قراردادهای مالی، بانکی، تأمین مالی، ارزی، بیمه و بازار سرمایه
قرارداد چارچوب مشتقات بین‌المللی
قرارداد مادر استاندارد تدوین‌شده توسط انجمن بین‌المللی سوآپ و اوراق مشتقه جهت مدیریت معاملات OTC فرابورسی
⚠ در دستِ بهبودی
متنِ قرارداد
ماده ۱ – عنوان قرارداد: قرارداد چارچوب مشتقات بین‌المللی (ISDA Master Agreement)
ماده ۲ – مقدمه (Preamble): این قرارداد فی‌مابین [نام شرکت/موسسه مالی اول] به شماره ثبت [ ] و اقامتگاه قانونی [ ] (که از این پس «طرف اول» نامیده می‌شود) و [نام شرکت/موسسه مالی دوم] به شماره ثبت [ ] و اقامتگاه قانونی [ ] (که از این پس «طرف دوم» نامیده می‌شود) منعقد گردید. طرفین با هدف ایجاد چارچوبی واحد برای انجام معاملات مشتقات فرابورسی (OTC)، قصد خود را برای ورود به معاملات تحت این چارچوب اعلام می‌دارند.
ماده ۳ – بخش ۱: تعاریف (Definitions): کلیه اصطلاحات و عبارات فنی به کار رفته در این قرارداد، مطابق با تعاریف مندرج در نسخه استاندارد ISDA Master Agreement (نسخه [سال]) و «جدول» (Schedule) پیوست این قرارداد تفسیر خواهند شد.
ماده ۴ – بخش ۲: تعهدات کلی (General Obligations): هر یک از طرفین متعهد می‌گردد کلیه پرداخت‌ها و تحویل‌های مقرر در تأییدیه‌های (Confirmations) صادره برای هر معامله را در موعد مقرر و به ارز/دارایی تعیین‌شده انجام دهد.
ماده ۵ – بخش ۳: نمایندگی‌ها و ضمانت‌ها (Representations and Warranties): هر طرف تضمین می‌نماید که دارای اهلیت قانونی کامل، مجوزهای لازم برای انعقاد این قرارداد و معاملات تابعه بوده و هیچ مانع قانونی یا قراردادی برای اجرای تعهدات خود ندارد.
ماده ۶ – بخش ۴: تعهدات (Covenants): طرفین متعهد به ارائه صورت‌های مالی سالانه، حفظ مجوزهای فعالیت و اطلاع‌رسانی فوری در صورت بروز هرگونه تغییر در وضعیت حقوقی یا مالی خود می‌باشند.
ماده ۷ – بخش ۵: رویدادهای نکول (Events of Default): عدم پرداخت در سررسید، ورشکستگی، نقض تعهدات قراردادی، یا عدم ارائه وثایق درخواستی، از جمله رویدادهای نکول محسوب شده و به طرف مقابل حق فسخ و تسویه فوری معاملات را می‌دهد.
ماده ۸ – بخش ۶: رویدادهای خاتمه (Termination Events): مواردی نظیر تغییرات قانونی (Illegality)، تغییرات مالیاتی (Tax Event) یا تغییر در کنترل شرکت (Merger/Change of Control) که بدون تقصیر طرفین رخ می‌دهد، می‌تواند منجر به خاتمه قرارداد گردد.
ماده ۹ – بخش ۷: تسویه (Close-out Netting): در صورت وقوع رویداد نکول یا خاتمه، کلیه معاملات باز باید به ارزش روز (Mark-to-Market) محاسبه شده و با یکدیگر تهاتر (Netting) گردند تا مبلغ نهایی قابل پرداخت یا دریافت مشخص شود.
ماده ۱۰ – بخش ۸: وثایق (Collateral): طرفین ملزم به تودیع وثایق (اعم از نقدی یا اوراق بهادار) مطابق با «پیوست حمایت از اعتبار» (Credit Support Annex - CSA) جهت پوشش ریسک اعتباری معاملات می‌باشند.
