قراردادهای مالی، بانکی، تأمین مالی، ارزی، بیمه و بازار سرمایه
قرارداد بازخرید اوراق بهادار / ریپو
فروش اوراق بهادار با تعهد همزمان به بازخرید آن در تاریخ معین آتی به قیمتی بالاتر، که ماهیتی مشابه استقراض کوتاهمدت با وثیقه دارد
⚠ در دستِ بهبودی
متنِ قرارداد
ماده ۱ – طرفین قرارداد
۱-۱- فروشنده: [نام و نام خانوادگی/نام شرکت] به شماره ملی/شناسه ملی [ ] و شماره ثبت [ ] به نشانی [ ] که در این قرارداد «فروشنده» نامیده میشود.
۱-۲- خریدار: [نام و نام خانوادگی/نام شرکت] به شماره ملی/شناسه ملی [ ] و شماره ثبت [ ] به نشانی [ ] که در این قرارداد «خریدار» نامیده میشود.
۱-۳- هر یک از طرفین با امضای این قرارداد اقرار مینمایند که دارای اهلیت قانونی کامل برای انعقاد این قرارداد بوده و هیچگونه منع قانونی برای انجام این معامله ندارند.
۱-۴- هرگونه تغییر در اقامتگاه قانونی یا اطلاعات تماس طرفین باید حداکثر ظرف مدت ۴۸ ساعت کتباً به طرف دیگر اعلام گردد، در غیر این صورت ابلاغیهها به نشانی فوق معتبر تلقی میشود.
۱-۵- در صورتی که هر یک از طرفین شخص حقوقی باشد، امضای صاحبان امضای مجاز به همراه مهر شرکت برای اعتبار قرارداد الزامی است.
ماده ۲ – موضوع قرارداد
۲-۱- موضوع این قرارداد عبارت است از فروش قطعی تعداد [ ] ورقه از اوراق بهادار با مشخصات [نام اوراق، نماد، شماره ثبت، ارزش اسمی] توسط فروشنده به خریدار، توأم با تعهد قطعی و غیرقابلرجوع فروشنده مبنی بر بازخرید همان اوراق در تاریخ سررسید مقرر در این قرارداد.
۲-۲- فروشنده متعهد است مالکیت اوراق بهادار مذکور را در تاریخ [ ] به خریدار منتقل نماید و خریدار نیز متعهد به پذیرش مالکیت و پرداخت ثمن معامله مطابق شرایط این قرارداد است.
۲-۳- مشخصات دقیق اوراق بهادار موضوع معامله شامل نماد معاملاتی، کد ISIN، تعداد، ارزش اسمی و سایر ویژگیهای فنی در پیوست شماره [ ] این قرارداد درج شده و جزء لاینفک آن محسوب میگردد.
۲-۴- طرفین توافق نمودند که این معامله در چارچوب مقررات بازار سرمایه جمهوری اسلامی ایران و با رعایت دستورالعملهای مربوط به معاملات ریپو انجام پذیرد.
۲-۵- فروشنده تضمین مینماید که اوراق بهادار موضوع قرارداد در زمان انتقال، فاقد هرگونه توقیف، بازداشت، وثیقه یا محدودیت قانونی برای انتقال مالکیت باشد.
ماده ۳ – مبلغ و نحوه پرداخت
۳-۱- مبلغ اولیه فروش (قیمت ریپو) معادل [ ] ریال تعیین گردید که خریدار متعهد است این مبلغ را در تاریخ [ ] از طریق [شماره حساب/شماره شبا] به حساب فروشنده واریز نماید.
۳-۲- مبلغ بازخرید اوراق بهادار در تاریخ سررسید معادل [ ] ریال تعیین شده است که فروشنده متعهد است در تاریخ [ ] به حساب خریدار واریز نماید.
۳-۳- نرخ بازده یا سود ضمنی این قرارداد بر اساس تفاوت مبلغ بازخرید و مبلغ اولیه فروش محاسبه شده و معادل [ ] درصد سالانه توافق گردید.
۳-۴- پرداختهای موضوع این ماده باید در موعد مقرر و به صورت قطعی انجام پذیرد و تأخیر در پرداخت، مشمول ضمانتاجراهای مندرج در ماده ۱۱ این قرارداد خواهد بود.
۳-۵- هرگونه کسورات قانونی، مالیاتی یا کارمزدهای معاملاتی مرتبط با این قرارداد، مطابق قوانین جاری کشور بر عهده [فروشنده/خریدار] میباشد.
ماده ۴ – مدت قرارداد
۴-۱- مدت این قرارداد از تاریخ [ ] (تاریخ شروع) آغاز شده و در تاریخ [ ] (تاریخ سررسید) به پایان میرسد.
۴-۲- تاریخ سررسید قرارداد، روزی است که فروشنده مکلف به بازخرید اوراق بهادار و خریدار مکلف به انتقال مجدد مالکیت اوراق به فروشنده میباشد.
۴-۳- تمدید مدت قرارداد تنها با توافق کتبی و صریح طرفین و پیش از انقضای مدت قرارداد امکانپذیر است.
۴-۴- در صورتی که تاریخ سررسید با تعطیلات رسمی مصادف گردد، اولین روز کاری پس از تعطیلات به عنوان تاریخ سررسید تلقی خواهد شد.
۴-۵- با انقضای مدت قرارداد و انجام تعهدات بازخرید، قرارداد خاتمهیافته تلقی شده و طرفین نسبت به یکدیگر تسویه حساب کامل خواهند داشت.
ماده ۵ – تعهدات فروشنده
۵-۱- فروشنده متعهد است در تاریخ شروع قرارداد، تمامی اقدامات لازم جهت انتقال مالکیت اوراق بهادار موضوع قرارداد به نام خریدار در سامانه معاملاتی یا نزد سپردهگذاری مرکزی را انجام دهد.
۵-۲- فروشنده مکلف است در تاریخ سررسید، نسبت به بازخرید اوراق بهادار به مبلغ تعیینشده در ماده ۳ اقدام نماید و خریدار نیز مکلف به انتقال مجدد مالکیت به فروشنده است.
۵-۳- فروشنده حق ندارد در طول مدت قرارداد، هیچگونه معامله، انتقال، توثیق یا ایجاد حق عینی برای اشخاص ثالث بر روی اوراق بهادار موضوع قرارداد انجام دهد.
۵-۴- تمامی هزینههای مربوط به انتقال اولیه اوراق بهادار به خریدار، اعم از کارمزد کارگزاری و هزینههای سپردهگذاری، بر عهده فروشنده میباشد.
۵-۵- فروشنده متعهد است هرگونه تغییر در وضعیت حقوقی یا مالی اوراق بهادار که ممکن است بر ارزش یا قابلیت انتقال آنها تأثیر بگذارد را بلافاصله به خریدار اطلاع دهد.
ماده ۶ – تعهدات خریدار
۱-۶- خریدار متعهد است مبلغ اولیه فروش اوراق بهادار را در تاریخ انعقاد قرارداد و مطابق با شرایط مندرج در ماده ۳، به حساب اعلامی فروشنده واریز نماید.
۲-۶- خریدار مکلف است در تاریخ سررسید و پس از دریافت مبلغ بازخرید از سوی فروشنده، نسبت به انتقال مجدد مالکیت اوراق بهادار موضوع قرارداد به فروشنده اقدام نماید.
۳-۶- خریدار حق ندارد در طول مدت قرارداد، هیچگونه معاملهای اعم از فروش، رهن، وثیقه یا ایجاد هرگونه حق عینی برای اشخاص ثالث بر روی اوراق بهادار موضوع قرارداد انجام دهد، مگر آنکه فروشنده در ایفای تعهدات خود قصور ورزیده باشد.
۴-۶- کلیه هزینههای قانونی و کارمزدهای مربوط به انتقال مجدد مالکیت اوراق بهادار به فروشنده در پایان مدت قرارداد، بر عهده خریدار میباشد.
۵-۶- خریدار موظف است در صورت بروز هرگونه حادثه یا محدودیت قانونی که مانع از انتقال اوراق بهادار به فروشنده در سررسید گردد، بلافاصله مراتب را کتباً به فروشنده اطلاع دهد.
۶-۶- خریدار متعهد است در طول مدت قرارداد، از اوراق بهادار به عنوان امانت نزد خود نگهداری کرده و از هرگونه تصرف غیرمجاز در آنها خودداری نماید.
ماده ۷ – انتقال و نگهداری اوراق بهادار
۱-۷- انتقال مالکیت اوراق بهادار موضوع این قرارداد باید از طریق سامانه معاملاتی و ثبت در دفاتر شرکت سپردهگذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه (سمات) صورت پذیرد.
۲-۷- اوراق بهادار موضوع قرارداد در طول مدت اعتبار این توافق، در کد معاملاتی خریدار یا نزد کارگزار منتخب وی به صورت امانی نگهداری خواهد شد.
۳-۷- مسئولیت حفظ و حراست از اوراق بهادار و جلوگیری از هرگونه تضییع یا سرقت آنها در طول مدت قرارداد بر عهده خریدار است.
۴-۷- کلیه هزینههای مربوط به نگهداری، انبارداری الکترونیکی و کارمزدهای مرتبط با سامانه سپردهگذاری در طول مدت قرارداد بر عهده [خریدار/فروشنده] میباشد.
۵-۷- در صورت بروز هرگونه نقص فنی در سامانههای معاملاتی که مانع از انتقال یا نگهداری اوراق گردد، طرفین مکلفند با همکاری یکدیگر و طبق مقررات سازمان بورس و اوراق بهادار نسبت به رفع مشکل اقدام نمایند.
ماده ۸ – حقوق و منافع اوراق بهادار
۱-۸- کلیه منافع حاصل از اوراق بهادار موضوع قرارداد، اعم از سود نقدی (کوپن)، سود سهام، حق تقدم خرید سهام و سایر مزایای مالی که در طول مدت قرارداد به اوراق تعلق میگیرد، متعلق به فروشنده است.
۲-۸- خریدار متعهد است در صورت دریافت هرگونه سود یا منافع مذکور در بند ۱-۸، حداکثر ظرف مدت [ ] روز کاری پس از دریافت، مبالغ مربوطه را به حساب فروشنده واریز نماید.
۳-۸- در صورتی که حق تقدمی به اوراق بهادار تعلق گیرد، خریدار مکلف است مراتب را فوراً به فروشنده اطلاع داده و طبق دستور کتبی وی نسبت به اعمال یا فروش حق تقدم اقدام نماید.
۴-۸- خریدار حق هیچگونه ادعایی نسبت به منافع حاصل از اوراق بهادار در طول مدت قرارداد نداشته و صرفاً به عنوان امین عمل مینماید.
۵-۸- در صورت عدم انتقال منافع توسط خریدار به فروشنده، فروشنده حق دارد علاوه بر مطالبه اصل مبلغ، خسارات وارده را نیز از محل تضمینها یا سایر اموال خریدار مطالبه نماید.
ماده ۹ – تضمینها و وثایق
۱-۹- به منظور تضمین ایفای تعهدات فروشنده مبنی بر بازخرید اوراق بهادار در سررسید، فروشنده [نوع تضمین، مثلاً: چک صیادی/سفته/ضمانتنامه بانکی] به شماره [ ] به مبلغ [ ] ریال نزد خریدار تودیع مینماید.
۲-۹- در صورت عدم ایفای تعهدات فروشنده در سررسید مقرر، خریدار مجاز است بدون نیاز به مراجعه به مراجع قضایی، نسبت به اجرای تضمینهای مذکور اقدام نماید.
۳-۹- فروشنده متعهد است در صورت کاهش ارزش بازار اوراق بهادار موضوع قرارداد بیش از [ ] درصد، بنا به درخواست خریدار، وثایق تکمیلی به میزان کافی ارائه نماید.
۴-۹- پس از ایفای کامل تعهدات توسط فروشنده و بازخرید اوراق، خریدار مکلف است ظرف مدت [ ] روز کاری، کلیه اسناد تضمینی را به فروشنده مسترد نماید.
۵-۹- هرگونه هزینه مربوط به تودیع، آزادسازی یا اجرای تضمینها بر عهده فروشنده میباشد.
ماده ۱۰ – فسخ و آثار آن
۱-۱۰- این قرارداد در صورت عدم ایفای تعهدات اساسی توسط هر یک از طرفین، پس از ارسال اخطار کتبی و گذشت [ ] روز کاری بدون رفع نقص، توسط طرف مقابل قابل فسخ میباشد.
۲-۱۰- در صورت فسخ قرارداد به دلیل تخلف فروشنده، خریدار حق دارد اوراق بهادار را در بازار بورس به فروش رسانده و مطالبات خود را از محل حاصل فروش و تضمینها برداشت نماید.
۳-۱۰- در صورت فسخ قرارداد به دلیل تخلف خریدار، وی مکلف است بلافاصله اوراق بهادار را به فروشنده مسترد نماید و خسارات وارده به فروشنده را جبران کند.
۴-۱۰- آثار فسخ قرارداد شامل بازگرداندن وضعیت به حالت پیش از قرارداد (اعاده وضع به حال سابق) و استرداد مبالغ و اوراق بهادار به طرفین میباشد.
۵-۱۰- فسخ قرارداد مانع از مطالبه خسارات ناشی از نقض تعهدات تا زمان فسخ نخواهد بود و طرف متخلف ملزم به جبران کلیه خسارات وارده به طرف دیگر است.
ماده ۱۱ – وجه التزام و خسارت تأخیر تأدیه
۱-۱۱- در صورتی که فروشنده در سررسید مقرر از بازخرید اوراق بهادار موضوع این قرارداد استنکاف ورزد، ملزم است علاوه بر ایفای اصل تعهد، به ازای هر روز تأخیر، مبلغ [ ] ریال به عنوان وجه التزام به خریدار پرداخت نماید.
۲-۱۱- چنانچه خریدار در سررسید مقرر یا پس از اعلام آمادگی فروشنده برای بازخرید، از انتقال و عودت اوراق بهادار به فروشنده خودداری نماید، مکلف است به ازای هر روز تأخیر، مبلغ [ ] ریال به عنوان خسارت به فروشنده بپردازد.
۳-۱۱- پرداخت وجه التزام مذکور، رافع مسئولیت طرفین در ایفای تعهدات اصلی نبوده و طرفین مکلف به اجرای کامل مفاد قرارداد میباشند.
۴-۱۱- در صورت تأخیر در پرداخت هرگونه وجه نقد موضوع این قرارداد، خسارت تأخیر تأدیه بر مبنای شاخص تورم اعلامی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و مطابق با ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی محاسبه و مطالبه خواهد شد.
۵-۱۱- وجه التزام تعیینشده در این ماده، مقطوع بوده و دادگاه یا مرجع داوری حق تعدیل آن را نخواهد داشت، مگر آنکه طرفین به صورت کتبی توافق دیگری نمایند.
ماده ۱۲ – قوه قاهره (فورس ماژور)
۱-۱۲- در صورت بروز حوادث قهری و غیرقابل پیشبینی که خارج از اراده و کنترل طرفین بوده و اجرای تعهدات را غیرممکن سازد (از قبیل سیل، زلزله، جنگ، اعتصابات سراسری یا تغییرات ناگهانی قوانین و مقررات بازار سرمایه)، اجرای تعهدات قرارداد به میزان تأثیر آن حادثه به حالت تعلیق در میآید.
۲-۱۲- طرفی که دچار قوه قاهره شده است، مکلف است حداکثر ظرف مدت [ ] روز کاری از تاریخ وقوع حادثه، مراتب را به صورت کتبی و با ارائه مستندات معتبر به طرف دیگر اطلاع دهد.
۳-۱۲- در صورتی که مدت تعلیق ناشی از قوه قاهره بیش از [ ] روز به طول انجامد، هر یک از طرفین حق دارند با اعلام کتبی، قرارداد را فسخ نمایند، بدون اینکه مسئولیتی بابت خسارت متوجه طرف دیگر باشد.
۴-۱۲- پس از رفع وضعیت قوه قاهره، طرفین موظفند در اسرع وقت نسبت به از سرگیری اجرای تعهدات خود اقدام نمایند.
ماده ۱۳ – محرمانگی
۱-۱۳- طرفین متعهد میشوند کلیه اطلاعات، اسناد، دادههای مالی و جزئیات مربوط به این قرارداد و معاملات موضوع آن را به عنوان اطلاعات محرمانه تلقی نموده و از افشای آن به اشخاص ثالث بدون کسب اجازه کتبی طرف دیگر خودداری نمایند.
۲-۱۳- تعهد به حفظ محرمانگی شامل تمامی کارکنان، مشاوران، و نمایندگان طرفین نیز میگردد و طرفین مسئولیت هرگونه افشای اطلاعات توسط اشخاص وابسته به خود را میپذیرند.
۳-۱۳- این تعهد از تاریخ امضای قرارداد آغاز شده و تا [ ] سال پس از پایان یا فسخ قرارداد، حتی در صورت عدم اجرای کامل آن، به قوت خود باقی خواهد بود.
۴-۱۳- استثنای این ماده، مواردی است که افشای اطلاعات به موجب حکم قطعی دادگاه یا دستور مراجع قانونی ذیصلاح (مانند سازمان بورس و اوراق بهادار) الزامی باشد که در این صورت، طرف افشاکننده باید بلافاصله طرف دیگر را مطلع نماید.
ماده ۱۴ – حل اختلاف
۱-۱۴- کلیه اختلافات ناشی از تفسیر، اجرا یا فسخ این قرارداد در وهله اول از طریق مذاکره و سازش میان طرفین حل و فصل خواهد شد.
۲-۱۴- در صورت عدم حصول نتیجه از طریق مذاکره ظرف مدت [ ] روز، اختلاف به [داوری/دادگاه صالح] ارجاع میگردد.
۳-۱۴- در صورت انتخاب داوری، مرجع داوری [نام مرکز داوری یا مشخصات داور مرضیالطرفین] تعیین میشود که مطابق با آییننامه داوری [نام آییننامه] به موضوع رسیدگی خواهد کرد.
۴-۱۴- رأی داور قطعی و لازمالاجرا بوده و برای طرفین حکم قانون را دارد.
۵-۱۴- در صورت انتخاب دادگاه، دادگاههای عمومی حقوقی تهران به عنوان مرجع صالح برای رسیدگی به اختلافات ناشی از این قرارداد تعیین میگردند.
ماده ۱۵ – اقامتگاه و ابلاغ
۱-۱۵- اقامتگاه قانونی طرفین همان است که در مقدمه این قرارداد ذکر شده است و کلیه مکاتبات، اخطاریهها و ابلاغیهها به نشانی مذکور ارسال خواهد شد.
۲-۱۵- هرگونه تغییر در نشانی یا اقامتگاه باید حداکثر ظرف مدت [ ] روز کاری به صورت کتبی و با پست سفارشی یا اظهارنامه رسمی به طرف دیگر اعلام گردد؛ در غیر این صورت، ابلاغ به نشانی قبلی صحیح و قانونی تلقی میشود.
۳-۱۵- در صورت عدم اعلام تغییر نشانی، هرگونه ابلاغیه ارسالی به نشانی مندرج در قرارداد، ابلاغشده محسوب گردیده و عذر عدم اطلاع مسموع نخواهد بود.
۴-۱۵- طرفین میتوانند علاوه بر نشانی پستی، شماره فکس یا پست الکترونیک [ ] را برای تبادل اطلاعات و مکاتبات غیررسمی اعلام نمایند که در این صورت، ارسال پیام به این مجاری نیز معتبر خواهد بود.
توضیحِ فیلدها:
• متن: متنِ کاملِ مواد ۱۱ تا ۱۵ قرارداد بازخرید اوراق بهادار (ریپو) با رعایت اصول حقوقی ایران و درج بندهای مورد نیاز.
ماده ۱۶ – نسخ و پیوستها
۱-۱۶- این قرارداد در [ ] نسخه با اعتبار یکسان تنظیم و پس از امضای طرفین، هر نسخه در حکم اصل بوده و برای طرفین لازمالاجرا میباشد.
۲-۱۶- کلیه پیوستهای این قرارداد که شامل [فهرست پیوستها از جمله کپی اوراق شناسایی، مدارک مالکیت اوراق بهادار، وکالتنامهها و غیره] میباشد، جزء لاینفک این قرارداد محسوب شده و از نظر حقوقی تابع مفاد آن است.
۳-۱۶- هرگونه الحاقیه، اصلاحیه یا متمم به این قرارداد باید کتباً تنظیم و به امضای مجاز طرفین برسد تا معتبر تلقی گردد.
تبصره: در صورت بروز هرگونه تعارض میان متن اصلی قرارداد و پیوستها، مفاد متن اصلی قرارداد حاکم و مقدم خواهد بود.
ماده ۱۷ – سایر شروط
۱-۱۷- طرفین قرارداد حق واگذاری تمام یا بخشی از حقوق و تعهدات ناشی از این قرارداد را به اشخاص ثالث، اعم از حقیقی یا حقوقی، بدون اخذ موافقت کتبی و قبلی طرف دیگر ندارند.
۲-۱۷- عدم اعمال یا تأخیر در اعمال هر یک از حقوق یا اختیارات ناشی از این قرارداد توسط هر یک از طرفین، به منزله اسقاط حق یا چشمپوشی از آن تلقی نمیگردد.
۳-۱۷- چنانچه هر یک از مواد یا بندهای این قرارداد به موجب حکم قطعی مراجع قضایی یا قانونی، غیرقابل اجرا یا باطل تشخیص داده شود، سایر مواد و بندهای قرارداد به قوت خود باقی و لازمالاجرا خواهند بود.
۴-۱۷- طرفین متعهد میگردند که در طول مدت اعتبار قرارداد، کلیه قوانین و مقررات حاکم بر بازار سرمایه و دستورالعملهای سازمان بورس و اوراق بهادار را رعایت نمایند.
تبصره: هرگونه تغییر در قوانین و مقررات آمره که بر اجرای این قرارداد تأثیرگذار باشد، بلافاصله پس از ابلاغ رسمی، لازمالاجرا بوده و طرفین ملزم به انطباق قرارداد با آن میباشند.
ماده ۱۸ – امضا
۱-۱۸- این قرارداد در تاریخ [ ] در شهر [ ] تنظیم و به امضای مجاز طرفین یا نمایندگان قانونی آنها رسیده است.
۲-۱۸- امضای این قرارداد به منزله مطالعه کامل، درک مفاد و پذیرش تمامی تعهدات مندرج در آن توسط طرفین میباشد.
۳-۱۸- طرفین با امضای ذیل این قرارداد، صحت اطلاعات و مدارک ارائهشده را تأیید نموده و مسئولیت هرگونه مغایرت یا کتمان حقیقت را بر عهده میگیرند.
محل امضای طرفین:
فروشنده (متعهد بازخرید):
نام و نام خانوادگی/نام شرکت: [ ]
سمت: [ ]
مهر و امضا:
خریدار:
نام و نام خانوادگی/نام شرکت: [ ]
سمت: [ ]
مهر و امضا:
شهود (در صورت لزوم):
نام و نام خانوادگی: [ ]
امضا:
نکاتِ تنظیمِ این قرارداد
- مبنای حقوقی
- ماده ۱۰ قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران، قوانین و مقررات بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران و دستورالعملهای مصوب سازمان بورس و اوراق بهادار در خصوص معاملات ریپو (بازخرید).
- نکاتِ کلیدی
- ۱. ماهیت قرارداد ریپو ترکیبی از بیع قطعی و تعهد به فروش مجدد است و باید به دقت از ربا تفکیک شود. ۲. تعیین دقیق قیمت بازخرید و نرخ سود ضمن عقد لازم است تا ابهامی باقی نماند. ۳. نقش شرکت سپردهگذاری مرکزی (سمات) در انتقال و مسدودسازی اوراق بسیار حیاتی است. ۴. تعیین تکلیف سودهای ادواری (کوپنهای سود) تعلق گرفته به اوراق در مدت قرارداد. ۵. پیش بینی دقیق ضمانت اجراهای عدم بازخرید در سررسید. ۶. رعایت قوانین بازار سرمایه و مقررات سازمان بورس در معاملات اوراق بهادار.
- بندهای پرخطر
- ۱. تعیین قیمت بازخرید و نرخ سود: اگر به گونهای تنظیم شود که شبهه قرض ربوی ایجاد کند، از نظر شرعی و قانونی با چالش مواجه میشود؛ این بند باید دقیقاً در قالب بیع و صلح منافع یا نرخهای مصوب بازار بینبانکی/سرمایه تبیین شود. ۲. عدم امکان انتقال اوراق توسط خریدار: خریدار ممکن است اوراق را پیش از سررسید به ثالث بفروشد؛ برای جلوگیری از این خطر، باید بندی محکم با ضمانت اجرای کیفری یا حقوقی سنگین درج شود تا خریدار حق انتقال اوراق را نداشته باشد.
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارتها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
+ نمایشِ کاملِ مقدمه و توضیحاتِ پرامپت
# پرامپتِ تنظیمِ قرارداد بازخرید اوراق بهادار (ریپو)
به عنوان یک وکیل پایه یک دادگستری متخصص در حقوق تجارت بینالملل و حقوق ایران، یک قرارداد بازخرید اوراق بهادار (Repurchase Agreement - Repo) حرفهای، کامل و منطبق با قوانین ایران (و در صورت لزوم، اصول حقوق تجارت بینالملل) تنظیم کن. دقت کن که این قرارداد ماهیتی دوگانه دارد: از یک سو فروش اوراق بهادار است و از سوی دیگر، تعهد به بازخرید آن در آینده، که در عمل کارکردی مشابه استقراض کوتاهمدت با وثیقه دارد.
## چارچوب حقوقی حاکم
این قرارداد تابع اصول کلی قراردادها در قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران (مواد ۱۰، ۱۹۰ به بعد)، قانون تجارت، قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۳۸۴، و مقررات سازمان بورس و اوراق بهادار (به ویژه مقررات مربوط به معاملات اوراق بهادار و ابزارهای نوین مالی) است. ماهیت آن از نظر فقهی و حقوقی، بیع با شرط بازخرید است که میتواند در قالب عقد بیع شرط یا بیع با شرط فاسخ یا خیار شرط تنظیم شود. از آنجا که هدف اصلی تأمین مالی است، باید دقت شود که شائبه ربا پیش نیاید و معامله واقعی اوراق بهادار صورت گیرد. ثبت رسمی این قرارداد الزامی نیست، اما در صورت نیاز به استناد در مراجع قضایی، اثبات آن با اسناد کتبی و شواهد دیگر ممکن است. مالیات بر عایدی سرمایه و مالیات نقل و انتقال اوراق بهادار باید مد نظر قرار گیرد.
## اطلاعات لازم
لطفاً اطلاعات زیر را در جایگاههای مشخص شده وارد کنید:
### الف. اطلاعات طرفین
* **طرف اول (فروشنده/وامگیرنده):**
* [[نام کامل شخص حقیقی/حقوقی فروشنده]]
* [[شماره ملی/شناسه ملی]]
* [[شماره ثبت (برای اشخاص حقوقی)]]
* [[محل ثبت (برای اشخاص حقوقی)]]
* [[کد اقتصادی (برای اشخاص حقوقی)]]
* [[آدرس دقیق اقامتگاه قانونی/مرکز اصلی فعالیت]]
* [[شماره تلفن]]
* [[آدرس ایمیل]]
* [[نام و سمت نماینده قانونی (در صورت وجود)]]
* [[شماره ملی نماینده قانونی]]
* **طرف دوم (خریدار/وامدهنده):**
* [[نام کامل شخص حقیقی/حقوقی خریدار]]
* [[شماره ملی/شناسه ملی]]
* [[شماره ثبت (برای اشخاص حقوقی)]]
* [[محل ثبت (برای اشخاص حقوقی)]]
* [[کد اقتصادی (برای اشخاص حقوقی)]]
* [[آدرس دقیق اقامتگاه قانونی/مرکز اصلی فعالیت]]
* [[شماره تلفن]]
* [[آدرس ایمیل]]
* [[نام و سمت نماینده قانونی (در صورت وجود)]]
* [[شماره ملی نماینده قانونی]]
### ب. اطلاعات اوراق بهادار موضوع قرارداد
* [[نوع اوراق بهادار (مثلاً: سهام شرکت X، اوراق مشارکت، اسناد خزانه اسلامی، اوراق صکوک)]]
* [[نام ناشر اوراق بهادار]]
* [[نماد معاملاتی (در صورت وجود)]]
* [[تعداد اوراق بهادار]]
* [[شمارههای شناسایی اوراق بهادار (در صورت وجود و امکان)]]
* [[قیمت اسمی هر ورقه بهادار (در صورت وجود)]]
* [[قیمت بازار هر ورقه بهادار در تاریخ انعقاد قرارداد (در صورت وجود)]]
* [[محل نگهداری اوراق بهادار (مثلاً: شرکت سپردهگذاری مرکزی، کارگزاری X، بانک Y)]]
* [[شماره حساب سپردهگذاری/کد سهامداری مربوط به اوراق بهادار]]
### ج. مبلغ و نحوه پرداخت
* **مبلغ اولیه فروش (قیمت ریپو):** [[مبلغ به عدد و حروف و واحد پول (مثلاً: ریال ایران)]]
* **مبلغ بازخرید:** [[مبلغ به عدد و حروف و واحد پول (باید بیشتر از مبلغ اولیه فروش باشد)]]
* **نرخ بازده/سود ضمنی (درصد سالانه):** [[درصد به عدد]]
* **نحوه پرداخت مبلغ اولیه فروش:** [[نحوه پرداخت (مثلاً: واریز به حساب بانکی شماره X در بانک Y، چک بانکی)]]
* **نحوه پرداخت مبلغ بازخرید:** [[نحوه پرداخت (مثلاً: واریز به حساب بانکی شماره Z در بانک W، چک بانکی)]]
* **تاریخ پرداخت مبلغ اولیه فروش:** [[تاریخ دقیق]]
* **تاریخ پرداخت مبلغ بازخرید:** [[تاریخ دقیق]]
### د. مدت قرارداد
* **تاریخ شروع قرارداد:** [[تاریخ دقیق]]
* **تاریخ پایان قرارداد (تاریخ بازخرید):** [[تاریخ دقیق]]
* **مدت قرارداد:** [[مدت به روز/ماه]]
### ه. تضمینها و وثایق (در صورت نیاز به تضمینهای اضافی)
* [[نوع تضمین اضافی (مثلاً: سفته، چک، ضمانتنامه بانکی، وثیقه ملکی)]]
* [[مشخصات تضمین (مثلاً: شماره سفته، مبلغ چک، مشخصات ملک)]]
* [[صادرکننده تضمین]]
### و. شرایط خاص
* [[هرگونه شرط خاص دیگر که طرفین توافق کردهاند و در سایر بخشها نیامده است.]]
## ساختار کامل قرارداد
قرارداد باید شامل مواد زیر به ترتیب باشد:
[بندهای قرارداد در ادامه، هر کدام جدا]
## شرطهای پیشنهادی اختیاری
* **شرط تعدیل قیمت بازخرید:** در صورتی که ارزش بازار اوراق بهادار در طول مدت قرارداد به طور قابل توجهی تغییر کند، میتوان شرطی برای تعدیل مبلغ بازخرید یا درخواست وثیقه اضافی (Margin Call) قرار داد. (مناسب برای اوراق بهادار با نوسان بالا).
* **شرط حق تقدم خرید/فروش:** در صورت عدم ایفای تعهد بازخرید توسط فروشنده، خریدار حق داشته باشد اوراق را به شخص ثالث بفروشد و از محل آن طلب خود را وصول کند. (افزایش امنیت برای خریدار).
* **شرط حاکمیت قانون خارجی:** در صورتی که یکی از طرفین خارجی باشد یا اوراق بهادار در بازار بینالمللی معامله شود، میتوان قانون حاکم بر قرارداد را قانون کشور دیگری تعیین کرد. (در معاملات بینالمللی).
* **شرط انتقال منافع به فروشنده:** صریحاً قید شود که هرگونه سود، کوپن یا حق تقدم ناشی از اوراق بهادار در طول مدت قرارداد به فروشنده تعلق دارد و خریدار موظف به انتقال آن به فروشنده است. (برای شفافیت بیشتر).
## نکات و هشدارهای مهم
* **ماهیت حقوقی:** دقت شود که قرارداد به گونهای تنظیم شود که ماهیت بیع با شرط بازخرید را حفظ کند و شائبه قرض ربوی پیش نیاید. قیمت بازخرید باید به عنوان بخشی از معامله اولیه و با توافق طرفین تعیین شود، نه به عنوان سود بر قرض.
* **مالیات:** طرفین باید از تبعات مالیاتی نقل و انتقال اوراق بهادار و سود حاصل از آن آگاه باشند و در صورت لزوم با مشاور مالیاتی مشورت کنند.
* **ریسک نوسان قیمت:** در صورت نوسان شدید قیمت اوراق بهادار، ریسک عدم ایفای تعهد بازخرید توسط فروشنده یا عدم تمایل خریدار به انتقال مجدد اوراق افزایش مییابد. پیشبینی سازوکار تعدیل یا تضمینهای کافی ضروری است.
* **ثبت و انتقال:** اطمینان حاصل شود که فرآیند انتقال مالکیت اوراق بهادار از طریق مراجع ذیصلاح (مانند شرکت سپردهگذاری مرکزی) به درستی انجام شده و مستندات آن موجود باشد.
* **مجوزها:** در صورتی که یکی از طرفین نهاد مالی باشد، باید اطمینان حاصل شود که مجوزهای لازم برای انجام این نوع معاملات را دارد.
* **شفافیت:** تمامی شرایط، به ویژه مبلغ اولیه، مبلغ بازخرید، تاریخها و تعهدات، باید کاملاً شفاف و بدون ابهام ذکر شوند.
## دستورالعمل به هوش مصنوعی
اگر هر یک از اطلاعات لازم ناقص بود، قبل از تنظیم قرارداد، از کاربر سؤال کن و حدس نزن.
## چکلیست بازبینی نهایی
پس از تنظیم قرارداد، یک چکلیست برای بازبینی نهایی ارائه کن که شامل موارد زیر باشد:
* آیا تمامی مشخصات طرفین به درستی و کامل درج شده است؟
* آیا مشخصات اوراق بهادار موضوع قرارداد به طور دقیق و بدون ابهام ذکر شده است؟
* آیا مبلغ اولیه فروش و مبلغ بازخرید به عدد و حروف و واحد پول مشخص شده است؟
* آیا تاریخهای شروع و پایان قرارداد و نحوه پرداختها به وضوح قید شده است؟
* آیا تعهدات هر یک از طرفین به طور کامل و متوازن بیان شده است؟
* آیا سازوکار انتقال و نگهداری اوراق بهادار مشخص است؟
* آیا تکلیف حقوق و منافع اوراق بهادار در طول مدت قرارداد روشن است؟
* آیا شرایط فسخ و وجه التزام به درستی پیشبینی شده است؟
* آیا مرجع حل اختلاف به وضوح تعیین شده است؟
* آیا قرارداد از نظر رعایت اصول قانونی و عدم شائبه ربا بررسی شده است؟
* آیا تمامی پیوستهای لازم به قرارداد اشاره شده است؟
**قالب خروجی:** قرارداد باید به زبان فارسی رسمی و حقوقی، با مادهبندی شمارهدار، اعداد به عدد و حروف، و کاملاً بیابهام تنظیم شود.
بند 1
بررسی تخصصی این بندطرفین قرارداد
1. **ماده ۱: طرفین قرارداد**
* معرفی کامل طرفین با ذکر مشخصات و اقامتگاه قانونی.
بند 2
بررسی تخصصی این بندموضوع قرارداد
2. **ماده ۲: موضوع قرارداد**
* فروش اوراق بهادار مشخص شده توسط فروشنده به خریدار و تعهد همزمان فروشنده به بازخرید همان اوراق از خریدار در تاریخ معین.
* مشخصات دقیق اوراق بهادار موضوع قرارداد.
بند 3
بررسی تخصصی این بندمبلغ و نحوه پرداخت
3. **ماده ۳: مبلغ و نحوه پرداخت**
* مبلغ اولیه فروش (قیمت ریپو) و نحوه پرداخت آن.
* مبلغ بازخرید و نحوه پرداخت آن.
* تعیین نرخ بازده/سود ضمنی.
بند 4
بررسی تخصصی این بندمدت قرارداد
4. **ماده ۴: مدت قرارداد**
* تاریخ شروع و پایان قرارداد (تاریخ بازخرید).
بند 5
بررسی تخصصی این بندتعهدات فروشنده
5. **ماده ۵: تعهدات فروشنده**
* تعهد به انتقال مالکیت اوراق بهادار به خریدار در تاریخ شروع.
* تعهد به بازخرید اوراق بهادار در تاریخ بازخرید.
* تعهد به عدم انجام هرگونه معامله یا ایجاد حق برای شخص ثالث بر روی اوراق بهادار در طول مدت قرارداد.
* تعهد به پرداخت هزینههای انتقال اولیه.
* تعهد به اطلاعرسانی در خصوص هرگونه تغییر در وضعیت اوراق بهادار.
بند 6
بررسی تخصصی این بندتعهدات خریدار
6. **ماده ۶: تعهدات خریدار**
* تعهد به پرداخت مبلغ اولیه فروش.
* تعهد به انتقال مجدد مالکیت اوراق بهادار به فروشنده پس از دریافت مبلغ بازخرید.
* تعهد به عدم انجام هرگونه معامله یا ایجاد حق برای شخص ثالث بر روی اوراق بهادار، مگر در صورت عدم ایفای تعهدات فروشنده.
* تعهد به پرداخت هزینههای انتقال مجدد.
بند 7
بررسی تخصصی این بندانتقال و نگهداری اوراق بهادار
7. **ماده ۷: انتقال و نگهداری اوراق بهادار**
* نحوه انتقال مالکیت اوراق بهادار (مثلاً از طریق سامانه سپردهگذاری مرکزی).
* محل نگهداری اوراق بهادار در طول مدت قرارداد.
* مسئولیت نگهداری و هزینههای مربوطه.
بند 8
بررسی تخصصی این بندحقوق و منافع اوراق بهادار
8. **ماده ۸: حقوق و منافع اوراق بهادار**
* تعیین تکلیف سود سهام، کوپن اوراق مشارکت، حق تقدم و سایر منافع مرتبط با اوراق بهادار در طول مدت قرارداد (معمولاً متعلق به فروشنده است و خریدار متعهد به انتقال آن به فروشنده میشود).
بند 9
بررسی تخصصی این بندتضمینها و وثایق (در صورت وجود)
9. **ماده ۹: تضمینها و وثایق (در صورت وجود)**
* شرح دقیق تضمینهای اضافی ارائه شده توسط فروشنده.
* شرایط استفاده از تضمینها در صورت تخلف.
بند 10
بررسی تخصصی این بندفسخ و آثار آن
10. **ماده ۱۰: فسخ و آثار آن**
* شرایط فسخ قرارداد توسط هر یک از طرفین (مثلاً عدم ایفای تعهدات اساسی).
* آثار فسخ، از جمله بازگرداندن اوراق بهادار یا مبلغ پرداخت شده و جبران خسارات.
بند 11
بررسی تخصصی این بندوجه التزام و خسارت تأخیر تأدیه
11. **ماده ۱۱: وجه التزام و خسارت تأخیر تأدیه**
* تعیین وجه التزام برای عدم ایفای تعهدات (به ویژه عدم بازخرید اوراق توسط فروشنده یا عدم انتقال اوراق توسط خریدار).
* تعیین نرخ خسارت تأخیر تأدیه مطابق با قوانین جاری.
بند 12
بررسی تخصصی این بندقوه قاهره (فورس ماژور)
12. **ماده ۱۲: قوه قاهره (فورس ماژور)**
* تعریف قوه قاهره و آثار آن بر تعهدات طرفین.
* نحوه اطلاعرسانی و مدت تعلیق تعهدات.
بند 13
بررسی تخصصی این بندمحرمانگی
13. **ماده ۱۳: محرمانگی**
* تعهد طرفین به حفظ محرمانگی اطلاعات مربوط به قرارداد.
بند 14
بررسی تخصصی این بندحل اختلاف
14. **ماده ۱۴: حل اختلاف**
* تعیین مرجع حل اختلاف (داوری یا دادگاه صالح).
* در صورت انتخاب داوری، مشخصات داور/مؤسسه داوری و قواعد حاکم بر داوری.
بند 15
بررسی تخصصی این بنداقامتگاه و ابلاغ
15. **ماده ۱۵: اقامتگاه و ابلاغ**
* تعیین اقامتگاه قانونی طرفین برای ابلاغ اوراق و مکاتبات.
* نحوه تغییر اقامتگاه و مسئولیت اطلاعرسانی.
بند 16
بررسی تخصصی این بندنسخ و پیوستها
16. **ماده ۱۶: نسخ و پیوستها**
* تعداد نسخ قرارداد و اعتبار یکسان آنها.
* فهرست پیوستهای قرارداد (مثلاً کپی اوراق شناسایی، مدارک مالکیت اوراق بهادار).
بند 17
بررسی تخصصی این بندسایر شروط
17. **ماده ۱۷: سایر شروط**
* هرگونه شرط عمومی دیگر که در سایر مواد نیامده است (مثلاً عدم امکان واگذاری حقوق و تعهدات).
بند 18
بررسی تخصصی این بندامضا
18. **امضا**
* محل امضای طرفین و شهود (در صورت لزوم).
