Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

انطباق دقیق این متن با متن رسمی هنوز به‌طور ۱۰۰٪ کنترل نشده.

قراردادهای مالی، بانکی، تأمین مالی، ارزی، بیمه و بازار سرمایه

قرارداد پذیرش و تنزیل برات تجاری

پذیرش تعهد پرداخت وجه برات در سررسید توسط بانک یا پرداخت آنی وجه با کسر کارمزد تنزیل به دارنده

⚠ در دستِ بهبودی

متنِ قرارداد

ماده ۱ – طرفین قرارداد ۱-۱. پذیرنده/تنزیل‌کننده: [نام بانک/مؤسسه مالی] به شماره ثبت [ ] و شناسه ملی [ ] به نمایندگی [نام نماینده] به نشانی [نشانی کامل] که در این قرارداد «بانک» نامیده می‌شود. ۱-۲. دارنده برات (مشتری): [نام شخص حقیقی/حقوقی] به شماره ملی/شناسه ملی [ ] به نشانی [نشانی کامل] که در این قرارداد «مشتری» نامیده می‌شود. ۱-۳. اقامتگاه قانونی و اطلاعات تماس طرفین: کلیه مکاتبات، ابلاغیه‌ها و اخطاریه‌های قانونی طرفین به نشانی‌های فوق‌الذکر ارسال می‌گردد و در صورت تغییر نشانی، طرفین مکلفند حداکثر ظرف مدت ۴۸ ساعت مراتب را کتباً به طرف دیگر اعلام نمایند؛ در غیر این صورت، ابلاغ به نشانی قبلی قانونی و معتبر تلقی خواهد شد. تبصره: هرگونه تغییر در نمایندگان قانونی یا صاحبان امضای مجاز طرفین باید بلافاصله و به صورت رسمی به طرف مقابل ابلاغ گردد.
ماده ۲ – تعاریف و اصطلاحات ۲-۱. برات: سندی تجاری است که به موجب آن صادرکننده به برات‌گیر دستور می‌دهد مبلغ معینی را در سررسید مشخص به دارنده پرداخت نماید. ۲-۲. پذیرش: تعهد کتبی و امضا شده بانک مبنی بر پرداخت وجه برات در سررسید، که موجب مسئولیت تضامنی بانک در برابر دارنده می‌گردد. ۲-۳. تنزیل: عملیات مالی است که طی آن بانک، برات را پیش از سررسید با کسر مبلغی به عنوان کارمزد و سود، از دارنده خریداری می‌نماید. ۲-۴. سررسید: تاریخ معینی است که در متن برات درج شده و دین ناشی از آن در آن تاریخ حال می‌گردد. ۲-۵. کارمزد پذیرش: مبلغی است که بابت ارائه خدمات پذیرش و تضمین پرداخت توسط بانک از مشتری دریافت می‌شود. ۲-۶. نرخ تنزیل: درصدی از مبلغ اسمی برات است که به عنوان سود و هزینه تأمین مالی توسط بانک محاسبه و از مبلغ پرداختی کسر می‌گردد. ۲-۷. مبلغ اسمی: مبلغی است که در متن برات به عنوان وجه قابل پرداخت در سررسید درج شده است. ۲-۸. مبلغ تنزیل شده: مبلغی است که پس از کسر کارمزد پذیرش و نرخ تنزیل از مبلغ اسمی، توسط بانک به مشتری پرداخت می‌شود.
ماده ۳ – موضوع قرارداد ۳-۱. پذیرش تعهد پرداخت وجه برات/بروات مشخص شده در سررسید توسط پذیرنده: بانک متعهد می‌گردد با بررسی اصالت و اعتبار برات، تعهد پرداخت وجه آن را در سررسید مقرر بپذیرد و در صورت عدم پرداخت توسط برات‌گیر، رأساً نسبت به پرداخت وجه به دارنده اقدام نماید. ۳-۲. تنزیل (خرید) برات/بروات مذکور از دارنده توسط تنزیل‌کننده و پرداخت مبلغ تنزیل شده به دارنده: بانک موافقت می‌نماید برات/بروات موضوع این قرارداد را پیش از سررسید خریداری نموده و پس از کسر هزینه‌های قانونی و کارمزدهای توافق شده، مبلغ خالص را به حساب مشتری واریز نماید. تبصره: موضوع این قرارداد صرفاً شامل بروات تجاری معتبر و دارای پشتوانه معاملاتی واقعی است که مورد تأیید بانک قرار گرفته باشد.
ماده ۴ – مشخصات برات/بروات ۴-۱. ذکر کامل مشخصات برات/بروات: مشخصات دقیق شامل شماره برات [ ]، تاریخ صدور [ ]، مبلغ اسمی [ ]، تاریخ سررسید [ ]، نام برات‌کش [ ]، نام برات‌گیر [ ] و مشخصات ظهرنویسان [ ] در پیوست شماره یک این قرارداد درج شده و جزء لاینفک آن محسوب می‌گردد. ۴-۲. اعلام صحت و اعتبار برات/بروات توسط دارنده: مشتری با امضای این قرارداد، صحت، اصالت، مشروعیت و قابلیت وصول برات/بروات موضوع قرارداد را تضمین نموده و مسئولیت هرگونه ادعای اشخاص ثالث یا نقص در اسناد را شخصاً بر عهده می‌گیرد. تبصره: هرگونه خدشه، قلم‌خوردگی یا ابهام در متن برات باید پیش از انعقاد قرارداد توسط بانک تأیید و در صورت لزوم اصلاح گردد.
