اجرت، تحویل اطلاعات و کلید/رمز، دریافت به‌موقع هنگام رد، جبران مخارج ضروری اثبات‌شده
بند 11
بررسی تخصصی این بندحدود اذن و موارد نیازمند اذن کتبی جداگانه
۱۱. حدود اذن و موارد نیازمند اذن کتبی جداگانه
بند 12
بررسی تخصصی این بندهزینههای نگاهداری، تعمیر ضروری و اقدامات فوری
۱۲. هزینه‌های نگاهداری، تعمیر ضروری و اقدامات فوری
بند 13
بررسی تخصصی این بندبیمه (در صورت توافق)
۱۳. بیمه (در صورت توافق)
بند 14
بررسی تخصصی این بندتضمینها و وثایق و شرایط ضبط/استرداد آن‌ها (تضمین نباید عقد را به رهن یا بیع پنهان تبدیل کند)
۱۴. تضمین‌ها و وثایق و شرایط ضبط/استرداد آن‌ها (تضمین نباید عقد را به رهن یا بیع پنهان تبدیل کند)
بند 15
بررسی تخصصی این بندضمان و مسئولیت: اصل عدم ضمان امین مگر تعدی، تفریط، تخلف از محل/حدود اذن، امتناع از رد پس از مطالبه؛ بار اثبات؛ تکلیف در تلف جزئی و کلی
۱۵. ضمان و مسئولیت: اصل عدم ضمان امین مگر تعدی، تفریط، تخلف از محل/حدود اذن، امتناع از رد پس از مطالبه؛ بار اثبات؛ تکلیف در تلف جزئی و کلی
بند 16
بررسی تخصصی این بندنحوه استرداد، مهلت، محل رد، رسید تحویل‌برگشت و وضعیت مال هنگام رد
۱۶. نحوه استرداد، مهلت، محل رد، رسید تحویل‌برگشت و وضعیت مال هنگام رد
بند 17
بررسی تخصصی این بندفوت، حجر، ورشکستگی یا انحلال هر طرف و تکلیف ورثه/قائم‌مقام نسبت به رد فوری مال
۱۷. فوت، حجر، ورشکستگی یا انحلال هر طرف و تکلیف ورثه/قائم‌مقام نسبت به رد فوری مال
بند 18
بررسی تخصصی این بندخیارات، فسخ و رجوع (جایز بودن؛ نحوه اعلام فسخ؛ اثر فسخ نسبت به اجرت دوره‌ای در صورت وجود)
۱۸. خیارات، فسخ و رجوع (جایز بودن؛ نحوه اعلام فسخ؛ اثر فسخ نسبت به اجرت دوره‌ای در صورت وجود)
بند 19
بررسی تخصصی این بندوجه التزام و خسارت تأخیر یا تخلف؛ رابطه با اصل مال و خسارت واقعی؛ عدم جمع نامشروع در حد توافق طرفین
۱۹. وجه التزام و خسارت تأخیر یا تخلف؛ رابطه با اصل مال و خسارت واقعی؛ عدم جمع نامشروع در حد توافق طرفین
بند 20
بررسی تخصصی این بندقوه قاهره و حوادث غیرمترقبه؛ تکلیف اطلاع و حفاظت ممکن
۲۰. قوه قاهره و حوادث غیرمترقبه؛ تکلیف اطلاع و حفاظت ممکن
بند 21
بررسی تخصصی این بندمحرمانگی (فقط اگر کاربر خواسته)
۲۱. محرمانگی (فقط اگر کاربر خواسته)
بند 22
بررسی تخصصی این بندمنع انتقال قرارداد و منع توثیق مال نزد ثالث توسط امین
۲۲. منع انتقال قرارداد و منع توثیق مال نزد ثالث توسط امین
بند 23
بررسی تخصصی این بندمالیات، عوارض و هزینه‌های سند؛ تصریح که ودیعه انتقال مالکیت نیست
۲۳. مالیات، عوارض و هزینه‌های سند؛ تصریح که ودیعه انتقال مالکیت نیست
بند 24
بررسی تخصصی این بندحل اختلاف، مذاکره مقدماتی، داوری یا دادگاه صالح
۲۴. حل اختلاف، مذاکره مقدماتی، داوری یا دادگاه صالح
بند 25
بررسی تخصصی این بنداقامتگاه قراردادی و نحوه ابلاغ (حضوری، پست سفارشی، پیام الکترونیکی توافق‌شده)
۲۵. اقامتگاه قراردادی و نحوه ابلاغ (حضوری، پست سفارشی، پیام الکترونیکی توافق‌شده)
بند 26
بررسی تخصصی این بندنسخ، پیوست‌ها و اعتبار برابر آن‌ها
۲۶. نسخ، پیوست‌ها و اعتبار برابر آن‌ها
بند 27
بررسی تخصصی این بندمواد پایانی: تمامیت توافق، اصلاح فقط با الحاقیه کتبی، اعتبار نسخ چاپی و امضا
۲۷. مواد پایانی: تمامیت توافق، اصلاح فقط با الحاقیه کتبی، اعتبار نسخ چاپی و امضا
بند 28
بررسی تخصصی این بندمحل امضا، اثر انگشت در صورت شخص حقیقی، مهر در صورت شخص حقوقی، و ردیف گواهی امضا/ثبت در صورت توافق
۲۸. محل امضا، اثر انگشت در صورت شخص حقیقی، مهر در صورت شخص حقوقی، و ردیف گواهی امضا/ثبت در صورت توافق