Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

انطباق دقیق این متن با متن رسمی هنوز به‌طور ۱۰۰٪ کنترل نشده.

قراردادهای مالی، بانکی، تأمین مالی، ارزی، بیمه و بازار سرمایه

قرارداد اختیار معامله فروش سهام یا کالا

اعطای حق فروش دارایی پایه با قیمت اعمال مشخص به خریدار اختیار در قبال پرداخت مبلغی تحت عنوان پرمیوم

⚠ در دستِ بهبودی

متنِ قرارداد

ماده ۱ – طرفین قرارداد ۱-۱. فروشنده اختیار (متعهد): آقای/خانم/شرکت [نام و نام خانوادگی/نام شرکت] به شماره ملی/شناسه ملی [شماره] و شماره ثبت [شماره] به نشانی [نشانی کامل] که در این قرارداد به اختصار «فروشنده اختیار» نامیده می‌شود. ۱-۲. خریدار اختیار (صاحب حق): آقای/خانم/شرکت [نام و نام خانوادگی/نام شرکت] به شماره ملی/شناسه ملی [شماره] و شماره ثبت [شماره] به نشانی [نشانی کامل] که در این قرارداد به اختصار «خریدار اختیار» نامیده می‌شود. تبصره: هرگونه تغییر در اقامتگاه قانونی یا اطلاعات هویتی طرفین باید بلافاصله و به صورت کتبی به طرف دیگر ابلاغ گردد، در غیر این صورت ابلاغیه‌ها به نشانی فوق معتبر و نافذ خواهد بود.
ماده ۲ – تعاریف و اصطلاحات ۲-۱. قرارداد اختیار معامله فروش: قراردادی است که به موجب آن فروشنده اختیار، حق فروش دارایی پایه را با قیمت مشخص در تاریخ یا دوره معین به خریدار اختیار اعطا می‌نماید. ۲-۲. دارایی پایه: عبارت است از [مشخصات دقیق دارایی، مثلاً سهام شرکت X یا کالای Y] که موضوع اصلی این قرارداد اختیار معامله می‌باشد. ۲-۳. قیمت اعمال (Strike Price): قیمتی است که در صورت اعمال اختیار توسط خریدار، دارایی پایه بر اساس آن معامله خواهد شد و معادل [مبلغ به عدد و حروف] تعیین می‌گردد. ۲-۴. تاریخ اعمال (Exercise Date): تاریخی است که خریدار اختیار می‌تواند حق خود را اعمال نماید و مطابق توافق طرفین [تاریخ دقیق یا دوره زمانی] تعیین شده است. ۲-۵. پرمیوم (Premium): مبلغی است که خریدار اختیار در ازای دریافت حق فروش دارایی پایه به فروشنده اختیار می‌پردازد و معادل [مبلغ به عدد و حروف] می‌باشد. ۲-۶. اعمال اختیار (Exercise): اعلام اراده قطعی خریدار اختیار مبنی بر استفاده از حق خود برای فروش دارایی پایه به قیمت اعمال در تاریخ مقرر است. ۲-۷. تسویه فیزیکی: فرآیندی است که در آن دارایی پایه در ازای دریافت قیمت اعمال، به صورت فیزیکی یا از طریق انتقال مالکیت در سامانه معاملاتی منتقل می‌گردد. ۲-۸. تسویه نقدی: فرآیندی است که در آن مابه‌التفاوت قیمت اعمال و قیمت بازار دارایی پایه در تاریخ اعمال، به صورت نقدی محاسبه و پرداخت می‌شود. ۲-۹. سایر اصطلاحات: کلیه اصطلاحات بازار سرمایه که در این قرارداد تعریف نشده‌اند، تابع قوانین و مقررات بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران و دستورالعمل‌های سازمان بورس و اوراق بهادار می‌باشند.
ماده ۳ – موضوع قرارداد ۳-۱. موضوع این قرارداد عبارت است از اعطای حق فروش [تعداد/مقدار] از [نوع و مشخصات دقیق دارایی پایه] توسط فروشنده اختیار به خریدار اختیار، در قبال دریافت مبلغ پرمیوم. ۳-۲. خریدار اختیار با امضای این قرارداد، حق دارد در تاریخ/دوره اعمال مقرر، دارایی پایه موضوع قرارداد را با قیمت اعمال تعیین‌شده به فروشنده اختیار بفروشد و فروشنده اختیار مکلف به پذیرش و خرید آن می‌باشد. ۳-۳. قیمت اعمال برای هر واحد از دارایی پایه مبلغ [مبلغ به عدد و حروف] تعیین گردیده است که در صورت اعمال حق توسط خریدار، لازم‌الاجرا خواهد بود. ۳-۴. تاریخ اعمال این قرارداد [تاریخ دقیق] تعیین شده است و خریدار اختیار تنها در این بازه زمانی مجاز به اعمال حق خود می‌باشد. تبصره: هرگونه توافق برای تغییر در مشخصات دارایی پایه یا قیمت اعمال، صرفاً با تنظیم الحاقیه کتبی و امضای طرفین معتبر است.
