قراردادهای تجارت بین‌الملل، بازرگانی خارجی، حمل‌ونقل و لجستیک
قرارداد حمل‌ونقل جاده‌ای بین‌المللی کالا
حمل جاده‌ای بار تحت بارنامه زمینی CMR با تعیین سقف مسئولیت متصدی حمل در خسارت و مفقودی کالا بر حسب SDR
⚠ در دستِ بهبودی
متنِ قرارداد
ماده ۱ – طرفین قرارداد و اقامتگاه قانونی
۱-۱- فرستنده: شرکت/شخص [نام] به شماره ثبت/ملی [شماره] به نشانی [آدرس]، تلفن [شماره] و ایمیل [ایمیل] که در این قرارداد «فرستنده» نامیده می‌شود.
۱-۲- متصدی حمل: شرکت/شخص [نام] به شماره ثبت/ملی [شماره] و شماره پروانه فعالیت [شماره] به نشانی [آدرس]، تلفن [شماره] و ایمیل [ایمیل] که در این قرارداد «متصدی حمل» نامیده می‌شود.
۱-۳- گیرنده: شرکت/شخص [نام] به شماره ثبت/ملی [شماره] به نشانی [آدرس]، تلفن [شماره] و ایمیل [ایمیل] که در این قرارداد «گیرنده» نامیده می‌شود.
تبصره ۱: هرگونه تغییر در نشانی یا اطلاعات تماس طرفین باید حداکثر ظرف ۴۸ ساعت به‌صورت کتبی به سایر طرفین ابلاغ گردد؛ در غیر این صورت، آخرین نشانی اعلامی اقامتگاه قانونی طرفین جهت ابلاغ کلیه مکاتبات و اوراق قضایی محسوب می‌شود.
ماده ۲ – تعاریف
۲-۱- کنوانسیون CMR: کنوانسیون قرارداد حمل‌ونقل بین‌المللی کالا از طریق جاده مصوب ۱۹۵۶ ژنو و اصلاحات بعدی آن که بر این قرارداد حاکم است.
۲-۲- SDR: حق برداشت مخصوص (Special Drawing Rights) که واحد پولی صندوق بین‌المللی پول بوده و مبنای محاسبه سقف مسئولیت متصدی حمل در این قرارداد است.
۲-۳- بارنامه: سند حمل جاده‌ای بین‌المللی که توسط متصدی حمل صادر و دال بر انعقاد قرارداد حمل و دریافت کالا توسط متصدی است.
۲-۴- فرستنده: شخصی حقیقی یا حقوقی است که کالا را جهت حمل به متصدی تحویل می‌دهد و مسئولیت بسته‌بندی و اظهارات مندرج در بارنامه را بر عهده دارد.
۲-۵- متصدی حمل: شخصی است که به موجب این قرارداد، تعهد به حمل کالا از مبدأ به مقصد را در قبال دریافت کرایه حمل بر عهده می‌گیرد.
تبصره ۱: سایر اصطلاحات فنی که در این قرارداد تعریف نشده‌اند، تابع تعاریف مندرج در کنوانسیون CMR و عرف تجارت بین‌الملل خواهند بود.
ماده ۳ – موضوع قرارداد
۳-۱- موضوع این قرارداد عبارت است از حمل‌ونقل جاده‌ای بین‌المللی کالا توسط متصدی حمل از مبدأ [محل بارگیری] به مقصد [محل تخلیه] با رعایت کلیه ضوابط ایمنی و مقررات گمرکی.
۳-۲- متصدی حمل متعهد است کالا را با استفاده از وسیله نقلیه مناسب و استاندارد، مطابق با مشخصات مندرج در پیوست شماره ۱ این قرارداد، حمل و به گیرنده تحویل نماید.
۳-۳- این قرارداد بر اساس مقررات کنوانسیون CMR تنظیم شده و متصدی حمل موظف است کلیه تشریفات قانونی مربوط به عبور از مرزها و ترانزیت کالا را با رعایت قوانین کشورهای مسیر انجام دهد.
تبصره ۱: هرگونه تغییر در موضوع قرارداد یا مسیر حمل، منوط به توافق کتبی و الحاقیه رسمی بین طرفین خواهد بود.
ماده ۴ – مشخصات کالا
۴-۱- مشخصات کامل کالا شامل نوع، تعداد، وزن خالص و ناخالص، ابعاد، علامت‌گذاری و ارزش اظهار شده کالا در «پیوست شماره ۱» این قرارداد به‌طور دقیق درج شده است.
۴-۲- فرستنده مسئولیت کامل صحت اطلاعات مندرج در پیوست شماره ۱ و همچنین بسته‌بندی مناسب کالا جهت حمل جاده‌ای را بر عهده دارد.
۴-۳- در صورتی که کالا دارای ماهیت خاص (خطرناک، فاسدشدنی، شکننده یا نیازمند دمای خاص) باشد، فرستنده موظف است مراتب را کتباً به متصدی حمل اعلام نماید.
تبصره ۱: در صورت عدم اعلام ماهیت خاص کالا توسط فرستنده، کلیه خسارات وارده به کالا، وسیله نقلیه یا اشخاص ثالث ناشی از این قصور، بر عهده فرستنده خواهد بود.
ماده ۵ – مسیر و مدت حمل
۵-۱- مسیر حمل کالا از مبدأ [محل بارگیری] به مقصد [محل تخلیه] تعیین می‌گردد و متصدی حمل موظف است از مسیرهای مجاز و استاندارد بین‌المللی تردد نماید.
۵-۲- تاریخ تقریبی بارگیری [تاریخ] و تاریخ تقریبی تحویل کالا به گیرنده [تاریخ] تعیین شده است؛ با این حال، متصدی حمل باید تمام تلاش متعارف خود را برای رعایت این زمان‌بندی به کار گیرد.
۵-۳- هرگونه تأخیر ناشی از حوادث غیرمترقبه، توقف‌های گمرکی خارج از کنترل متصدی یا شرایط جوی نامساعد، باید بلافاصله به اطلاع فرستنده و گیرنده برسد.
تبصره ۱: در صورت تأخیر غیرموجه در تحویل کالا که ناشی از تقصیر متصدی حمل باشد، مسئولیت وی مطابق با مفاد کنوانسیون CMR و این قرارداد تعیین خواهد شد.
ماده ۶ – کرایه حمل و نحوه پرداخت
۱-۶ مبلغ کل کرایه حمل موضوع این قرارداد برابر با [ ] [واحد پول] می‌باشد که بر اساس توافق طرفین محاسبه و تعیین شده است. پرداخت کرایه حمل به صورت [پیش‌پرداخت/پس‌پرداخت] بوده و فرستنده یا گیرنده مکلف است مبلغ [ ] [واحد پول] را در زمان [اصدار بارنامه/تحویل کالا در مقصد] به شماره حساب [ ] به نام [ ] نزد بانک [ ] واریز نماید.
۲-۶ پرداخت کلیه هزینه‌های اضافی احتمالی اعم از هزینه‌های دموراژ (معطلی کامیون)، انبارداری، عوارض جاده‌ای و گمرکی، هزینه‌های ترخیص و بازرسی‌های مرزی که خارج از قصور متصدی حمل ایجاد شود، بر عهده [فرستنده/گیرنده] خواهد بود و مهلت پرداخت این هزینه‌ها حداکثر [ ] روز پس از ارائه صورتحساب مستند توسط متصدی حمل است.
تبصره: در صورت تأخیر در پرداخت کرایه حمل یا هزینه‌های تبعی در مهلت مقرر، به ازای هر روز تأخیر، مبلغی معادل [ ] درصد از مبلغ پرداختی به عنوان خسارت تأخیر تأدیه به اصل مبلغ اضافه خواهد شد.
ماده ۷ – تعهدات فرستنده
۱-۷ فرستنده متعهد است تمامی اطلاعات و مشخصات کالا از جمله وزن، حجم، تعداد، نوع و ارزش دقیق کالا را به صورت صحیح و کامل جهت درج در بارنامه CMR در اختیار متصدی حمل قرار دهد. مسئولیت هرگونه مغایرت، اظهار خلاف واقع یا نقص در اطلاعات ارائه‌شده کاملاً بر عهده فرستنده است.
۲-۷ فرستنده مکلف است کالا را به نحوی استاندارد و مناسب برای حمل‌ونقل جاده‌ای بین‌المللی بسته‌بندی نماید تا در طول مسیر در برابر تکان‌ها و خطرات عادی حمل مخدوش نگردد؛ همچنین فرستنده متعهد به تهیه و تحویل کامل اسناد گمرکی و تجاری (از قبیل فاکتور، لیست بسته‌بندی، گواهی مبدأ و مجوزهای صادرات و واردات) به متصدی حمل می‌باشد.
۳-۷ فرستنده متعهد است ارزش واقعی کالا را جهت انجام تشریفات گمرکی و اخذ پوشش‌های بیمه‌ای اعلام نموده و کلیه کرایه‌ها و هزینه‌های اضافی توافق‌شده را در مواعد مقرر پرداخت نماید.
تبصره: خسارات ناشی از نقص یا استحکام نامناسب بسته‌بندی و نیز نقص یا تأخیر در ارائه اسناد گمرکی کلاً متوجه فرستنده بوده و متصدی حمل در این خصوص مسئولیتی نخواهد داشت.
ماده ۸ – تعهدات متصدی حمل
۱-۸ متصدی حمل متعهد است حمل کالا را با دقت و احتیاط کامل، با استفاده از وسایل نقلیه مناسب و دارای صلاحیت فنی و ترانزیتی و طبق زمان‌بندی توافق‌شده در مسیر مشخص‌شده انجام دهد.
۲-۸ متصدی حمل مکلف است بارنامه زمینی بین‌المللی (CMR) را صادر کرده و نسخه‌ای از آن را پس از بارگیری به فرستنده تسلیم نماید؛ همچنین وی متعهد به حفظ و نگهداری کالا از زمان تحویل گرفتن در مبدأ تا زمان تحویل به گیرنده در مقصد می‌باشد.
۳-۸ متصدی حمل متعهد به رعایت کامل قوانین، مقررات و کنوانسیون‌های بین‌المللی حمل‌ونقل جاده‌ای جاری بوده و در صورت بروز هرگونه موانع، حوادث یا مشکلات در طول مسیر، موظف است مراتب را فوراً به فرستنده اطلاع‌رسانی کرده و دستورات لازم را اخذ کند.
تبصره: متصدی حمل مکلف است تصدی حمل را صرفاً به رانندگان دارای گواهینامه معتبر بین‌المللی و کارت هوشمند فعال واگذار نماید.
ماده ۹ – تعهدات گیرنده
۱-۹ گیرنده مکلف است به محض وصول کالا به مقصد تعیین‌شده، نسبت به تخلیه و تحویل گرفتن کالا و انجام تشریفات ترخیص در اسرع وقت اقدام نماید.
۲-۹ گیرنده متعهد است در صورت توافق قبلی، کلیه هزینه‌های مربوط به خود از جمله هزینه‌های ترخیص، عوارض گمرکی و کرایه حمل (در صورت پس‌پرداخت بودن) را پیش از تحویل کالا تسویه نماید.
۳-۹ گیرنده موظف است در زمان تحویل کالا، محموله را از حیث تعداد، سلامت ظاهر و عدم خسارت بازرسی نموده و در صورت وجود هرگونه خسارت، کسر یا آسیب‌دیدگی، مراتب را مستنداً در بارنامه CMR قید و ظرف مهلت‌های قانونی کنوانسیون CMR به متصدی حمل کتباً اعلام نماید.
تبصره: تحویل کالا بدون درج هرگونه قید یا اعتراض در بارنامه CMR، به منزله تحویل سالم کالا تلقی شده و حق ادعای بعدی خسارت ظاهری را از گیرنده سلب می‌نماید.
ماده ۱۰ – مسئولیت متصدی حمل
۱-۱۰ مسئولیت متصدی حمل در قبال مفقودی، خسارت کلی یا جزئی و نیز تأخیر در تحویل کالا، از زمان تحویل گرفتن کالا تا زمان تحویل آن به گیرنده، بر اساس احکام و مقررات کنوانسیون حمل‌ونقل جاده‌ای بین‌المللی کالا (CMR) تعیین می‌گردد.
۲-۱۰ سقف مسئولیت متصدی حمل برای خسارت یا از بین رفتن کالا بر اساس مقررات کنوانسیون CMR محدود به ۸.۳۳ حق کشش ویژه (SDR) به ازای هر کیلوگرم از وزن ناخالص کالای مفقودشده یا آسیب‌دیده می‌باشد. در صورت تأخیر در تحویل کالا، مسئولیت متصدی حمل بر اساس ماده ۲۳ بند ۵ کنوانسیون CMR، حداکثر تا سقف مبلغ کرایه حمل مربوط به همان بخش از محموله تأخیریافته محدود خواهد بود.
۳-۱۰ متصدی حمل از مسئولیت خسارت یا تأخیر معاف است، چنانچه ثابت نماید خسارت یا تأخیر ناشی از خطای فرستنده یا گیرنده، دستورات مستقیم ایشان، عیب ذاتی کالا، یا شرایط و حوادثی بوده است که متصدی حمل قادر به اجتناب از آن‌ها و جلوگیری از عواقب آن‌ها نبوده است (موضوع ماده ۱۷ بند ۲ و ۴ کنوانسیون CMR).
تبصره: در صورتی که ارزش کالا به موجب توافق طرفین در بارنامه CMR تصریح شده باشد، سقف مسئولیت متصدی حمل بر اساس ارزش اعلام‌شده محاسبه خواهد شد.
ماده ۱۱ – بیمه
۱-۱۱- متصدی حمل موظف است نسبت به اخذ «بیمه مسئولیت متصدی حمل‌ونقل جاده‌ای» (CMR Liability Insurance) نزد یک شرکت بیمه معتبر اقدام نماید تا مسئولیت‌های قانونی وی در قبال خسارات وارده به کالا، تأخیر در تحویل یا مفقودی کالا، مطابق با کنوانسیون CMR پوشش داده شود.
۲-۱۱- فرستنده کالا مکلف است نسبت به اخذ «بیمه باربری» (Cargo Insurance) با پوشش کامل (Clause A) برای تمام مسیر حمل اقدام نماید و ذینفع بیمه‌نامه باید به گونه‌ای تعیین گردد که حقوق گیرنده یا مالک کالا در صورت بروز خسارت محفوظ بماند.
۳-۱۱- ارائه نسخه‌ای از بیمه‌نامه‌های مذکور پیش از شروع عملیات حمل به طرف مقابل الزامی است و عدم ارائه آن به منزله نقض اساسی قرارداد تلقی می‌گردد.
تبصره: مسئولیت پرداخت حق بیمه مسئولیت بر عهده متصدی حمل و مسئولیت پرداخت حق بیمه باربری بر عهده فرستنده می‌باشد، مگر آنکه در پیوست‌های این قرارداد توافق دیگری صورت گرفته باشد.
ماده ۱۲ – قوه قاهره (Force Majeure)
۱-۱۲- قوه قاهره عبارت است از هر حادثه خارجی، غیرقابل پیش‌بینی و غیرقابل اجتناب که مانع از اجرای تمام یا بخشی از تعهدات طرفین گردد، از قبیل سیل، زلزله، جنگ، شورش، اعتصابات سراسری، اپیدمی‌های گسترده و دستورات دولتی که مانع از تردد جاده‌ای شود.
۲-۱۲- در صورت بروز قوه قاهره، طرفی که دچار این وضعیت شده است موظف است حداکثر ظرف مدت [ ] روز کاری، مراتب را کتباً به طرف دیگر اطلاع دهد و مستندات لازم را ارائه نماید.
۳-۱۲- در مدت تداوم قوه قاهره، اجرای تعهدات قراردادی به حالت تعلیق درآمده و هیچ‌یک از طرفین مسئول خسارات ناشی از این تأخیر نخواهند بود.
۴-۱۲- چنانچه وضعیت قوه قاهره بیش از [ ] روز به طول انجامد، هر یک از طرفین حق خواهند داشت با اعلام کتبی، قرارداد را بدون پرداخت خسارت فسخ نمایند.
تبصره: صرفِ افزایش هزینه‌های حمل یا نوسانات ارزی، قوه قاهره محسوب نمی‌شود و رافع مسئولیت طرفین نخواهد بود.
ماده ۱۳ – فسخ قرارداد
۱-۱۳- هر یک از طرفین حق دارند در صورت نقض اساسی تعهدات توسط طرف مقابل، پس از ارسال اخطاریه کتبی و عدم رفع نقص ظرف مدت [ ] روز، قرارداد را به صورت یک‌جانبه فسخ نمایند.
۲-۱۳- در صورت ورشکستگی، انحلال یا توقف فعالیت‌های تجاری هر یک از طرفین، طرف دیگر مجاز است قرارداد را با اعلام کتبی فوری فسخ نماید.
۳-۱۳- فسخ قرارداد مانع از استحقاق طرفین نسبت به مطالبات معوقه و خسارات وارده تا زمان فسخ نخواهد بود.
۴-۱۳- پس از اعلام فسخ، متصدی حمل موظف است کالاهای تحت حمل را در نزدیک‌ترین گمرک یا انبار امن تخلیه نموده و مراتب را به فرستنده اعلام نماید؛ هزینه‌های این اقدام بر عهده طرفی است که موجب فسخ قرارداد شده است.
تبصره: فسخ قرارداد تأثیری بر تعهدات مربوط به محرمانگی و حل اختلاف که ماهیت بقا دارند، نخواهد داشت.
ماده ۱۴ – حل و فصل اختلافات
۱-۱۴- کلیه اختلافات ناشی از تفسیر، اجرا یا فسخ این قرارداد، ابتدا از طریق مذاکره مستقیم و دوستانه بین نمایندگان طرفین حل و فصل خواهد شد.
۲-۱۴- در صورت عدم حصول نتیجه ظرف مدت [ ] روز از تاریخ اعلام اختلاف، موضوع جهت رسیدگی به [مرکز داوری اتاق بازرگانی ایران / دادگاه‌های عمومی حقوقی تهران] ارجاع می‌گردد.
۳-۱۴- در صورت ارجاع به داوری، تعداد داوران [یک/سه] نفر بوده، زبان داوری [فارسی/انگلیسی] و محل داوری [شهر تهران] تعیین می‌گردد.
۴-۱۴- قانون حاکم بر این قرارداد، قوانین جمهوری اسلامی ایران و مفاد کنوانسیون حمل‌ونقل بین‌المللی جاده‌ای کالا (CMR) مصوب ۱۹۵۶ می‌باشد.
تبصره: رأی داوری صادره قطعی و برای طرفین لازم‌الاجرا است.
ماده ۱۵ – محرمانگی
۱-۱۵- طرفین متعهد می‌شوند کلیه اطلاعات تجاری، فنی، مالی و اسناد مبادله شده در طول اجرای این قرارداد را محرمانه تلقی نموده و از افشای آن به اشخاص ثالث بدون رضایت کتبی طرف مقابل خودداری نمایند.
۲-۱۵- تعهد به محرمانگی شامل تمامی کارکنان، مشاوران و پیمانکاران طرفین نیز می‌گردد و طرفین مسئول اقدامات اشخاص وابسته خود در این زمینه خواهند بود.
۳-۱۵- این تعهد از تاریخ امضای قرارداد آغاز شده و تا [ ] سال پس از پایان یا فسخ قرارداد به قوت خود باقی خواهد ماند.
۴-۱۵- افشای اطلاعات در مواردی که به موجب حکم دادگاه یا مراجع قانونی ذی‌صلاح الزامی باشد، از شمول این ماده مستثنی است، مشروط بر اینکه طرف افشاکننده بلافاصله طرف دیگر را مطلع نماید.
ماده ۱۶ – اقامتگاه قانونی و ابلاغ
۱-۱۶- اقامتگاه قانونی طرفین همان است که در صدر این قرارداد درج شده است و کلیه مکاتبات، اخطاریه‌ها، اظهارنامه‌ها و ابلاغیه‌های قانونی ناشی از این قرارداد به نشانی‌های مذکور ارسال خواهد شد.
۲-۱۶- هر یک از طرفین موظف است در صورت تغییر نشانی یا اقامتگاه قانونی خود، مراتب را حداکثر ظرف مدت ۵ روز کاری به‌صورت کتبی و رسمی به طرف دیگر اعلام نماید.
۳-۱۶- در صورت عدم اعلام تغییر نشانی، کلیه مکاتبات و ابلاغیه‌های ارسالی به نشانی پیشین، ابلاغ‌شده تلقی گردیده و عواقب ناشی از عدم دریافت آن بر عهده طرف تغییردهنده است.
تبصره: ارسال مکاتبات از طریق پست سفارشی، فکس یا پست الکترونیک رسمی که در این قرارداد ذکر شده است، در حکم ابلاغ قانونی محسوب می‌گردد.
ماده ۱۷ – نسخ و پیوست‌ها
۱-۱۷- این قرارداد در ۱۹ ماده و در [ ] نسخه با اعتبار یکسان تنظیم و امضا گردیده است که هر نسخه در حکم اصل بوده و پس از امضا، یک نسخه نزد هر یک از طرفین باقی می‌ماند.
۲-۱۷- پیوست‌های این قرارداد که شامل لیست بسته‌بندی (Packing List)، فاکتور تجاری (Commercial Invoice)، بارنامه زمینی (CMR) و سایر اسناد گمرکی است، جزء لاینفک این قرارداد محسوب شده و در صورت تعارض میان متن قرارداد و پیوست‌ها، مفاد قرارداد مقدم است.
۳-۱۷- هرگونه الحاقیه، اصلاحیه یا متمم به این قرارداد باید به‌صورت کتبی تنظیم شده و به امضای مجاز طرفین برسد تا دارای اعتبار قانونی باشد.
ماده ۱۸ – قانون حاکم
۱-۱۸- این قرارداد از حیث ماهیت، تفسیر و اجرای تعهدات، تابع کنوانسیون قرارداد حمل‌ونقل بین‌المللی کالا از طریق جاده (CMR) مصوب ۱۹۵۶ و اصلاحات بعدی آن می‌باشد.
۲-۱۸- در مواردی که در کنوانسیون مذکور مسکوت مانده باشد، قوانین و مقررات آمره جمهوری اسلامی ایران، به‌ویژه قانون تجارت و قانون آیین دادرسی مدنی حاکم خواهد بود.
۳-۱۸- طرفین متعهد می‌گردند کلیه عملیات حمل‌ونقل موضوع این قرارداد را مطابق با استانداردهای بین‌المللی حمل جاده‌ای و مقررات گمرکی کشورهای مسیر انجام دهند.
ماده ۱۹ – امضا
۱-۱۹- این قرارداد در تاریخ [ ] در شهر [ ] تنظیم و به امضای نمایندگان مجاز طرفین رسیده است.
۲-۱۹- امضای این قرارداد توسط نمایندگان قانونی طرفین، به منزله پذیرش کلیه مفاد و تعهدات مندرج در آن و پیوست‌های مربوطه می‌باشد.
۳-۱۹- طرفین با امضای این قرارداد، گواهی می‌نمایند که دارای اختیار کامل برای انعقاد این قرارداد بوده و هیچ‌گونه منع قانونی برای پذیرش تعهدات مذکور ندارند.
محل امضای طرفین:
[نام و سمت نماینده فرستنده]
مهر و امضا:
[نام و سمت نماینده متصدی حمل]
مهر و امضا:
توضیح فیلدها:
• متن: متنِ کاملِ همان مواد، هر ماده در خطِ جدا
نکاتِ تنظیمِ این قرارداد
- مبنای حقوقی
- ماده ۱۰ قانون مدنی، کنوانسیون مربوط به قرارداد حمل‌ونقل بین‌المللی جاده‌ای کالا (CMR) مصوب ۱۹۵۶ (در صورت حاکمیت بین‌المللی) و قوانین تجارت داخلی ایران.
- نکاتِ کلیدی
- ۱. درج دقیق وزن ناخالص کالا برای محاسبه سقف خسارت بر اساس SDR بسیار حیاتی است. ۲. لزوم انطباق بارنامه صادر شده با مقررات استاندارد CMR. ۳. تعیین دقیق مسیر و گمرکات مجاز برای جلوگیری از قاچاق یا توقیف کالا. ۴. تفکیک وظایف مربوط به بیمه باربری (فرستنده) و بیمه مسئولیت (متصدی حمل). ۵. پیش‌بینی نحوه پرداخت کرایه حمل و ارز مبادلاتی مورد توافق. ۶. تعیین تکلیف زمان و نحوه بازرسی کالا توسط گیرنده در مقصد. ۷. تصریح بر قانون حاکم و مرجع حل اختلاف بین‌المللی یا داخلی.
- بندهای پرخطر
- ۱. ماده مربوط به مسئولیت متصدی حمل (ماده ۱۰): اگر سقف مسئولیت بر اساس SDR به دقت محدود نشود، متصدی حمل ممکن است با ادعای خسارت کل ارزش کالا مواجه شود. این بند باید صراحتاً به حدود مسئولیت کنوانسیون CMR ارجاع دهد. ۲. ماده قوه قاهره (ماده ۱۲): عدم تعریف دقیق مصادیق قوه قاهره می‌تواند بهانه‌ای برای فرار از مسئولیت تاخیر در تحویل کالا باشد؛ این بند باید محدود به موارد غیرقابل پیش‌بینی و خارج از کنترل متعارف باشد.
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
+ نمایشِ کاملِ مقدمه و توضیحاتِ پرامپت
# پرامپتِ تنظیمِ قرارداد حمل‌ونقل جاده‌ای بین‌المللی کالا (CMR)
شما یک وکیل پایه یک دادگستری متخصص در حقوق تجارت بین‌الملل و قراردادهای حمل‌ونقل هستید. وظیفه شما تنظیم یک قرارداد حمل‌ونقل جاده‌ای بین‌المللی کالا (CMR) است که کاملاً حرفه‌ای، جامع، دقیق و منطبق با قوانین و کنوانسیون‌های بین‌المللی و داخلی مربوطه باشد.
## چارچوب حقوقی حاکم
این قرارداد باید بر اساس کنوانسیون حمل‌ونقل بین‌المللی کالا از طریق جاده (CMR) مصوب ۱۹۵۶ ژنو و پروتکل‌های الحاقی آن، قوانین داخلی ایران از جمله قانون مدنی (به‌ویژه مواد مربوط به عقد اجاره اشیاء و قواعد عمومی قراردادها)، قانون تجارت (به‌ویژه مواد مربوط به حمل‌ونقل و متصدی حمل)، و در صورت لزوم، سایر قوانین و مقررات مرتبط با تجارت بین‌الملل و گمرک تنظیم شود. قواعد آمره کنوانسیون CMR در مورد مسئولیت متصدی حمل، محدودیت مسئولیت، و مهلت‌های طرح دعوا باید به دقت رعایت شود و هیچ شرطی نباید مغایر با این قواعد آمره باشد. ماهیت این قرارداد، اجاره اشیاء و خدمات است و تحت شمول قواعد عمومی قراردادها در حقوق ایران قرار می‌گیرد.
## اطلاعات لازم
لطفاً اطلاعات زیر را در جایگاه‌های مشخص شده وارد کنید. در صورت نیاز به توضیح بیشتر، هوش مصنوعی باید سؤال کند و حدس نزند.
### الف. اطلاعات طرفین
* **فرستنده (Consignor):**
* [[نام کامل شرکت/شخص حقیقی فرستنده]]
* [[شماره ثبت/شماره ملی فرستنده]]
* [[آدرس کامل و دقیق فرستنده (کشور، شهر، خیابان، پلاک، کد پستی)]]
* [[شماره تلفن فرستنده]]
* [[آدرس ایمیل فرستنده]]
* [[نام و سمت نماینده قانونی/امضاکننده فرستنده]]
* **متصدی حمل (Carrier):**
* [[نام کامل شرکت/شخص حقیقی متصدی حمل]]
* [[شماره ثبت/شماره ملی متصدی حمل]]
* [[آدرس کامل و دقیق متصدی حمل (کشور، شهر، خیابان، پلاک، کد پستی)]]
* [[شماره تلفن متصدی حمل]]
* [[آدرس ایمیل متصدی حمل]]
* [[نام و سمت نماینده قانونی/امضاکننده متصدی حمل]]
* **گیرنده (Consignee):**
* [[نام کامل شرکت/شخص حقیقی گیرنده]]
* [[شماره ثبت/شماره ملی گیرنده]]
* [[آدرس کامل و دقیق گیرنده (کشور، شهر، خیابان، پلاک، کد پستی)]]
* [[شماره تلفن گیرنده]]
* [[آدرس ایمیل گیرنده]]
* [[نام و سمت نماینده قانونی/امضاکننده گیرنده]]
### ب. اطلاعات مربوط به کالا و حمل‌ونقل
* **مشخصات کالا:**
* [[شرح دقیق کالا (نوع، جنس، مدل، کد تعرفه گمرکی در صورت لزوم)]]
* [[تعداد بسته‌ها/واحدها]]
* [[وزن ناخالص کالا به کیلوگرم (عدد و حروف)]]
* [[ابعاد کالا (طول، عرض، ارتفاع) در صورت لزوم]]
* [[علامت‌گذاری و شماره‌های بسته‌ها]]
* [[ارزش اظهار شده کالا برای گمرک و بیمه (عدد و حروف و واحد پول)]]
* [[آیا کالا خطرناک است؟ (در صورت مثبت بودن، طبقه‌بندی ADR و UN Number)]]
* [[آیا کالا فاسدشدنی است؟ (در صورت مثبت بودن، شرایط نگهداری خاص)]]
* **مسیر حمل:**
* [[محل بارگیری کامل و دقیق (کشور، شهر، آدرس)]]
* [[محل تخلیه کامل و دقیق (کشور، شهر، آدرس)]]
* [[محل‌های ترانزیت یا تعویض وسیله نقلیه در صورت لزوم]]
* **وسیله نقلیه:**
* [[نوع وسیله نقلیه (کامیون، تریلی، یخچال‌دار و غیره)]]
* [[شماره پلاک وسیله نقلیه]]
* [[نام و نام خانوادگی راننده]]
* [[شماره گواهینامه راننده]]
* **مدت حمل:**
* [[تاریخ تقریبی بارگیری]]
* [[تاریخ تقریبی تحویل]]
* [[مدت زمان تقریبی حمل به روز]]
### ج. اطلاعات مالی
* **کرایه حمل:**
* [[مبلغ کل کرایه حمل به عدد و حروف و واحد پول]]
* [[نحوه پرداخت کرایه (پیش‌پرداخت، پس‌پرداخت، در مقصد توسط گیرنده)]]
* [[درصد پیش‌پرداخت در صورت وجود]]
* [[مهلت پرداخت کرایه]]
* [[حساب بانکی فرستنده/متصدی حمل برای پرداخت]]
* **هزینه‌های اضافی:**
* [[ذکر هزینه‌های اضافی احتمالی و نحوه محاسبه آن‌ها (مثلاً دموراژ، انبارداری، عوارض گمرکی)]]
### د. تضمین‌ها و بیمه
* **بیمه کالا:**
* [[آیا کالا توسط فرستنده بیمه شده است؟ (در صورت مثبت بودن، نام شرکت بیمه و شماره بیمه‌نامه)]]
* [[آیا متصدی حمل بیمه مسئولیت CMR دارد؟ (در صورت مثبت بودن، نام شرکت بیمه و شماره بیمه‌نامه)]]
* **تضمین حسن انجام کار (در صورت لزوم):**
* [[نوع تضمین (چک، سفته، ضمانت‌نامه بانکی)]]
* [[مبلغ تضمین به عدد و حروف و واحد پول]]
* [[شرایط ضبط تضمین]]
### ه. شرایط خاص
* [[هرگونه شرط خاص دیگر که طرفین توافق کرده‌اند (مثلاً دمای خاص برای حمل، بسته‌بندی ویژه، تحویل در ساعات مشخص)]]
## ساختار کامل قرارداد
قرارداد باید شامل مواد و بندهای زیر به ترتیب باشد:
[بندهای قرارداد در ادامه، هر کدام جدا]
## شرط‌های پیشنهادی اختیاری
* **شرط اختیار فرستنده برای تغییر گیرنده یا محل تحویل (ماده ۱۲ CMR):** این شرط در صورتی مفید است که فرستنده نیاز به انعطاف‌پذیری در مقصد کالا داشته باشد.
* **شرط ارزش اظهار شده (Declared Value):** اگر فرستنده مایل به افزایش سقف مسئولیت متصدی حمل بیش از حد CMR باشد، می‌تواند ارزش کالا را اظهار کند و متصدی حمل کرایه اضافی دریافت کند. این شرط باید صراحتاً ذکر شود.
* **شرط زمان تحویل قطعی (Fixed Time Limit):** در صورتی که زمان تحویل کالا برای فرستنده بسیار حیاتی است، می‌توان شرطی برای تحویل در زمان مشخص با جریمه تأخیر (وجه التزام) در نظر گرفت.
* **شرط بازرسی کالا در مبدأ و مقصد:** برای جلوگیری از اختلافات بعدی، می‌توان شرطی برای بازرسی کالا توسط نماینده هر دو طرف در زمان بارگیری و تخلیه اضافه کرد.
* **شرط حق حبس کالا:** در صورت عدم پرداخت کرایه، متصدی حمل حق حبس کالا را خواهد داشت. این حق در کنوانسیون CMR پیش‌بینی نشده و باید صراحتاً در قرارداد ذکر شود.
## نکات و هشدارهای مهم
* **کنوانسیون CMR:** این کنوانسیون یک قانون بین‌المللی آمره است و بسیاری از مفاد آن قابل تغییر با توافق طرفین نیست. هرگونه شرطی که مغایر با قواعد آمره CMR باشد، باطل و بی‌اثر خواهد بود.
* **محدودیت مسئولیت:** سقف مسئولیت متصدی حمل بر اساس SDR (Special Drawing Rights) محاسبه می‌شود. این سقف در حال حاضر ۸.۳۳ SDR به ازای هر کیلوگرم وزن ناخالص کالا است. فرستنده باید از این محدودیت آگاه باشد و در صورت نیاز، بیمه تکمیلی برای کالا تهیه کند یا ارزش کالا را اظهار کند.
* **مهلت‌های طرح دعوا:** کنوانسیون CMR مهلت‌های کوتاهی برای طرح دعوا در مورد خسارت یا کسری کالا (۷ روز کاری) و تأخیر در تحویل (۲۱ روز) تعیین کرده است. عدم رعایت این مهلت‌ها می‌تواند منجر به از دست رفتن حق مطالبه خسارت شود.
* **بارنامه CMR:** بارنامه CMR سند اصلی این قرارداد است و باید به دقت تکمیل شود. اطلاعات مندرج در آن (به‌ویژه در مورد کالا) بسیار مهم است.
* **اسناد گمرکی:** فرستنده مسئول تهیه و ارائه کلیه اسناد لازم برای ترخیص کالا در مبدأ و مقصد است. عدم ارائه این اسناد می‌تواند منجر به تأخیر و هزینه‌های اضافی شود.
* **مالیات و عوارض:** مسئولیت پرداخت مالیات و عوارض گمرکی در مبدأ و مقصد باید به وضوح مشخص شود.
* **ثبت رسمی/گواهی امضا:** در حقوق ایران، برای قراردادهای بین‌المللی، گواهی امضای طرفین توسط دفتر اسناد رسمی (در ایران) یا سفارت/کنسولگری (در خارج از کشور) توصیه می‌شود تا از صحت امضاها اطمینان حاصل شود.
## دستور به هوش مصنوعی
در صورتی که هر یک از اطلاعات لازم ناقص بود، قبل از تنظیم قرارداد، از کاربر سؤال کنید و حدس نزنید. پس از تنظیم قرارداد، یک چک‌لیست از موارد مهمی که کاربر باید قبل از امضا بررسی کند، ارائه دهید.
## قالب خروجی مطلوب
قرارداد باید به زبان فارسی رسمی و حقوقی، با استفاده از ماده‌بندی شماره‌دار (ماده ۱، ماده ۲ و...) و بندهای فرعی (الف، ب، ج و...) تنظیم شود. اعداد باید هم به عدد و هم به حروف نوشته شوند. متن قرارداد باید کاملاً بی‌ابهام و واضح باشد.
بند 1
بررسی تخصصی این بندطرفین قرارداد و اقامتگاه قانونی
1. **ماده ۱: طرفین قرارداد و اقامتگاه قانونی**
* معرفی کامل فرستنده، متصدی حمل و گیرنده (با ذکر نام، شماره ثبت/ملی، آدرس، تلفن و ایمیل).
* تعیین اقامتگاه قانونی طرفین برای ابلاغ مکاتبات.
بند 2
بررسی تخصصی این بندتعاریف
2. **ماده ۲: تعاریف**
* تعریف اصطلاحات کلیدی مانند CMR، SDR، فرستنده، متصدی حمل، گیرنده، کالا، بارنامه.
بند 3
بررسی تخصصی این بندموضوع قرارداد
3. **ماده ۳: موضوع قرارداد**
* شرح دقیق موضوع قرارداد: حمل‌ونقل جاده‌ای بین‌المللی کالا از [[محل بارگیری]] به [[محل تخلیه]] طبق مشخصات کالا در پیوست.
بند 4
بررسی تخصصی این بندمشخصات کالا
4. **ماده ۴: مشخصات کالا**
* شرح کامل کالا شامل نوع، تعداد، وزن، ابعاد، علامت‌گذاری، ارزش اظهار شده و هرگونه ویژگی خاص (خطرناک، فاسدشدنی).
بند 5
بررسی تخصصی این بندمسیر و مدت حمل
5. **ماده ۵: مسیر و مدت حمل**
* تعیین مسیر حمل، مبدأ و مقصد، و تاریخ‌های تقریبی بارگیری و تحویل.
بند 6
بررسی تخصصی این بندکرایه حمل و نحوه پرداخت
6. **ماده ۶: کرایه حمل و نحوه پرداخت**
* مبلغ کل کرایه، واحد پول، نحوه پرداخت (پیش‌پرداخت، پس‌پرداخت، توسط چه کسی)، مهلت پرداخت و حساب بانکی.
* ذکر هزینه‌های اضافی احتمالی (دموراژ، انبارداری، عوارض).
بند 7
بررسی تخصصی این بندتعهدات فرستنده
7. **ماده ۷: تعهدات فرستنده**
* تعهد به ارائه اطلاعات صحیح و کامل در مورد کالا.
* تعهد به بسته‌بندی مناسب کالا.
* تعهد به تهیه و ارائه اسناد لازم (فاکتور، لیست بسته‌بندی، گواهی مبدأ، مجوزهای صادرات/واردات).
* تعهد به پرداخت کرایه و هزینه‌های اضافی طبق توافق.
* تعهد به اعلام ارزش واقعی کالا برای بیمه و گمرک.
بند 8
بررسی تخصصی این بندتعهدات متصدی حمل
8. **ماده ۸: تعهدات متصدی حمل**
* تعهد به حمل کالا با دقت و احتیاط لازم.
* تعهد به رعایت زمان‌بندی توافق شده.
* تعهد به حفظ و نگهداری کالا در طول مسیر.
* تعهد به ارائه بارنامه CMR.
* تعهد به رعایت قوانین و مقررات حمل‌ونقل بین‌المللی.
* تعهد به اطلاع‌رسانی به فرستنده در صورت بروز مشکل.
بند 9
بررسی تخصصی این بندتعهدات گیرنده
9. **ماده ۹: تعهدات گیرنده**
* تعهد به دریافت کالا در مقصد.
* تعهد به پرداخت هزینه‌های مربوط به خود (در صورت توافق).
* تعهد به بازرسی کالا در زمان تحویل و اعلام هرگونه خسارت یا کسری.
بند 10
بررسی تخصصی این بندمسئولیت متصدی حمل
10. **ماده ۱۰: مسئولیت متصدی حمل**
* مسئولیت متصدی حمل طبق کنوانسیون CMR (ماده ۱۷ به بعد) برای از بین رفتن، خسارت یا تأخیر در تحویل کالا.
* تعیین سقف مسئولیت متصدی حمل بر اساس SDR (معادل ۸.۳۳ SDR به ازای هر کیلوگرم وزن ناخالص از دست رفته یا خسارت دیده).
* شرایطی که متصدی حمل از مسئولیت معاف است (ماده ۱۷ بند ۲ و ۴ CMR).
* مسئولیت متصدی حمل در قبال تأخیر در تحویل (ماده ۲۳ بند ۵ CMR).
بند 11
بررسی تخصصی این بندبیمه
11. **ماده ۱۱: بیمه**
* ذکر بیمه مسئولیت متصدی حمل (CMR Liability Insurance) و بیمه کالا (Cargo Insurance) و مسئولیت هر طرف در قبال آن.
بند 12
بررسی تخصصی این بندقوه قاهره (Force Majeure)
12. **ماده ۱۲: قوه قاهره (Force Majeure)**
* تعریف قوه قاهره و آثار آن بر تعهدات طرفین.
* رویه اطلاع‌رسانی در صورت بروز قوه قاهره.
بند 13
بررسی تخصصی این بندفسخ قرارداد
13. **ماده ۱۳: فسخ قرارداد**
* شرایط فسخ قرارداد توسط هر یک از طرفین.
* آثار فسخ و نحوه تسویه حساب.
بند 14
بررسی تخصصی این بندحل و فصل اختلافات
14. **ماده ۱۴: حل و فصل اختلافات**
* تعیین مرجع حل اختلاف (داوری یا دادگاه صالح).
* در صورت داوری: تعیین نهاد داوری (مثلاً مرکز داوری اتاق بازرگانی ایران یا ICC)، تعداد داوران، زبان داوری و محل داوری.
* در صورت دادگاه: تعیین دادگاه صالح (مثلاً دادگاه‌های عمومی تهران).
* قانون حاکم بر قرارداد (حقوق ایران و کنوانسیون CMR).
بند 15
بررسی تخصصی این بندمحرمانگی (در صورت لزوم)
15. **ماده ۱۵: محرمانگی (در صورت لزوم)**
* تعهد طرفین به حفظ محرمانگی اطلاعات تجاری و فنی یکدیگر.
بند 16
بررسی تخصصی این بنداقامتگاه قانونی و ابلاغ
16. **ماده ۱۶: اقامتگاه قانونی و ابلاغ**
* تأکید بر اقامتگاه‌های ذکر شده در ماده ۱ برای ابلاغ کلیه مکاتبات و اخطاریه‌ها.
بند 17
بررسی تخصصی این بندنسخ و پیوست‌ها
17. **ماده ۱۷: نسخ و پیوست‌ها**
* تعداد نسخ قرارداد و اعتبار یکسان آن‌ها.
* ذکر پیوست‌های قرارداد (مانند لیست بسته‌بندی، فاکتور، بارنامه CMR).
بند 18
بررسی تخصصی این بندقانون حاکم
18. **ماده ۱۸: قانون حاکم**
* تأکید بر حاکمیت کنوانسیون CMR و قوانین جمهوری اسلامی ایران.
بند 19
بررسی تخصصی این بندامضا
19. **ماده ۱۹: امضا**
* محل امضای طرفین و گواهی امضا.