قراردادهای مالی، بانکی، تأمین مالی، ارزی، بیمه و بازار سرمایه
قرارداد تسهیلات مضاربه بانکی
عقدی که به موجب آن بانک سرمایه نقدی [مال] را در اختیار مشتری [مضارب] قرار میدهد تا در امور بازرگانی به کار اندازد و سود حاصله بین طرفین تقسیم شود
⚠ در دستِ بهبودی
متنِ قرارداد
ماده ۱ – عنوان قرارداد: قرارداد تسهیلات مضاربه بانکی
ماده ۲ – مقدمه: این قرارداد در اجرای قانون عملیات بانکی بدون ربا و آییننامهها و دستورالعملهای مربوطه و بر اساس توافق اراده طرفین، فیمابین بانک و عامل منعقد میگردد.
ماده ۳ – طرفین قرارداد: الف) بانک: [نام بانک] به شعبه [نام شعبه] به مدیریت [نام مدیر] به نشانی [نشانی بانک]، و ب) مشتری (عامل/مضارب): [نام و نام خانوادگی/شرکت] فرزند/شماره ثبت [ ] به شماره ملی/شناسه ملی [ ] به نشانی [نشانی مشتری].
ماده ۴ – موضوع قرارداد: اعطای تسهیلات مالی به صورت عقد مضاربه توسط بانک به منظور تأمین سرمایه در گردش جهت انجام امور بازرگانی و خرید و فروش [نوع کالای موضوع تجارت مشخص شود] توسط عامل.
ماده ۵ – مدت قرارداد: از تاریخ [تاریخ شروع] لغایت [تاریخ خاتمه] به مدت [تعداد ماه/سال] میباشد و قابل تمدید کتبی با توافق طرفین است.
ماده ۶ – سهم سود و نحوه تقسیم: سهم سود بانک معادل [درصد] درصد و سهم سود عامل معادل [درصد] درصد از سود حاصله در پایان دوره مضاربه میباشد که پس از فروش قطعی کالا و محاسبه سود و زیان، سهم بانک به حساب اعلامی واریز میگردد.
ماده ۷ – تعهدات بانک (صاحب سرمایه): پرداخت مبلغ تسهیلات معادل [مبلغ به ریال/ارقام و حروف] به حساب عامل جهت مصرف در موضوع قرارداد پس از تکمیل وثایق.
ماده ۸ – تعهدات مشتری (عامل/مضارب): مصرف دقیق سرمایه صرفاً در موضوع قرارداد، رعایت غبطه و مصلحت بانک، ارائه فاکتورها و اسناد مثبته تجاری، فروش کالاها به قیمت مناسب و تسویه حساب نهایی در سررسید.
ماده ۹ – تضمینها و وثایق: عامل جهت حسن انجام تعهدات و بازپرداخت اصل سرمایه، وثایق شامل [نوع وثیقه ملکی، سفته، ضمانتنامه] به ارزش کارشناسی [مبلغ] را به بانک تودیع نمود که قبض آن نزد بانک محفوظ است.
ماده ۱۰ – نظارت بانک: بانک حق دارد در هر زمان از طریق بازرسان یا نمایندگان خود بر نحوه مصرف سرمایه، دفاتر تجاری و انبارهای عامل نظارت نموده و عامل مکلف به همکاری است.
ماده ۱۱ – خیارات و فسخ: این قرارداد از سوی بانک در صورت تخلف عامل از شرایط قرارداد یا انحراف از مصرف تسهیلات قابل فسخ یکجانبه است و عامل حق فسخ ندارد مگر با تسویه کامل تعهدات.
ماده ۱۲ – وجه التزام و خسارت: در صورت تأخیر عامل در تسویه حساب در سررسید، عامل علاوه بر پرداخت سهم سود بانک، ملزم به پرداخت وجه التزام تأخیر تأدیه به میزان حداکثر نرخ سود مصوب شورای پول و اعتبار به اضافه وجه التزام قانونی به ازای هر روز تأخیر میباشد.
ماده ۱۳ – قوه قاهره (فورس ماژور): در صورت بروز حوادث قهری و غیرقابل پیشبینی خارج از اراده طرفین، انجام تعهدات موقتاً متوقف میگردد.
ماده ۱۴ – محرمانگی: طرفین متعهد میشوند تمامی اطلاعات تجاری، مالی و بانکی کسب شده در جریان این قرارداد را محرمانه تلقی نمایند.