ماده ۴ – پرمیوم و نحوه پرداخت ۴-۱. خریدار اختیار متعهد می‌گردد مبلغ [مبلغ به عدد و حروف] را به عنوان پرمیوم در ازای دریافت حق فروش دارایی پایه به فروشنده اختیار پرداخت نماید. ۴-۲. مبلغ پرمیوم باید حداکثر تا تاریخ [تاریخ] از طریق واریز به شماره حساب [شماره حساب] نزد بانک [نام بانک] متعلق به فروشنده اختیار پرداخت گردد. ۴-۳. پرداخت پرمیوم قطعی و غیرقابل استرداد است؛ بدین معنا که حتی در صورت عدم اعمال اختیار توسط خریدار در تاریخ مقرر، مبلغ پرمیوم به وی مسترد نخواهد شد. ۴-۴. عدم پرداخت پرمیوم در موعد مقرر، به منزله انصراف خریدار از قرارداد بوده و فروشنده اختیار حق فسخ قرارداد و مطالبه خسارت وارده را خواهد داشت. تبصره: رسید بانکی یا سند انتقال وجه، سند مثبته پرداخت پرمیوم محسوب می‌گردد.
ماده ۵ – تعهدات فروشنده اختیار ۵-۱. فروشنده اختیار متعهد است در صورت اعمال حق توسط خریدار در تاریخ مقرر، دارایی پایه را با قیمت اعمال خریداری نموده و ثمن معامله را به خریدار پرداخت نماید. ۵-۲. فروشنده اختیار مکلف است تا زمان سررسید قرارداد، دارایی پایه یا تضمین‌های لازم برای ایفای تعهدات خود را نزد خود یا در حساب‌های امانی (در صورت وجود) نگهداری نماید. ۵-۳. فروشنده اختیار حق ندارد تا پیش از تاریخ اعمال، اقداماتی انجام دهد که منجر به کاهش ارزش، تضییع یا از بین رفتن دارایی پایه گردد. ۵-۴. فروشنده اختیار موظف است در فرآیند تسویه (اعم از فیزیکی یا نقدی) همکاری کامل را با خریدار اختیار و نهادهای ناظر بازار سرمایه به عمل آورد. ۵-۵. در صورت بروز هرگونه مانع قانونی برای انتقال دارایی پایه، فروشنده اختیار مسئول جبران خسارات وارده به خریدار اختیار خواهد بود. تبصره: فروشنده اختیار حق انتقال تعهدات خود به شخص ثالث را بدون موافقت کتبی خریدار اختیار ندارد. توضیحِ فیلدها: • متن: متنِ کاملِ همان مواد، هر ماده در خطِ جدا
ماده ۶ – تعهدات خریدار اختیار ۱-۶. خریدار اختیار مکلف است مبلغ پرمیوم توافق‌شده را در تاریخ [ ] و از طریق واریز به شماره حساب [ ] متعلق به فروشنده اختیار پرداخت نماید. ۲-۶. خریدار موظف است در صورت تمایل به اعمال حق خود، مراتب را به‌صورت کتبی و رسمی در بازه زمانی [ ] به فروشنده ابلاغ نماید؛ عدم ارسال این اعلامیه در مهلت مقرر به منزله انصراف قطعی خریدار از اعمال اختیار در دوره جاری تلقی می‌گردد. ۳-۶. خریدار متعهد است در فرآیند تسویه اعم از فیزیکی یا نقدی، تمامی اسناد و مدارک لازم را در موعد مقرر ارائه نموده و همکاری‌های لازم را با فروشنده یا نهاد ناظر به عمل آورد. ۴-۶. خریدار اقرار می‌نماید که پیش از امضای این قرارداد، از تمامی ریسک‌های مرتبط با بازار سرمایه و ماهیت این قرارداد اختیار معامله آگاهی کامل داشته و مسئولیت هرگونه ضرر و زیان ناشی از نوسانات بازار بر عهده وی می‌باشد. ۵-۶. در صورت عدم ایفای هر یک از تعهدات فوق توسط خریدار، فروشنده اختیار حق دارد ضمن توقف اجرای تعهدات خود، خسارات وارده را از محل تضمین‌های احتمالی یا از طریق مراجع قانونی مطالبه نماید.
ماده ۷ – اعمال اختیار و نحوه تسویه ۱-۷. خریدار اختیار حق دارد در تاریخ اعمال [ ]، درخواست خود را مبنی بر فروش دارایی پایه به قیمت اعمال [ ] به فروشنده اعلام نماید. ۲-۷. تسویه قرارداد در صورت اعمال اختیار، به صورت [فیزیکی/نقدی] انجام خواهد شد و طرفین مکلف‌اند حداکثر ظرف مدت [ ] روز کاری پس از اعلام اعمال، نسبت به انجام تعهدات نهایی اقدام نمایند. ۳-۷. در صورت تسویه فیزیکی، فروشنده مکلف است ثمن معامله را به خریدار پرداخت نماید و خریدار نیز موظف است دارایی پایه را با رعایت تشریفات قانونی انتقال مالکیت، به فروشنده تحویل دهد. ۴-۷. در صورت تسویه نقدی، مبنای محاسبه تفاوت قیمت، مابه‌التفاوت قیمت اعمال و قیمت روز دارایی پایه در بازار [ ] در تاریخ اعمال خواهد بود که باید توسط فروشنده به حساب خریدار واریز گردد. ۵-۷. تبصره: در صورتی که در تاریخ اعمال، دارایی پایه به دلیل محدودیت‌های قانونی یا مقررات بازار قابل انتقال نباشد، تسویه قرارداد صرفاً به‌صورت نقدی و بر اساس قیمت مرجع اعلامی از سوی [ ] صورت خواهد پذیرفت.
ماده ۸ – تضمین‌ها و وثایق ۱-۸. به منظور تضمین حسن انجام تعهدات، فروشنده اختیار موظف است مبلغ [ ] ریال یا معادل آن را به صورت [چک صیادی/ضمانت‌نامه بانکی/سپرده نقدی] نزد [ ] تودیع نماید. ۲-۸. تضمین مذکور تا پایان مدت قرارداد و انجام کامل تعهدات طرفین نزد امین یا نهاد مربوطه باقی خواهد ماند و آزادسازی آن منوط به تسویه نهایی و تأیید کتبی خریدار یا حکم قطعی مرجع حل اختلاف است. ۳-۸. در صورت عدم ایفای تعهدات توسط فروشنده در زمان اعمال اختیار، خریدار مجاز است بدون نیاز به مراجعه به دادگاه، نسبت به ضبط و برداشت از محل تضمین‌های تودیع‌شده به میزان خسارت وارده اقدام نماید. ۴-۸. هرگونه تغییر در نوع یا مبلغ تضمین باید با توافق کتبی طرفین و الحاقیه قرارداد صورت پذیرد.
ماده ۹ – خیارات و فسخ ۱-۹. طرفین با آگاهی کامل از ماهیت قراردادهای اختیار معامله، کافه خیارات از جمله خیار غبن (ولو فاحش یا افحش) و خیار تدلیس را به استثنای خیار تعذر تسلیم و خیار تخلف از شرط، از خود سلب و ساقط نمودند. ۲-۹. در صورت عدم پرداخت پرمیوم توسط خریدار در موعد مقرر، فروشنده حق دارد قرارداد را به‌صورت یک‌جانبه فسخ نموده و خسارات وارده را مطالبه نماید. ۳-۹. چنانچه هر یک از طرفین از انجام تعهدات اساسی خود در این قرارداد استنکاف ورزد، طرف دیگر می‌تواند با ارسال اخطاریه کتبی و اعطای مهلت [ ] روزه برای اصلاح وضعیت، در صورت عدم رفع نقص، قرارداد را فسخ نماید. ۴-۹. فسخ قرارداد تأثیری در تعهدات ایجادشده پیش از تاریخ فسخ نداشته و طرفین ملزم به تسویه حساب در خصوص معاملات انجام‌شده تا آن تاریخ می‌باشند.
ماده ۱۰ – وجه التزام و خسارت ۱-۱۰. در صورت تأخیر هر یک از طرفین در انجام تعهدات مالی یا تحویل دارایی پایه، متخلف مکلف است به ازای هر روز تأخیر، مبلغ [ ] ریال به عنوان وجه التزام به طرف مقابل پرداخت نماید. ۲-۱۰. پرداخت وجه التزام مانع از اجرای تعهد اصلی نبوده و متخلف همچنان ملزم به ایفای تعهدات قراردادی خود می‌باشد. ۳-۱۰. در صورتی که نقض قرارداد منجر به ورود خسارتی بیش از مبلغ وجه التزام گردد، طرف زیان‌دیده حق دارد علاوه بر وجه التزام، مابه‌التفاوت خسارت واقعی را نیز از طریق مراجع قانونی مطالبه نماید. ۴-۱۰. تعیین وجه التزام مذکور نافی حق طرفین برای فسخ قرارداد در صورت تداوم نقض تعهدات نمی‌باشد.
ماده ۱۱ – قوه قاهره (فورس ماژور) ۱۱-۱. قوه قاهره عبارت است از هرگونه حادثه خارجی، غیرقابل پیش‌بینی و غیرقابل اجتناب که مانع از اجرای تعهدات طرفین در این قرارداد گردد، از قبیل سیل، زلزله، جنگ، اعتصابات سراسری، اپیدمی‌های فراگیر و تصمیمات حاکمیتی که اجرای قرارداد را غیرممکن سازد. ۱۱-۲. در صورت بروز هرگونه حادثه قهری، اجرای تعهدات طرفین به میزان تأثیر آن حادثه و تا زمان رفع آن به حالت تعلیق در می‌آید و طرفی که دچار قوه قاهره شده است، موظف است حداکثر ظرف مدت [ ] روز کاری، مراتب را کتباً به طرف دیگر اطلاع دهد. ۱۱-۳. چنانچه وضعیت قوه قاهره بیش از [ ] روز به طول انجامد، هر یک از طرفین حق خواهند داشت با ارسال اخطاریه کتبی، قرارداد را فسخ نمایند، بدون آنکه مسئولیت یا خسارتی متوجه طرفین گردد. تبصره: اثبات وقوع قوه قاهره و تأثیر مستقیم آن بر عدم اجرای تعهدات، بر عهده طرفی است که به آن استناد می‌کند و باید مستندات کافی به طرف مقابل ارائه نماید.
ماده ۱۲ – محرمانگی ۱۲-۱. طرفین متعهد می‌شوند کلیه اطلاعات، اسناد، داده‌ها و توافقات حاصله در جریان این قرارداد را محرمانه تلقی نموده و از افشای آن به اشخاص ثالث بدون رضایت کتبی طرف دیگر خودداری نمایند. ۱۲-۲. این تعهد شامل تمامی کارکنان، مشاوران و نمایندگان طرفین نیز می‌گردد و طرفین مسئولیت هرگونه افشای اطلاعات توسط اشخاص وابسته به خود را بر عهده خواهند داشت. ۱۲-۳. استثنائات این ماده شامل مواردی است که اطلاعات به موجب حکم قطعی مراجع قضایی، دستورات قانونی نهادهای نظارتی یا الزامات بازار سرمایه، ملزم به افشا باشد که در این صورت، طرف افشاکننده باید بلافاصله طرف دیگر را مطلع نماید. تبصره: تعهد به حفظ محرمانگی پس از انقضا یا فسخ این قرارداد نیز به مدت [ ] سال به قوت خود باقی خواهد ماند.
ماده ۱۳ – حل اختلاف ۱۳-۱. کلیه اختلافات ناشی از تفسیر، اجرا یا فسخ این قرارداد در وهله اول از طریق مذاکره و سازش میان طرفین حل و فصل خواهد شد. ۱۳-۲. در صورت عدم حصول نتیجه از طریق مذاکره ظرف مدت [ ] روز، اختلاف به [مرکز داوری اتاق بازرگانی ایران / یا دادگاه‌های عمومی حقوقی تهران] ارجاع می‌گردد تا مطابق قوانین جاری جمهوری اسلامی ایران رسیدگی شود. ۱۳-۳. رأی صادره توسط مرجع داوری یا دادگاه، قطعی و برای طرفین لازم‌الاجرا بوده و طرفین حق هرگونه اعتراض نسبت به آن را از خود سلب و ساقط می‌نمایند. تبصره: هزینه داوری یا دادرسی بر عهده محکوم‌علیه خواهد بود، مگر آنکه مرجع رسیدگی‌کننده به نحو دیگری حکم صادر نماید.
ماده ۱۴ – اقامتگاه و ابلاغ ۱۴-۱. اقامتگاه قانونی طرفین همان است که در مقدمه این قرارداد درج شده است و هرگونه تغییر نشانی باید حداکثر ظرف مدت [ ] روز به صورت کتبی و رسمی به طرف دیگر اعلام گردد. ۱۴-۲. کلیه مکاتبات، اخطاریه‌ها و ابلاغیه‌ها باید به نشانی‌های مندرج در این قرارداد ارسال گردد و در صورت عدم اعلام تغییر نشانی، ابلاغ به نشانی قبلی قانونی و معتبر تلقی می‌شود. ۱۴-۳. ابلاغیه ارسالی از طریق پست سفارشی، اظهارنامه رسمی یا پست الکترونیک [ ]، به محض وصول یا انقضای مهلت قانونی، ابلاغ‌شده محسوب می‌گردد. تبصره: در صورت ارسال از طریق پست الکترونیک، رسیدِ تأییدِ ارسالِ سامانه، به عنوان دلیلِ ابلاغِ قانونی پذیرفته می‌شود.
ماده ۱۵ – قوانین حاکم ۱۵-۱. این قرارداد از هر حیث تابع قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران، به‌ویژه قانون مدنی، قانون تجارت و مقررات بازار اوراق بهادار می‌باشد. ۱۵-۲. در مواردی که در این قرارداد سکوت شده باشد، اصول کلی حقوقی و عرف حاکم بر معاملات اختیار معامله در بازار سرمایه ایران ملاک عمل خواهد بود. ۱۵-۳. طرفین متعهد می‌شوند در اجرای مفاد این قرارداد، حسن نیت را رعایت نموده و از هرگونه اقدام مغایر با قوانین آمره خودداری نمایند. توضیحِ فیلدها: • متن: متنِ کاملِ همان مواد، هر ماده در خطِ جدا
ماده ۱۶ – نسخ و پیوست‌ها ۱۶-۱. این قرارداد در [ ] نسخه با اعتبار یکسان تنظیم و پس از امضای طرفین، هر نسخه در حکم اصل بوده و برای طرفین لازم‌الاجرا می‌باشد. تمامی نسخه‌ها دارای ارزش حقوقی واحد بوده و هیچ‌گونه تفاوتی در اعتبار میان آن‌ها وجود ندارد. ۱۶-۲. پیوست‌های این قرارداد که شامل «مشخصات دقیق دارایی پایه»، «مدارک هویتی طرفین»، «گواهی‌های سپرده یا اسناد مالکیت» و «شرایط اختصاصی بازار» می‌باشد، جزء لاینفک این قرارداد محسوب شده و مفاد آن‌ها در حکم مفاد قرارداد است. تبصره: در صورت بروز هرگونه تعارض میان متن اصلی قرارداد و پیوست‌ها، مفاد متن اصلی قرارداد اولویت و ارجحیت خواهد داشت، مگر آنکه صراحتاً در پیوست‌ها توافق دیگری صورت گرفته باشد.
ماده ۱۷ – امضا ۱۷-۱. این قرارداد در تاریخ [ ] در محل [ ] تنظیم و به امضای طرفین یا نمایندگان قانونی ایشان رسیده است. امضای این قرارداد به منزله مطالعه دقیق، آگاهی کامل از مفاد، تعهدات و آثار حقوقی ناشی از آن و پذیرش بی‌قید و شرط تمامی مفاد مندرج در آن است. ۱۷-۲. در صورت لزوم، امضای شهود در ذیل این قرارداد جهت تأیید اصالت امضا و اراده طرفین الزامی است. طرفین اقرار می‌نمایند که در زمان امضای این قرارداد، دارای اهلیت قانونی کامل بوده و هیچ‌گونه اکراه یا اجباری در انعقاد این قرارداد نداشته‌اند. تبصره: هرگونه الحاقیه، اصلاحیه یا متمم بعدی به این قرارداد، تنها در صورتی معتبر است که به امضای مجاز طرفین رسیده و به پیوست این قرارداد ضمیمه گردد. محل امضای طرفین: امضای خریدار اختیار: ____________________ نام و نام خانوادگی: [ ] کد ملی: [ ] امضای فروشنده اختیار: ____________________ نام و نام خانوادگی: [ ] کد ملی: [ ] امضای شهود (در صورت لزوم): ____________________

نکاتِ تنظیمِ این قرارداد

مبنای حقوقی
ماده ۱۰ قانون مدنی و مقررات عمومی قراردادها، ضوابط سازمان بورس و اوراق بهادار و دستورالعمل‌های معاملات اختیار معامله در بورس‌های ایران.
نکاتِ کلیدی
۱. تعیین دقیق دارایی پایه (نوع سهام یا مشخصات دقیق کالا) برای جلوگیری از ابهام. ۲. مشخص کردن دقیق قیمت اعمال (Strike Price) و مبلغ پرمیوم (Premium). ۳. تعیین دقیق تاریخ سررسید و نحوه اعمال اختیار (ارسال اعلامیه کتبی یا سیستمی). ۴. پیش‌بینی ضمانت اجرای کافی (وجه‌التزام) برای خودداری اعطاکننده از خرید دارایی در زمان اعمال. ۵. بررسی اهلیت و صلاحیت مالی طرفین برای تسویه در سررسید. ۶. تطبیق قرارداد با قوانین بازار سرمایه در صورت معامله اوراق بهادار بورسی.
بندهای پرخطر
۱. نوسانات شدید قیمت دارایی پایه در بازار: ممکن است یکی از طرفین متضرر شود؛ برای محکم کردن این بخش، فرمول‌های تعدیل یا وجه‌التزام‌های بازدارنده پیش‌بینی شود. ۲. امتناع اعطاکننده از خرید دارایی در زمان اعمال: برای رفع این خطر، اخذ وثایق ملکی یا بانکی یا تضین‌های نقدشدنی در ماده تضمین‌ها الزامی است. ۳. ابهام در مفهوم «اعمال اختیار»: نحوه دقیق اعلام اراده دارنده باید بدون ابهام و به صورت کتبی یا از طریق بستر رسمی ثبت شود.

این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.

+ نمایشِ کاملِ مقدمه و توضیحاتِ پرامپت
# پرامپتِ تنظیمِ قرارداد اختیار معامله فروش (Put Option Agreement) **۱. نقش‌دهی به هوش مصنوعی:** شما یک وکیل پایه یک دادگستری و متخصص در تنظیم قراردادهای مالی و بازار سرمایه در ایران هستید. وظیفه دارید یک قرارداد اختیار معامله فروش (Put Option Agreement) را با نهایت دقت، صراحت، جامعیت و انطباق کامل با قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران، به ویژه در حوزه بازار سرمایه، تنظیم کنید. قرارداد باید به گونه‌ای باشد که تمامی حقوق و تعهدات طرفین را به وضوح بیان کرده و از هرگونه ابهام و تفسیر نادرست جلوگیری کند. **۲. چارچوب حقوقی حاکم:** این قرارداد تابع قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران، به ویژه قانون مدنی، قانون تجارت، قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۳۸۴، آیین‌نامه‌ها و دستورالعمل‌های سازمان بورس و اوراق بهادار (از جمله مقررات مربوط به معاملات اوراق مشتقه و قراردادهای اختیار معامله) و سایر قوانین و مقررات مرتبط خواهد بود. ماهیت حقوقی این قرارداد، اعطای حق (نه تکلیف) به خریدار اختیار برای فروش دارایی پایه در آینده با قیمت و شرایط از پیش تعیین شده است. این قرارداد از نوع عقود تبعی و غیرمعوض (از حیث اعمال حق) و معوض (از حیث پرمیوم) بوده و شرایط صحت عمومی قراردادها (قصد، رضا، اهلیت، موضوع معین، جهت مشروع) باید در آن رعایت شود. ثبت رسمی این قرارداد در بورس اوراق بهادار یا بورس کالا (در صورت معامله در بستر رسمی) الزامی است. **۳. اطلاعات لازم (جاهای خالی):** **الف. اطلاعات طرفین:** * **فروشنده اختیار (Option Writer/Seller):** * [[نام و نام خانوادگی / نام شرکت]] * [[شماره ملی / شماره ثبت]] * [[نشانی کامل اقامتگاه قانونی / مرکز اصلی شرکت]] * [[شماره تلفن]] * [[پست الکترونیکی]] * [[نام و نام خانوادگی نماینده قانونی (در صورت شرکت بودن) و سمت]] * [[شماره ملی نماینده قانونی]] * **خریدار اختیار (Option Holder/Buyer):** * [[نام و نام خانوادگی / نام شرکت]] * [[شماره ملی / شماره ثبت]] * [[نشانی کامل اقامتگاه قانونی / مرکز اصلی شرکت]] * [[شماره تلفن]] * [[پست الکترونیکی]] * [[نام و نام خانوادتی نماینده قانونی (در صورت شرکت بودن) و سمت]] * [[شماره ملی نماینده قانونی]] **ب. اطلاعات موضوع قرارداد (دارایی پایه):** * **نوع دارایی پایه:** [[سهام شرکت [[نام شرکت]] / کالای [[نام کالا]] / سایر اوراق بهادار]] * **مشخصات کامل دارایی پایه:** [[نام نماد بورسی، کد معاملاتی، شناسه ملی شرکت، تعداد سهام / مشخصات دقیق کالا (نوع، کیفیت، استاندارد، حجم، واحد اندازه‌گیری)]] * **تعداد / مقدار دارایی پایه:** [[تعداد به عدد و حروف / مقدار به عدد و حروف و واحد اندازه‌گیری]] * **قیمت اعمال (Strike Price):** [[مبلغ به عدد و حروف و واحد پول (ریال/تومان)]] * **تاریخ اعمال (Exercise Date) / دوره اعمال:** [[تاریخ دقیق اعمال به شمسی و میلادی / بازه زمانی اعمال (از تاریخ [[تاریخ]] تا تاریخ [[تاریخ]])]] **ج. اطلاعات مالی:** * **پرمیوم (Premium):** [[مبلغ به عدد و حروف و واحد پول (ریال/تومان)]] * **نحوه پرداخت پرمیوم:** [[یکجا در زمان انعقاد قرارداد / در اقساط مشخص (تعداد اقساط، مبلغ هر قسط، تاریخ سررسید هر قسط)]] * **حساب بانکی فروشنده اختیار برای دریافت پرمیوم:** [[شماره حساب، نام بانک، نام صاحب حساب]] * **حساب بانکی خریدار اختیار برای پرداخت پرمیوم:** [[شماره حساب، نام بانک، نام صاحب حساب]] * **نحوه تسویه در صورت اعمال اختیار:** [[تحویل فیزیکی دارایی پایه و پرداخت وجه / تسویه نقدی بر اساس تفاوت قیمت اعمال و قیمت بازار در تاریخ اعمال]] * **حساب بانکی برای تسویه در صورت اعمال:** [[شماره حساب، نام بانک، نام صاحب حساب (برای هر دو طرف)]] **د. تضمین‌ها و وثایق (در صورت نیاز):** * **نوع تضمین ارائه شده توسط فروشنده اختیار:** [[سپرده نقدی / ضمانت‌نامه بانکی / توثیق اوراق بهادار / سایر (با ذکر جزئیات)]] * **مبلغ / ارزش تضمین:** [[مبلغ به عدد و حروف و واحد پول]] * **شرایط آزادسازی تضمین:** [[شرایط دقیق آزادسازی تضمین]] **ه. سایر شرایط:** * **مرجع حل اختلاف:** [[داوری (با ذکر مشخصات داور یا نهاد داوری) / دادگاه‌های عمومی حقوقی [[نام شهر]]]] * **تعداد نسخ قرارداد:** [[تعداد به عدد و حروف]] * **تعداد پیوست‌ها:** [[تعداد به عدد و حروف]] **۴. ساختار کامل قرارداد:** [بندهای قرارداد در ادامه، هر کدام جدا] **۵. شرط‌های پیشنهادی اختیاری:** * **شرط تعدیل قیمت اعمال در صورت تغییرات در دارایی پایه:** (در صورتی که دارایی پایه سهام باشد و احتمال افزایش سرمایه، تقسیم سود نقدی یا سایر تغییرات شرکتی وجود دارد) * "در صورت وقوع هرگونه تغییر در سرمایه شرکت دارایی پایه (مانند افزایش سرمایه از محل آورده نقدی یا سود انباشته، کاهش سرمایه) یا تقسیم سود نقدی، قیمت اعمال و/یا تعداد دارایی پایه به نسبت و با فرمول مشخص [[فرمول تعدیل]] تعدیل خواهد شد." * **شرط عدم واگذاری حق اختیار:** (در صورتی که خریدار اختیار حق واگذاری حق خود به شخص ثالث را نداشته باشد) * "خریدار اختیار حق واگذاری، انتقال یا صلح حق اختیار موضوع این قرارداد را به هیچ شخص حقیقی یا حقوقی دیگری ندارد." * **شرط تعلیق یا خاتمه قرارداد در صورت تغییر قوانین:** (در صورتی که تغییرات احتمالی در قوانین بازار سرمایه ممکن است بر اجرای قرارداد تأثیر بگذارد) * "در صورتی که قوانین و مقررات حاکم بر بازار اوراق بهادار به گونه‌ای تغییر یابد که اجرای این قرارداد را غیرممکن یا به طور فاحشی دشوار سازد، طرفین با حسن نیت برای تعدیل قرارداد مذاکره خواهند کرد و در صورت عدم توافق، قرارداد تعلیق یا خاتمه می‌یابد." * **شرط الزام به نگهداری دارایی پایه در حساب خاص:** (در صورتی که فروشنده اختیار ملزم به نگهداری دارایی پایه در یک حساب مشخص و غیرقابل انتقال باشد) * "فروشنده اختیار متعهد است [[تعداد/مقدار]] از دارایی پایه را تا تاریخ اعمال در حساب [[شماره حساب]] نزد [[نام کارگزاری/بانک]] نگهداری نموده و از هرگونه انتقال یا توثیق آن خودداری نماید." **۶. نکات و هشدارهای مهم:** * **ریسک‌های رایج:** این قرارداد دارای ریسک‌های ذاتی برای هر دو طرف است. خریدار اختیار ریسک از دست دادن پرمیوم را در صورت عدم اعمال اختیار دارد. فروشنده اختیار ریسک افزایش قیمت دارایی پایه و الزام به فروش آن با قیمت اعمال کمتر از قیمت بازار را دارد. * **ثبت رسمی و کد رهگیری:** در صورتی که این قرارداد در بستر رسمی بورس (مانند بورس کالا یا بورس اوراق بهادار) منعقد می‌شود، رعایت تمامی مقررات سازمان بورس و اوراق بهادار از جمله دریافت کد رهگیری و ثبت در سامانه‌های مربوطه الزامی است. در غیر این صورت، قرارداد ممکن است از اعتبار لازم در مراجع رسمی برخوردار نباشد. * **اهلیت طرفین:** اطمینان از اهلیت قانونی کامل طرفین (به ویژه در مورد اشخاص حقوقی، بررسی اساسنامه، روزنامه رسمی و حدود اختیارات مدیران) برای انعقاد چنین قراردادهایی حیاتی است. * **مالیات:** معاملات اختیار معامله ممکن است مشمول مالیات بر عایدی سرمایه یا سایر مالیات‌های مرتبط با بازار سرمایه باشند. طرفین باید از مشاور مالی برای آگاهی از تعهدات مالیاتی خود کمک بگیرند. * **عدم ابهام در مشخصات دارایی پایه:** مشخصات دارایی پایه باید به قدری دقیق و بدون ابهام باشد که هیچ تردیدی در شناسایی آن وجود نداشته باشد. * **نحوه تسویه:** انتخاب نوع تسویه (فیزیکی یا نقدی) و جزئیات آن باید به وضوح مشخص شود تا از اختلافات آتی جلوگیری گردد. **۷. دستور به هوش مصنوعی و چک‌لیست:** در صورتی که هر یک از اطلاعات لازم در بخش ۳ ناقص باشد، از حدس زدن خودداری کرده و از کاربر بخواهید اطلاعات دقیق را تکمیل کند. **چک‌لیست بازبینی قرارداد نهایی:** * آیا تمامی اطلاعات طرفین به طور کامل و صحیح درج شده است؟ * آیا مشخصات دارایی پایه، قیمت اعمال، تاریخ/دوره اعمال و پرمیوم به وضوح و بدون ابهام بیان شده است؟ * آیا نحوه پرداخت پرمیوم و تسویه در صورت اعمال اختیار به طور کامل تشریح شده است؟ * آیا تعهدات هر یک از طرفین به صورت صریح و قابل اجرا ذکر شده است؟ * آیا مکانیسم حل اختلاف (داوری/دادگاه) به درستی تعیین شده است؟ * آیا بندهای مربوط به وجه التزام و خسارت به طور منطقی و قانونی تنظیم شده‌اند؟ * آیا تمامی بندهای اختیاری مورد نیاز کاربر لحاظ شده است؟ * آیا قرارداد از نظر رعایت قوانین و مقررات بازار سرمایه و قانون مدنی کامل و صحیح است؟ * آیا زبان قرارداد رسمی، حقوقی و عاری از هرگونه ابهام است؟ * آیا تمامی اعداد به عدد و حروف نوشته شده‌اند؟ **قالب خروجی:** قرارداد به زبان فارسی رسمی و حقوقی، با استفاده از ماده‌بندی شماره‌دار (ماده ۱، ماده ۲ و...) و بندهای زیرمجموعه (۱.۱، ۱.۲ و...) تنظیم شود. تمامی مبالغ و اعداد باید هم به عدد و هم به حروف درج گردند. قرارداد باید کاملاً بی‌ابهام و قابل استناد باشد.
طرفین قرارداد
* **ماده ۱: طرفین قرارداد** * ۱.۱. فروشنده اختیار * ۱.۲. خریدار اختیار
تعاریف و اصطلاحات
* **ماده ۲: تعاریف و اصطلاحات** * ۲.۱. قرارداد اختیار معامله فروش * ۲.۲. دارایی پایه * ۲.۳. قیمت اعمال (Strike Price) * ۲.۴. تاریخ اعمال (Exercise Date) / دوره اعمال * ۲.۵. پرمیوم (Premium) * ۲.۶. اعمال اختیار (Exercise) * ۲.۷. تسویه فیزیکی * ۲.۸. تسویه نقدی * ۲.۹. سایر اصطلاحات مرتبط با بازار سرمایه (مانند قیمت پایانی، قیمت مبنا و...)
موضوع قرارداد
* **ماده ۳: موضوع قرارداد** * ۳.۱. اعطای حق فروش [[تعداد/مقدار]] از [[نوع و مشخصات دارایی پایه]] توسط فروشنده اختیار به خریدار اختیار. * ۳.۲. قیمت اعمال و تاریخ/دوره اعمال.
پرمیوم و نحوه پرداخت
* **ماده ۴: پرمیوم و نحوه پرداخت** * ۴.۱. مبلغ پرمیوم و تعهد خریدار به پرداخت آن. * ۴.۲. زمان و نحوه پرداخت پرمیوم. * ۴.۳. عدم استرداد پرمیوم در صورت عدم اعمال اختیار.
تعهدات فروشنده اختیار
* **ماده ۵: تعهدات فروشنده اختیار** * ۵.۱. تعهد به فروش دارایی پایه در صورت اعمال اختیار توسط خریدار. * ۵.۲. نگهداری دارایی پایه یا تضمین‌های لازم برای ایفای تعهد. * ۵.۳. عدم انجام اقداماتی که منجر به کاهش ارزش یا از بین رفتن دارایی پایه شود. * ۵.۴. همکاری در فرآیند تسویه.
تعهدات خریدار اختیار
* **ماده ۶: تعهدات خریدار اختیار** * ۶.۱. پرداخت پرمیوم در موعد مقرر. * ۶.۲. اعلام کتبی اعمال اختیار در تاریخ/دوره اعمال. * ۶.۳. همکاری در فرآیند تسویه.
اعمال اختیار و نحوه تسویه
* **ماده ۷: اعمال اختیار و نحوه تسویه** * ۷.۱. شرایط و مهلت اعلام اعمال اختیار توسط خریدار. * ۷.۲. نحوه تسویه (فیزیکی یا نقدی) و مهلت آن پس از اعمال. * ۷.۳. جزئیات مربوط به تحویل دارایی پایه و پرداخت وجه در تسویه فیزیکی. * ۷.۴. نحوه محاسبه و پرداخت تفاوت در تسویه نقدی.
تضمین‌ها و وثایق (در صورت وجود)
* **ماده ۸: تضمین‌ها و وثایق (در صورت وجود)** * ۸.۱. نوع و مبلغ/ارزش تضمین ارائه شده توسط فروشنده اختیار. * ۸.۲. شرایط نگهداری و آزادسازی تضمین. * ۸.۳. حق فروشنده اختیار برای استفاده از تضمین در صورت عدم ایفای تعهدات خریدار.
خیارات و فسخ
* **ماده ۹: خیارات و فسخ** * ۹.۱. سلب کافه خیارات به استثنای خیار غبن فاحش (در صورت توافق). * ۹.۲. شرایط فسخ قرارداد (مثلاً در صورت عدم پرداخت پرمیوم توسط خریدار یا عدم ایفای تعهدات اساسی توسط فروشنده).
وجه التزام و خسارت
* **ماده ۱۰: وجه التزام و خسارت** * ۱۰.۱. تعیین وجه التزام برای عدم ایفای تعهدات هر یک از طرفین. * ۱۰.۲. نحوه محاسبه و مطالبه خسارات ناشی از نقض قرارداد.
قوه قاهره (فورس ماژور)
* **ماده ۱۱: قوه قاهره (فورس ماژور)** * ۱۱.۱. تعریف قوه قاهره و مصادیق آن. * ۱۱.۲. تعلیق تعهدات در صورت بروز قوه قاهره. * ۱۱.۳. تعیین تکلیف قرارداد در صورت استمرار قوه قاهره.
محرمانگی (در صورت نیاز)
* **ماده ۱۲: محرمانگی (در صورت نیاز)** * ۱۲.۱. تعهد طرفین به حفظ محرمانگی اطلاعات مربوط به قرارداد و طرفین. * ۱۲.۲. استثنائات محرمانگی (مانند افشای اطلاعات به مراجع قانونی).
حل اختلاف
* **ماده ۱۳: حل اختلاف** * ۱۳.۱. مرجع حل اختلاف (داوری یا دادگاه). * ۱۳.۲. نحوه انتخاب داور یا نهاد داوری. * ۱۳.۳. لازم‌الاجرا بودن رأی داور.
اقامتگاه و ابلاغ
* **ماده ۱۴: اقامتگاه و ابلاغ** * ۱۴.۱. تعیین اقامتگاه قانونی طرفین. * ۱۴.۲. نحوه ابلاغ مکاتبات و اخطاریه‌ها. * ۱۴.۳. اعتبار ابلاغ به نشانی‌های مندرج در قرارداد.
قوانین حاکم
* **ماده ۱۵: قوانین حاکم** * ۱۵.۱. تصریح بر حاکمیت قوانین جمهوری اسلامی ایران.
نسخ و پیوست‌ها
* **ماده ۱۶: نسخ و پیوست‌ها** * ۱۶.۱. تعداد نسخ قرارداد و اعتبار یکسان آنها. * ۱۶.۲. فهرست پیوست‌های قرارداد (مانند مشخصات دقیق دارایی پایه، مدارک هویتی).
امضا
* **ماده ۱۷: امضا** * ۱۷.۱. محل امضای طرفین و شهود (در صورت لزوم).
Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین