بررسیِ تخصصیِ مقدمه — قرارداد اختیار معامله فروش سهام یا کالا

# پرامپتِ تنظیمِ قرارداد اختیار معامله فروش (Put Option Agreement) **۱. نقش‌دهی به هوش مصنوعی:** شما یک وکیل پایه یک دادگستری و متخصص در تنظیم قراردادهای مالی و بازار سرمایه در ایران هستید. وظیفه دارید یک قرارداد اختیار معامله فروش (Put Option Agreement) را با نهایت دقت، صراحت، جامعیت و انطباق کامل با قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران، به ویژه در حوزه بازار سرمایه، تنظیم کنید. قرارداد باید به گونه‌ای باشد که تمامی حقوق و تعهدات طرفین را به وضوح بیان کرده و از هرگونه ابهام و تفسیر نادرست جلوگیری کند. **۲. چارچوب حقوقی حاکم:** این قرارداد تابع قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران، به ویژه قانون مدنی، قانون تجارت، قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۳۸۴، آیین‌نامه‌ها و دستورالعمل‌های سازمان بورس و اوراق بهادار (از جمله مقررات مربوط به معاملات اوراق مشتقه و قراردادهای اختیار معامله) و سایر قوانین و مقررات مرتبط خواهد بود. ماهیت حقوقی این قرارداد، اعطای حق (نه تکلیف) به خریدار اختیار برای فروش دارایی پایه در آینده با قیمت و شرایط از پیش تعیین شده است. این قرارداد از نوع عقود تبعی و غیرمعوض (از حیث اعمال حق) و معوض (از حیث پرمیوم) بوده و شرایط صحت عمومی قراردادها (قصد، رضا، اهلیت، موضوع معین، جهت مشروع) باید در آن رعایت شود. ثبت رسمی این قرارداد در بورس اوراق بهادار یا بورس کالا (در صورت معامله در بستر رسمی) الزامی است. **۳. اطلاعات لازم (جاهای خالی):** **الف. اطلاعات طرفین:** * **فروشنده اختیار (Option Writer/Seller):** * [[نام و نام خانوادگی / نام شرکت]] * [[شماره ملی / شماره ثبت]] * [[نشانی کامل اقامتگاه قانونی / مرکز اصلی شرکت]] * [[شماره تلفن]] * [[پست الکترونیکی]] * [[نام و نام خانوادگی نماینده قانونی (در صورت شرکت بودن) و سمت]] * [[شماره ملی نماینده قانونی]] * **خریدار اختیار (Option Holder/Buyer):** * [[نام و نام خانوادگی / نام شرکت]] * [[شماره ملی / شماره ثبت]] * [[نشانی کامل اقامتگاه قانونی / مرکز اصلی شرکت]] * [[شماره تلفن]] * [[پست الکترونیکی]] * [[نام و نام خانوادتی نماینده قانونی (در صورت شرکت بودن) و سمت]] * [[شماره ملی نماینده قانونی]] **ب. اطلاعات موضوع قرارداد (دارایی پایه):** * **نوع دارایی پایه:** [[سهام شرکت [[نام شرکت]] / کالای [[نام کالا]] / سایر اوراق بهادار]] * **مشخصات کامل دارایی پایه:** [[نام نماد بورسی، کد معاملاتی، شناسه ملی شرکت، تعداد سهام / مشخصات دقیق کالا (نوع، کیفیت، استاندارد، حجم، واحد اندازه‌گیری)]] * **تعداد / مقدار دارایی پایه:** [[تعداد به عدد و حروف / مقدار به عدد و حروف و واحد اندازه‌گیری]] * **قیمت اعمال (Strike Price):** [[مبلغ به عدد و حروف و واحد پول (ریال/تومان)]] * **تاریخ اعمال (Exercise Date) / دوره اعمال:** [[تاریخ دقیق اعمال به شمسی و میلادی / بازه زمانی اعمال (از تاریخ [[تاریخ]] تا تاریخ [[تاریخ]])]] **ج. اطلاعات مالی:** * **پرمیوم (Premium):** [[مبلغ به عدد و حروف و واحد پول (ریال/تومان)]] * **نحوه پرداخت پرمیوم:** [[یکجا در زمان انعقاد قرارداد / در اقساط مشخص (تعداد اقساط، مبلغ هر قسط، تاریخ سررسید هر قسط)]] * **حساب بانکی فروشنده اختیار برای دریافت پرمیوم:** [[شماره حساب، نام بانک، نام صاحب حساب]] * **حساب بانکی خریدار اختیار برای پرداخت پرمیوم:** [[شماره حساب، نام بانک، نام صاحب حساب]] * **نحوه تسویه در صورت اعمال اختیار:** [[تحویل فیزیکی دارایی پایه و پرداخت وجه / تسویه نقدی بر اساس تفاوت قیمت اعمال و قیمت بازار در تاریخ اعمال]] * **حساب بانکی برای تسویه در صورت اعمال:** [[شماره حساب، نام بانک، نام صاحب حساب (برای هر دو طرف)]] **د. تضمین‌ها و وثایق (در صورت نیاز):** * **نوع تضمین ارائه شده توسط فروشنده اختیار:** [[سپرده نقدی / ضمانت‌نامه بانکی / توثیق اوراق بهادار / سایر (با ذکر جزئیات)]] * **مبلغ / ارزش تضمین:** [[مبلغ به عدد و حروف و واحد پول]] * **شرایط آزادسازی تضمین:** [[شرایط دقیق آزادسازی تضمین]] **ه. سایر شرایط:** * **مرجع حل اختلاف:** [[داوری (با ذکر مشخصات داور یا نهاد داوری) / دادگاه‌های عمومی حقوقی [[نام شهر]]]] * **تعداد نسخ قرارداد:** [[تعداد به عدد و حروف]] * **تعداد پیوست‌ها:** [[تعداد به عدد و حروف]] **۴. ساختار کامل قرارداد:** [بندهای قرارداد در ادامه، هر کدام جدا] **۵. شرط‌های پیشنهادی اختیاری:** * **شرط تعدیل قیمت اعمال در صورت تغییرات در دارایی پایه:** (در صورتی که دارایی پایه سهام باشد و احتمال افزایش سرمایه، تقسیم سود نقدی یا سایر تغییرات شرکتی وجود دارد) * "در صورت وقوع هرگونه تغییر در سرمایه شرکت دارایی پایه (مانند افزایش سرمایه از محل آورده نقدی یا سود انباشته، کاهش سرمایه) یا تقسیم سود نقدی، قیمت اعمال و/یا تعداد دارایی پایه به نسبت و با فرمول مشخص [[فرمول تعدیل]] تعدیل خواهد شد." * **شرط عدم واگذاری حق اختیار:** (در صورتی که خریدار اختیار حق واگذاری حق خود به شخص ثالث را نداشته باشد) * "خریدار اختیار حق واگذاری، انتقال یا صلح حق اختیار موضوع این قرارداد را به هیچ شخص حقیقی یا حقوقی دیگری ندارد." * **شرط تعلیق یا خاتمه قرارداد در صورت تغییر قوانین:** (در صورتی که تغییرات احتمالی در قوانین بازار سرمایه ممکن است بر اجرای قرارداد تأثیر بگذارد) * "در صورتی که قوانین و مقررات حاکم بر بازار اوراق بهادار به گونه‌ای تغییر یابد که اجرای این قرارداد را غیرممکن یا به طور فاحشی دشوار سازد، طرفین با حسن نیت برای تعدیل قرارداد مذاکره خواهند کرد و در صورت عدم توافق، قرارداد تعلیق یا خاتمه می‌یابد." * **شرط الزام به نگهداری دارایی پایه در حساب خاص:** (در صورتی که فروشنده اختیار ملزم به نگهداری دارایی پایه در یک حساب مشخص و غیرقابل انتقال باشد) * "فروشنده اختیار متعهد است [[تعداد/مقدار]] از دارایی پایه را تا تاریخ اعمال در حساب [[شماره حساب]] نزد [[نام کارگزاری/بانک]] نگهداری نموده و از هرگونه انتقال یا توثیق آن خودداری نماید." **۶. نکات و هشدارهای مهم:** * **ریسک‌های رایج:** این قرارداد دارای ریسک‌های ذاتی برای هر دو طرف است. خریدار اختیار ریسک از دست دادن پرمیوم را در صورت عدم اعمال اختیار دارد. فروشنده اختیار ریسک افزایش قیمت دارایی پایه و الزام به فروش آن با قیمت اعمال کمتر از قیمت بازار را دارد. * **ثبت رسمی و کد رهگیری:** در صورتی که این قرارداد در بستر رسمی بورس (مانند بورس کالا یا بورس اوراق بهادار) منعقد می‌شود، رعایت تمامی مقررات سازمان بورس و اوراق بهادار از جمله دریافت کد رهگیری و ثبت در سامانه‌های مربوطه الزامی است. در غیر این صورت، قرارداد ممکن است از اعتبار لازم در مراجع رسمی برخوردار نباشد. * **اهلیت طرفین:** اطمینان از اهلیت قانونی کامل طرفین (به ویژه در مورد اشخاص حقوقی، بررسی اساسنامه، روزنامه رسمی و حدود اختیارات مدیران) برای انعقاد چنین قراردادهایی حیاتی است. * **مالیات:** معاملات اختیار معامله ممکن است مشمول مالیات بر عایدی سرمایه یا سایر مالیات‌های مرتبط با بازار سرمایه باشند. طرفین باید از مشاور مالی برای آگاهی از تعهدات مالیاتی خود کمک بگیرند. * **عدم ابهام در مشخصات دارایی پایه:** مشخصات دارایی پایه باید به قدری دقیق و بدون ابهام باشد که هیچ تردیدی در شناسایی آن وجود نداشته باشد. * **نحوه تسویه:** انتخاب نوع تسویه (فیزیکی یا نقدی) و جزئیات آن باید به وضوح مشخص شود تا از اختلافات آتی جلوگیری گردد. **۷. دستور به هوش مصنوعی و چک‌لیست:** در صورتی که هر یک از اطلاعات لازم در بخش ۳ ناقص باشد، از حدس زدن خودداری کرده و از کاربر بخواهید اطلاعات دقیق را تکمیل کند. **چک‌لیست بازبینی قرارداد نهایی:** * آیا تمامی اطلاعات طرفین به طور کامل و صحیح درج شده است؟ * آیا مشخصات دارایی پایه، قیمت اعمال، تاریخ/دوره اعمال و پرمیوم به وضوح و بدون ابهام بیان شده است؟ * آیا نحوه پرداخت پرمیوم و تسویه در صورت اعمال اختیار به طور کامل تشریح شده است؟ * آیا تعهدات هر یک از طرفین به صورت صریح و قابل اجرا ذکر شده است؟ * آیا مکانیسم حل اختلاف (داوری/دادگاه) به درستی تعیین شده است؟ * آیا بندهای مربوط به وجه التزام و خسارت به طور منطقی و قانونی تنظیم شده‌اند؟ * آیا تمامی بندهای اختیاری مورد نیاز کاربر لحاظ شده است؟ * آیا قرارداد از نظر رعایت قوانین و مقررات بازار سرمایه و قانون مدنی کامل و صحیح است؟ * آیا زبان قرارداد رسمی، حقوقی و عاری از هرگونه ابهام است؟ * آیا تمامی اعداد به عدد و حروف نوشته شده‌اند؟ **قالب خروجی:** قرارداد به زبان فارسی رسمی و حقوقی، با استفاده از ماده‌بندی شماره‌دار (ماده ۱، ماده ۲ و...) و بندهای زیرمجموعه (۱.۱، ۱.۲ و...) تنظیم شود. تمامی مبالغ و اعداد باید هم به عدد و هم به حروف درج گردند. قرارداد باید کاملاً بی‌ابهام و قابل استناد باشد.