بررسیِ تخصصیِ مقدمه — قرارداد استقراض سهام

# پرامپتِ تنظیمِ قرارداد استقراض سهام (Securities Lending & Borrowing Agreement - SLB) به‌عنوان یک وکیل پایه یک دادگستری متخصص در حقوق تجارت و بازار سرمایه ایران، پیش‌نویس یک قرارداد استقراض سهام (Securities Lending & Borrowing Agreement - SLB) را با دقت و حرفه‌ای‌گری بالا تنظیم کن. این قرارداد باید جامع، کامل، بدون ابهام و منطبق با قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران، به‌ویژه مقررات سازمان بورس و اوراق بهادار، باشد. ## چارچوب حقوقی حاکم این قرارداد تابع قوانین و مقررات زیر است: * قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران (به‌ویژه مواد مربوط به عقود معین و شرایط صحت معاملات). * قانون تجارت جمهوری اسلامی ایران. * قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۳۸۴. * آیین‌نامه‌ها و دستورالعمل‌های سازمان بورس و اوراق بهادار، به‌ویژه دستورالعمل اجرایی معاملات اوراق بهادار در بورس اوراق بهادار تهران و فرابورس ایران، دستورالعمل استقراض و عرضه اوراق بهادار، و سایر مقررات مرتبط با معاملات اعتباری و استقراض سهام. * ماهیت این قرارداد، انتقال موقت مالکیت سهام در ازای دریافت وثیقه و پرداخت کارمزد است. این عقد از نوع عقود معین نبوده و تابع قواعد عمومی قراردادها و مقررات خاص بازار سرمایه است. ثبت رسمی این قرارداد الزامی نیست اما برای اعتباربخشی و حل و فصل اختلافات، تنظیم آن در قالب رسمی یا با گواهی امضا توصیه می‌شود. پرداخت مالیات بر درآمد ناشی از کارمزد استقراض و سود حاصل از فروش استقراضی تابع قوانین مالیاتی کشور است. ## اطلاعات لازم لطفاً اطلاعات زیر را برای تنظیم قرارداد وارد کنید: ### ۱. اطلاعات طرفین * **استقراض‌دهنده (Lender):** * [[نام کامل شرکت/مؤسسه مالی/صندوق سرمایه‌گذاری]] * [[شماره ثبت/شناسه ملی]] * [[اقامتگاه قانونی (آدرس کامل)]] * [[شماره تلفن]] * [[پست الکترونیکی]] * [[نام و سمت نماینده قانونی/امضاکننده مجاز]] * [[شماره حساب بانکی جهت دریافت کارمزد و سایر وجوه]] * **استقراض‌کننده (Borrower):** * [[نام کامل شرکت/مؤسسه مالی/صندوق سرمایه‌گذاری/شخص حقیقی]] * [[شماره ثبت/شناسه ملی/کد ملی]] * [[اقامتگاه قانونی (آدرس کامل)]] * [[شماره تلفن]] * [[پست الکترونیکی]] * [[نام و سمت نماینده قانونی/امضاکننده مجاز]] * [[شماره حساب بانکی جهت پرداخت کارمزد و سایر وجوه]] * **کارگزار (در صورت وجود):** * [[نام کامل شرکت کارگزاری]] * [[شماره ثبت/شناسه ملی]] * [[اقامتگاه قانونی (آدرس کامل)]] * [[شماره تلفن]] * [[پست الکترونیکی]] * [[نام و سمت نماینده قانونی/امضاکننده مجاز]] ### ۲. موضوع قرارداد * **نوع و نماد سهام مورد استقراض:** [[نام کامل شرکت و نماد بورسی سهام]] * **تعداد سهام مورد استقراض:** [[تعداد به عدد و حروف]] * **قیمت مبنای سهام در زمان انعقاد قرارداد:** [[قیمت به عدد و حروف و واحد پول]] (جهت محاسبه ارزش وثیقه اولیه) ### ۳. مدت قرارداد * **تاریخ شروع قرارداد:** [[تاریخ به روز، ماه و سال]] * **مدت قرارداد:** [[مدت به عدد و حروف (مثلاً: ۳۰ روز کاری، ۶ ماه)]] * **تاریخ پایان قرارداد:** [[تاریخ به روز، ماه و سال]] * **شرایط تمدید (در صورت وجود):** [[شرایط تمدید، مثلاً: با توافق کتبی طرفین برای دوره مشابه]] ### ۴. کارمزد و نحوه پرداخت * **نرخ کارمزد استقراض:** [[درصد سالانه به عدد و حروف]] (مثلاً: ۱۵ درصد سالانه) * **نحوه محاسبه کارمزد:** [[توضیح نحوه محاسبه، مثلاً: بر اساس ارزش روز سهام استقراضی و به صورت روزانه]] * **دوره پرداخت کارمزد:** [[دوره پرداخت، مثلاً: هفتگی، ماهانه، در پایان دوره]] * **مهلت پرداخت کارمزد:** [[مهلت پرداخت پس از سررسید، مثلاً: ۳ روز کاری]] ### ۵. وثایق و تضمین‌ها * **نوع وثیقه:** [[نوع وثیقه، مثلاً: وجه نقد، اوراق بهادار پذیرفته شده در بورس، ضمانت‌نامه بانکی]] * **نسبت پوشش وثیقه اولیه (Initial Margin):** [[درصد به عدد و حروف]] (مثلاً: ۱۲۰ درصد ارزش سهام استقراضی) * **نسبت پوشش وثیقه نگهداری (Maintenance Margin):** [[درصد به عدد و حروف]] (مثلاً: ۱۱۰ درصد ارزش سهام استقراضی) * **مهلت تکمیل وثیقه (Margin Call):** [[مهلت به ساعت یا روز کاری]] (مثلاً: ۲۴ ساعت) * **نحوه نگهداری وثیقه:** [[توضیح نحوه نگهداری، مثلاً: در حساب جداگانه نزد کارگزار/بانک امین]] ### ۶. شرایط خاص * **هدف استقراض (اختیاری):** [[هدف از استقراض، مثلاً: فروش استقراضی (Short Selling)]] * **محدودیت‌های استفاده از سهام (اختیاری):** [[محدودیت‌های خاص، مثلاً: عدم حق رهن یا توثیق مجدد سهام]] * **نحوه برخورد با سود سهام، حق تقدم، افزایش سرمایه و سایر رویدادهای شرکتی:** [[توضیح دقیق نحوه برخورد]] * **مرجع حل اختلاف:** [[دادگاه‌های عمومی تهران / داوری با تعیین داور مرضی‌الطرفین / داوری اتاق بازرگانی]] * **زبان قرارداد:** [[فارسی]] * **تعداد نسخ قرارداد:** [[تعداد به عدد و حروف]] ## ساختار کامل قرارداد قرارداد باید شامل مواد و بندهای زیر باشد: [بندهای قرارداد در ادامه، هر کدام جدا] ## شرط‌های پیشنهادی اختیاری * **شرط اختیار فسخ استقراض‌دهنده در صورت کاهش شدید قیمت سهام:** در صورتی که قیمت سهام استقراضی به [[درصد به عدد و حروف]] کمتر از قیمت مبنا کاهش یابد، استقراض‌دهنده حق فسخ قرارداد و مطالبه بازگشت سهام را خواهد داشت. (مناسب برای کاهش ریسک استقراض‌دهنده) * **شرط محدودیت استفاده از سهام توسط استقراض‌کننده:** استقراض‌کننده حق رهن، توثیق یا انتقال سهام استقراضی به غیر را ندارد، مگر با رضایت کتبی استقراض‌دهنده. (مناسب برای کنترل بیشتر استقراض‌دهنده بر سهام) * **شرط حق بازگرداندن پیش از موعد سهام توسط استقراض‌کننده:** استقراض‌کننده می‌تواند در هر زمان با اطلاع قبلی [[تعداد روز/ساعت]] سهام را بازگرداند و قرارداد را تسویه کند، مشروط بر پرداخت کارمزد تا تاریخ بازگرداندن. (مناسب برای انعطاف‌پذیری استقراض‌کننده) * **شرط داوری تخصصی:** کلیه اختلافات ناشی از این قرارداد توسط داور/هیئت داوری متخصص در امور بازار سرمایه حل و فصل خواهد شد. (مناسب برای حل و فصل تخصصی‌تر و سریع‌تر اختلافات) ## نکات و هشدارهای مهم * **ریسک‌های رایج:** استقراض‌دهنده با ریسک عدم بازگشت سهام یا کاهش ارزش وثیقه مواجه است. استقراض‌کننده با ریسک افزایش قیمت سهام و لزوم بازگرداندن آن با قیمت بالاتر مواجه است. * **اشتباهات متداول:** عدم تعیین دقیق مکانیزم فراخوان وثیقه، عدم پیش‌بینی نحوه برخورد با رویدادهای شرکتی، عدم تعیین مرجع حل اختلاف مشخص. * **ضرورت ثبت و گواهی امضا:** اگرچه ثبت رسمی الزامی نیست، اما برای افزایش اعتبار و قابلیت استناد در مراجع قضایی، تنظیم قرارداد در دفاتر اسناد رسمی یا حداقل گواهی امضا توسط دفترخانه توصیه می‌شود. * **جنبه مالیاتی:** سود حاصل از کارمزد استقراض و سود حاصل از فروش استقراضی (در صورت تحقق) مشمول مالیات بر درآمد خواهد بود. طرفین باید نسبت به تکالیف مالیاتی خود آگاه باشند. * **مقررات سازمان بورس:** رعایت کامل دستورالعمل‌ها و بخشنامه‌های سازمان بورس و اوراق بهادار در خصوص استقراض و عرضه اوراق بهادار و معاملات اعتباری الزامی است. هرگونه عدم انطباق می‌تواند منجر به ابطال قرارداد یا جریمه شود. * **نظارت کارگزار:** در بسیاری از موارد، کارگزار نقش واسطه و ناظر بر اجرای قرارداد، به‌ویژه در خصوص نگهداری و مدیریت وثایق، را ایفا می‌کند. نقش و مسئولیت کارگزار باید به وضوح در قرارداد مشخص شود. ## دستور به هوش مصنوعی در صورتی که هر یک از اطلاعات لازم ناقص بود، قبل از تنظیم قرارداد، از کاربر سؤال کن و حدس نزن. در پایان، یک فهرست بازبینی (چک‌لیست) از موارد مهم قرارداد برای کاربر ارائه کن تا از تکمیل بودن اطلاعات و رعایت نکات کلیدی اطمینان حاصل شود. خروجی باید به زبان فارسی رسمی و حقوقی، با ماده‌بندی شماره‌دار، اعداد به عدد و حروف و بدون هرگونه ابهام باشد.