ماده ۱۵ – حل اختلاف: اختلافات ناشی از این قرارداد در مرحله اول از طریق مذاکره و در صورت عدم توافق از طریق مراجعه به دادگاههای صالح قانونی [یا مراجع داوری بانک مرکزی نامطمئن] حل و فصل میگردد.
ماده ۱۶ – اقامتگاه قانونی و ابلاغ: اقامتگاه قانونی طرفین همان,که در ماده ۳ درج شده است بوده و کلیه مکاتبات از طریق پست سفارشی یا ابلاغ رسمی به همین نشانی معتبر است.
ماده ۱۷ – نسخ و پیوستها: این قرارداد در [تعداد] نسخه با اعتبار واحد تنظیم شده و کلیه پیوستها جزء لاینفک آن محسوب میشوند.
ماده ۱۸ – سایر شرایط: [شرایط خاص یا توافقات تکمیلی بین طرفین درج گردد].
ماده ۱۹ – امضاها: این قرارداد در تاریخ [تاریخ تنظیم] به امضای نمایندگان مجاز بانک و مشتری رسید.
نکاتِ تنظیمِ این قرارداد
- مبنای حقوقی
- ماده ۱۰ قانون مدنی، قانون عملیات بانکی بدون ربا (به بهره)، و دستورالعمل اجرایی قرارداد مضاربه بانکی مصوب بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران.
- نکاتِ کلیدی
- ۱. مشخص بودن دقیق موضوع تجارت و نوع کالا. ۲. تعیین دقیق نسبت سود طرفین پیش از انعقاد قرارداد. ۳. الزام به ارائه اسناد خرید و فروش (فاکتورهای واقعی) توسط عامل. ۴. تودیع وثایق کافی و متناسب با ارزش تسهیلات. ۵. حق نظارت مستمر بانک بر فعالیتهای تجاری عامل. ۶. پیشبینی دقیق ضمانتاجراهای تخلف از مصرف سرمایه.
- بندهای پرخطر
- ۱. ماده ۶ (تعیین سهم سود) و نحوه محاسبه سود قطعی در پایان دوره که اختلاف در سود و زیان را ایجاد میکند؛ راهحل: تعیین دقیق نحوه حسابرسی و ارائه صورتهای مالی مستند. ۲. ماده ۸ (انحراف از مصرف تسهیلات)؛ راهحل: درج ضمانتاجرای کیفری و حقوقی سنگین در صورت مصرف وجه در غیر موضوع قرارداد. ۳. ماده ۱۲ (وجه التزام)؛ راهحل: انطباق دقیق با آخرین بخشنامههای بانک مرکزی جهت جلوگیری از شبهه ربا.
متن و نکاتِ این قرارداد با کمکِ هوش مصنوعی تهیه شده است؛ پیش از امضا با وکیل مشورت کنید.
+ نمایشِ کاملِ مقدمه و توضیحاتِ پرامپت
# پرامپتِ تنظیمِ قرارداد تسهیلات مضاربه بانکی
بهعنوان یک وکیل پایه یک دادگستری متخصص در حقوق بانکی و مالی ایران، یک قرارداد تسهیلات مضاربه بانکی حرفهای، کامل و منطبق با قوانین جمهوری اسلامی ایران تنظیم کن.
## چارچوب حقوقی حاکم
این قرارداد باید کاملاً منطبق با قانون عملیات بانکی بدون ربا (بهره) مصوب ۱۳۶۲ و آییننامههای اجرایی آن، بهویژه آییننامه فصل سوم قانون عملیات بانکی بدون ربا (مربوط به مضاربه)، قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران (مواد ۵۴۶ تا ۵۵۹ مربوط به عقد مضاربه و سایر قواعد عمومی قراردادها)، قانون تجارت، قانون پولی و بانکی کشور و دستورالعملها و بخشنامههای بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران باشد. ماهیت این عقد، مضاربه شرعی و قانونی است که در آن بانک (صاحب سرمایه) سرمایه نقدی را در اختیار مشتری (عامل یا مضارب) قرار میدهد تا با آن تجارت کند و سود حاصله طبق توافق تقسیم شود. این عقد از عقود لازم است و شرایط صحت عمومی قراردادها (قصد، رضا، اهلیت، موضوع معین، جهت مشروع) باید در آن رعایت شود.
## اطلاعات لازم
لطفاً اطلاعات زیر را برای تنظیم قرارداد ارائه دهید:
### ۱. طرفین قرارداد
* **بانک (صاحب سرمایه):**
* [[نام کامل بانک]]
* [[شماره ثبت بانک]]
* [[کد اقتصادی بانک]]
* [[شناسه ملی بانک]]
* [[اقامتگاه قانونی و آدرس دقیق شعبه اعطاکننده تسهیلات]]
* [[نام و سمت نماینده قانونی بانک (مثلاً رئیس شعبه یا مدیر عامل)]]
* [[شماره تلفن و نمابر بانک]]
* **مشتری (عامل/مضارب):**
* **اگر شخص حقیقی است:**
* [[نام و نام خانوادگی]]
* [[نام پدر]]
* [[شماره شناسنامه]]
* [[کد ملی]]
* [[تاریخ تولد]]
* [[محل صدور شناسنامه]]
* [[اقامتگاه قانونی و آدرس دقیق]]
* [[کد پستی]]
* [[شماره تلفن ثابت و همراه]]
* **اگر شخص حقوقی است:**
* [[نام کامل شرکت]]
* [[شماره ثبت شرکت]]
* [[کد اقتصادی شرکت]]
* [[شناسه ملی شرکت]]
* [[اقامتگاه قانونی و آدرس دقیق شرکت]]
* [[نام و سمت نماینده/نمایندگان قانونی شرکت (مثلاً مدیر عامل و اعضای هیئت مدیره دارای حق امضا)]]
* [[شماره تلفن و نمابر شرکت]]
### ۲. موضوع قرارداد
* [[مبلغ تسهیلات مضاربه به عدد و حروف و واحد پول (ریال/ارز)]]
* [[نوع فعالیت تجاری که قرار است با سرمایه مضاربه انجام شود (مثلاً واردات/صادرات/خرید و فروش کالای خاص)]]
* [[مشخصات دقیق کالای موضوع مضاربه (در صورت لزوم)]]
* [[بازار هدف یا منطقه جغرافیایی فعالیت تجاری]]
### ۳. مدت قرارداد
* [[تاریخ شروع قرارداد]]
* [[تاریخ پایان قرارداد]]
* [[مدت زمان قرارداد به عدد و حروف (مثلاً ۶ ماه شمسی)]]
### ۴. سهم سود و نحوه تسویه
* [[درصد سهم سود بانک از سود حاصله به عدد و حروف]]
* [[درصد سهم سود مشتری از سود حاصله به عدد و حروف]]
* [[نحوه و زمانبندی تسویه سهم سود بانک (مثلاً در پایان دوره مضاربه، یا اقساطی)]]
* [[شماره حساب بانکی مشتری برای واریز سهم سود]]
### ۵. تضمینها و وثایق
* [[نوع و مشخصات دقیق تضمین/وثیقه ارائه شده توسط مشتری (مثلاً سند ملک، سفته، چک، ضمانتنامه بانکی، سهام، سپرده نقدی)]]
* [[مبلغ تضمین/وثیقه به عدد و حروف (در صورت لزوم)]]
* [[مشخصات ضامن/ضامنین (در صورت وجود ضامن): نام و نام خانوادگی، کد ملی، آدرس، شماره تماس]]
### ۶. سایر اطلاعات
* [[شماره حساب بانکی مشتری برای دریافت تسهیلات]]
* [[شماره حساب بانکی بانک برای واریز وجوه توسط مشتری]]
* [[محل و تاریخ امضای قرارداد]]
## ساختار کامل قرارداد
قرارداد باید شامل بندهای زیر به ترتیب باشد:
[بندهای قرارداد در ادامه، هر کدام جدا]
## شرطهای پیشنهادی اختیاری
* **شرط تضمین حداقل سود:** در صورتی که بانک بخواهد حداقل سودی را برای خود تضمین کند، میتوان بندی اضافه کرد که مشتری متعهد شود در هر صورت حداقل [[درصد/مبلغ]] سود را به بانک پرداخت کند. (توجه: این شرط باید با دقت و با رعایت موازین شرعی و بانکی تنظیم شود تا به ماهیت مضاربه خدشه وارد نکند و به بهره تبدیل نشود. معمولاً در قالب شرط ضمن عقد و نه به عنوان سود قطعی، بلکه به عنوان جبران خسارت عدم النفع یا تضمین حسن انجام کار مطرح میشود.)
* **شرط بیمه:** مشتری متعهد میشود کالای موضوع مضاربه یا فعالیت تجاری را در برابر خطرات احتمالی نزد [[نام شرکت بیمه]] بیمه نماید.
