قراردادهای بیمه، بیمه اتکایی، مدیریت ریسک، جبران خسارت و بازرگانی حمایتی
توافقنامه بیمه متقابل مسئولیت کارفرما و پیمانکار بر مبنای ضربه در برابر ضربه
رویکرد حقوقی استاندارد در قراردادهای دریایی و فراساحلی نفت، که هر طرف مسئولیت صدمات جانی کارکنان و خسارات تجهیزات خود را صرفنظر از تقصیر طرف مقابل بر عهده میگیرد
⚠ در دستِ بهبودی
متنِ قرارداد
ماده ۱ – طرفین توافقنامه
این توافقنامه در تاریخ [ ] میان طرفین زیر منعقد گردید:
۱-۱. کارفرما: شرکت [ ] به شماره ثبت [ ]، شناسه ملی [ ]، با نشانی [ ]، کد پستی [ ]، تلفن [ ]، به نمایندگی آقایان/خانمها [ ] به عنوان صاحبان امضای مجاز و تعهدآور بر اساس آخرین آگهی روزنامه رسمی به شماره [ ]؛
۲-۱. پیمانکار: شرکت [ ] به شماره ثبت [ ]، شناسه ملی [ ]، با نشانی [ ]، کد پستی [ ]، تلفن [ ]، به نمایندگی آقایان/خانمها [ ] به عنوان صاحبان امضای مجاز و تعهدآور بر اساس آخرین آگهی روزنامه رسمی به شماره [ ]؛
تبصره: طرفین اقرار مینمایند که دارای اهلیت کامل قانونی جهت انعقاد این سند بوده و صلاحیت نمایندگان امضاکننده وفق مقررات و اساسنامه احراز گردیده است.
ماده ۲ – تعاریف
اصطلاحات به کار رفته در این توافقنامه دارای معانی مشروحه ذیل میباشند:
۱-۲. پروژه: عبارت است از کلیه عملیات اجرایی، فراساحلی و دریایی مقرر در پروژه [ ] موضوع قرارداد اصلی؛
۲-۲. قرارداد اصلی: توافقنامه شماره [ ] مورخ [ ] منعقده فیمابین طرفین و تمامی الحاقیهها و ضمایم آن؛
۳-۲. طرفین: اطلاق عام بر کارفرما و پیمانکار بهطور مشترک، و «طرف» به هر یک از آنان بهصورت انفرادی؛
۴-۲. کارکنان: شامل تمامی مدیران، کارمندان، کارگران، خدمه شناورها، نمایندگان، مشاوران و نیز پیمانکاران فرعی هر یک از طرفین و کارکنان منتسب به آنها در تمامی سطوح؛
۵-۲. اموال: هر نوع مال منقول و غیرمنقول شامل تأسیسات، شناورها، سکوها، ابزارآلات، تجهیزات، مواد، مستحدثات و ماشینآلات متعلق به، در اجاره، یا تحت تصرف و کنترل عملیاتی هر یک از طرفین یا گروه آنها؛
۶-۲. خسارت: هرگونه زیان مادی، معنوی، عدمالنفع، هزینههای بازسازی، غرامتهای درمانی یا فوت، دعاوی، تعهدات مالی و هزینههای حقوقی و دادرسی ناشی از یا در ارتباط با اجرای کار؛
۷-۲. مسئولیت: الزام قانونی، قراردادی، مدنی، یا تضامنی هر شخص برای جبران خسارت بر مبنای قوانین و توافقات فیمابین؛
۸-۲. حادثه: هر واقعه، رویداد ناگهانی، تصادم، غرقشدگی یا رخداد پیشبینینشده که منتهی به آسیب جانی یا خسارت مالی در حوزه پروژه گردد؛
۹-۲. تقصیر: شامل تعدی، تفریط، غفلت، اهمال، تقصیر فاحش یا خطای ناشی از عملکرد هر شخص، طبق موازین قانونی و رویههای عرفی مهندسی؛
۱۰-۲. طرف مسئول: طرفی که طبق موازین این توافقنامه یا قانون، جبران خسارت متوجه وی گردیده است؛
۱۱-۲. طرف متضرر: هر یک از طرفین که به اشخاص منتسب به وی صدمه جانی رسیده یا به اموال وی آسیب وارد شده باشد.
ماده ۳ – موضوع توافقنامه
۱-۳. موضوع این توافقنامه عبارت است از برقراری رژیم حقوقی توزیع و تسهیم ریسک، مسئولیتها، و سازوکار جبران خسارات مالی و صدمات جانی ناشی از حوادث احتمالی در طول اجرای پروژه و در ارتباط با قرارداد اصلی.
۲-۳. این تخصیص ریسک بهطور انحصاری بر اساس اصل شناختهشده مدیریت ریسک متقابل تحت عنوان «ضربه در برابر ضربه» (Knock-for-Knock) و صرفنظر از دلایل و منشأ خطای حادثه تنظیم و اجرا میگردد.
۳-۳. هدف طرفین از اجرای این توافقنامه، جلوگیری از اتلاف زمان و منابع مالی جهت اقامه دعاوی متقابل، تسهیل فرآیند تهیه و مدیریت پوششهای بیمهای مناسب و تضمین پیشرفت بیوقفه عملیات در محیطهای پرخطر دریایی و صنعتی میباشد.
ماده ۴ – اصل بیمه متقابل (Knock-for-Knock Principle)
۱-۴. هر طرف بدینوسیله با صراحت موافقت و اقرار مینماید که تمامی مسئولیتهای ناشی از صدمات جانی، بیماری و فوت کارکنان خود و همچنین تمام خسارات، تلف، نقص و تخریب اموال متعلق، اجارهشده یا در اختیار خود را بهطور کامل و منحصراً بر عهده بگیرد.
۲-۴. اعمال و حاکمیت این رژیم حقوقی مطلق بوده و هیچگونه وابستگی به نوع، درجه، علیت یا میزان تقصیر، غفلت، قصور، کوتاهی در نظارت یا اهمال (ساده یا فاحش) طرف دیگر، کارکنان وی، یا اشخاص ثالث مرتبط با او نخواهد داشت.
۳-۴. هر طرف متعهد میگردد که طرف دیگر، شرکتهای تابعه و وابسته و کارکنان آنها را در قبال تمامی ادعاها، دعاوی حقوقی، کیفری، شبهجرم و مطالبات خسارت مالی و جانی مشمول این اصل، بهطور کامل مصون، بریالذمه و مورد حمایت (Indemnify and Hold Harmless) قرار دهد.
۴-۴. طرفین صریحاً هرگونه حق قانونی یا قراردادی جهت طرح دعوا، ادعای تقابل، ورود یا جلب ثالث، و مطالبه خسارت علیه یکدیگر در ارتباط با حوادث مشمول این اصل را ساقط و از خود سلب و اسقاط مینمایند.
ماده ۵ – مسئولیت در قبال کارکنان
۱-۵. هر طرف متعهد و ملزم به پذیرش مسئولیت مطلق و انحصاری هر نوع صدمه جانی شامل فوت، نقص عضو، جراحت موقت یا دائم، و بیماریهای شغلی وارده به کارکنان خویش و همچنین کارکنان پیمانکاران دستدوم، پیمانکاران فرعی، نمایندگان، و اشخاص وابسته به خود در تمامی مراحل اجرای کار میباشد.
۲-۵. هیچیک از طرفین، تحت هیچ شرایطی، مجاز به رجوع یا طرح دعوا علیه طرف دیگر یا کارکنان و نمایندگان او به ادعای انتساب سبب، کوتاهی در اعمال ایمنی، یا تقصیر در بروز صدمات جانی وارده به کارکنان خویش نخواهد بود.
۳-۵. هر طرف مکلف است کلیه هزینههای درمانی، انتقالات پزشکی اورژانسی هوایی و دریایی، غرامتهای فوت، مستمریها، دیه و سایر پرداختهای قانونی، عرفی یا قراردادی مربوط به پرسنل خود را شخصاً پرداخت نماید.
۴-۵. چنانچه کارکنان منتسب به یک طرف یا وراث قانونی آنان علیه طرف مقابل دعوایی اقامه نمایند، طرف متبوع موظف است بلافاصله پس از دریافت اخطار کتبی، دفاع کامل از دعوی را بر عهده گرفته و تمامی محکومبه، هزینههای دادرسی و حقالوکاله را بیقیدوشرط جبران نماید.
تبصره: تعهدات مندرج در این ماده، بدون توجه به محل وقوع حادثه، اعم از خشکی، دریا، سکوهای نفتی، شناورها یا مسیرهای تردد و انتقال هوایی و دریایی مجری خواهد بود.
ماده ۶ – مسئولیت در قبال اموال
۱-۶ هر یک از طرفین قرارداد متعهد میگردد که مسئولیت کامل کلیه خسارات وارده به اموال، داراییها و تجهیزات تحت تملک، استیجار یا در اختیار خود را شخصاً بر عهده بگیرد.
۲-۶ این خسارات شامل تمامی تجهیزات، ماشینآلات، تأسیسات، شناورها، سکوها، ابزارآلات و هرگونه دارایی مادی متعلق به هر طرف خواهد بود، صرفنظر از اینکه خسارت مزبور ناشی از حادثه، اتفاق یا فعل و انفعالات مرتبط با اجرای موضوع توافقنامه باشد.
۳-۶ طرفین صراحتاً متعهد میشوند که در صورت بروز هرگونه خسارت به اموال خود، از اقامه هرگونه دعوا، مطالبه خسارت یا طرح ادعا علیه طرف مقابل ممانعت به عمل آورده و حق رجوع به یکدیگر را از خود سلب و ساقط نمایند.
تبصره ۱-۶ هزینههای ناشی از توقف عملیات، نجات اموال و پاکسازی محیطی مربوط به داراییهای هر طرف نیز مشمول حکم این ماده بوده و بر عهده مالک یا استفادهکننده آن تجهیزات است.
تبصره ۲-۶ این اصل بدون توجه به وجود یا عدم وجود تقصیر، سهلانگاری یا قصور هر یک از طرفین در خصوص اموال خود یا طرف مقابل کمال لازمالاجرا را خواهد داشت.
ماده ۷ – مسئولیت در قبال اشخاص ثالث
۱-۷ مسئولیت در قبال هرگونه خسارت جانی، مالی یا حقوقی وارده به اشخاص ثالث، یعنی اشخاصی غیر از کارکنان و اموال معرفیشده طرفین، حسب مورد بر عهده طرفی خواهد بود که تقصیر یا فعل زیانبار منتسب به اوست.
۲-۷ در صورتی که بر اساس احکام مراجع صالح یا ادعای اشخاص ثالث، یکی از طرفین به سبب فعل، ترک فعل، قصور یا تقصیر طرف مقابل در قبال شخص ثالث مسئول شناخته شود و مبالغی را پرداخت نماید، طرف مقصر موظف است فوراً تمامی خسارات، هزینهها و هزینههای دادرسی را جبران کند.
۳-۷ بند جبران خسارت (Indemnity) به این نحو اعمال میشود که طرف مقصر مکلف است طرف بیگناه را در قبال هرگونه ادعای اشخاص ثالث کاملاً بریالذمه نموده و زیانهای وارده را جبران نماید.
تبصره ۱-۷ نحوه تقسیم مسئولیت در خسارات مشترک اشخاص ثالث متناسب با میزان تقصیر اثباتشده هر یک از طرفین تعیین خواهد شد.
تبصره ۲-۷ هیچیک از طرفین مجاز نیست بدون هماهنگی کتبی طرف مقابل، مسئولیتی را در قبال ادعاهای اشخاص ثالث به رسمیت بشناسد که به زیان طرف دیگر تمام شود.
ماده ۸ – پوششهای بیمهای
۱-۸ هر یک از طرفین توافقنامه متعهد میگردد نسبت به اخذ و حفظ پوششهای بیمهای کافی و استاندارد، از جمله بیمه مسئولیت مدنی در قبال اشخاص ثالث، بیمه اموال و داراییها و بیمه حوادث کارکنان، مطابق با عرف صنعت و حداقلهای تعیینشده در پیوستهای این قرارداد اقدام نماید.
۲-۸ طرفین ملزم هستند در صورت درخواست کتبی طرف مقابل، گواهیها و بیمهنامههای معتبر دال بر برقراری پوششهای یادشده را ظرف مدت زمان مشخصی ارائه نمایند.
۳-۸ تمامی پوششهای بیمهای اخذشده باید بهگونهای تنظیم و منعقد گردند که به هیچ عنوان اصل بیمه متقابل (Knock-for-Knock) و مفاد این توافقنامه را نقض نکنند و شرکتهای بیمه گر حق رجوع به طرف مقابل را نداشته باشند.
تبصره ۱-۸ عدم اخذ پوشش بیمهای کافی، رافع مسئولیت طرفین در قبال تعهدات این قرارداد نبوده و مخاطرات مالی آن متوجه طرف متخلف خواهد بود.
تبصره ۲-۸ هزینههای مربوط به حق بیمه و فرانشیزهای مربوطه بر عهده بیمهگذار (هر یک از طرفین به تفکیک) خواهد بود.
ماده ۹ – استثنائات
۱-۹ موارد ناشی از تقصیر عمدی، سوءنیت، جعل، تقلب یا تخلف آشکار از قوانین آمره جاری کشور از شمول محدودیتهای مسئولیت و اصل بیمه متقابل این توافقنامه خارج است.
۲-۹ چنانچه خسارتی اثبات شود که مستقیماً ناشی از خطای عمدی مدیران ارشد یا ارتکاب جرم توسط هر یک از طرفین باشد، طرف متخلف شخصاً و کائناً مسئول جبران تمام خسارات وارده خواهد بود.
۳-۹ استثنائات مذکور در این ماده به هیچ وجه نباید بهانهای برای عدول عمومی از اصول کلی حاکم بر قرارداد و قواعد مدیریت ریسک تلقی گردد.
تبصره ۱-۹ تشخیص موارد عمدی یا سوءنیت صرفاً با ارائه مستندات معتبر و رأی قطعی مراجع قضایی یا داوری صالح امکانپذیر است.
ماده ۱۰ – اطلاعرسانی حوادث
۱-۱۰ طرفین توافقنامه متعهد میشوند در صورت وقوع هرگونه حادثه، صدمه، خسارت عمده یا رویداد مشمول این توافقنامه، مراتب را در کوتاهترین زمان ممکن و حداکثر ظرف مدت [ ] ساعت به صورت کتبی و رسمی به یکدیگر اطلاعرسانی نمایند.
۲-۱۰ طرفین ملزم هستند همکاری همهجانبه را در خصوص انجام تحقیقات، بررسی علل وقوع حادثه، جمعآوری مستندات و بازدید از محل با یکدیگر و کارشناسان بیمه به عمل آورند.
۳-۱۰ هرگونه تعلل یا خودداری غیرموجه در اطلاعرسانی به موقع حادثه که موجب تضییع حقوق یا افزایش خسارت طرف مقابل گردد، مسئولیت مدنی جبران خسارت ناشی از تأخیر را متوجه طرف خاطی خواهد ساخت.
تبصره ۱-۱۰ گزارشهای اولیه و نهایی بررسی حوادث باید به امضای نمایندگان مجاز هر دو طرف برسد.
تبصره ۲-۱۰ حفظ صحنه حادثه و عدم دستکاری تجهیزات آسیبدیده تا زمان انجام بازدید مشترک الزامی است، مگر در مواردی که برای نجات جان انسانها یا جلوگیری از بحران بیشتر ضرورت داشته باشد.
توضیحِ فیلدها:
• متن: متن کامل مواد ۶ تا ۱۰ مطابق با درخواست.
ماده ۱۱ – مدت اعتبار و فسخ
۱-۱۱. این توافقنامه از تاریخ [ ] آغاز و تا تاریخ [ ] معتبر است، مگر آنکه مطابق مفاد این ماده زودتر خاتمه یابد یا طرفین کتباً مدت آن را تمدید کنند.
۲-۱۱. در صورت تمدید قرارداد اصلی موضوع این توافقنامه، تمدید مدت این توافقنامه منوط به توافق کتبی طرفین است؛ مگر آنکه در قرارداد اصلی یا توافق کتبی دیگری صریحاً خلاف آن مقرر شده باشد.
۳-۱۱. این توافقنامه با اتمام یا خاتمه قرارداد اصلی، از تاریخ مؤثر اتمام یا خاتمه آن، خاتمه مییابد؛ با این حال، حقوق و تعهداتی که پیش از آن ایجاد شدهاند، از جمله تعهدات مربوط به حوادث واقعشده در مدت اعتبار، به قوت خود باقی میمانند.
۴-۱۱. طرفین میتوانند در هر زمان با توافق کتبی، این توافقنامه را خاتمه دهند و تاریخ و آثار خاتمه را در همان توافق تعیین کنند.
۵-۱۱. چنانچه هر یک از طرفین تعهد اساسی خود را نقض کند و ظرف [ ] روز از تاریخ دریافت اخطار کتبی طرف دیگر، نقض را برطرف نکند، طرف زیاندیده حق فسخ توافقنامه را با اعلام کتبی خواهد داشت؛ مشروط بر آنکه نقض، با توجه به اوضاع و احوال، قابل رفع باشد.
تبصره: خاتمه یا فسخ این توافقنامه، مسئولیتها و تعهدات طرفین نسبت به حوادث و مطالباتی را که در مدت اعتبار آن ایجاد شدهاند، ساقط نمیکند.
ماده ۱۲ – قوه قاهره (Force Majeure)
۱-۱۲. قوه قاهره عبارت است از واقعهای خارج از کنترل متعارف طرف متأثر، غیرقابل پیشبینی و غیرقابل اجتناب که اجرای تمام یا بخشی از تعهدات وی را موقتاً ناممکن سازد؛ از جمله بلایای طبیعی شدید، جنگ، شورش، همهگیری، تحریم یا تصمیم الزامآور مراجع عمومی، مشروط بر آنکه آثار واقعه با اقدامات متعارف قابل دفع نباشد.
۲-۱۲. طرفی که به قوه قاهره استناد میکند، مکلف است حداکثر ظرف [ ] روز از زمان آگاهی، وقوع واقعه، آثار آن بر اجرای تعهدات و اقدامات کاهندهای را که در دسترس دارد، کتباً به طرف دیگر اطلاع دهد و مدارک متعارف را ارائه کند.
۳-۱۲. تعهدی که اجرای آن مستقیماً بر اثر قوه قاهره ناممکن شده است، فقط تا زمانی و به میزانی که مانع ادامه دارد معلق میشود و طرف متأثر باید برای کاهش آثار واقعه و ازسرگیری اجرای تعهدات، اقدامات متعارف و مقتضی را انجام دهد.
۴-۱۲. قوه قاهره بهخودیخود موجب معافیت از تعهدات پرداختیِ سررسیدشده پیش از وقوع آن یا از مسئولیت ناشی از نقضی که پیش از وقوع آن تحقق یافته است، نخواهد بود.
۵-۱۲. اگر آثار قوه قاهره بیش از [ ] روز متوالی ادامه یابد و ادامه اجرای توافقنامه را بهطور اساسی مختل کند، طرفین درباره تعدیل نحوه اجرا یا خاتمه توافقنامه مذاکره میکنند؛ در صورت عدم توافق کتبی ظرف [ ] روز، هر یک از طرفین میتواند با اعلام کتبی توافقنامه را خاتمه دهد.
تبصره: بروز قوه قاهره، بهتنهایی، تقسیم مسئولیتهای مقرر در این توافقنامه نسبت به حوادثی را که پیش از آن یا در جریان آن واقع شدهاند تغییر نمیدهد.
ماده ۱۳ – محرمانگی
۱-۱۳. هر یک از طرفین متعهد است اطلاعات محرمانه مربوط به پروژه، این توافقنامه، عملیات، کارکنان، بیمهها، مطالبات و امور تجاری یا فنی طرف دیگر را محرمانه نگه دارد و جز در حدود اجرای این توافقنامه از آن استفاده نکند.
۲-۱۳. افشای اطلاعات محرمانه به کارکنان، مشاوران، بیمهگران یا پیمانکاران فرعی هر طرف فقط در حد ضرورت اجرای توافقنامه مجاز است، مشروط بر آنکه دریافتکنندگان به تعهد محرمانگی متناسب ملتزم باشند.
۳-۱۳. تعهد محرمانگی شامل اطلاعاتی نمیشود که بدون نقض این ماده در دسترس عموم قرار گرفته، پیش از افشا بهطور قانونی در اختیار دریافتکننده بوده، از منبعی مستقل و مجاز به دست آمده یا دریافتکننده مکلف به افشای آن به موجب قانون یا دستور مرجع صالح باشد.
۴-۱۳. در صورت الزام قانونی یا دستور مرجع صالح به افشای اطلاعات، طرف مکلف، تا جایی که قانوناً مجاز باشد، پیش از افشا طرف دیگر را مطلع میکند و افشا را به حد لازم محدود میسازد.
۵-۱۳. این تعهد از تاریخ امضای توافقنامه آغاز میشود و تا [ ] سال پس از خاتمه یا انقضای آن معتبر میماند؛ اطلاعاتی که به موجب قانون یا ماهیت خود باید محرمانه باقی بمانند، تا زمانی که وصف محرمانگی آنها برقرار است مشمول این تعهد خواهند بود.
ماده ۱۴ – قانون حاکم
۱-۱۴. این توافقنامه از هر حیث تابع قوانین و مقررات لازمالاجرای جمهوری اسلامی ایران است و بر اساس آن تفسیر میشود.
۲-۱۴. حقوق و تعهدات طرفین در این توافقنامه باید با رعایت قوانین آمره جمهوری اسلامی ایران و مقررات لازمالاجرای مرتبط با بیمه، مسئولیت مدنی، کار و فعالیتهای موضوع قرارداد اصلی اجرا شود.
۳-۱۴. در صورت تعارض میان مفاد این توافقنامه و حکم آمره قانونی، حکم آمره حاکم خواهد بود و سایر مفاد توافقنامه، تا حدی که با آن تعارض نداشته باشد، معتبر و لازمالاجرا باقی میماند.
ماده ۱۵ – حل و فصل اختلافات
۱-۱۵. هر اختلاف ناشی از تفسیر، اجرا، نقض، خاتمه یا اعتبار این توافقنامه ابتدا از طریق مذاکره نمایندگان مجاز طرفین پیگیری میشود؛ هر طرف باید درخواست مذاکره را کتباً به طرف دیگر اعلام کند و طرفین حداکثر ظرف [ ] روز از تاریخ دریافت درخواست، مذاکره را آغاز کنند.
۲-۱۵. اگر اختلاف ظرف [ ] روز از آغاز مذاکره حلوفصل نشود، طرفین میتوانند با توافق کتبی، موضوع را برای میانجیگری به شخص یا مؤسسهای که مشترکاً تعیین میکنند ارجاع دهند؛ میانجیگری بدون توافق کتبی طرفین، مانع مراجعه به مرجع صالح نخواهد بود.
۳-۱۵. ارجاع اختلاف به داوری فقط در صورت تنظیم موافقتنامه داوری کتبی و معتبر میان طرفین امکانپذیر است؛ در آن موافقتنامه، مرجع یا داور، محل و زبان داوری و نحوه انتخاب داور تعیین خواهد شد.
۴-۱۵. در نبود موافقتنامه داوری معتبر یا در صورت عدم حصول توافق بر داوری، رسیدگی به اختلاف در صلاحیت دادگاه صالح جمهوری اسلامی ایران خواهد بود.
۵-۱۵. مراجعه به دادگاه صالح برای درخواست دستور موقت یا تأمین خواسته، در حدود قوانین لازمالاجرا، بهمنزله انصراف از مذاکره یا میانجیگری توافقشده محسوب نمیشود.
ماده ۱۶ – اقامتگاه قانونی و ابلاغها
۱-۱۶. اقامتگاه قانونی طرف اول، نشانی [نشانی کامل] و اقامتگاه قانونی طرف دوم، نشانی [نشانی کامل] است.
۲-۱۶. کلیه ابلاغها، اخطارها و مکاتبات مرتبط با این توافقنامه باید بهصورت کتبی و به نشانیهای اعلامشده در این ماده، از طریق تحویل حضوری در برابر اخذ رسید، پست سفارشی یا روش دیگری که دریافت آن قابل اثبات باشد، ارسال شود.
۳-۱۶. هر طرف مکلف است تغییر نشانی یا اطلاعات تماس خود را حداکثر ظرف [مدت] روز کاری از تاریخ تغییر، بهصورت کتبی به طرف دیگر اعلام کند؛ تا پیش از دریافت این اعلام، ارسال مکاتبات به نشانی قبلی معتبر خواهد بود.
۴-۱۶. ابلاغ در تاریخ درجشده در رسید تحویل یا گواهی دریافت، ابلاغشده محسوب میشود و در صورت خودداری مخاطب از دریافت، تاریخ ثبتشده در مستند تحویل یا امتناع ملاک خواهد بود.
تبصره: ارسال مکاتبات الکترونیکی به نشانی [نشانی پست الکترونیکی طرف اول] برای طرف اول و [نشانی پست الکترونیکی طرف دوم] برای طرف دوم، در صورتی معتبر است که دریافت آن بهنحو قابل استناد احراز شود.
ماده ۱۷ – نسخ و پیوستها
۱-۱۷. این توافقنامه در [تعداد] نسخه متحدالمتن و دارای اعتبار یکسان تنظیم و امضا شده و هر طرف یک نسخه از آن را دریافت کرده است.
۲-۱۷. پیوستهای زیر، در صورت تکمیل و امضا یا تأیید کتبی طرفین، جزء لاینفک این توافقنامه محسوب میشوند: پیوست شماره ۱: [عنوان/مشخصات]؛ پیوست شماره ۲: [عنوان/مشخصات].
۳-۱۷. قرارداد اصلی طرفین به شماره [شماره قرارداد] مورخ [تاریخ]، در صورت درج و امضای طرفین در فهرست پیوستها، از پیوستهای این توافقنامه است.
۴-۱۷. در صورت تعارض میان مفاد این توافقنامه و هر یک از پیوستها، مفاد این توافقنامه حاکم است، مگر آنکه طرفین در سندی کتبی و با امضای مجاز خود، ترتیب دیگری مقرر کرده باشند.
ماده ۱۸ – سایر مقررات
۱-۱۸. این توافقنامه بیانگر تمام توافق طرفین درباره موضوع آن است و هرگونه مذاکره، تفاهم یا توافق شفاهی پیشین در همین موضوع را جایگزین میکند.
۲-۱۸. هرگونه اصلاح، الحاق یا تغییر در مفاد این توافقنامه فقط در صورت تنظیم کتبی و امضای نمایندگان مجاز هر دو طرف معتبر و لازمالاجرا خواهد بود.
۳-۱۸. چنانچه هر یک از مفاد این توافقنامه به موجب حکم قطعی مرجع صالح، باطل یا غیرقابلاجرا شناخته شود، اعتبار و قابلیت اجرای سایر مفاد تا حدی که با مفاد باطل یا غیرقابلاجرا وابستگی نداشته باشند، محفوظ خواهد ماند.
۴-۱۸. هیچیک از طرفین حق واگذاری تمام یا بخشی از حقوق یا تعهدات خود ناشی از این توافقنامه را بدون رضایت کتبی قبلی طرف دیگر ندارد.
۵-۱۸. عدم اعمال یا تأخیر در اعمال هر حق ناشی از این توافقنامه، بهمنزله اسقاط آن حق نیست و اسقاط هر حق فقط با اعلام کتبی طرف ذیحق معتبر خواهد بود.
ماده ۱۹ – امضا
۱-۱۹. این توافقنامه در تاریخ [تاریخ] در [محل تنظیم] به امضای نمایندگان قانونی طرفین رسیده و از تاریخ [تاریخ شروع اعتبار] لازمالاجرا است.
۲-۱۹. امضاکنندگان اقرار میکنند اختیار و صلاحیت لازم برای امضای این توافقنامه و ایجاد تعهد برای طرف مربوط را دارند.
۳-۱۹. هر طرف با امضای این توافقنامه، مفاد آن را پذیرفته و متعهد به اجرای تعهدات مقرر در آن میشود.
۴-۱۹. محل امضا و مهر طرفین به شرح زیر است:
طرف اول: [نام شخص حقوقی]
نام و نام خانوادگی نماینده قانونی: [ ]
سمت: [ ]
امضا: [ ]
مهر شرکت:
طرف دوم: [نام شخص حقوقی]
نام و نام خانوادگی نماینده قانونی: [ ]
سمت: [ ]
امضا: [ ]
مهر شرکت:
نکاتِ تنظیمِ این قرارداد
- مبنای حقوقی
- ماده ۱۰ قانون مدنی (اصل آزادی قراردادها) و اصول حاکم بر مسئولیت مدنی و بیمه در حقوق ایران. این توافقنامه در قالب یک قرارداد مستقل یا الحاقیه به قرارداد اصلی (Main Contract) تنظیم میشود.
- نکاتِ کلیدی
- ۱. این توافقنامه ریسکهای حقوقی را پیشبینیپذیر میکند و از دعاوی طولانیمدت برای اثبات تقصیر جلوگیری مینماید. ۲. حتماً باید در قرارداد اصلی به این توافقنامه ارجاع داده شود تا تعارض ایجاد نشود. ۳. عبارت «صرفنظر از تقصیر» (Regardless of fault) هسته اصلی این توافق است و باید صریحاً ذکر شود. ۴. سلب حق رجوع (Waiver of Subrogation) از شرکتهای بیمه در بیمهنامهها بسیار حیاتی است؛ بدون آن، بیمهگر میتواند علیه طرف مقابل اقامه دعوی کند. ۵. تعریف دقیق «کارکنان» و «اموال» در قرارداد اصلی برای جلوگیری از ابهام در شمول این توافقنامه ضروری است.
- بندهای پرخطر
- ۱. بند «استثنائات» (ماده ۶): اگر تعریف «تقصیر عمدی» یا «تخلف فاحش» دقیق نباشد، طرفین برای فرار از مسئولیت، هر حادثهای را به تقصیر عمدی طرف مقابل نسبت میدهند. باید معیارهای عینی برای این مفاهیم در قرارداد تعریف شود. ۲. بند «سلب حق رجوع بیمهگر»: اگر این بند در بیمهنامهها لحاظ نشود، توافقنامه Knock-for-Knock عملاً بیاثر میشود، زیرا بیمهگر پس از پرداخت خسارت به بیمهگذار، به طرف مقابل رجوع میکند. باید در قرارداد ذکر شود که طرفین موظف به اخذ تاییدیه کتبی از بیمهگر مبنی بر اسقاط حق رجوع هستند.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
+ نمایشِ کاملِ مقدمه و توضیحاتِ پرامپت
# پرامپتِ تنظیمِ توافقنامه بیمه متقابل مسئولیت کارفرما و پیمانکار (Knock-for-Knock Agreement)
**۱. نقشدهی به هوش مصنوعی:**
شما یک وکیل متخصص در حقوق قراردادها، به ویژه قراردادهای حوزه نفت و گاز و دریایی هستید. وظیفه شما تنظیم یک توافقنامه بیمه متقابل مسئولیت (Knock-for-Knock Agreement) بین کارفرما و پیمانکار است. این قرارداد باید کاملاً حرفهای، جامع، بدون ابهام و منطبق با قوانین ایران و اصول حقوق تجارت بینالملل (در صورت لزوم) باشد. دقت و توجه به جزئیات حقوقی و پیشبینی تمامی سناریوهای احتمالی از اهمیت بالایی برخوردار است.
**۲. چارچوب حقوقی حاکم:**
این توافقنامه بر مبنای اصول عمومی قراردادها در **قانون مدنی ایران** (به ویژه مواد ۱۰، ۱۸۳ به بعد در خصوص عقد و شرایط صحت آن، و ۲۱۹ به بعد در خصوص الزامات قراردادی) و **قانون تجارت ایران** (در خصوص شخصیت حقوقی شرکتها و مسئولیتهای تجاری) تنظیم میشود. ماهیت این توافق، نوعی قرارداد خصوصی و توافق بر سر تقسیم مسئولیتها و جبران خسارات است که در چارچوب ماده ۱۰ قانون مدنی (اصل آزادی قراردادها) معتبر است.
**قواعد آمره:** این قرارداد نباید با نظم عمومی و اخلاق حسنه مغایرت داشته باشد. مسئولیتهای ناشی از تقصیر عمدی یا سوءنیت قابل سلب نیستند.
**نکات خاص:** این قرارداد یک توافقنامه حمایتی و جبران خسارت است و نه یک عقد بیمه به معنای خاص آن در قانون بیمه. هدف آن پیشبینی و توزیع ریسک در پروژههای پرخطر (مانند پروژههای دریایی و فراساحلی) است. ثبت رسمی این توافقنامه الزامی نیست، اما گواهی امضا میتواند اعتبار آن را افزایش دهد.
**۳. اطلاعات لازم (جای خالی):**
**الف. اطلاعات طرفین:**
* **کارفرما:**
* [[نام کامل شرکت کارفرما]]
* [[شماره ثبت شرکت کارفرما]]
* [[شناسه ملی شرکت کارفرما]]
* [[کد اقتصادی شرکت کارفرما]]
* [[آدرس دقیق دفتر مرکزی شرکت کارفرما]]
* [[شماره تلفن شرکت کارفرما]]
* [[پست الکترونیکی شرکت کارفرما]]
* [[نام و نام خانوادگی نماینده قانونی / مدیرعامل کارفرما]]
* [[سمت نماینده قانونی / مدیرعامل کارفرما]]
* [[شماره ملی نماینده قانونی / مدیرعامل کارفرما]]
* **پیمانکار:**
* [[نام کامل شرکت پیمانکار]]
* [[شماره ثبت شرکت پیمانکار]]
* [[شناسه ملی شرکت پیمانکار]]
* [[کد اقتصادی شرکت پیمانکار]]
* [[آدرس دقیق دفتر مرکزی شرکت پیمانکار]]
* [[شماره تلفن شرکت پیمانکار]]
* [[پست الکترونیکی شرکت پیمانکار]]
* [[نام و نام خانوادگی نماینده قانونی / مدیرعامل پیمانکار]]
* [[سمت نماینده قانونی / مدیرعامل پیمانکار]]
* [[شماره ملی نماینده قانونی / مدیرعامل پیمانکار]]
**ب. اطلاعات پروژه/قرارداد اصلی:**
* [[عنوان دقیق قرارداد اصلی (پیمان اصلی) که این توافقنامه مکمل آن است]]
* [[تاریخ انعقاد قرارداد اصلی]]
* [[شماره قرارداد اصلی (در صورت وجود)]]
* [[محل اجرای پروژه]]
* [[شرح مختصر موضوع پروژه]]
**ج. اطلاعات مربوط به مسئولیتها و تعهدات:**
* [[حدود جغرافیایی و عملیاتی که این توافقنامه در آن اعمال میشود (مثلاً محدوده عملیات دریایی، سکو، کشتی)]]
* [[فهرست انواع تجهیزات و اموال متعلق به کارفرما که مشمول این توافقنامه هستند (در صورت نیاز به جزئیات)]]
* [[فهرست انواع تجهیزات و اموال متعلق به پیمانکار که مشمول این توافقنامه هستند (در صورت نیاز به جزئیات)]]
* [[حداقل پوشش بیمهای مورد نیاز برای هر یک از طرفین (مثلاً بیمه مسئولیت مدنی، بیمه اموال) و سقف پوشش به عدد و حروف و واحد پول]]
* [[شرکتهای بیمه مورد تأیید (در صورت وجود لیست محدود)]]
**د. اطلاعات مربوط به حل اختلاف:**
* [[مرجع حل اختلاف اولیه (مثلاً مذاکره، میانجیگری)]]
* [[مرجع حل اختلاف ثانویه (مثلاً داوری یا دادگاه صالح)]]
* [[در صورت انتخاب داوری: نام داور مرضیالطرفین یا نحوه انتخاب داور (مثلاً اتاق بازرگانی، مرکز داوری اتاق ایران)]]
* [[محل داوری]]
* [[قانون حاکم بر داوری (در صورت انتخاب داوری بینالمللی)]]
**ه. سایر اطلاعات:**
* [[تاریخ شروع اعتبار توافقنامه]]
* [[مدت اعتبار توافقنامه (مثلاً تا پایان پروژه اصلی یا تاریخ مشخص)]]
* [[تعداد نسخههای توافقنامه]]
**۴. ساختار کامل قرارداد مطلوب:**
این توافقنامه باید شامل مواد زیر باشد:
[بندهای قرارداد در ادامه، هر کدام جدا]
**۵. شرطهای پیشنهادی اختیاری:**
* **شرط جبران خسارت متقابل (Cross Indemnity):** (در صورتی که طرفین بخواهند مسئولیتهای فراتر از Knock-for-Knock را نیز پوشش دهند)
* "هر یک از طرفین متعهد میگردد طرف دیگر را در برابر هرگونه ادعا، خسارت، ضرر، هزینه یا مسئولیت ناشی از نقض تعهدات خود در این توافقنامه یا قرارداد اصلی، جبران خسارت نماید."
* **شرط بیمه فرعی (Subrogation Waiver):** (برای جلوگیری از طرح دعوا توسط شرکتهای بیمه)
* "هر یک از طرفین متعهد میشود که از شرکتهای بیمه خود بخواهد که حق رجوع (Subrogation) علیه طرف دیگر را در خصوص خسارات مشمول این توافقنامه، سلب نمایند."
* **شرط بازنگری دورهای:** (در پروژههای طولانیمدت)
* "طرفین توافق مینمایند که هر [[تعداد]] سال یا در صورت تغییرات اساسی در شرایط پروژه، این توافقنامه را بازنگری و در صورت لزوم اصلاح نمایند."
* **شرط محدودیت مسئولیت (Limitation of Liability):** (در صورتی که طرفین بخواهند سقف مشخصی برای مسئولیتهای خود تعیین کنند، به جز موارد تقصیر عمدی)
* "مسئولیت هر یک از طرفین در قبال خسارات ناشی از این توافقنامه، به استثنای موارد تقصیر عمدی یا سوءنیت، به حداکثر مبلغ [[مبلغ به عدد و حروف و واحد پول]] محدود میگردد." (توجه: این شرط باید با دقت و با توجه به قوانین آمره تنظیم شود.)
**۶. نکات و هشدارهای مهم:**
* **ریسکهای رایج:** عدم درک صحیح مفهوم Knock-for-Knock و تداخل آن با پوششهای بیمهای موجود، عدم پوشش کافی بیمهای توسط یکی از طرفین، ابهام در تعریف "کارکنان" و "اموال" در پروژههای پیچیده.
* **اشتباهات متداول:** عدم تعریف دقیق محدوده جغرافیایی و عملیاتی شمول توافقنامه، عدم پیشبینی مسئولیت در قبال اشخاص ثالث، فراموشی شرط سلب حق رجوع بیمه (Subrogation Waiver).
* **باطل یا غیرقابل استناد:** توافق بر سلب مسئولیت ناشی از تقصیر عمدی یا سوءنیت باطل است. هرگونه شرطی که با نظم عمومی یا اخلاق حسنه مغایرت داشته باشد نیز باطل خواهد بود.
* **ضرورت ثبت رسمی/گواهی امضا/کد رهگیری:** این توافقنامه نیاز به ثبت رسمی ندارد، اما برای افزایش اعتبار و اثبات اصالت امضاها، گواهی امضا در دفاتر اسناد رسمی توصیه میشود. این توافقنامه مشمول اخذ کد رهگیری املاک نیست.
* **جنبه مالیاتی/بیمهای:** این توافقنامه به خودی خود مشمول مالیات مستقیم خاصی نیست، اما خسارات پرداختی ممکن است در محاسبات مالیاتی طرفین (به عنوان هزینه یا درآمد) تأثیرگذار باشند. همچنین، این توافقنامه جایگزین بیمههای اجباری (مانند بیمه تأمین اجتماعی کارکنان) نیست.
**۷. دستور به هوش مصنوعی:**
* در صورتی که هر یک از اطلاعات لازم در بخش ۳ ناقص باشد، قبل از شروع به تنظیم قرارداد، از کاربر سؤال کنید و حدس نزنید.
* پس از تنظیم قرارداد، یک چکلیست (فهرست بازبینی) از موارد مهمی که کاربر باید قبل از امضا بررسی کند، ارائه دهید. این چکلیست باید شامل موارد زیر باشد:
* آیا تمامی اطلاعات طرفین صحیح و کامل است؟
* آیا تعریف "کارکنان" و "اموال" در ماده ۲ به درستی تمامی ذینفعان و داراییها را پوشش میدهد؟
* آیا محدوده شمول توافقنامه (ماده ۳) به وضوح مشخص شده است؟
* آیا پوششهای بیمهای مورد نیاز (ماده ۸) با بیمهنامههای موجود مطابقت دارد؟
* آیا مرجع حل اختلاف (ماده ۱۵) به درستی انتخاب شده و جزئیات آن کامل است؟
* آیا تمامی پیوستها (در صورت وجود) ذکر شدهاند؟
* آیا طرفین مفهوم Knock-for-Knock و پیامدهای آن را کاملاً درک کردهاند؟
**۸. قالب خروجی مطلوب:**
قرارداد باید به زبان فارسی رسمی و حقوقی، با استفاده از واژگان دقیق و بدون ابهام تنظیم شود. تمامی مواد و بندها باید به صورت شمارهدار (مثلاً ماده ۱، بند ۱-۱) و با تیترهای واضح مشخص شوند. اعداد باید هم به عدد و هم به حروف نوشته شوند (مثلاً "مبلغ ۱۰۰,۰۰۰,۰۰۰ (یکصد میلیون) ریال"). ساختار باید خوانا و منطقی باشد.
بند 1
بررسی تخصصی این بندطرفین توافقنامه
* **ماده ۱: طرفین توافقنامه**
* معرفی کامل کارفرما و پیمانکار با جزئیات ذکر شده در بخش اطلاعات لازم.
بند 2
بررسی تخصصی این بندتعاریف
* **ماده ۲: تعاریف**
* تعریف اصطلاحات کلیدی مانند: "پروژه"، "قرارداد اصلی"، "طرفین"، "کارکنان"، "اموال"، "خسارت"، "مسئولیت"، "حادثه"، "تقصیر"، "طرف مسئول"، "طرف متضرر".
بند 3
بررسی تخصصی این بندموضوع توافقنامه
* **ماده ۳: موضوع توافقنامه**
* بیان صریح هدف توافقنامه: تقسیم مسئولیتها و جبران خسارات ناشی از حوادث در طول اجرای پروژه، بر مبنای اصل Knock-for-Knock.
بند 4
بررسی تخصصی این بنداصل بیمه متقابل (Knock-for-Knock Principle)
* **ماده ۴: اصل بیمه متقابل (Knock-for-Knock Principle)**
* توضیح صریح اصل: هر طرف مسئولیت صدمات جانی کارکنان خود و خسارات وارده به اموال خود را، صرفنظر از تقصیر طرف مقابل، بر عهده میگیرد.
* تأکید بر عدم طرح دعوا یا مطالبه خسارت از طرف مقابل بابت موارد مشمول این اصل.
بند 5
بررسی تخصصی این بندمسئولیت در قبال کارکنان
* **ماده ۵: مسئولیت در قبال کارکنان**
* هر طرف مسئولیت کامل صدمات جانی (شامل فوت، جراحت، بیماری) وارده به کارکنان خود (شامل کارمندان، نمایندگان، پیمانکاران فرعی و کارکنان آنها) را بر عهده دارد.
* تعهد هر طرف به جبران خسارات و هزینههای ناشی از این صدمات و عدم طرح دعوا علیه طرف دیگر.
بند 6
بررسی تخصصی این بندمسئولیت در قبال اموال
* **ماده ۶: مسئولیت در قبال اموال**
* هر طرف مسئولیت کامل خسارات وارده به اموال خود (شامل تجهیزات، ماشینآلات، تأسیسات، کشتیها، سکوها و هرگونه دارایی مادی) را بر عهده دارد.
* تعهد هر طرف به جبران خسارات و هزینههای ناشی از این خسارات و عدم طرح دعوا علیه طرف دیگر.
بند 7
بررسی تخصصی این بندمسئولیت در قبال اشخاص ثالث
* **ماده ۷: مسئولیت در قبال اشخاص ثالث**
* تعیین مسئولیت در قبال خسارات وارده به اشخاص ثالث (غیر از کارکنان و اموال طرفین). معمولاً این مسئولیت بر عهده طرفی است که تقصیر داشته یا مسئولیت اصلی را بر عهده دارد، یا به صورت مشترک.
* بند جبران خسارت (Indemnity) برای اشخاص ثالث: اگر یک طرف به دلیل عمل یا قصور طرف دیگر در قبال شخص ثالث مسئول شناخته شود، طرف مقصر موظف به جبران خسارت طرف دیگر خواهد بود.
بند 8
بررسی تخصصی این بندپوششهای بیمهای
* **ماده ۸: پوششهای بیمهای**
* تعهد هر طرف به اخذ و حفظ پوششهای بیمهای کافی (مانند بیمه مسئولیت مدنی، بیمه اموال، بیمه کارکنان) مطابق با عرف صنعت و حداقلهای تعیین شده.
* ارائه گواهی بیمه به طرف مقابل در صورت درخواست.
* تأکید بر اینکه پوششهای بیمهای نباید به گونهای باشند که اصل Knock-for-Knock را نقض کنند.
بند 9
بررسی تخصصی این بنداستثنائات
* **ماده ۹: استثنائات**
* موارد خارج از شمول این توافقنامه (مثلاً خسارات ناشی از تقصیر عمدی، سوءنیت، تخلف از قوانین آمره).
بند 10
بررسی تخصصی این بنداطلاعرسانی حوادث
* **ماده ۱۰: اطلاعرسانی حوادث**
* تعهد طرفین به اطلاعرسانی فوری حوادث مشمول این توافقنامه به یکدیگر.
* همکاری در تحقیقات مربوط به حوادث.
بند 11
بررسی تخصصی این بندمدت اعتبار و فسخ
* **ماده ۱۱: مدت اعتبار و فسخ**
* تاریخ شروع و پایان اعتبار توافقنامه.
* شرایط فسخ توافقنامه (مثلاً با اتمام قرارداد اصلی، با توافق طرفین، در صورت نقض اساسی تعهدات).
بند 12
بررسی تخصصی این بندقوه قاهره (Force Majeure)
* **ماده ۱۲: قوه قاهره (Force Majeure)**
* تعریف قوه قاهره و تأثیر آن بر تعهدات طرفین.
بند 13
بررسی تخصصی این بندمحرمانگی
* **ماده ۱۳: محرمانگی**
* تعهد طرفین به حفظ محرمانگی اطلاعات مربوط به پروژه و این توافقنامه.
بند 14
بررسی تخصصی این بندقانون حاکم
* **ماده ۱۴: قانون حاکم**
* قانون جمهوری اسلامی ایران به عنوان قانون حاکم بر این توافقنامه.
بند 15
بررسی تخصصی این بندحل و فصل اختلافات
* **ماده ۱۵: حل و فصل اختلافات**
* مراحل حل اختلاف (مذاکره، میانجیگری، داوری یا دادگاه صالح).
* جزئیات مرجع داوری یا دادگاه صالح.
بند 16
بررسی تخصصی این بنداقامتگاه قانونی و ابلاغها
* **ماده ۱۶: اقامتگاه قانونی و ابلاغها**
* تعیین اقامتگاه قانونی طرفین و نحوه ابلاغ مکاتبات.
بند 17
بررسی تخصصی این بندنسخ و پیوستها
* **ماده ۱۷: نسخ و پیوستها**
* تعداد نسخههای توافقنامه و اعتبار یکسان آنها.
* فهرست پیوستها (در صورت وجود، مانند قرارداد اصلی).
بند 18
بررسی تخصصی این بندسایر مقررات
* **ماده ۱۸: سایر مقررات**
* عدم اعتبار هرگونه توافق شفاهی قبلی.
* لزوم اصلاح توافقنامه به صورت کتبی و با امضای طرفین.
* تفکیکپذیری مواد (Severability): در صورت ابطال یک ماده، سایر مواد معتبر باقی میمانند.
* عدم واگذاری حقوق و تعهدات بدون رضایت کتبی طرف مقابل.
بند 19
بررسی تخصصی این بندامضا
* **ماده ۱۹: امضا**
* محل امضای نمایندگان قانونی طرفین به همراه مهر شرکت.