ماده ۱۱ – بخش ۹: مالیات (Tax): کلیه پرداخت‌ها باید بدون کسر مالیات (Gross-up) انجام شود، مگر آنکه قانوناً الزامی باشد. در صورت الزام قانونی به کسر مالیات، طرف پرداخت‌کننده باید مبلغ را به نحوی افزایش دهد که طرف دریافت‌کننده مبلغ خالص مورد توافق را دریافت نماید.
ماده ۱۲ – بخش ۱۰: افشا (Disclosure): طرفین متعهد به رعایت محرمانگی اطلاعات تجاری و مالی یکدیگر می‌باشند، مگر در مواردی که افشای آن طبق قوانین و مقررات ناظر بر بازار سرمایه الزامی باشد.
ماده ۱۳ – بخش ۱۱: قانون حاکم (Governing Law): این قرارداد و کلیه معاملات تحت آن تابع قوانین [کشور منتخب، مثلاً انگلستان یا نیویورک] خواهد بود. (نکته: در صورت انتخاب قانون ایران، باید با مقررات بازار اوراق بهادار تطبیق داده شود).
ماده ۱۴ – بخش ۱۲: حل اختلاف (Dispute Resolution): کلیه اختلافات ناشی از این قرارداد از طریق داوری [نام مرکز داوری، مثلاً LCIA یا اتاق بازرگانی بین‌المللی ICC] به صورت قطعی و لازم‌الاجرا حل و فصل خواهد شد.
ماده ۱۵ – بخش ۱۳: ابلاغ‌ها (Notices): کلیه مکاتبات و ابلاغیه‌ها باید به صورت کتبی به نشانی‌های مندرج در این قرارداد ارسال گردد.
ماده ۱۶ – بخش ۱۴: متفرقه (Miscellaneous): این قرارداد شامل کل توافقات طرفین است. هرگونه اصلاحیه باید کتبی و به امضای مجاز طرفین برسد.
ماده ۱۷ – امضاها (Signatures): این قرارداد در تاریخ [ ] توسط نمایندگان مجاز طرفین امضا و مبادله گردید.
امضای طرف اول: [ ]
امضای طرف دوم: [ ]
ماده ۱۸ – پیوست‌ها (Annexes): شامل Schedule، Credit Support Annex (CSA) و کلیه تأییدیه‌های معاملات (Confirmations).
نکاتِ تنظیمِ این قرارداد
- مبنای حقوقی
- ماده ۱۰ قانون مدنی (اصل آزادی قراردادها) و مقررات قانون تجارت ایران در خصوص معاملات اوراق بهادار و ابزارهای مشتقه. با توجه به ماهیت بین‌المللی ISDA، این قرارداد در حقوق ایران به عنوان یک قرارداد «چارچوب» (Master Agreement) برای مدیریت ریسک معاملات آتی (Future)، اختیار معامله (Option) و سوآپ (Swap) تلقی می‌شود.
- نکاتِ کلیدی
- ۱. درک تفاوت بین ISDA Master Agreement (چارچوب کلی) و Confirmations (جزئیات هر معامله خاص) حیاتی است. ۲. مکانیسم «Netting» (تهاتر) قلب تپنده این قرارداد است؛ اطمینان حاصل کنید که قوانین کشور حاکم، این مکانیسم را به رسمیت می‌شناسد. ۳. انتخاب قانون حاکم (Governing Law) و مرجع داوری، ریسک‌های حقوقی را به شدت تغییر می‌دهد. ۴. پیوست CSA (وثایق) باید با دقت تنظیم شود تا ریسک اعتباری طرف مقابل مدیریت گردد. ۵. در حقوق ایران، به دلیل عدم وجود رویه قضایی گسترده در خصوص ISDA، حتماً باید با مقررات سازمان بورس و اوراق بهادار تطبیق داده شود. ۶. توجه به بندهای «Tax Gross-up» برای جلوگیری از کاهش سود خالص در معاملات بین‌المللی ضروری است.
- بندهای پرخطر
- ۱. بند رویدادهای نکول (Events of Default): تعریف دقیق «نکول» و «دوره ارفاق» (Grace Period) بسیار مهم است. اگر این بند مبهم باشد، طرف مقابل می‌تواند با کوچکترین تأخیر، کل معاملات را فسخ و تسویه کند. راه حل: تعیین دقیق مهلت‌های زمانی برای رفع نکول. ۲. بند تسویه (Close-out Netting): اگر این بند در قانون حاکم به درستی حمایت نشود، در زمان ورشکستگی یکی از طرفین، ممکن است تهاتر انجام نشود و طرف دیگر با ریسک عدم دریافت مطالبات مواجه شود. راه حل: استفاده از نظر حقوقی (Legal Opinion) معتبر در حوزه قضایی مربوطه. ۳. بند قانون حاکم و حل اختلاف: انتخاب دادگاه‌های داخلی برای قراردادهای بین‌المللی مشتقات معمولاً توصیه نمی‌شود. راه حل: استفاده از داوری بین‌المللی معتبر و شناخته‌شده در بازارهای مالی.
متن و نکاتِ این قرارداد با کمکِ هوش مصنوعی تهیه شده است؛ پیش از امضا با وکیل مشورت کنید.
+ نمایشِ کاملِ مقدمه و توضیحاتِ پرامپت
# پرامپتِ تنظیمِ قرارداد چارچوب مشتقات بین‌المللی (ISDA Master Agreement)
به عنوان یک وکیل متخصص در حقوق تجارت بین‌الملل و قراردادهای مالی، یک قرارداد چارچوب مشتقات بین‌المللی (ISDA Master Agreement) را با دقت و حرفه‌ای‌گری بالا تنظیم کن. این قرارداد باید جامع، کامل و منطبق با استانداردهای بین‌المللی و در عین حال با در نظر گرفتن ملاحظات حقوقی ایران باشد.
## چارچوب حقوقی حاکم
این قرارداد عمدتاً بر اساس اصول حقوق تجارت بین‌الملل و عرف و رویه‌های بین‌المللی حاکم بر بازارهای مالی و مشتقات (به ویژه استانداردهای ISDA) تنظیم می‌شود. در موارد لازم، اصول کلی قانون مدنی ایران (مانند ماده ۱۰ قانون مدنی در خصوص آزادی قراردادها، شرایط صحت معاملات، قواعد مربوط به تعهدات و مسئولیت قراردادی) و قانون تجارت ایران (در خصوص شرکت‌ها و اسناد تجاری) نیز باید مد نظر قرار گیرد. ماهیت این قرارداد، یک قرارداد چارچوب است که شرایط کلی معاملات آتی مشتقات را تعیین می‌کند و هر معامله خاص (تراکنش) تحت این چارچوب انجام می‌شود. این قرارداد معمولاً مشمول قواعد آمره خاصی در ایران نیست، مگر در مواردی که به طور مستقیم با قوانین ارزی، بانکی یا مبارزه با پولشویی در ایران در تعارض باشد. ثبت رسمی این قرارداد در ایران الزامی نیست، اما برای اعتبار بیشتر و امکان استناد در محاکم داخلی، می‌تواند مفید باشد.
## اطلاعات لازم
لطفاً اطلاعات زیر را با دقت تکمیل کنید تا قرارداد به درستی تنظیم شود:
### ۱. اطلاعات طرفین
* **طرف اول (Party A):**
* [[نام کامل شرکت/مؤسسه مالی]]
* [[شماره ثبت شرکت/مؤسسه مالی]]
* [[اقامتگاه قانونی/آدرس کامل]]
* [[شماره تلفن]]
* [[آدرس ایمیل]]
* [[نام و سمت نماینده مجاز برای امضا]]
* [[شماره حساب بانکی برای پرداخت‌ها (اختیاری)]]
* **طرف دوم (Party B):**
* [[نام کامل شرکت/مؤسسه مالی]]
* [[شماره ثبت شرکت/مؤسسه مالی]]
* [[اقامتگاه قانونی/آدرس کامل]]
* [[شماره تلفن]]
* [[آدرس ایمیل]]
* [[نام و سمت نماینده مجاز برای امضا]]
* [[شماره حساب بانکی برای پرداخت‌ها (اختیاری)]]
### ۲. اطلاعات مربوط به قرارداد چارچوب
* **نسخه ISDA Master Agreement:** [[سال نسخه ISDA Master Agreement (مثلاً 1992 Multi-currency – Cross Border یا 2002 ISDA Master Agreement)]]
* **ضمیمه برنامه (Schedule):**
* [[هرگونه اصلاحیه یا تغییر خاص در مفاد استاندارد ISDA Master Agreement]]
* [[انتخاب قانون حاکم بر قرارداد (مثلاً قوانین انگلستان، قوانین ایالت نیویورک)]]
* [[انتخاب مرجع حل اختلاف (دادگاه‌های انگلستان، دادگاه‌های ایالت نیویورک، داوری)]]
* [[تعیین ارز مبنا (Base Currency)]]
* [[تعیین نرخ بهره مرجع (Reference Rate) برای محاسبات]]
* [[تعیین رویدادهای نکول (Events of Default) و رویدادهای خاتمه (Termination Events) اضافی یا اصلاح شده]]
* [[تعیین شرایط مربوط به وثایق (Collateral) و مارجین (Margin) و نحوه فراخوان (Call) و تسویه (Settlement) آنها]]
* [[تعیین شرایط مربوط به تهاتر (Set-off) و خالص‌سازی (Netting)]]
* [[تعیین شرایط مربوط به تعهدات افشا (Disclosure Obligations)]]
* [[تعیین شرایط مربوط به مالیات (Tax Representations)]]
* [[تعیین شرایط مربوط به نمایندگی‌ها و ضمانت‌ها (Representations and Warranties) اضافی]]
* [[تعیین هرگونه شرایط خاص دیگر که طرفین توافق کرده‌اند]]
### ۳. اطلاعات مربوط به معاملات (Transactions)
* [[انواع مشتقاتی که قرار است تحت این چارچوب معامله شوند (مثلاً سوآپ نرخ بهره، سوآپ ارزی، فوروارد ارزی، اختیار معامله سهام، سوآپ نکول اعتباری)]]
* [[هرگونه محدودیت یا سقف برای حجم یا تعداد معاملات]]
* [[روش‌های تأیید معاملات (Confirmation Methods)]]
## ساختار کامل قرارداد
قرارداد باید شامل بخش‌ها و بندهای زیر باشد:
[بندهای قرارداد در ادامه، هر کدام جدا]
## شرط‌های پیشنهادی اختیاری
1. **شرط مربوط به Force Majeure (قوه قاهره):** در صورتی که طرفین مایل به تعریف دقیق‌تر یا محدود کردن دامنه قوه قاهره باشند، می‌توانند بندی را برای این منظور اضافه کنند که شرایط و آثار آن را مشخص کند.
2. **شرط مربوط به محرمانگی (Confidentiality):** اگر طرفین مایل به تأکید بیشتر بر محرمانگی اطلاعات مبادله شده باشند، می‌توانند بندی جامع‌تر در این خصوص اضافه کنند.
3. **شرط مربوط به تعهدات گزارش‌دهی (Reporting Obligations):** در صورت نیاز به گزارش‌دهی خاص به نهادهای نظارتی، بندی برای تعیین این تعهدات.
4. **شرط مربوط به تغییرات نظارتی (Regulatory Changes):** بندی که نحوه برخورد با تغییرات قوانین و مقررات نظارتی که بر معاملات تأثیر می‌گذارد را مشخص کند.
5. **شرط مربوط به زبان قرارداد (Language):** در صورتی که قرارداد به دو زبان تنظیم می‌شود، بندی برای تعیین نسخه معتبر در صورت تعارض.
## نکات و هشدارهای مهم
* **پیچیدگی و استاندارد بودن:** ISDA Master Agreement یک سند بسیار پیچیده و استاندارد بین‌المللی است. هرگونه تغییر در مفاد استاندارد آن باید با دقت فراوان و با آگاهی از تبعات حقوقی و مالی آن صورت گیرد.
* **Schedule (ضمیمه برنامه):** بخش Schedule حیاتی‌ترین قسمت این قرارداد است که امکان سفارشی‌سازی و انطباق با شرایط خاص طرفین و قوانین محلی را فراهم می‌کند. عدم تکمیل دقیق Schedule می‌تواند منجر به ابهامات و اختلافات جدی شود.
* **Credit Support Annex (CSA):** در بسیاری از موارد، برای مدیریت ریسک اعتباری، یک CSA به قرارداد چارچوب اضافه می‌شود که شرایط مربوط به وثایق و مارجین را تعیین می‌کند. این سند نیز باید با دقت تنظیم شود.
* **قانون حاکم و مرجع حل اختلاف:** انتخاب قانون حاکم و مرجع حل اختلاف بسیار مهم است و باید با توجه به صلاحیت قضایی و قابلیت اجرای احکام در کشورهای طرفین صورت گیرد.
* **مشاوره حقوقی و مالی:** به دلیل پیچیدگی و ریسک‌های بالای معاملات مشتقات، اکیداً توصیه می‌شود که طرفین قبل از امضای این قرارداد، از مشاوره حقوقی و مالی متخصص در این حوزه بهره‌مند شوند.
* **ملاحظات ارزی و بانکی ایران:** در صورت ورود طرف ایرانی به این قرارداد، باید ملاحظات مربوط به قوانین ارزی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و سایر مقررات بانکی و مبارزه با پولشویی در نظر گرفته شود.
* **مالیات:** باید به جنبه‌های مالیاتی معاملات مشتقات در هر دو حوزه قضایی طرفین توجه شود و در صورت لزوم، مشاوره مالیاتی اخذ گردد.
## دستورالعمل برای هوش مصنوعی
اگر هر یک از اطلاعات لازم ناقص بود، از من سؤال بپرس و حدس نزن. پس از تنظیم قرارداد، یک چک‌لیست از موارد مهمی که کاربر باید قبل از امضا بررسی کند، ارائه کن. خروجی باید به زبان فارسی رسمی و حقوقی، با ماده‌بندی شماره‌دار و اعداد به عدد و حروف (در صورت لزوم) و کاملاً بی‌ابهام باشد.
بند 1
بررسی تخصصی این بندعنوان قرارداد: قرارداد چارچوب مشتقات بین‌المللی (ISDA Master Agreement)
1. **عنوان قرارداد:** قرارداد چارچوب مشتقات بین‌المللی (ISDA Master Agreement)
بند 2
بررسی تخصصی این بندمقدمه (Preamble): معرفی طرفین و اشاره به قصد آنها برای ورود به معاملات مشتقات تحت این چارچوب.
2. **مقدمه (Preamble):** معرفی طرفین و اشاره به قصد آنها برای ورود به معاملات مشتقات تحت این چارچوب.
بند 3
بررسی تخصصی این بندبخش ۱: تعاریف (Definitions): ارجاع به تعاریف مندرج در ISDA Master Agreement و Schedule.
3. **بخش ۱: تعاریف (Definitions):** ارجاع به تعاریف مندرج در ISDA Master Agreement و Schedule.
بند 4
بررسی تخصصی این بندبخش ۲: تعهدات کلی (General Obligations):
4. **بخش ۲: تعهدات کلی (General Obligations):**
* توافق بر انجام معاملات تحت این چارچوب.
* تعهد به رعایت مفاد قرارداد چارچوب و تأییدیه‌های معاملات.
* تعهد به پرداخت‌ها و تحویل‌ها.
بند 5
بررسی تخصصی این بندبخش ۳: نمایندگی‌ها و ضمانت‌ها (Representations and Warranties):
5. **بخش ۳: نمایندگی‌ها و ضمانت‌ها (Representations and Warranties):**
* نمایندگی‌های استاندارد (مانند صلاحیت قانونی، عدم نقض قوانین، اعتبار تعهدات).
* نمایندگی‌های خاص (مانند عدم ورشکستگی، عدم وجود دعاوی مهم).
بند 6
بررسی تخصصی این بندبخش ۴: تعهدات (Covenants):
6. **بخش ۴: تعهدات (Covenants):**
* تعهد به اطلاع‌رسانی در مورد تغییرات مهم.
* تعهد به حفظ اطلاعات محرمانه.
بند 7
بررسی تخصصی این بندبخش ۵: رویدادهای نکول (Events of Default):
7. **بخش ۵: رویدادهای نکول (Events of Default):**
* رویدادهای نکول استاندارد (مانند عدم پرداخت، نقض تعهدات، ورشکستگی، عدم اعتبار نمایندگی‌ها).
* رویدادهای نکول خاص توافق شده در Schedule.
بند 8
بررسی تخصصی این بندبخش ۶: رویدادهای خاتمه (Termination Events):
8. **بخش ۶: رویدادهای خاتمه (Termination Events):**
* رویدادهای خاتمه استاندارد (مانند تغییر قانون، عدم امکان انجام تعهدات، افزایش مالیات).
* رویدادهای خاتمه خاص توافق شده در Schedule.
بند 9
بررسی تخصصی این بندبخش ۷: تسویه (Close-out Netting):
9. **بخش ۷: تسویه (Close-out Netting):**
* مکانیزم تسویه خالص در صورت وقوع رویداد نکول یا خاتمه.
* نحوه محاسبه مبلغ تسویه و پرداخت آن.
بند 10
بررسی تخصصی این بندبخش ۸: وثایق (Collateral):
10. **بخش ۸: وثایق (Collateral):**
* اشاره به Credit Support Annex (CSA) در صورت وجود.
* شرایط مربوط به فراخوان، تحویل و بازگرداندن وثایق.
بند 11
بررسی تخصصی این بندبخش ۹: مالیات (Tax):
11. **بخش ۹: مالیات (Tax):**
* تعهدات مربوط به مالیات و کسر از مبدأ.
* نمایندگی‌های مربوط به وضعیت مالیاتی طرفین.
بند 12
بررسی تخصصی این بندبخش ۱۰: افشا (Disclosure):
12. **بخش ۱۰: افشا (Disclosure):**
* تعهدات مربوط به افشای اطلاعات.
بند 13
بررسی تخصصی این بندبخش ۱۱: قانون حاکم (Governing Law):
13. **بخش ۱۱: قانون حاکم (Governing Law):**
* تعیین قانون حاکم بر قرارداد و هر معامله.
بند 14
بررسی تخصصی این بندبخش ۱۲: حل اختلاف (Dispute Resolution):
14. **بخش ۱۲: حل اختلاف (Dispute Resolution):**
* تعیین مرجع حل اختلاف (دادگاه یا داوری) و صلاحیت آن.
بند 15
بررسی تخصصی این بندبخش ۱۳: ابلاغ‌ها (Notices):
15. **بخش ۱۳: ابلاغ‌ها (Notices):**
* نحوه و آدرس‌های رسمی برای ارسال ابلاغ‌ها.
بند 16
بررسی تخصصی این بندبخش ۱۴: متفرقه (Miscellaneous):
16. **بخش ۱۴: متفرقه (Miscellaneous):**
* اصلاحات (Amendments).
* واگذاری (Assignment).
* عدم چشم‌پوشی (No Waiver).
* قابلیت تفکیک (Severability).
* کامل بودن قرارداد (Entire Agreement).
* نسخ (Counterparts).
بند 17
بررسی تخصصی این بندامضاها (Signatures): امضای طرفین یا نمایندگان مجاز آنها.
17. **امضاها (Signatures):** امضای طرفین یا نمایندگان مجاز آنها.
بند 18
بررسی تخصصی این بندپیوستها (Annexes):
18. **پیوست‌ها (Annexes):**
* Schedule (ضمیمه برنامه)
* Credit Support Annex (CSA) (در صورت وجود)
* تأییدیه‌های معاملات (Confirmations) (به عنوان نمونه یا اشاره به نحوه صدور)