* **شرط حسابداری و گزارشدهی دقیق:** مشتری متعهد میشود سیستم حسابداری شفاف و دقیقی را برای ثبت عملیات مضاربه به کار گیرد و گزارشهای مالی مورد تأیید حسابرس مستقل را به بانک ارائه دهد.
* **شرط حق تقدم در خرید:** در صورت تمایل بانک به خرید کالای موضوع مضاربه، مشتری متعهد میشود حق تقدم خرید را به بانک بدهد.
## نکات و هشدارهای مهم
* **ریسکهای رایج:** ریسک اصلی مضاربه برای بانک، عدم بازگشت سرمایه در صورت زیان یا تعدی و تفریط عامل است. برای مشتری نیز، مسئولیت در قبال تعدی و تفریط و همچنین عدم کسب سود کافی برای پوشش هزینهها و سهم سود بانک.
* **اشتباهات متداول:**
* تعیین سود قطعی و تضمین شده برای بانک، که ماهیت مضاربه را به قرض ربوی تبدیل میکند و باطل است. سود باید از فعالیت تجاری حاصل شود و تقسیم آن به صورت درصدی از سود واقعی باشد.
* عدم نظارت کافی بانک بر فعالیت عامل.
* عدم اخذ تضمینهای کافی و معتبر.
* عدم شفافیت در حسابداری و گزارشدهی عامل.
* **ثبت رسمی/گواهی امضا/کد رهگیری:** با توجه به ماهیت بانکی قرارداد و لزوم استناد به آن در مراجع قضایی و اجرایی، توصیه میشود قرارداد در دفاتر اسناد رسمی تنظیم یا حداقل امضاهای آن توسط دفترخانه گواهی شود. اخذ کد رهگیری برای قراردادهای بانکی الزامی نیست اما در صورت لزوم میتواند انجام شود.
* **جنبه مالیاتی/بیمهای:** سود حاصل از مضاربه مشمول مالیات بر درآمد است. مشتری (عامل) مسئول پرداخت مالیات بر سهم سود خود و همچنین مالیاتهای تکلیفی (در صورت لزوم) است. در صورت وجود رابطه استخدامی بین مشتری و اشخاص ثالث برای انجام فعالیت مضاربه، مشتری مسئول پرداخت حق بیمه و سایر تعهدات کارفرمایی خواهد بود.
## دستورالعمل به هوش مصنوعی
در صورتی که هر یک از اطلاعات لازم ناقص بود، قبل از تنظیم قرارداد، از کاربر سؤال کن و حدس نزن. پس از تنظیم قرارداد، یک فهرست بازبینی (چکلیست) از موارد مهمی که کاربر باید مجدداً بررسی کند، ارائه بده. خروجی باید به زبان فارسی رسمی و حقوقی، با مادهبندی شمارهدار، اعداد به عدد و حروف و کاملاً بیابهام باشد.
بند 1
بررسی تخصصی این بندعنوان قرارداد: قرارداد تسهیلات مضاربه بانکی
1. **عنوان قرارداد:** قرارداد تسهیلات مضاربه بانکی
بند 2
بررسی تخصصی این بندمقدمه: شامل اشاره به قانون عملیات بانکی بدون ربا، آییننامههای مربوطه و اراده طرفین بر انعقاد قرارداد.
2. **مقدمه:** شامل اشاره به قانون عملیات بانکی بدون ربا، آییننامههای مربوطه و اراده طرفین بر انعقاد قرارداد.
بند 3
بررسی تخصصی این بندطرفین قرارداد:
3. **ماده ۱: طرفین قرارداد:**
* مشخصات کامل بانک (صاحب سرمایه)
* مشخصات کامل مشتری (عامل/مضارب)
بند 4
بررسی تخصصی این بندموضوع قرارداد:
4. **ماده ۲: موضوع قرارداد:**
* اعطای سرمایه نقدی توسط بانک به مشتری جهت فعالیت تجاری مشخص.
* مبلغ دقیق تسهیلات.
* نوع و جزئیات فعالیت تجاری.
بند 5
بررسی تخصصی این بندمدت قرارداد:
5. **ماده ۳: مدت قرارداد:**
* تاریخ شروع و پایان قرارداد.
* امکان تمدید (در صورت توافق).
بند 6
بررسی تخصصی این بندسهم سود و نحوه تقسیم:
6. **ماده ۴: سهم سود و نحوه تقسیم:**
* درصد سهم سود هر یک از طرفین.
* نحوه و زمانبندی محاسبه و تقسیم سود.
* تعیین تکلیف زیان (طبق قانون، زیان فقط متوجه صاحب سرمایه است مگر در صورت تعدی و تفریط عامل).
بند 7
بررسی تخصصی این بندتعهدات بانک (صاحب سرمایه):
7. **ماده ۵: تعهدات بانک (صاحب سرمایه):**
* تأمین و پرداخت سرمایه مضاربه.
* عدم دخالت در امور اجرایی مضاربه (مگر در موارد خاص).
* اعلام نظر در خصوص طرح توجیهی.
بند 8
بررسی تخصصی این بندتعهدات مشتری (عامل/مضارب):
8. **ماده ۶: تعهدات مشتری (عامل/مضارب):**
* به کارگیری سرمایه در موضوع مضاربه.
* انجام فعالیت تجاری با حسن نیت و رعایت صرفه و صلاح.
* ارائه گزارشهای مالی و عملکردی منظم (دورهای و در پایان قرارداد).
* حفظ و نگهداری سرمایه.
* عدم تعدی و تفریط.
* پرداخت سهم سود بانک.
* ارائه اسناد و مدارک مربوط به فعالیت تجاری.
* عدم واگذاری موضوع مضاربه به غیر.
* عدم استفاده از سرمایه در امور غیرتجاری یا غیرموضوع قرارداد.
بند 9
بررسی تخصصی این بندتضمینها و وثایق:
9. **ماده ۷: تضمینها و وثایق:**
* ذکر دقیق نوع و مشخصات تضمین/وثیقه.
* شرایط و نحوه استفاده بانک از تضمینها در صورت تخلف مشتری.
* تعهد مشتری به حفظ ارزش تضمینها.
بند 10
بررسی تخصصی این بندنظارت بانک:
10. **ماده ۸: نظارت بانک:**
* حق نظارت بانک بر فعالیت مشتری و درخواست گزارش و اطلاعات.
* شرایط بازرسی از محل فعالیت.
بند 11
بررسی تخصصی این بندخیارات و فسخ:
11. **ماده ۹: خیارات و فسخ:**
* موارد فسخ قرارداد توسط هر یک از طرفین (مثلاً عدم انجام تعهدات، تعدی و تفریط، ورشکستگی).
* سلب خیارات (به جز خیار غبن فاحش و تدلیس).
بند 12
بررسی تخصصی این بندوجه التزام و خسارت:
12. **ماده ۱۰: وجه التزام و خسارت:**
* تعیین وجه التزام برای تأخیر در پرداخت سهم سود بانک یا عدم انجام تعهدات.
* مسئولیت مشتری در قبال خسارات ناشی از تعدی و تفریط.
بند 13
بررسی تخصصی این بندقوه قاهره (فورس ماژور):
13. **ماده ۱۱: قوه قاهره (فورس ماژور):**
* تعریف قوه قاهره و آثار آن بر تعهدات طرفین.
* تکلیف طرفین در صورت بروز قوه قاهره.
بند 14
بررسی تخصصی این بندمحرمانگی:
14. **ماده ۱۲: محرمانگی:**
* تعهد طرفین به حفظ محرمانگی اطلاعات تجاری و مالی یکدیگر.
بند 15
بررسی تخصصی این بندحل اختلاف:
15. **ماده ۱۳: حل اختلاف:**
* تعیین مرجع حل اختلاف: داوری (با ذکر مشخصات داور یا نحوه انتخاب آن) یا مراجع قضایی صالح.
بند 16
بررسی تخصصی این بنداقامتگاه قانونی و ابلاغ:
16. **ماده ۱۴: اقامتگاه قانونی و ابلاغ:**
* تعیین اقامتگاه قانونی طرفین و نحوه ابلاغ مکاتبات.
بند 17
بررسی تخصصی این بندنسخ و پیوستها:
17. **ماده ۱۵: نسخ و پیوستها:**
* تعداد نسخ قرارداد و اعتبار یکسان آنها.
* فهرست پیوستها (مثلاً طرح توجیهی، مدارک تضمین).
بند 18
بررسی تخصصی این بندسایر شرایط:
18. **ماده ۱۶: سایر شرایط:**
* هرگونه شرط خاص دیگر که مورد توافق طرفین باشد و در سایر مواد جای نگیرد.
بند 19
بررسی تخصصی این بندامضاها:
19. **امضاها:**
* محل امضای بانک (صاحب سرمایه) و مشتری (عامل/مضارب).
* محل امضای ضامن/ضامنین (در صورت وجود).
* محل امضای شهود (در صورت لزوم).
