قراردادهای تجارت بینالملل، بازرگانی خارجی، حملونقل و لجستیک
قرارداد حملونقل بینالمللی ریلی کالا
حمل بار از طریق خطوط آهن بینالمللی کشورهای عضو اتحادیه کوتیف با صدور بارنامه استاندارد ریلی CIM
⚠ در دستِ بهبودی
متنِ قرارداد
ماده ۱ – طرفین قرارداد و اقامتگاه
این قرارداد بین [اطلاعات فرستنده کالا] به نشانی [نشانی فرستنده] که در این قرارداد «فرستنده» نامیده میشود از یک سو، و [اطلاعات متصدی حملونقل ریلی] به نشانی [نشانی متصدی حمل] که در این قرارداد «متصدی حمل» نامیده میشود از سوی دیگر، و با لحاظ ذینفعی [اطلاعات گیرنده کالا] به نشانی [نشانی گیرنده] به عنوان «گیرنده» منعقد گردید. اقامتگاه قانونی طرفین همان است که در این ماده درج شده و تمامی ابلاغیهها و اخطاریهها به این نشانی ارسال خواهد شد.
تبصره – در صورت تغییر اقامتگاه هر یک از طرفین، مراتب باید ظرف مدت [ ] روز کاری به صورت کتبی به طرف دیگر اطلاع داده شود؛ در غیر این صورت ارسال تمامی اسناد و اوراق به اقامتگاه سابق، قانونی و ابلاغشده محسوب میگردد.
ماده ۲ – موضوع قرارداد
موضوع این قرارداد عبارت است از ارائه خدمات حملونقل بینالمللی ریلی کالا از مبدأ [ایستگاه مبدأ/کشور مبدأ] به مقصد [ایستگاه مقصد/کشور مقصد] مطابق با مقررات مقرره در کنوانسیون بینالمللی حملونقل با راه آهن (COTIF) و مقررات یکنواخت قرارداد حملونقل بینالمللی کالا با راهآهن (CIM). متصدی حمل متعهد میگردد مشخصات کالا، حجم، تعداد و وزن مندرج در این قرارداد و بارنامه ریلی مربوطه را با رعایت ایمنی کامل و استانداردهای بینالمللی لجستیک ریلی حمل کرده و در مقصد تحویل گیرنده نماید.
ماده ۳ – اسناد حمل
۱-۳- سند اصلی این حمل، بارنامه بینالمللی ریلی (CIM Consignment Note) میباشد که بر اساس اطلاعات ارائه شده توسط فرستنده صادر گردیده و جزو لایتجزای این قرارداد محسوب میشود.
۲-۳- فرستنده مکلف است علاوه بر بارنامه، تمامی اسناد مکمل اعم از فاکتور تجاری (Commercial Invoice)، لیست بستهبندی (Packing List)، گواهی مبدأ (Certificate of Origin)، اسناد گمرکی و مجوزهای صادراتی و گواهیهای بهداشتی یا قرنطینهای لازم را تهیه و در اختیار متصدی حمل قرار دهد. متصدی حمل نقشی در صحهگذاری اصالت محتوایی این اسناد نداشته و فرستنده مسئول مستقیم عواقب ناشی از نقص یا عدم تطابق مدارک خواهد بود.
ماده ۴ – مشخصات کالا
شرح دقیق محموله موضوع قرارداد عبارت است از [شرح کالا] با وزن ناخالص [ ] کیلوگرم/تن، وزن خالص [ ] کیلوگرم/تن، در قالب [تعداد و نوع بستهبندی/واگن] که ارزش اظهارشده آن بالغ بر [ارزش کالا به ارز مشخص] میباشد. کالا باید دارای بستهبندی مناسب برای حملونقل بینالمللی ریلی باشد به نحوی که در طول مسیر و جابهجاییهای بین خطوط آهن دچار آسیبدیدگی یا ریزش نگردد. متصدی حمل حق دارد کالا را از نظر ظاهری و تطابق با مقررات خطوط ریلی عبوری بررسی نموده و در صورت عدم رعایت مقررات، از پذیرش آن امتناع کند.
ماده ۵ – مسیر حمل و مدت زمان
۱-۵- مسیر مبادله و حمل ریلی از ایستگاه راه آهن [نام ایستگاه مبدأ] آغاز شده و پس از عبور از مرزهای [ذکر مرزها و کشورهای ترانزیتی] در ایستگاه راهآهن [نام ایستگاه مقصد] خاتمه مییابد.
۲-۵- مدت زمان تقریبی حمل از زمان صدور بارنامه CIM و تحویل واگنها به راهآهن مبدأ تا ورود به ایستگاه مقصد [ ] روز تعیین میگردد. این مدت با توجه به مقررات خطوط ریلی کشورهای مسیر، تشریفات مرزی و گمرکی، و شرایط ترافیکی شبکه راهآهن محاسبه شده و تأخیرات ناشی از وقایع خارج از اراده متصدی حمل یا تشریفات طولانیمدت گمرکی جزو این زمان محسوب نخواهد شد.
ماده ۶ – کرایه حمل و هزینههای جانبی
۱-۶) مبلغ کل کرایه حملونقل ریلی موضوع این قرارداد معادل [ ] ریال/ارز معتبر است که نحوه محاسبات آن بر اساس وزن، حجم، نوع کالا و مسافت مسیر ریلی تعیین شده است. فرستنده مکلف است مبلغ مذکور را در تاریخ [ ] به شماره حساب [ ] به نام متصدی حمل واریز نماید.
۲-۶) کلیه هزینههای جانبی اعم از بارگیری، تخلیه، انبارداری، عوارض گمرکی، ترانزیت، مالیاتها و حقوق ورودی در کشور مبدأ، مقصد و کشورهای مسیر ترانزیت بر عهده [ ] میباشد و متصدی حمل تعهدی در این خصوص ندارد.
تبصره: در صورت بروز هزینههای پیشبینینشده در طول مسیر حمل که ناشی از قصور متصدی حمل نباشد، هزینههای مزبور پس از ارائه اسناد مثبته توسط متصدی حمل، توسط فرستنده پرداخت خواهد شد.
ماده ۷ – تعهداتِ فرستنده
۱-۷) فرستنده متعهد است کالا را طبق استانداردهای بینالمللی حملونقل ریلی بستهبندی نموده تا از هرگونه آسیبدیدگی کالا یا واگنها در طول مسیر جلوگیری شود.
۲-۷) فرستنده موظف است اطلاعات دقیق و کامل کالا از جمله وزن، حجم، نوع، گواهیهای بهداشتی، مشخصات کالاهای خطرناک (در صورت وجود) و اسناد گمرکی لازم را جهت صدور بارنامه و ترخیص، قبل از بارگیری در اختیار متصدی حمل قرار دهد.
۳-۷) پرداخت به موقع کرایه حمل و کلیه هزینههای متعلقه و همچنین رعایت تمام مقررات گمرکی، صادراتی و وارداتی کشورهای مبدأ، مسیر و مقصد بر عهده فرستنده است.
تبصره: هرگونه معطلی واگنها در مبدأ یا گمرکات که ناشی از عدم ارائه اسناد یا تأخیر فرستنده باشد، مشمول خسارت دموراژ بر اساس تعرفههای مصوب ریلی خواهد بود که پرداخت آن بر عهده فرستنده است.
ماده ۸ – تعهداتِ متصدیِ حمل
۱-۸) متصدی حمل متعهد است پس از تحویل گرفتن کالا، اقدام به صدور بارنامه بینالمللی ریلی CIM مطابق با مقررات کنوانسیون کوتیف (COTIF) نموده و نسخهای از آن را به فرستنده تحویل دهد.
۲-۸) متصدی حمل مکلف است کالا را با دقت، سرعت متعارف و استفاده از واگنهای مناسب و ایمن از مبدأ تا مقصد حمل نموده و از سلامتی کالا در طول مسیر حفاظت نماید.
۳-۸) متصدی حمل متعهد است پس از رسیدن کالا به مقصد، مراتب را به گیرنده مندرج در بارنامه اعلام و کالا را در قبال اخذ اسناد مربوطه به وی تحویل نماید.
تبصره: متصدی حمل موظف است کلیه مقررات آماتور، سیر و حرکت و قواعد کنوانسیون COTIF/CIM را در تمام مراحل حملونقل رعایت نماید.
ماده ۹ – مسئولیتِ متصدیِ حمل
۱-۹) مسئولیت متصدی حمل در قبال فقدان کلی یا جزئی، آسیبدیدگی کالا و یا تأخیر در تحویل کالا از زمان تحویل گرفتن کالا در مبدأ تا زمان تحویل آن در مقصد، بر اساس مقررات و ضوابط کنوانسیون بینالمللی حملونقل با راه آهن (COTIF/CIM) تعیین و محاسبه میگردد.
۲-۹) متصدی حمل در صورتی که ثابت کند فقدان، خسارت یا تأخیر ناشی از قصور فرستنده یا گیرنده، عیب ذاتی کالا، فورس ماژور یا شرایط خارج از کنترل عقلانی وی بوده است، از مسئولیت معاف خواهد بود.
تبصره: سقف مسئولیت مالی متصدی حمل برای پرداخت خسارت به ازای هر کیلوگرم کالا بر اساس واحدهای محاسبه مندرج در کنوانسیون CIM تعیین میشود.
ماده ۱۰ – مسئولیتِ فرستنده
۱-۱۰) فرستنده در قبال هرگونه خسارت وارده به متصدی حمل، واگنها، راهآهن یا اشخاص ثالث که ناشی از اطلاعات نادرست یا ناقص مندرج در بارنامه، بستهبندی معیوب یا نامناسب و یا عدم اظهار کالاهای خطرناک باشد، مسئولیت کامل حقوقی و مالی دارد.
۲-۱۰) فرستنده متعهد است کلیه خسارات، غرامتها و هزینههای ناشی از توقیف کالا یا واگنها توسط مقامات گمرکی و قانونی که به علت نقص اسناد یا عدم رعایت مقررات مربوطه ایجاد شده است را فوراً جبران نماید.
تبصره: بررسی اولیه کالا یا دریافت آن توسط متصدی حمل، رافع مسئولیتهای فرستنده در خصوص صحت اطلاعات و سلامت بستهبندی نخواهد بود.
ماده ۱۱ – بیمه
۱-۱۱- مسئولیت بیمه کالا در این قرارداد بر عهده [فرستنده/متصدی حمل] میباشد که موظف است نسبت به اخذ پوشش بیمهای کامل برای محموله در برابر کلیه خطرات احتمالی در طول مسیر حملونقل ریلی اقدام نماید. ۲-۱۱- در صورتی که مسئولیت بیمه بر عهده فرستنده باشد، وی مکلف است پیش از بارگیری، گواهی بیمهنامه معتبر را که شامل پوششهای لازم برای حمل بینالمللی است، به متصدی حمل ارائه دهد. ۳-۱۱- در صورت بروز هرگونه خسارت به کالا، متصدی حمل تنها در حدود مسئولیتهای قانونی خود در کنوانسیون CIM پاسخگو خواهد بود و جبران خسارات مازاد بر آن، منوط به شرایط بیمهنامه اخذ شده توسط بیمهگذار است. ۴-۱۱- مشخصات بیمهنامه شامل شماره بیمهنامه، نام شرکت بیمهگر، مبلغ بیمه و حدود پوشش، در پیوست شماره [ ] این قرارداد درج گردیده است. تبصره: عدم ارائه بیمهنامه معتبر توسط طرف مسئول، به منزله نقض اساسی قرارداد تلقی شده و متصدی حمل حق دارد از پذیرش بار خودداری نماید.
ماده ۱۲ – فورس ماژور (قوه قاهره)
۱-۱۲- در صورت بروز حوادث غیرمترقبه و خارج از اراده طرفین از قبیل سیل، زلزله، جنگ، اعتصابات سراسری، تغییرات ناگهانی قوانین گمرکی یا مسدود شدن مسیرهای ریلی که انجام تعهدات را غیرممکن سازد، طرفین از مسئولیت عدم انجام تعهدات در مدت زمان وقوع حادثه معاف خواهند بود. ۲-۱۲- طرفی که دچار وضعیت فورس ماژور شده است، مکلف است حداکثر ظرف مدت [ ] روز کاری از زمان وقوع حادثه، مراتب را کتباً به طرف دیگر اطلاع دهد. ۳-۱۲- در صورت تداوم وضعیت فورس ماژور بیش از [ ] روز، هر یک از طرفین حق دارند با ارسال اخطار کتبی، قرارداد را بدون پرداخت خسارت فسخ نمایند. ۴-۱۲- اثبات وقوع فورس ماژور و تأثیر مستقیم آن بر عدم اجرای تعهدات، بر عهده طرف مدعی است و باید با ارائه مستندات معتبر از مراجع ذیصلاح اثبات گردد. تبصره: تعهدات مالی که پیش از وقوع فورس ماژور ایجاد شدهاند، مشمول معافیت نبوده و باید طبق قرارداد تسویه گردند.
ماده ۱۳ – فسخ و خاتمهٔ قرارداد
۱-۱۳- هر یک از طرفین میتوانند در صورت نقض اساسی تعهدات توسط طرف مقابل، پس از ارسال اخطار کتبی و عدم رفع نقص ظرف مدت [ ] روز، قرارداد را به صورت یکجانبه فسخ نمایند. ۲-۱۳- در صورت ورشکستگی، انحلال یا توقف فعالیت تجاری هر یک از طرفین، طرف دیگر حق دارد قرارداد را با اعلام کتبی خاتمه دهد. ۳-۱۳- فسخ قرارداد مانع از استحقاق طرفین نسبت به مطالبات و خسارات ناشی از عملکرد پیش از فسخ نخواهد بود. ۴-۱۳- در صورت فسخ قرارداد، متصدی حمل مکلف است محموله موجود در مسیر را به نزدیکترین ایستگاه امن منتقل کرده و هزینههای مربوطه تا زمان فسخ را از فرستنده مطالبه نماید. تبصره: فسخ قرارداد باید از طریق اظهارنامه رسمی یا پست سفارشی با رسید دریافت به طرف مقابل ابلاغ گردد.
ماده ۱۴ – حلِ اختلاف
۱-۱۴- کلیه اختلافات ناشی از تفسیر، اجرا یا فسخ این قرارداد در وهله اول از طریق مذاکره دوستانه بین نمایندگان طرفین حلوفصل خواهد شد. ۲-۱۴- در صورت عدم حصول نتیجه ظرف مدت [ ] روز از تاریخ اعلام اختلاف، موضوع جهت رسیدگی به [داوری/مراجع قضایی] ارجاع میگردد. ۳-۱۴- در صورت انتخاب داوری، مرجع داوری [نام مرکز داوری] بوده و تعداد داوران [یک/سه] نفر تعیین میگردد که به زبان [فارسی/انگلیسی] و در محل [شهر/کشور] به اختلاف رسیدگی خواهند کرد. ۴-۱۴- در صورت عدم توافق بر داوری، دادگاههای عمومی حقوقی تهران به عنوان مرجع صالح قضایی برای رسیدگی به اختلافات تعیین میگردند. تبصره: رأی صادره توسط مرجع داوری یا دادگاه صالح، قطعی و برای طرفین لازمالاجرا است.
ماده ۱۵ – قانونِ حاکم
۱-۱۵- این قرارداد از هر حیث تابع مقررات کنوانسیون حملونقل بینالمللی ریلی (COTIF) و مقررات متحدالشکل قراردادهای حملونقل بینالمللی کالا با راهآهن (CIM) میباشد. ۲-۱۵- در مواردی که در کنوانسیونهای مذکور سکوت وجود داشته باشد، قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران حاکم بر روابط حقوقی طرفین خواهد بود. ۳-۱۵- طرفین متعهد میشوند که در اجرای مفاد قرارداد، عرفهای بینالمللی حملونقل ریلی و استانداردهای سازمان همکاری راهآهنها (OSJD) را نیز مدنظر قرار دهند. ۴-۱۵- هرگونه تغییر در قوانین حاکم که بر اجرای این قرارداد تأثیر بگذارد، باید بلافاصله توسط طرفین مورد بررسی قرار گرفته و در صورت لزوم، الحاقیهای برای انطباق قرارداد با قوانین جدید تنظیم گردد. تبصره: در صورت تعارض میان مفاد این قرارداد و قوانین آمره، قوانین آمره حاکم بر قرارداد خواهند بود.
ماده ۱۶ – محرمانگی
۱-۱۶. طرفین متعهد میگردند کلیه اطلاعات تجاری، فنی، مالی و اسناد مبادلهشده در راستای اجرای این قرارداد را بهعنوان اطلاعات محرمانه تلقی نموده و از افشای آن به اشخاص ثالث بدون اخذ مجوز کتبی از طرف مقابل خودداری نمایند. ۲-۱۶. تعهد به حفظ محرمانگی شامل تمامی کارکنان، مشاوران و پیمانکاران طرفین نیز میگردد و طرفین مسئولیت هرگونه افشای اطلاعات توسط عوامل خود را بر عهده خواهند داشت. ۳-۱۶. این تعهد در طول مدت اعتبار قرارداد و همچنین به مدت [ ] سال پس از خاتمه یا فسخ آن به قوت خود باقی خواهد ماند. ۴-۱۶. در صورت بروز هرگونه نشت اطلاعاتی، طرف متخلف موظف است بلافاصله طرف دیگر را مطلع نموده و اقدامات لازم را جهت جلوگیری از گسترش خسارات انجام دهد. تبصره: افشای اطلاعات در مواردی که طبق حکم مراجع قضایی یا قانونی الزامی باشد، از شمول این ماده مستثنی است، مشروط بر اینکه طرف افشاکننده پیش از اقدام، طرف مقابل را کتباً مطلع نماید.
ماده ۱۷ – اقامتگاه و ابلاغ
۱-۱۷. اقامتگاه قانونی طرفین همان است که در ماده ۱ این قرارداد درج شده است و کلیه مکاتبات، اخطاریهها و ابلاغیههای رسمی به نشانیهای مذکور ارسال خواهد شد. ۲-۱۷. هرگونه تغییر در نشانی یا اطلاعات تماس باید حداکثر ظرف مدت [ ] روز کاری بهصورت کتبی و رسمی به طرف دیگر اعلام گردد؛ در غیر این صورت، ابلاغیهها به نشانی قبلی ارسال و ابلاغشده تلقی میگردد. ۳-۱۷. ارسال مکاتبات از طریق پست سفارشی، دورنگار یا پست الکترونیک رسمی مندرج در این قرارداد، در حکم ابلاغ قانونی بوده و دارای اعتبار کامل است. ۴-۱۷. در صورت عدم اعلام تغییر نشانی، مسئولیت عواقب ناشی از عدم دریافت مکاتبات بر عهده طرفی است که از اعلام تغییر نشانی خودداری نموده است. تبصره: تاریخ رسید پست یا تأییدیه ارسال الکترونیکی، تاریخ ابلاغ رسمی محسوب خواهد شد.
ماده ۱۸ – نسخِ قرارداد و پیوستها
۱-۱۸. این قرارداد در [ ] نسخه با اعتبار یکسان تنظیم و پس از امضای طرفین، هر نسخه حکم واحد را خواهد داشت. ۲-۱۸. تمامی پیوستهای این قرارداد که شامل بارنامه استاندارد ریلی CIM، لیست بستهبندی (Packing List)، فاکتور تجاری (Commercial Invoice)، گواهی مبدأ و سایر اسناد فنی است، جزء لاینفک این قرارداد محسوب شده و دارای اعتبار حقوقی یکسان با متن اصلی میباشند. ۳-۱۸. در صورت وجود هرگونه تعارض میان متن قرارداد و پیوستها، مفاد متن اصلی قرارداد اولویت و حاکمیت خواهد داشت. ۴-۱۸. هرگونه اصلاح یا الحاقیه به این قرارداد باید بهصورت کتبی تنظیم و به امضای مجاز طرفین برسد تا معتبر تلقی گردد. تبصره: نسخههای قرارداد نزد هر یک از طرفین نگهداری میشود و حکم سند رسمی را در مراجع حل اختلاف خواهد داشت.
ماده ۱۹ – امضا
۱-۱۹. این قرارداد در تاریخ [ ] در [ ] نسخه تنظیم و به امضای نمایندگان قانونی طرفین رسید. ۲-۱۹. امضاکنندگان ذیل با آگاهی کامل از مفاد این قرارداد و با اختیار تام از سوی شرکتهای متبوع خود، آن را امضا نموده و متعهد به اجرای مفاد آن میباشند. ۳-۱۹. مهر شرکتها در کنار امضای نمایندگان قانونی، نشاندهنده تأیید نهایی و تعهد رسمی طرفین به مفاد این قرارداد است.
[محل امضای فرستنده/نماینده قانونی]
نام و نام خانوادگی:
سمت:
مهر و امضا:
[محل امضای متصدی حمل/نماینده قانونی]
نام و نام خانوادگی:
سمت:
مهر و امضا:
توضیحِ فیلدها:
• متن: متنِ کاملِ مواد ۱۶ تا ۱۹ قرارداد حملونقل بینالمللی ریلی کالا، شامل تعهدات محرمانگی، نحوه ابلاغ، اعتبار نسخ و پیوستها و محل امضای طرفین.
نکاتِ تنظیمِ این قرارداد
- مبنای حقوقی
- کنوانسیون مربوط به حملونقل بینالمللی با راهآهن (COTIF) و مقررات متحدالشکل قرارداد حملونقل بینالمللی کالا با راهآهن (CIM)؛ در حقوق داخلی ایران، مواد ۳۷۷ تا ۳۹۴ قانون تجارت و ماده ۱۰ قانون مدنی.
- نکاتِ کلیدی
- ۱. حتماً از بارنامه استاندارد CIM استفاده کنید، زیرا این سند در کشورهای عضو COTIF سند مالکیت و قرارداد حمل محسوب میشود. ۲. مسئولیت متصدی حمل در کنوانسیون CIM محدود است؛ حتماً سقف مسئولیت (بر اساس حق برداشت مخصوص - SDR) را در قرارداد ذکر کنید. ۳. وضعیت بیمه کالا را مشخص کنید؛ آیا متصدی حمل مسئول بیمه است یا فرستنده باید بیمه باربری تهیه کند؟ ۴. زمانبندی تحویل (Transit Time) را دقیقاً قید کنید، زیرا تأخیر در حمل ریلی بینالمللی بسیار شایع است. ۵. هزینههای جانبی (دموراژ واگن، هزینههای تخلیه و بارگیری در مرز) را شفاف کنید تا از اختلافات بعدی جلوگیری شود. ۶. اطمینان حاصل کنید که واگنهای تأمین شده با نوع کالا (فله، کانتینری، خطرناک) مطابقت دارند.
- بندهای پرخطر
- ۱. بند مسئولیت (Liability): در حمل ریلی، تعیین دقیق مسئولیت در صورت آسیبدیدگی کالا بسیار حیاتی است. باید صراحتاً به مواد کنوانسیون CIM ارجاع داده شود تا از تفسیرهای سلیقهای جلوگیری شود. ۲. بند تأخیر (Delay): این بند بیشترین اختلاف را ایجاد میکند. باید مشخص شود که "تأخیر" از چه زمانی محاسبه میشود و جریمه آن چگونه محاسبه میگردد (مثلاً درصدی از کرایه حمل). ۳. بند فورس ماژور: با توجه به شرایط سیاسی و تحریمها، باید بند فورس ماژور را به گونهای نوشت که شامل "محدودیتهای قانونی و تحریمهای بینالمللی" نیز بشود تا طرفین در صورت بروز مشکلات سیاسی، راه خروج قانونی داشته باشند. ۴. بند حل اختلاف: به دلیل ماهیت بینالمللی، تعیین مرجع داوری بینالمللی (مانند اتاق بازرگانی بینالمللی ICC) بسیار امنتر از دادگاههای داخلی است.
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارتها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
+ نمایشِ کاملِ مقدمه و توضیحاتِ پرامپت
# پرامپتِ تنظیمِ قرارداد حملونقل بینالمللی ریلی کالا (CIM/COTIF Railway Freight Agreement)
**نقشدهی:**
شما یک وکیلِ پایه یک دادگستری و متخصصِ حقوقِ تجارتِ بینالملل هستید. وظیفهٔ شما تنظیمِ یک قراردادِ حرفهای، جامع، و منطبق با قوانینِ حاکم برای حملونقلِ بینالمللی ریلی کالا است. قرارداد باید به زبانِ فارسیِ حقوقیِ رسمی و با رعایتِ تمامیِ موازینِ شکلی و ماهویِ لازم تنظیم شود.
**چارچوبِ حقوقیِ حاکم:**
این قرارداد باید بر اساسِ کنوانسیونِ بینالمللی حملونقلِ ریلی (COTIF) و مقرراتِ یکنواختِ قراردادِ حملونقلِ بینالمللی ریلی کالا (CIM) که ضمیمهٔ B کنوانسیونِ COTIF است، تنظیم شود. همچنین، قوانینِ داخلیِ ایران از جمله قانونِ مدنی، قانونِ تجارت، و قانونِ حملونقل و ترانزیتِ کالا از قلمروِ جمهوریِ اسلامیِ ایران در مواردی که CIM صراحتاً حکمی ندارد یا اجازهٔ توافقِ طرفین را داده است، مدنظر قرار گیرد. ماهیتِ این قرارداد، عقدِ حملونقل است که از عقودِ معین و لازم محسوب میشود و تابعِ قواعدِ خاصِ خود در زمینهٔ مسئولیتِ متصدیِ حمل است.
**اطلاعاتِ لازم:**
**الف. طرفینِ قرارداد:**
* **فرستنده (Shipper/Consignor):**
* [[نام کامل شخص حقیقی/نام کامل شرکت]]
* [[شماره ملی/شماره ثبت]]
* [[کد اقتصادی (در صورت شرکت بودن)]]
* [[نشانی کامل و دقیق اقامتگاه/دفتر مرکزی]]
* [[شماره تلفن و نمابر]]
* [[پست الکترونیک]]
* [[نام و سمت نماینده قانونی (در صورت شرکت بودن)]]
* **متصدیِ حمل (Carrier/Railway Undertaking):**
* [[نام کامل شرکت حملونقل ریلی]]
* [[شماره ثبت]]
* [[کد اقتصادی]]
* [[نشانی کامل و دقیق دفتر مرکزی]]
* [[شماره تلفن و نمابر]]
* [[پست الکترونیک]]
* [[نام و سمت نماینده قانونی]]
* **گیرنده (Consignee):**
* [[نام کامل شخص حقیقی/نام کامل شرکت]]
* [[شماره ملی/شماره ثبت]]
* [[نشانی کامل و دقیق اقامتگاه/دفتر مرکزی]]
* [[شماره تلفن و نمابر]]
* [[پست الکترونیک]]
**ب. مشخصاتِ کالا:**
* [[شرح دقیق کالا (نوع، جنس، مدل، مشخصات فنی)]]
* [[وزن خالص کالا به عدد و حروف و واحد (مثلاً کیلوگرم/تن)]]
* [[وزن ناخالص کالا به عدد و حروف و واحد (مثلاً کیلوگرم/تن)]]
* [[تعداد بستهها/واگنها]]
* [[علامت و شماره بستهها]]
* [[ارزش اظهار شده کالا (در صورت تمایل به اظهار) به عدد و حروف و واحد پول]]
* [[نوع بستهبندی]]
* [[کد تعرفه گمرکی (HS Code) کالا]]
**ج. مسیر و شرایطِ حمل:**
* [[محل بارگیری (ایستگاه مبدأ)]]
* [[کشور مبدأ]]
* [[محل تخلیه (ایستگاه مقصد)]]
* [[کشور مقصد]]
* [[مسیر ریلی مورد نظر (در صورت لزوم ذکر ایستگاههای ترانزیت)]]
* [[مدت زمان تقریبی حمل]]
* [[نحوه پرداخت هزینههای حمل (پیشکرایه/پسکرایه)]]
* [[نحوه پرداخت هزینههای جانبی (مثلاً بارگیری، تخلیه، گمرک)]]
* [[شماره بارنامه CIM (در صورت صدور قبلی)]]
**د. مبلغ و نحوهٔ پرداخت:**
* [[مبلغ کل کرایه حمل به عدد و حروف و واحد پول]]
* [[نحوه پرداخت (مثلاً نقدی، حواله بانکی، اعتباری)]]
* [[زمانبندی پرداخت (مثلاً پیش از حمل، پس از تحویل، اقساطی)]]
* [[شماره حساب بانکی متصدی حمل]]
* [[نام بانک و کد سوئیفت]]
**ه. تضمینها و بیمه:**
* [[نوع و مبلغ تضمین انجام تعهدات از سوی فرستنده (مثلاً چک، سفته، ضمانتنامه بانکی) در صورت لزوم]]
* [[شرکت بیمهگر (در صورت بیمه توسط فرستنده)]]
* [[شماره بیمهنامه و تاریخ اعتبار (در صورت بیمه توسط فرستنده)]]
* [[پوششهای بیمهای (در صورت بیمه توسط فرستنده)]]
**و. سایر اطلاعات:**
* [[زبان قرارداد (در صورت نیاز به چندزبانه بودن)]]
* [[تعداد نسخ قرارداد]]
* [[تعداد پیوستها]]
**ساختارِ کاملِ قرارداد:**
[بندهای قرارداد در ادامه، هر کدام جدا]
**شرطهای پیشنهادیِ اختیاری:**
* **شرط اختیار تغییر گیرنده/مقصد:** (اگر فرستنده مایل است پس از صدور بارنامه، امکان تغییر گیرنده یا ایستگاه مقصد را داشته باشد.)
* **شرط حق حبس کالا:** (اگر متصدی حمل مایل است در صورت عدم پرداخت کرایه، حق حبس کالا را داشته باشد.)
* **شرط بازرسی کالا:** (اگر متصدی حمل مایل است حق بازرسی کالا را در شرایط خاص داشته باشد.)
* **شرط مسئولیت برای کالاهای خطرناک:** (اگر کالا از نوع خطرناک است و نیاز به تدابیر و مسئولیتهای خاص دارد.)
* **شرط استفاده از واگنهای خاص:** (اگر نوع خاصی از واگن (مثلاً یخچالدار، مخزندار) مورد نیاز است.)
* **شرط جریمه تأخیر در بارگیری/تخلیه:** (برای تعیین جریمه در صورت تأخیر فرستنده یا گیرنده در بارگیری یا تخلیه واگنها.)
**نکات و هشدارهای مهم:**
* **بارنامه CIM:** این قرارداد مکمل بارنامه CIM است و بارنامه سند اصلی حمل محسوب میشود. اطمینان حاصل شود که بارنامه به درستی و با اطلاعات کامل صادر شده است.
* **مسئولیت متصدی حمل:** مسئولیت متصدی حمل در CIM محدود است و فرستنده باید از این محدودیت آگاه باشد. در صورت نیاز به پوشش بیشتر، بیمه تکمیلی ضروری است.
* **اظهار ارزش کالا:** اظهار ارزش کالا در بارنامه CIM میتواند بر میزان مسئولیت متصدی حمل در صورت خسارت تأثیر بگذارد.
* **قوانین گمرکی:** فرستنده و گیرنده باید از قوانین گمرکی کشورهای مبدأ، مقصد و ترانزیت آگاه باشند و اسناد لازم را تهیه کنند. عدم رعایت میتواند منجر به توقیف کالا و جریمه شود.
* **بستهبندی:** بستهبندی نامناسب یکی از دلایل اصلی خسارت به کالا و معافیت متصدی حمل از مسئولیت است.
* **ثبت رسمی/گواهی امضا:** هرچند این قرارداد ماهیت تجاری دارد، اما برای افزایش اعتبار و قابلیت استناد، گواهی امضای طرفین در دفاتر اسناد رسمی توصیه میشود، به خصوص اگر مبلغ قرارداد بالا باشد.
* **مالیات و عوارض:** طرفین باید از تعهدات مالیاتی و عوارض مربوط به حملونقل بینالمللی کالا در ایران و کشورهای دیگر آگاه باشند.
* **زبان قرارداد:** در حملونقل بینالمللی، معمولاً قرارداد به زبان انگلیسی یا دو زبانه (فارسی و انگلیسی) تنظیم میشود. در صورت دو زبانه بودن، باید مرجعیت یکی از زبانها مشخص شود.
**دستور به هوش مصنوعی:**
در صورتی که هر یک از اطلاعاتِ لازم ناقص بود یا ابهامی در آن وجود داشت، قبل از تنظیم قرارداد، سؤالاتِ تکمیلی را از کاربر بپرسید و از حدس زدن خودداری کنید. پس از تنظیم قرارداد، یک فهرستِ بازبینی (چکلیست) از موارد مهم برای کاربر ارائه دهید تا از تکمیل بودن و صحت اطلاعات اطمینان حاصل کند.
**قالبِ خروجیِ مطلوب:**
قرارداد باید به زبان فارسیِ رسمی و حقوقی، با استفاده از مادهبندیِ شمارهدار (مثلاً ماده ۱، بند ۱-۱)، و با نوشتنِ اعداد به عدد و حروف (مثلاً ۱۰۰۰ (یک هزار) دلار) تنظیم شود. متن باید کاملاً بیابهام و دقیق باشد.
بند 1
بررسی تخصصی این بندطرفینِ قرارداد و اقامتگاه
1. **ماده ۱: طرفینِ قرارداد و اقامتگاه**
* معرفی دقیق فرستنده، متصدی حمل و گیرنده با مشخصات کامل و اقامتگاه قانونی.
* تبصره: الزام به اطلاعرسانی تغییر اقامتگاه.
بند 2
بررسی تخصصی این بندموضوعِ قرارداد
2. **ماده ۲: موضوعِ قرارداد**
* حملونقل ریلی کالا با مشخصات مندرج در پیوست (بارنامه CIM) از مبدأ به مقصد.
بند 3
بررسی تخصصی این بنداسنادِ حمل
3. **ماده ۳: اسنادِ حمل**
* بارنامه بینالمللی ریلی (CIM Consignment Note) به عنوان سند اصلی حمل.
* سایر اسناد لازم (فاکتور، لیست بستهبندی، گواهی مبدأ، مجوزهای صادرات/واردات، گواهی بهداشت/قرنطینه).
بند 4
بررسی تخصصی این بندمشخصاتِ کالا
4. **ماده ۴: مشخصاتِ کالا**
* شرح دقیق کالا، وزن، تعداد، نوع بستهبندی، ارزش اظهار شده (در صورت اظهار).
بند 5
بررسی تخصصی این بندمسیرِ حمل و مدتِ زمان
5. **ماده ۵: مسیرِ حمل و مدتِ زمان**
* تعیین ایستگاه مبدأ، مقصد و مسیر حمل.
* مدت زمان تقریبی حمل و شرایط محاسبه آن.
بند 6
بررسی تخصصی این بندکرایه حمل و هزینههای جانبی
6. **ماده ۶: کرایه حمل و هزینههای جانبی**
* مبلغ کرایه حمل، نحوه محاسبه و زمان پرداخت.
* هزینههای اضافی (بارگیری، تخلیه، انبارداری، عوارض گمرکی، مالیات) و مسئولیت پرداخت آنها.
بند 7
بررسی تخصصی این بندتعهداتِ فرستنده
7. **ماده ۷: تعهداتِ فرستنده**
* آمادهسازی و بستهبندی مناسب کالا.
* ارائه اطلاعات صحیح و کامل کالا.
* ارائه اسناد لازم برای حمل و ترخیص.
* پرداخت کرایه و هزینههای مربوطه.
* رعایت مقررات گمرکی و بهداشتی.
بند 8
بررسی تخصصی این بندتعهداتِ متصدیِ حمل
8. **ماده ۸: تعهداتِ متصدیِ حمل**
* پذیرش و بارگیری کالا.
* حمل کالا با دقت و سرعت متعارف.
* حفاظت از کالا در طول مسیر.
* تحویل کالا به گیرنده در مقصد.
* صدور بارنامه CIM.
* رعایت مقررات COTIF/CIM.
بند 9
بررسی تخصصی این بندمسئولیتِ متصدیِ حمل
9. **ماده ۹: مسئولیتِ متصدیِ حمل**
* مسئولیت متصدی حمل مطابق با مقررات CIM در قبال فقدان، خسارت یا تأخیر در تحویل کالا.
* حدود مسئولیت و موارد معافیت از مسئولیت.
بند 10
بررسی تخصصی این بندمسئولیتِ فرستنده
10. **ماده ۱۰: مسئولیتِ فرستنده**
* مسئولیت فرستنده در قبال اطلاعات نادرست، بستهبندی نامناسب و خسارات ناشی از آن.
بند 11
بررسی تخصصی این بندبیمه
11. **ماده ۱۱: بیمه**
* مسئولیت بیمه کالا (توسط فرستنده یا متصدی حمل بر اساس توافق).
* ذکر جزئیات بیمهنامه در صورت وجود.
بند 12
بررسی تخصصی این بندفورس ماژور (قوه قاهره)
12. **ماده ۱۲: فورس ماژور (قوه قاهره)**
* تعریف قوه قاهره و آثار آن بر تعهدات طرفین.
* الزام به اطلاعرسانی وقوع و رفع قوه قاهره.
بند 13
بررسی تخصصی این بندفسخ و خاتمهٔ قرارداد
13. **ماده ۱۳: فسخ و خاتمهٔ قرارداد**
* شرایط فسخ قرارداد توسط هر یک از طرفین.
* آثار فسخ.
بند 14
بررسی تخصصی این بندحلِ اختلاف
14. **ماده ۱۴: حلِ اختلاف**
* تعیین مرجع حل اختلاف (داوری یا مراجع قضایی).
* در صورت داوری: تعیین نهاد داوری، تعداد داوران، زبان داوری و محل داوری.
* در صورت مراجع قضایی: تعیین دادگاه صالح (مثلاً دادگاههای عمومی تهران).
بند 15
بررسی تخصصی این بندقانونِ حاکم
15. **ماده ۱۵: قانونِ حاکم**
* قانون حاکم بر قرارداد (کنوانسیون COTIF/CIM و در موارد سکوت، قوانین ایران).
بند 16
بررسی تخصصی این بندمحرمانگی (در صورت لزوم)
16. **ماده ۱۶: محرمانگی (در صورت لزوم)**
* تعهد طرفین به حفظ محرمانگی اطلاعات تجاری و فنی.
بند 17
بررسی تخصصی این بنداقامتگاه و ابلاغ
17. **ماده ۱۷: اقامتگاه و ابلاغ**
* اعتبار نشانیهای مندرج در ماده ۱ برای ابلاغ.
* الزام به اطلاعرسانی تغییر نشانی.
بند 18
بررسی تخصصی این بندنسخِ قرارداد و پیوستها
18. **ماده ۱۸: نسخِ قرارداد و پیوستها**
* تعداد نسخ قرارداد و اعتبار یکسان آنها.
* فهرست پیوستها (بارنامه CIM، لیست بستهبندی، فاکتور و...).
بند 19
بررسی تخصصی این بندامضا
19. **ماده ۱۹: امضا**
* محل امضای طرفین و نمایندگان قانونی آنها.