ماده ۵ – مبلغ و نحوه پرداخت ۵-۱. مبلغ اسمی برات/بروات: مجموع مبلغ اسمی برات/بروات موضوع قرارداد معادل [ ] ریال می‌باشد. ۵-۲. کارمزد پذیرش و نحوه محاسبه آن: کارمزد پذیرش معادل [ ] درصد از مبلغ اسمی برات تعیین می‌گردد که در زمان انعقاد قرارداد توسط مشتری به بانک پرداخت می‌شود. ۵-۳. نرخ تنزیل و نحوه محاسبه مبلغ تنزیل شده: نرخ تنزیل معادل [ ] درصد سالانه محاسبه شده و مبلغ تنزیل شده بر اساس فرمول [ ] تعیین می‌گردد. ۵-۴. مبلغ نهایی قابل پرداخت به دارنده برات: مبلغ نهایی قابل پرداخت به مشتری عبارت است از مبلغ اسمی منهای کارمزد پذیرش و مبلغ تنزیل شده که معادل [ ] ریال می‌باشد. ۵-۵. زمان و نحوه پرداخت مبلغ تنزیل شده به دارنده: بانک متعهد است حداکثر ظرف مدت [ ] روز کاری پس از امضای قرارداد و تحویل برات، مبلغ نهایی را به شماره حساب [ ] متعلق به مشتری واریز نماید. ۵-۶. سایر هزینه‌ها و کارمزدها: کلیه هزینه‌های جانبی از قبیل هزینه تمبر مالیاتی، کارمزد وصول و هزینه‌های دادرسی احتمالی بر عهده مشتری بوده و از مبلغ پرداختی کسر یا به صورت جداگانه مطالبه خواهد شد.
ماده ۶ – تعهدات دارنده برات (مشتری) ۶-۱. دارنده برات متعهد است کلیه برات یا بروات موضوع این قرارداد را به صورت صحیح، کامل و مطابق با مقررات قانون تجارت ایران ارائه نماید و اصالت آن‌ها را تضمین کند. ۶-۲. مشتری موظف است صحت کلیه امضاها، ظهرنویسی‌ها و مهر‌های مندرج در برات را تضمین نموده و در صورت بروز هرگونه ادعای جعل یا انکار و تردید، شخصاً مسئولیت حقوقی و کیفری آن را بپذیرد. ۶-۳. دارنده برات تضمین می‌نماید که برات یا بروات ارائه شده، عاری از هرگونه ادعای حق شخص ثالث، بازداشت، توقیف یا محدودیت قانونی بوده و هیچ‌گونه مانعی برای تنزیل یا پذیرش آن‌ها وجود ندارد. ۶-۴. مشتری مکلف است کلیه اسناد، مدارک و اطلاعات تکمیلی مورد نیاز پذیرنده/تنزیل‌کننده را در اسرع وقت و با دقت کامل در اختیار وی قرار دهد. ۶-۵. پرداخت کلیه کارمزدها، هزینه‌های بانکی، مالیات‌ها و عوارض قانونی مربوط به عملیات تنزیل یا پذیرش برات، بر عهده دارنده برات بوده و باید در زمان مقرر پرداخت گردد. ۶-۶. در صورت عدم وصول وجه برات در سررسید به هر دلیلی، دارنده برات متعهد است کلیه خسارات وارده به پذیرنده/تنزیل‌کننده، اعم از اصل مبلغ، کارمزدها و هزینه‌های دادرسی را بلافاصله جبران نماید. ۶-۷. مشتری ملزم به رعایت کلیه قوانین و مقررات جاری کشور، به‌ویژه مقررات پولی و بانکی و قانون تجارت در خصوص اسناد تجاری می‌باشد. تبصره: عدم ایفای هر یک از تعهدات فوق، به پذیرنده/تنزیل‌کننده حق می‌دهد تا نسبت به فسخ قرارداد و مطالبه فوری مطالبات خود اقدام نماید.
ماده ۷ – تعهدات پذیرنده/تنزیل‌کننده (بانک/مؤسسه مالی) ۷-۱. پذیرنده/تنزیل‌کننده متعهد است پس از دریافت اسناد، نسبت به بررسی دقیق و تأیید صحت و اعتبار برات یا بروات ارائه شده با رعایت استانداردهای بانکی اقدام نماید. ۷-۲. این مؤسسه متعهد می‌گردد پس از احراز شرایط، برات یا بروات مذکور را پذیرش نموده و تعهد قطعی و غیرقابل‌رجوع خود را مبنی بر پرداخت وجه آن در سررسید اعلام نماید. ۷-۳. پذیرنده/تنزیل‌کننده مکلف است مبلغ تنزیل شده (مبلغ اسمی برات منهای کارمزد و هزینه‌های توافق شده) را در تاریخ [ ] به حساب معرفی شده توسط دارنده برات واریز نماید. ۷-۴. پذیرنده/تنزیل‌کننده متعهد است کلیه اطلاعات مالی و تجاری مشتری را که در جریان این قرارداد کسب می‌نماید، به عنوان اسرار تجاری تلقی کرده و از افشای آن به اشخاص ثالث خودداری ورزد، مگر در مواردی که قانون صراحتاً الزام نموده باشد. ۷-۵. پذیرنده/تنزیل‌کننده موظف است در سررسید برات، اقدامات لازم و قانونی را برای وصول وجه آن از برات‌گیر یا سایر مسئولین سند تجاری به عمل آورد. تبصره: مسئولیت پذیرنده/تنزیل‌کننده محدود به مفاد این قرارداد بوده و در صورت بروز قوه قاهره، مسئولیتی در قبال تأخیر در پرداخت نخواهد داشت.
ماده ۸ – تضمین‌ها و وثایق ۸-۱. دارنده برات به منظور تضمین ایفای تعهدات خود و بازپرداخت وجوه دریافتی، [شرح دقیق وثایق مانند چک، سفته، ملک یا ضمانت‌نامه] را به عنوان وثیقه در اختیار پذیرنده/تنزیل‌کننده قرار می‌دهد. ۸-۲. در صورت عدم وصول وجه برات در سررسید یا عدم ایفای سایر تعهدات مشتری، پذیرنده/تنزیل‌کننده حق دارد بدون نیاز به مراجعه به مراجع قضایی، نسبت به تملک یا فروش وثایق مذکور جهت استیفای مطالبات خود اقدام نماید. ۸-۳. شرایط آزاد شدن تضمینات پس از وصول کامل وجه برات و تسویه حساب نهایی با پذیرنده/تنزیل‌کننده، منوط به صدور گواهی تسویه حساب از سوی واحد مربوطه در مؤسسه مالی می‌باشد. تبصره: هزینه‌های مربوط به ترهین، ثبت و آزادسازی وثایق تماماً بر عهده دارنده برات (مشتری) است.
ماده ۹ – عدم پرداخت و مسئولیت‌ها ۹-۱. در صورتی که برات‌گیر در سررسید از پرداخت وجه برات خودداری نماید، دارنده برات مسئولیت تضامنی در قبال بازپرداخت اصل مبلغ و خسارات وارده به پذیرنده/تنزیل‌کننده را خواهد داشت. ۹-۲. پذیرنده/تنزیل‌کننده حق دارد در صورت عدم پرداخت، به دارنده برات و تمامی ضامنین وی برای وصول مطالبات خود رجوع نماید و دارنده برات حق هیچ‌گونه اعتراضی در این خصوص نخواهد داشت. ۹-۳. خسارت تأخیر تأدیه بر اساس نرخ [ ] درصد سالانه از تاریخ سررسید تا تاریخ وصول نهایی محاسبه و به همراه اصل مبلغ از دارنده برات مطالبه خواهد شد. ۹-۴. پذیرنده/تنزیل‌کننده مکلف است در صورت عدم پرداخت، ظرف مهلت قانونی نسبت به واخواست برات اقدام نماید تا حق رجوع به ظهرنویسان و ضامنین محفوظ بماند. تبصره: عدم واخواست برات در مهلت قانونی، رافع مسئولیت دارنده برات در قبال پذیرنده/تنزیل‌کننده نخواهد بود.
ماده ۱۰ – فسخ و خاتمه قرارداد ۱۰-۱. هر یک از طرفین می‌توانند در صورت نقض اساسی مفاد قرارداد توسط طرف مقابل، با ارسال اخطاریه کتبی [ ] روزه، نسبت به فسخ قرارداد اقدام نمایند. ۱۰-۲. در صورت فسخ قرارداد، دارنده برات موظف است بلافاصله کلیه وجوه دریافتی به همراه کارمزدهای متعلقه و خسارات وارده را به پذیرنده/تنزیل‌کننده مسترد نماید. ۱۰-۳. این قرارداد با وصول کامل وجه برات در سررسید و تسویه حساب نهایی بین طرفین به صورت خودکار خاتمه یافته تلقی می‌شود. تبصره: فسخ قرارداد تأثیری در تعهدات ایجاد شده پیش از تاریخ فسخ نخواهد داشت و طرفین ملزم به ایفای تعهدات معوقه خود می‌باشند.
ماده ۱۱ – قوه قاهره (فورس ماژور) ۱۱-۱. قوه قاهره عبارت است از هرگونه حادثه خارجی، غیرقابل پیش‌بینی و غیرقابل اجتناب که مانع از اجرای تعهدات طرفین در این قرارداد گردد، از قبیل سیل، زلزله، جنگ، اعتصابات سراسری، اپیدمی‌های فراگیر و دستورات آمرانه دولتی که اجرای قرارداد را به‌طور موقت یا دائم غیرممکن سازد. ۱۱-۲. در صورت بروز هرگونه حادثه قوه قاهره، اجرای تعهدات طرفین به میزان تأثیر آن حادثه و تا زمان رفع آن به حالت تعلیق درمی‌آید و هیچ‌یک از طرفین در این مدت مسئول خسارات وارده به طرف دیگر نخواهد بود. ۱۱-۳. طرفی که دچار قوه قاهره شده است، موظف است حداکثر ظرف مدت [ ] روز کاری از تاریخ وقوع حادثه، مراتب را به‌صورت کتبی و با ارائه مستندات معتبر به طرف دیگر اطلاع دهد. تبصره: چنانچه مدت تعلیق ناشی از قوه قاهره بیش از [ ] روز به طول انجامد، هر یک از طرفین حق خواهند داشت با اعلام کتبی، قرارداد را بدون مسئولیت جبران خسارت فسخ نمایند.
ماده ۱۲ – محرمانگی ۱۲-۱. طرفین متعهد می‌گردند کلیه اطلاعات، اسناد، داده‌ها و اسرار تجاری مربوط به این قرارداد و طرف مقابل را که در طول مدت همکاری به دست می‌آورند، به‌صورت کاملاً محرمانه تلقی نموده و از افشای آن به اشخاص ثالث بدون کسب رضایت کتبی طرف دیگر خودداری نمایند. ۱۲-۲. تعهد به محرمانگی شامل اطلاعاتی که پیش از انعقاد قرارداد در دسترس عموم بوده یا توسط مراجع قضایی، انتظامی یا نهادهای نظارتی ذی‌صلاح قانونی طی دستور کتبی مطالبه شده باشد، نمی‌گردد. تبصره: تعهد به حفظ محرمانگی حتی پس از پایان یا فسخ این قرارداد، به مدت [ ] سال برای طرفین لازم‌الاجرا باقی خواهد ماند و نقض آن موجب مسئولیت جبران خسارات وارده خواهد بود.
ماده ۱۳ – حل اختلاف ۱۳-۱. در صورت بروز هرگونه اختلاف در تفسیر، اجرا یا اعتبار این قرارداد، طرفین ابتدا تلاش خواهند نمود موضوع را از طریق مذاکره مستقیم و حسن نیت ظرف مدت [ ] روز حل و فصل نمایند. ۱۳-۲. در صورت عدم حصول نتیجه از طریق مذاکره، اختلاف از طریق [داوری/مراجع قضایی] به شرح زیر حل و فصل خواهد شد: [مشخصات داور یا نام دادگاه صالح]. ۱۳-۳. قانون حاکم بر این قرارداد و کلیه اختلافات ناشی از آن، قوانین و مقررات جاری جمهوری اسلامی ایران می‌باشد. تبصره: رأی صادره توسط مرجع حل اختلاف مذکور، قطعی و برای طرفین لازم‌الاجرا بوده و طرفین حق هرگونه اعتراض نسبت به آن را از خود سلب و ساقط می‌نمایند.
ماده ۱۴ – اقامتگاه و ابلاغ ۱۴-۱. اقامتگاه قانونی طرفین جهت ارسال هرگونه مکاتبات، اخطاریه‌ها و ابلاغیه‌های قضایی، همان نشانی مندرج در مقدمه این قرارداد می‌باشد که طرفین با امضای این سند، آن را به‌عنوان اقامتگاه رسمی خود تأیید می‌نمایند. ۱۴-۲. هرگونه مکاتبه یا ابلاغی که به نشانی‌های فوق‌الذکر ارسال گردد، در صورت عدم وصول به دلیل تغییر نشانی یا امتناع از دریافت، ابلاغ‌شده تلقی گردیده و دارای آثار قانونی کامل خواهد بود. ۱۴-۳. طرفین مکلفند در صورت تغییر نشانی، مراتب را حداکثر ظرف مدت [ ] روز کاری به‌صورت کتبی و رسمی به طرف دیگر اطلاع دهند؛ در غیر این صورت، کلیه ابلاغیه‌ها به نشانی قبلی معتبر و نافذ خواهد بود.
ماده ۱۵ – نسخ و پیوست‌ها ۱۵-۱. این قرارداد در [ ] ماده و [ ] نسخه متحدالمتن تنظیم گردیده که هر نسخه حکم واحد را داشته و پس از امضای طرفین، برای تمامی آن‌ها لازم‌الاجرا می‌باشد. ۱۵-۲. پیوست‌های این قرارداد که شامل [فهرست پیوست‌ها از جمله تصویر برات، مدارک هویتی، مدارک تضمین و غیره] می‌باشد، جزء لاینفک قرارداد محسوب شده و از نظر اعتبار حقوقی تابع مفاد همین قرارداد است. تبصره: در صورت وجود هرگونه تعارض میان مفاد متن اصلی قرارداد و پیوست‌ها، مفاد متن اصلی قرارداد مقدم و حاکم خواهد بود.
ماده ۱۶ – امضا و انعقاد قرارداد ۱۶-۱. این قرارداد در تاریخ [ ] در [ ] نسخه با اعتبار یکسان تنظیم گردیده و پس از امضای طرفین یا نمایندگان قانونی آنان و ممهور شدن به مهر شرکت (در صورت وجود)، لازم‌الاجرا می‌باشد. هر یک از نسخه‌ها حکم واحد داشته و در حکم اصل تلقی می‌گردد. طرفین با امضای ذیل این قرارداد، اقرار می‌نمایند که مفاد آن را به‌طور کامل مطالعه کرده و با آگاهی کامل از آثار حقوقی و تعهدات ناشی از آن، نسبت به پذیرش و اجرای مفاد آن اقدام نموده‌اند. چنانچه قرارداد توسط نماینده قانونی امضا شود، وی موظف است مدارک مثبته سمت خود را به پیوست قرارداد ارائه نماید. امضای این قرارداد به منزله پذیرش کلیه شرایط عمومی و اختصاصی مندرج در متن و پیوست‌های آن است. تبصره: در صورت وجود شهود، امضای آنان در ذیل قرارداد به منظور تأیید اصالت امضای طرفین و وقوع توافق الزامی است. محل امضای طرفین: امضای دارنده برات (مشتری): ____________________ نام و نام خانوادگی/نام شرکت: [ ] سمت: [ ] مهر: امضای پذیرنده/تنزیل‌کننده (بانک/مؤسسه مالی): ____________________ نام و نام خانوادگی/نام نماینده: [ ] سمت: [ ] مهر: امضای شهود (در صورت لزوم): ۱. [ ] ____________________ ۲. [ ] ____________________

نکاتِ تنظیمِ این قرارداد

مبنای حقوقی
ماده ۱۰ قانون مدنی، مواد قانونی مربوط به برات در قانون تجارت (ماده ۲۲۳ به بعد)، و دستورالعمل‌های بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در خصوص تنزیل اوراق بهادار.
نکاتِ کلیدی
۱. بررسی اعتبار اهلیت و امضای صادرکننده و برات‌گیر اصلی پیش از تنزیل. ۲. محاسبه دقیق نرخ تنزیل و تطبیق آن با مصوبات شورای پول و اعتبار و بانک مرکزی جهت جلوگیری از ربا یا تخلفات انتظامی. ۳. اخذ ضمانت‌های کافی (مانند سفته با امضای ضامن معتبر یا وثیقه) با توجه به ریسک عدم وصول برات. ۴. ضرورت درج حق رجوع فوری بانک به متقاضی (ظهرنویس/دارنده قبلی) در صورت عدم پرداخت برات‌گیر. ۵. اطمینان از تجاری بودن برات و مبنای معاملاتی آن (جلوگیری از تنزیل برات صوری). ۶. رعایت تشریفات قانونی برات اعم از واخواست در سررسید جهت حفظ حقوق قانونی علیه مسئولین برات.
بندهای پرخطر
۱. بند مربوط به «صوری بودن برات»؛ اگر برات بدون معامله واقعی صادر شده باشد، ممکن است قابلیت وصول از طریق مراجع کیفری یا حمایت‌های تجاری را از دست بدهد. راه‌حل: اخذ اقرارنامه کتبی از متقاضی مبنی بر وجود معامله واقعی پایه. ۲. بند «مسئولیت تضامنی»؛ عدم ذکر دقیق تضامنی بودن مسئولیت ظهرنویس و متقاضی تنزیل می‌تواند وصول مطالبات را با کندی مواجه کند. راه‌حل: تصریح به مسئولیت تضامنی کلیه امضاکروان برات در متن قرارداد و اخذ ضامن مستقل.

این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.

+ نمایشِ کاملِ مقدمه و توضیحاتِ پرامپت
# پرامپتِ تنظیمِ قرارداد پذیرش و تنزیل برات تجاری **۱. نقش‌دهی به هوش مصنوعی:** شما یک وکیل پایه یک دادگستری متخصص در حقوق تجارت و قراردادهای بانکی و مالی هستید. وظیفه شما تنظیم یک قرارداد پذیرش و تنزیل برات تجاری حرفه‌ای، کامل، دقیق و منطبق با قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران است. قرارداد باید جامع، بدون ابهام و با رعایت اصول نگارش حقوقی باشد. **۲. چارچوب حقوقی حاکم:** این قرارداد تابع قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران، به ویژه قانون تجارت (مواد ۲۲۳ تا ۳۰۳ مربوط به برات)، قانون مدنی (مواد ۱۰، ۱۸۳ به بعد مربوط به قراردادها)، قانون عملیات بانکی بدون ربا و آیین‌نامه‌های اجرایی آن، و دستورالعمل‌های بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در خصوص عملیات بانکی و اسناد تجاری است. ماهیت این عقد، ترکیبی از عقد ضمان (در بخش پذیرش) و عقد بیع دین یا قرض (در بخش تنزیل) است و باید شرایط صحت معاملات و عقود (ماده ۱۹۰ قانون مدنی) در آن رعایت شود. پذیرش برات، تعهدی مستقل از سوی پذیرنده (بانک یا مؤسسه مالی) برای پرداخت وجه برات در سررسید ایجاد می‌کند. تنزیل برات نیز به معنای خرید دین مدت‌دار (برات) با کسر مبلغی به عنوان کارمزد و سود است. **۳. اطلاعات لازم (جاهای خالی):** **الف. اطلاعات طرفین:** * **پذیرنده/تنزیل‌کننده (بانک/مؤسسه مالی):** * [[نام کامل بانک/مؤسسه مالی]] * [[شماره ثبت]] * [[شناسه ملی]] * [[کد اقتصادی]] * [[آدرس دقیق شعبه مرکزی/محل فعالیت]] * [[شماره تلفن]] * [[آدرس ایمیل]] * [[نام و نام خانوادگی نماینده قانونی (مدیرعامل/رئیس شعبه)]] * [[سمت نماینده قانونی]] * [[شماره ملی نماینده قانونی]] * **دارنده برات (مشتری):** * **شخص حقیقی:** * [[نام و نام خانوادگی]] * [[نام پدر]] * [[شماره ملی]] * [[شماره شناسنامه]] * [[تاریخ تولد]] * [[محل صدور شناسنامه]] * [[آدرس دقیق محل اقامت]] * [[کد پستی]] * [[شماره تلفن ثابت]] * [[شماره تلفن همراه]] * [[آدرس ایمیل]] * **شخص حقوقی:** * [[نام کامل شرکت/مؤسسه]] * [[شماره ثبت]] * [[شناسه ملی]] * [[کد اقتصادی]] * [[آدرس دقیق مرکز اصلی]] * [[کد پستی]] * [[شماره تلفن]] * [[آدرس ایمیل]] * [[نام و نام خانوادگی نماینده قانونی (مدیرعامل/رئیس هیئت مدیره)]] * [[سمت نماینده قانونی]] * [[شماره ملی نماینده قانونی]] **ب. اطلاعات برات/بروات:** * [[شماره/سریال برات/بروات]] * [[تاریخ صدور برات/بروات]] * [[مبلغ اسمی برات/بروات به عدد و حروف و واحد پول]] * [[سررسید برات/بروات]] * [[نام و مشخصات کامل برات‌کش (صادرکننده برات)]] * [[نام و مشخصات کامل برات‌گیر (کسی که برات باید به او ارائه شود)]] * [[نام و مشخصات کامل ظهرنویسان (در صورت وجود)]] * [[محل پرداخت برات]] * [[تعداد برگه‌های برات]] **ج. شرایط مالی و پرداخت:** * **کارمزد پذیرش:** [[درصد کارمزد پذیرش]] از مبلغ اسمی برات. * **نرخ تنزیل:** [[درصد نرخ تنزیل سالیانه]] (بر اساس نرخ سود مصوب بانک مرکزی یا توافق طرفین). * **مبلغ تنزیل شده:** [[مبلغ نهایی پرداخت شده به دارنده برات به عدد و حروف و واحد پول]] * **نحوه پرداخت مبلغ تنزیل شده:** [[شماره حساب بانکی دارنده برات و نام بانک]] * **کارمزدهای جانبی (در صورت وجود):** [[شرح و مبلغ/درصد کارمزدهای جانبی مانند کارمزد وصول، کارمزد عدم پرداخت و غیره]] * **نحوه محاسبه سود و کارمزد:** [[شرح دقیق نحوه محاسبه سود و کارمزد تنزیل]] **د. تضمین‌ها و وثایق:** * [[نوع تضمین/وثیقه (مثلاً: سفته، چک، ضمانت‌نامه بانکی، وثیقه ملکی، توثیق حساب بانکی، توثیق اوراق بهادار)]] * [[مشخصات کامل تضمین/وثیقه (شماره سفته/چک، مبلغ، تاریخ، مشخصات ضامن/صاحب وثیقه، پلاک ثبتی ملک، شماره حساب و مبلغ توثیق شده و غیره)]] * [[مبلغ تضمین/وثیقه به عدد و حروف و واحد پول]] **ه. سایر شرایط:** * [[مدت اعتبار قرارداد (در صورت پذیرش چندین برات در یک دوره)]] * [[مرجع حل اختلاف (دادگاه صالح یا داوری)]] * [[نام و مشخصات داور/مؤسسه داوری (در صورت انتخاب داوری)]] * [[تعداد نسخ قرارداد]] * [[تعداد صفحات قرارداد]] * [[تعداد پیوست‌ها]] **۴. ساختار کامل قرارداد:** [بندهای قرارداد در ادامه، هر کدام جدا] **۵. شرط‌های پیشنهادی اختیاری:** * **شرط اختیار پذیرنده در عدم پذیرش/تنزیل:** "پذیرنده/تنزیل‌کننده این حق را برای خود محفوظ می‌دارد که در صورت عدم احراز شرایط لازم یا تغییر در سیاست‌های اعتباری خود، از پذیرش یا تنزیل برات/بروات خودداری نماید، حتی پس از بررسی اولیه." (این شرط برای حفظ انعطاف‌پذیری بانک/مؤسسه مالی مفید است.) * **شرط حق رجوع قبل از سررسید:** "در صورتی که قبل از سررسید برات، اطلاعاتی دال بر عدم توانایی برات‌گیر در پرداخت وجه برات به دست پذیرنده/تنزیل‌کننده برسد، پذیرنده/تنزیل‌کننده حق خواهد داشت که فوراً به دارنده برات رجوع کرده و مبلغ تنزیل شده را به همراه خسارات قانونی مطالبه نماید." (این شرط ریسک عدم وصول را برای تنزیل‌کننده کاهش می‌دهد.) * **شرط مربوط به تغییر نرخ سود/کارمزد:** "در صورت تغییر نرخ سود مصوب بانک مرکزی یا دستورالعمل‌های مربوطه، نرخ تنزیل و کارمزدها با اطلاع قبلی به مشتری قابل تعدیل خواهد بود." (برای قراردادهای بلندمدت یا پذیرش‌های متعدد کاربرد دارد.) * **شرط توثیق سایر دارایی‌ها:** "دارنده برات متعهد می‌گردد در صورت درخواست پذیرنده/تنزیل‌کننده، نسبت به توثیق سایر دارایی‌های خود جهت تضمین تعهدات ناشی از این قرارداد اقدام نماید." (برای افزایش امنیت طلب تنزیل‌کننده.) **۶. نکات و هشدارهای مهم:** * **ریسک عدم وصول:** تنزیل‌کننده باید به ریسک عدم وصول وجه برات در سررسید توجه داشته باشد. اگرچه دارنده برات مسئولیت تضامنی دارد، اما ممکن است وصول از وی نیز دشوار باشد. * **واخواست (پروتست):** در صورت عدم پرداخت وجه برات در سررسید، برای حفظ حق رجوع به ظهرنویسان و برات‌کش، واخواست (پروتست) برات در مهلت قانونی (ظرف ۱۰ روز از تاریخ سررسید) الزامی است. این قرارداد باید به صراحت مسئولیت واخواست را مشخص کند. * **صحت برات:** اطمینان از صحت و اعتبار برات، عدم جعل، و کامل بودن شرایط شکلی آن (ماده ۲۲۳ قانون تجارت) از اهمیت بالایی برخوردار است. * **قواعد آمره:** مفاد قانون تجارت در خصوص برات (به ویژه مواد ۲۲۳ تا ۳۰۳) از قواعد آمره محسوب می‌شوند و هرگونه توافق خلاف آن‌ها که به حقوق اشخاص ثالث یا ماهیت سند تجاری لطمه بزند، باطل است. * **مالیات:** سود حاصل از تنزیل برات مشمول مالیات بر درآمد خواهد بود. همچنین ممکن است هزینه‌های تمبر مالیاتی برات نیز مطرح باشد. * **ثبت رسمی/گواهی امضا:** در صورت ارائه وثایق ملکی یا ضمانت‌نامه‌های خاص، ثبت رسمی یا گواهی امضا در دفاتر اسناد رسمی برای تضمین اعتبار و قابلیت استناد آن‌ها ضروری است. * **مجوزها:** مؤسسات مالی غیربانکی که اقدام به تنزیل برات می‌کنند، باید دارای مجوزهای لازم از بانک مرکزی یا سایر نهادهای ذی‌ربط باشند. **۷. دستور به هوش مصنوعی:** در صورتی که هر یک از اطلاعات درخواستی در بخش "اطلاعات لازم" ناقص بود، قبل از شروع به نگارش قرارداد، از کاربر سؤال کنید و از حدس زدن پرهیز نمایید. پس از تنظیم قرارداد، یک چک‌لیست (فهرست بازبینی) از موارد مهمی که کاربر باید قبل از امضا بررسی کند، ارائه دهید. **۸. قالب خروجی مطلوب:** قرارداد باید به زبان فارسی رسمی و حقوقی، با استفاده از ماده‌بندی شماره‌دار و بندهای فرعی، تنظیم شود. اعداد باید هم به عدد و هم به حروف نوشته شوند. قرارداد باید عاری از هرگونه ابهام و دارای لحن کاملاً رسمی و حقوقی باشد.
طرفین قرارداد
**ماده ۱: طرفین قرارداد** * ۱-۱. پذیرنده/تنزیل‌کننده * ۱-۲. دارنده برات (مشتری) * ۱-۳. اقامتگاه قانونی و اطلاعات تماس طرفین
تعاریف و اصطلاحات
**ماده ۲: تعاریف و اصطلاحات** * ۲-۱. برات * ۲-۲. پذیرش * ۲-۳. تنزیل * ۲-۴. سررسید * ۲-۵. کارمزد پذیرش * ۲-۶. نرخ تنزیل * ۲-۷. مبلغ اسمی * ۲-۸. مبلغ تنزیل شده
موضوع قرارداد
**ماده ۳: موضوع قرارداد** * ۳-۱. پذیرش تعهد پرداخت وجه برات/بروات مشخص شده در سررسید توسط پذیرنده. * ۳-۲. تنزیل (خرید) برات/بروات مذکور از دارنده توسط تنزیل‌کننده و پرداخت مبلغ تنزیل شده به دارنده.
مشخصات برات/بروات
**ماده ۴: مشخصات برات/بروات** * ۴-۱. ذکر کامل مشخصات برات/بروات (شماره، تاریخ، مبلغ، سررسید، برات‌کش، برات‌گیر، ظهرنویسان). * ۴-۲. اعلام صحت و اعتبار برات/بروات توسط دارنده.
مبلغ و نحوه پرداخت
**ماده ۵: مبلغ و نحوه پرداخت** * ۵-۱. مبلغ اسمی برات/بروات. * ۵-۲. کارمزد پذیرش و نحوه محاسبه آن. * ۵-۳. نرخ تنزیل و نحوه محاسبه مبلغ تنزیل شده. * ۵-۴. مبلغ نهایی قابل پرداخت به دارنده برات. * ۵-۵. زمان و نحوه پرداخت مبلغ تنزیل شده به دارنده. * ۵-۶. سایر هزینه‌ها و کارمزدها (مانند هزینه تمبر، کارمزد وصول و غیره).
تعهدات دارنده برات (مشتری)
**ماده ۶: تعهدات دارنده برات (مشتری)** * ۶-۱. ارائه برات/بروات صحیح و معتبر. * ۶-۲. تضمین صحت امضاها و ظهرنویسی‌ها. * ۶-۳. تضمین عدم وجود هرگونه ادعا یا حق شخص ثالث بر روی برات/بروات. * ۶-۴. ارائه کلیه اسناد و مدارک مورد نیاز. * ۶-۵. پرداخت کارمزدها و هزینه‌های مربوطه. * ۶-۶. جبران خسارات وارده به پذیرنده/تنزیل‌کننده در صورت عدم وصول برات. * ۶-۷. رعایت کلیه قوانین و مقررات مربوطه.
تعهدات پذیرنده/تنزیل‌کننده (بانک/مؤسسه مالی)
**ماده ۷: تعهدات پذیرنده/تنزیل‌کننده (بانک/مؤسسه مالی)** * ۷-۱. بررسی و تأیید صحت و اعتبار برات/بروات. * ۷-۲. پذیرش برات/بروات و تعهد به پرداخت وجه آن در سررسید. * ۷-۳. پرداخت مبلغ تنزیل شده به دارنده برات طبق مفاد قرارداد. * ۷-۴. حفظ محرمانگی اطلاعات مشتری. * ۷-۵. اقدام برای وصول وجه برات در سررسید.
تضمین‌ها و وثایق
**ماده ۸: تضمین‌ها و وثایق** * ۸-۱. شرح کامل تضمینات ارائه شده توسط دارنده برات. * ۸-۲. حق پذیرنده/تنزیل‌کننده در استفاده از تضمینات در صورت عدم وصول برات. * ۸-۳. شرایط آزاد شدن تضمینات پس از وصول وجه برات.
عدم پرداخت و مسئولیت‌ها
**ماده ۹: عدم پرداخت و مسئولیت‌ها** * ۹-۱. مسئولیت دارنده برات در صورت عدم پرداخت وجه برات توسط برات‌گیر در سررسید. * ۹-۲. حق رجوع پذیرنده/تنزیل‌کننده به دارنده برات و ضامنین وی. * ۹-۳. نحوه محاسبه خسارت تأخیر تأدیه و سایر خسارات. * ۹-۴. شرایط واخواست برات و اقدامات قانونی.
فسخ و خاتمه قرارداد
**ماده ۱۰: فسخ و خاتمه قرارداد** * ۱۰-۱. موارد فسخ قرارداد توسط هر یک از طرفین. * ۱۰-۲. آثار فسخ قرارداد. * ۱۰-۳. شرایط خاتمه قرارداد (با وصول وجه برات).
قوه قاهره (فورس ماژور)
**ماده ۱۱: قوه قاهره (فورس ماژور)** * ۱۱-۱. تعریف قوه قاهره. * ۱۱-۲. تعلیق تعهدات در صورت بروز قوه قاهره. * ۱۱-۳. اطلاع‌رسانی در خصوص قوه قاهره.
محرمانگی
**ماده ۱۲: محرمانگی** * ۱۲-۱. تعهد طرفین به حفظ محرمانگی اطلاعات مربوط به قرارداد و طرفین. * ۱۲-۲. استثنائات محرمانگی (دستور مراجع قانونی).
حل اختلاف
**ماده ۱۳: حل اختلاف** * ۱۳-۱. مذاکره و سازش. * ۱۳-۲. مرجع حل اختلاف (دادگاه صالح [[نام دادگاه صالح]] یا داوری [[مشخصات داور/مؤسسه داوری]]). * ۱۳-۳. قانون حاکم بر قرارداد (قوانین جمهوری اسلامی ایران).
اقامتگاه و ابلاغ
**ماده ۱۴: اقامتگاه و ابلاغ** * ۱۴-۱. اقامتگاه قانونی طرفین جهت ابلاغ مکاتبات. * ۱۴-۲. اعتبار ابلاغ به آدرس‌های مندرج در قرارداد. * ۱۴-۳. لزوم اطلاع‌رسانی تغییر آدرس.
نسخ و پیوست‌ها
**ماده ۱۵: نسخ و پیوست‌ها** * ۱۵-۱. تعداد نسخ قرارداد و اعتبار یکسان آن‌ها. * ۱۵-۲. فهرست پیوست‌های قرارداد (مانند تصویر برات، مدارک هویتی، مدارک تضمین).
امضا
**ماده ۱۶: امضا** * ۱۶-۱. امضای طرفین و شهود (در صورت لزوم).
Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین