قراردادهای بیمه، بیمه اتکایی، مدیریت ریسک، جبران خسارت و بازرگانی حمایتی
قرارداد بیمه خطرات مسئولیت مدنی و اموال هستهای
پوششهای کنسرسیومی تخصصی جهت پرداخت غرامتهای آلودگی تشعشعات رادیواکتیو ناشی از نیروگاههای اتمی طبق مفاد کنوانسیونهای پاریس و وین
⚠ در دستِ بهبودی
متنِ قرارداد
ماده ۱ – طرفین قرارداد
۱-۱- بیمهگر (رهبر و اعضای کنسرسیوم/سندیکای بیمهگران تخصصی): این قرارداد بین کنسرسیوم بیمهگران ایران به رهبری شرکت بیمه [نام شرکت بیمه رهبر] با شماره ثبت [شماره ثبت] و شناسه ملی [شناسه ملی] و به نمایندگی از سوی سایر اعضای کنسرسیوم به نشانی [نشانی بیمهگر]، تلفن [شماره تلفن] که از این پس در این قرارداد «بیمهگر» نامیده میشود، از یک طرف؛ و
۱-۲- بیمهگذار (بهرهبردار تأسیسات هستهای): شرکت [نام شرکت بهرهبردار] با شماره ثبت [شماره ثبت] و شناسه ملی [شناسه ملی] به نمایندگی [نام نماینده] به سمت [سمت نماینده] به نشانی [نشانی بیمهگذار]، تلفن [شماره تلفن] که از این پس «بیمهگذار» نامیده میشود، از طرف دیگر منعقد میگردد.
تبصره ۱: کلیه اعضای کنسرسیوم بیمهگر به صورت تضامنی مسئولیت اجرای تعهدات مندرج در این قرارداد را بر اساس سهم مشارکت خود عهدهدار میباشند.
تبصره ۲: طرفین اقامتگاه خود را به همین نشانی شناخته و هرگونه ابلاغیه یا اخطاریه به این نشانیها قانونی و معتبر تلقی خواهد شد.
ماده ۲ – تعاریف
۲-۱- بیمهگر: شخص حقوقی یا کنسرسیومی متشکل از شرکتهای بیمه مجاز است که در ازای دریافت حق بیمه، جبران خسارتهای احتمالی موضوع این قرارداد را بر اساس شرایط مندرج تعهد مینماید.
۲-۲- بیمهگذار: شخص حقوقی بهرهبردار تأسیسات هستهای است که نام وی در مشخصات قرارداد درج شده و پرداخت حق بیمه و رعایت تعهدات مربوطه را بر عهده دارد.
۲-۳- تأسیسات هستهای: شامل راکتورهای هستهای (به جز راکتورهای مورداستفاده برای حملونقل)، کارخانجات تولید، غنیسازی، فرآوری و انبارش مواد هستهای و پسابهای تابشی است.
۲-۴- حادثه هستهای: هرگونه واقعه یا سلسله وقایعی با منشاء واحد که موجب بروز خسارت ناشی از خاصیت رادیواکتیو یا ترکیبی از خواص رادیواکتیو با خواص سمی، انفجاری یا سایر خواص خطرناک مواد هستهای در تأسیسات گردد.
۲-۵- خسارت هستهای: شامل هرگونه تلفات جانی، صدمه بدنی، خسارت مالی به اموال، هزینههای پاکسازی زیستمحیطی و خسارتهای اقتصادی ناشی از انتشار تشعشعات رادیواکتیو است که مطابق قوانین و کنوانسیونهای بینالمللی قابل مطالبه باشد.
۲-۶- مواد هستهای: شامل سوخت هستهای (به استثنای اورانیوم طبیعی و ضایعشده) و محصولات یا پسابهای رادیواکتیو حاصل از شکافت هستهای است.
۲-۷- مسئولیت مطلق: اصلی حقوقی است که بر اساس آن بیمهگذار بدون نیاز به اثبات تقصير یا قصور، در قبال خسارتهای ناشی از حادثه هستهای مسئول جبران خسارت شناخته میشود.
۲-۸- فرانشیز: بخشی از هر خسارت است که جبران آن به عهده بیمهگذار بوده و میزان آن در جدول مشخصات این قرارداد تعیین میگردد.
۲-۹- سرمایه بیمه و حد غرامت: حداکثر تعهد ریالی یا ارزی بیمهگر در جبران خسارتهای مالی و مسئولیت مدنی ناشی از حادثه هستهای در طول مدت اعتبار قرارداد است.
۲-۱۰- حق بیمه: مبلغی است که بیمهگذار به عنوان عوض تعهدات بیمهگر در مواعد مقرر به حساب کنسرسیوم واریز مینماید.
۲-۱۱- کنوانسیونهای پاریس و وین: معاهدات بینالمللی مربوط به مسئولیت مدنی در زمینه خسارتهای هستهای که چارچوبهای قانونی جبران خسارت را تعیین میکنند.
تبصره: سایر اصطلاحات تخصصی بر اساس قوانین موضوعه بیمه و مقررات سازمان انرژی اتمی ایران تفسیر خواهند شد.
ماده ۳ – موضوع بیمه
۳-۱- پوشش بیمهای مسئولیت مدنی بیمهگذار در قبال اشخاص ثالث: جبران خسارتهای جانی و مالی وارد به اشخاص ثالث ناشی از انتشار اشعه یا حادثه هستهای در محدوده تأسیسات تحت نظارت بیمهگذار که بیمهگذار بر اساس قانون یا کنوانسیونهای بینالمللی مسئول شناخت شده است.
۳-۲- پوشش بیمهای خسارات وارده به اموال مورد بیمه: جبران خسارتهای فیزیکی و مادی وارد به تأسیسات هستهای، ساختمانها، تجهیزات و ماشینآلات مندرج در جدول مشخصات که در اثر خطرات تحت پوشش آسیب دیدهاند.
۳-۳- حدود جغرافیایی پوشش: این قرارداد صرفاً خسارتهای واقع شده در تأسیسات هستهای مشخصشده و مناطق جغرافیايي تعیینشده در پیوستهای قرارداد را تحت پوشش قرار میدهد.
۳-۴- خطرات تحت پوشش: شامل خطرات ناشی از شکافت هستهای، تابشهای یونساز، آتشسوزی و انفجار ناشی از مواد هستهای و خطرات قهری مرتبط با بهرهبرداری از تأسیسات هستهای با رعایت استانداردهای ایمنی است.
۳-۵- استثنائات پوشش: خسارتهای ناشی از جنگ، جنگ داخلی، اغتشاشات عمومی، عملیات تروریستی (مگر با توافق خاص)، و بلایای طبیعی غیرمرتبط با چرخه سوخت هستهای (مانند زمینلرزه خارج از استانداردهای مقاومت سازه هستهای) به صراحت از شمول این قرارداد خارج است.
تبصره: هرگونه تغییر در خطرات تحت پوشش نیازمند الحاقیه کتبی و توافق طرفین خواهد بود.
ماده ۴ – مدت بیمه
۴-۱- تاریخ شروع و پایان: این قرارداد از ساعت [ساعت شروع] روز [تاریخ شروع] آغاز شده و در ساعت [ساعت پایان] روز [تاریخ پایان] به اتمام میرسد و مجموعاً مدت آن [مدت قرارداد به ماه یا سال] تمام میباشد.
۴-۲- نحوه تمدید قرارداد: تمدید این قرارداد منوط به درخواست کتبی بیمهگذار حداقل [تعداد روز] روز پیش از انقضای مدت و موافقت کتبی کنسرسیوم بیمهگران و تنظیم الحاقیه یا قرارداد جدید و توافق بر سر نرخ حق بیمه جدید خواهد بود.
تبصره ۱: بیمهگر هیچگونه مسئولیتی در قبال حوادث خارج از تاریخهای مندرج در این ماده نخواهد داشت.
تبصره ۲: در صورت عدم تمدید، پوشش بیمهای در تاریخ انقضا به طور کامل متوقف میگردد.
ماده ۵ – سرمایه بیمه و حد غرامت
۵-۱- حداکثر تعهد بیمهگر برای مسئولیت مدنی: سقف تعهد بیمهگر در قبال جبران خسارتهای جانی و مالی اشخاص ثالث ناشی از هر حادثه هستهای مبلغ [مبلغ به ریال/ارز] تعیین میگردد.
۵-۲- حداکثر تعهد بیمهگر برای خسارات اموال: حداکثر تعهد بیمهگر جهت جبران خسارات وارده به اموال و تأسیسات بیمهگذار مبلغ [مبلغ به ریال/ارز] است.
۵-۳- فرانشیز: میزان فرانشیز هر حادثه معادل [درصد یا مبلغ فرانشیز] از کل خسارت برآورد شده است که به عهده بیمهگذار میباشد.
۵-۴- سقف تعهد در هر حادثه و در طول مدت بیمه: مجموع تعهدات بیمهگر در طول مدت اعتبار قرارداد از سقف کلی مبلغ [مبلغ کل] تجاوز نخواهد کرد، فارغ از تعداد دفعات وقوع حادثه یا تعداد ادعاهای مطروحه.
تبصره: پرداخت هرگونه مبلغ مازاد بر سقفهای تعیینشده در این ماده منوط به پیشبینی بیمههای اتکایی مازاد یا الحاقیههای تخصصی خواهد بود.
توضیحِ فیلدها:
• متن: متنِ کاملِ همان مواد، هر ماده در خطِ جدا
ماده ۶ – حق بیمه و نحوه پرداخت
۶-۱. مبلغ حق بیمه ناخالص سالانه معادل [مبلغ حق بیمه] ریال تعیین میگردد که بر اساس ارزیابی ریسک تأسیسات هستهای و بر مبنای نرخ فنی مصوب کنسرسیوم بیمهگران محاسبه شده است.
۶-۲. بیمهگذار مکلف است مبلغ حق بیمه را در [تعداد] قسط مساوی و در سررسیدهای مقرر به شماره حساب [شماره حساب] متعلق به بیمهگر واریز نموده و رسید آن را به همراه تأییدیه کتبی به واحد مالی بیمهگر تسلیم نماید.
۶-۳. در صورت تأخیر بیمهگذار در پرداخت هر یک از اقساط حق بیمه در سررسید مقرر، بیمهگر مجاز است علاوه بر مطالبه اصل حق بیمه، به ازای هر روز تأخیر خسارت تأخیر تأدیه بر مبنای نرخ روز بانک مرکزی مطالبه نموده و یا مطابق مقررات این قرارداد اقدام به تعلیق یا فسخ پوششهای بیمهای نماید.
تبصره ۱-۶: پرداخت حق بیمه شرط لازم برای تحقق اعتبار پوشش بیمهای بوده و عدم پرداخت قسط اول در حکم عدم انعقاد قرارداد تلقی میگردد.
تبصره ۲-۶: کلیه کسورات قانونی اعم از مالیات بر ارزش افزوده و عوارض متعلق به این حق بیمه بر عهده بیمهگذار میباشد که به مبلغ فوقالذکر اضافه میگردد.
ماده ۷ – تعهدات بیمهگذار
۷-۱. بیمهگذار متعهد میگردد کلیه قوانین، استانداردها، دستورالعملها و مقررات ملی و بینالمللی ایمنی هستهای صادره از سوی مراجع ذیصلاح را به دقت رعایت نموده و از تجهیزات حفاظتی استاندارد استفاده نماید.
۷-۲. بیمهگذار مکلف است تمامی اطلاعات، آمار، مدارک و وضعیت فنی تأسیسات را به طور کامل، دقیق و با حسن نیت در زمان انعقاد قرارداد به بیمهگر ارائه نماید و از کتمان حقایق خودداری کند.
۷-۳. در صورت وقوع هرگونه حادثه، تشعشع ناخواسته یا رویدادی که منجر به بروز خسارت یا احتمال خطر گردد، بیمهگذار موظف است حداکثر ظرف مدت [تعداد ساعت] ساعت مراتب را کتباً و با تلفن اضطراری به اطلاع بیمهگر برساند.
۷-۴. بیمهگذار ملزم است همکاری کامل را با کارشناسان، ارزیابان و بازرسان اعزامی بیمهگر جهت بررسی دقیق ابعاد حادثه و میزان خسارت به عمل آورد و دسترسی به محل را تسهیل نماید.
۷-۵. بیمهگذار باید در چارچوب امکانات موجود، تدابیر و اقدامات لازم و معقول را برای جلوگیری از توسعه خسارت و کاهش آثار زیانبار حادثه اتخاذ نماید.
۷-۶. پرداخت به موقع حق بیمه در مواعد مقرر مطابق با ماده ۶ این قرارداد از جمله تعهدات اساسی و لایتغیر بیمهگذار محسوب میشود.
۷-۷. بیمهگذار حق ندارد هیچگونه تغییرات بنیادین، توسعه یا جابجایی در تأسیسات هستهای تحت پوشش ایجاد نماید مگر آنکه قبلاً موافقت کتبی و رسمی بیمهگر را اخذ نموده باشد.
۷-۸. بیمهگذار مکلف است تمامی اسناد، دفاتر، گزارشهای ایمنی و مدارک مربوط به بهرهبرداری از تأسیسات را حداقل به مدت [تعداد] سال پس از انقضای قرارداد نگهداری نموده و در صورت درخواست در اختیار بیمهگر قرار دهد.
ماده ۸ – تعهدات بیمهگر
۸-۱. بیمهگر متعهد میگردد پس از وقوع حادثه تحت پوشش و احراز مسئولیت مدنی یا خسارت اموال مطابق با شرایط قرارداد و کنوانسیونهای مربوطه، نسبت به پرداخت غرامت اقدام نماید.
۸-۲. بیمهگر ملزم است پس از دریافت اعلام خسارت، بلافاصله کارشناسان متخصص را جهت بررسی و ارزیابی فنی و مالی خسارات وارده به محل اعزام نموده و گزارش ارزیابی را تهیه کند.
۸-۳. بیمهگر و عوامل آن متعهد میگردند تمامی اطلاعات فنی، محرمانه و امنیتی مربوط به تأسیسات و فعالیتهای بیمهگذار را حفظ نموده و بدون اجازه کتبی فاش نسازند.
۸-۴. بیمهگر در صورت توافق طرفین و درج در الحاقیه، خدمات مشاورهای تخصصی در زمینه مدیریت ریسک، ارزیابی ایمنی و پیشگیری از حادثه را به بیمهگذار ارائه خواهد داد.
تبصره ۱-۸: تعهدات مالی بیمهگر در هر حال از سقف سرمایه بیمه و حد غرامت تعیین شده در ماده ۵ این قرارداد تجاوز نخواهد کرد.
تبصره ۲-۸: بیمهگر مسئولیتی در قبال خسارات ناشی از جنگ، اغتشاشات داخلی یا فعل و انفعالات هستهای خارج از محدوده مجوزهای قانونی ندارد مگر آنکه صراحتاً بیمه شده باشد.
ماده ۹ – نحوه اعلام خسارت و پرداخت غرامت
۹-۱. بیمهگذار باید اعلام خسارت خود را به صورت کتبی و حاوی جزئیات کامل زمان، مکان و کیفیت وقوع حادثه حداکثر ظرف مدت [تعداد روز] روز از تاریخ وقوع یا اطلاع از حادثه به دفتر مرکزی بیمهگر تسلیم نماید.
۹-۲. مدارک لازم برای اثبات خسارت شامل گزارش رسمی کمیته ایمنی، مستندات تشعشعسنجی، گزارشهای پلیس یا مراجع قضایی، فاکتورهای هزینههای انجام شده و نظریه کارشناسان رسمی دادگستری یا ارزیابان خسارت میPeشد.
۹-۳. بیمهگر پس از دریافت مدارک کامل، مراحل ارزیابی خسارت را از طریق کارشناسان خود آغاز نموده و میزان دقیق خسارت قابل جبران را بر اساس شرایط بیمهنامه محاسبه و تعیین مینماید.
۹-۴. بیمهگر مکلف است پس از تأیید نهایی میزان خسارت و امضای رسید تسویه حساب توسط بیمهگذار، حداکثر ظرف مدت [تعداد روز] روز کاری غرامت متعلقه را به حساب بیمهگذار واریز نماید.
۹-۵. بیمهگر پس از پرداخت غرامت، تا میزان مبلغ پرداختشده، در تمامی حقوق بیمهگذار علیه اشخاص ثالثی که مسئول بروز حادثه بودهاند (حق رجوع یا Subrogation) قائممقام قانونی بیمهگذار میگردد.
تبصره ۱-۹: در صورت بروز اختلاف در میزان خسارت ارزیابی شده، موضوع به کارشناس مرضیالطرفین ارجاع خواهد شد که رأی وی قطعی و لازمالاجراست.
ماده ۱۰ – خیارات و فسخ قرارداد
۱۰-۱. بیمهگر حق دارد در صورت تحقق شرایطی نظیر عدم پرداخت حق بیمه در سررسید، کشف اظهارات خلاف واقع یا کتمان حقایق توسط بیمهگذار در زمان انعقاد قرارداد، یا افزایش شدید ریسک به صورت یکجانبه قرارداد را فسخ نماید.
۱۰-۲. بیمهگذار میتواند در صورت تغییر کاربری تأسیسات، توقف دائم فعالیت نیروگاه یا عدم ایفای تعهدات اساسی توسط بیمهگر، با ارسال اظهارنامه رسمی حداقل [تعداد روز] روز قبل، درخواست فسخ قرارداد را مطرح نماید.
۱۰-۳. در صورت فسخ قرارداد توسط بیمهگر به دلیل تخلف بیمهگذار، حق بیمه مدت طیشده بر اساس تعرفه کوتاهمدت محاسبه شده و مابقی حق بیمه پس از کسر خسارات پرداختی مسترد میگردد؛ همچنین با فسخ قرارداد، کلیه تعهدات پوشش بیمهای از تاریخ مؤثر فسخ متوقف میگردد.
تبصره ۱-۱۰: حق فسخ ناشی از خیارات قانونی (به جز خیار غبن فاحش که ضمن عقد خارج لازم ساقط گردیده است) با توافق طرفین به مدت [تعداد ماه] محدود میگردد.
تبصره ۲-۱۰: در صورت فسخ قرارداد، بیمهگذار همچنان در خصوص خسارات ناشی از حوادث واقعشده پیش از تاریخ فسخ، مسئول و پاسخگو خواهد بود.
توضیحِ فیلدها:
• متن: متنِ کاملِ همان مواد، هر ماده در خطِ جدا
ماده ۱۱ – وجه التزام و خسارت تأخیر
۱-۱. در صورتی که هر یک از طرفین در انجام تعهدات قراردادی خود اعم از تأدیه حق بیمه یا پرداخت غرامت دچار تأخیر غیرموجه شوند، مکلف به پرداخت وجه التزام به میزان روزانه [ ] درصد مبلغ مورد تعهد به طرف مقابل خواهند بود. ۱-۲. پرداخت وجه التزام رافع مسئولیت اصلی طرفین در خصوص اجرای اصل موضوع قرارداد و جبران خسارات وارده نخواهد بود. ۱-۳. چنانچه بیمهگر در پرداخت خسارت قطعیشده پس از طی تشریفات قانونی دچار تأخیر گردد، ملزم به جبران خسارت تأخیر تأدیه بر اساس نرخ تورم اعلامی توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران خواهد بود. ۱-۴. توافق بر وجه التزام مانع از اعمال سایر حقوق قانونی طرفین از جمله فسخ قرارداد در صورت تداوم تخلف نخواهد بود. ۱-۵. تعیین این مبلغ به عنوان وجه التزام قطعی بوده و نیازی به اثبات ورود خسارت مازاد نخواهد داشت.
ماده ۱۲ – قوه قاهره (فورس ماژور)
۱۲-۱. هرگونه حادثه خارجی، غیرقابل پیشبینی و غیرقابل دفع که خارج از اراده طرفین باشد و مانع اجرای تعهدات گردد، مصداق قوه قاهره محسوب میشود. ۱-۲. در صورت بروز فورس ماژور، اجرای تعهدات طرفین به میزان تأثیر آن حادثه به حالت تعلیق در خواهد آمد. ۱-۳. طرف متأثر از قوه قاهره موظف است حداکثر ظرف مدت [ ] روز مراتب را به کتباً به طرف مقابل اعلام نماید. ۱-۴. چنانچه وضعیت قوه قاهره بیش از [ ] ماه ادامه یابد، هر یک از طرفین حق فسخ قرارداد را خواهند داشت. ۱-۵. حوادثی نظیر جنگ، اعتصابات عمومی فراگیر و بلایای طبیعی با شرایط مذکور از مصادیق قوه قاهره به شمار میروند.
ماده ۱۳ – محرمانگی
۱۳-۱. طرفین متعهد میشوند تمامی اطلاعات فنی، مهندسی، مالی، امنیتی و تجاری مربوط به تأسیسات هستهای و اسناد بیمهای را به طور کامل محرمانه تلقی نمایند. ۱۳-۲. انتشار یا افشای این اطلاعات به هر شخص ثالث بدون کسب اجازه کتبی طرف مقابل ممنوع است. ۱۳-۳. اطلاعاتی که به موجب دستور مراجع قضایی صالح یا الزامات قانونی افشای آنها اجباری است، از شمول این ماده مستثنی میباشند. ۱۳-۴. تعهد به محرمانگی پس از انقضا یا فسخ قرارداد نیز به مدت [ ] سال به قوت خود باقی خواهد ماند. ۱۳-۵. در صورت نقض تعهد محرمانگی، متخلف مسئول جبران خسارات وارده به طرف مقابل خواهد بود.
ماده ۱۴ – حل اختلاف
۱۴-۱. کلیه اختلافات ناشی از تفسیر، اجرا یا فسخ این قرارداد ابتدا از طریق مذاکره مستقیم میان نمایندگان طرفین حل و فصل خواهد شد. ۱۴-۲. در صورت عدم حصول توافق ظرف مدت [ ] روز، اختلاف به داوری ارجاع میگردد و مرکز داوری اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران به عنوان مرجع داوری مرضالطرفین تعیین میشود. ۱۴-۳. رأی داور قطعی، لازمالاجرا و برای طرفین الزامآور خواهد بود. ۱۴-۴. در صورتی که داوری به هر دلیل میسر نگردد، دادگاههای عمومی و انقلاب تهران به عنوان مرجع صالح قضایی رسیدگی به دعاوی تعیین میشوند. ۱۴-۵. زبان داوری فارسی بوده و تشریفات آن تابع آییننامه داوری مرجع مذکور خواهد بود.
ماده ۱۵ – اقامتگاه و ابلاغ
۱۵-۱. اقامتگاه قانونی بیمهگذار به نشانی: [ ] و اقامتگاه قانونی بیمهگر به نشانی: [ ] ثبت میگردد. ۱۵-۲. کلیه مکاتبات، اخطاریهها و اوراق رسمی به نشانیهای فوق از طریق پست سفارشی، اظهارنامه رسمی یا نمابر با رسید تحویل، ابلاغ شده تلقی میگردد. ۱۵-۳. طرفین مکلفند در صورت تغییر اقامتگاه، مراتب را کتباً ظرف مدت [ ] روز به طرف مقابل اعلام نمایند؛ در غیر این صورت کلیه اوراق به نشانی قبلی ابلاغشده و قانونی محسوب خواهد شد. ۱۵-۴. ارسال پیام به پست الکترونیکی یا سیستمهای الکترونیکی رسمی اعلامشده نیز با رعایت تشریفات قانونی دارای اعتبار ابلاغ خواهد بود.
توضیحِ فیلدها:
• متن: متنِ کاملِ همان مواد، هر ماده در خطِ جدا
ماده ۱۶ – نسخ و پیوستها
۱-۱۶. این قرارداد در تعداد [ ] نسخه با اعتبار قانونی یکسان تنظیم و امضا گردیده است و تمامی نسخ مفاد واحدی دارند.
۲-۱۶. کلیه پیوستها، ضمائم، الحاقیهها و جدول تعات کنسرسیوم که به امضای طرفین رسیده است، جزء لاینفک این قرارداد محسوب شده و همانند متن اصلی برای طرفین لازمالاجراست.
۳-۱۶. در صورت بروز هرگونه تناقض میان متن اصلی این قرارداد و پیوستها، مفاد متن اصلی قرارداد مقدم خواهد بود.
۴-۱۶. هرگونه اصلاح یا تغییر در مفاد این قرارداد و پیوستهای آن صرفاً با توافق کتبی و امضای مجاز طرفین معتبر خواهد بود.
تبصره: تبادل نسخ از طریق پست جمهوری اسلامی ایران یا نمابر نیز با تأیید بعدی دارای اعتبار قانونی است.
ماده ۱۷ – قانون حاکم
۱-۱۷. این قرارداد از هر حیث تابع قوانین و مقررات جاری جمهوری اسلامی ایران اعم از قوانین بیمه، مدنی و تجارت است.
۲-۱۷. در خصوص ریسکها و مسئولیتهای هستهای، اصول پذیرفتهشده حقوق بینالملل و کنوانسیونهای مرتبط نظیر وین و پاریس در حدود قوانین داخلی مفسر این قرارداد خواهد بود.
۳-۱۷. چنانچه هر یک از مواد این قرارداد به موجب قوانین موجد حق یا آرای مراجع قضایی ذیصلاح باطل اعلام شود، سایر مواد به اعتبار خود باقی خواهد ماند.
۴-۱۷. طرفین ملزم به رعایت کلیه دستورالعملهای سازمان انرژی اتمی ایران و بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران در اجرای این قرارداد هستند.
تبصره: در صورت تغییر قوانین آمره، شرایط قرارداد به درخواست هر یک از طرفین با توافق مجدد تطبیق داده خواهد شد.
ماده ۱۸ – امضا
۱-۱۸. این قرارداد در تاریخ [ ] در شهر [ ] به امضای نمایندگان مجاز و صاحبان امضای مجاز بیمهگر و بیمهگذار رسید.
۲-۱۸. امضاکنندگان با مهور نمودن اوراق به شرکتهای متبوع، التزام قطعی خود را به تمامی مفاد، بندها و تبصرههای این قرارداد اعلام داشتند.
۳-۱۸. ممهور نمودن اسناد به مهر رسمی شرکتها و در صورت لزوم درج اثر انگشت، مکمل اعتبار امضای فیزیکی خواهد بود.
۴-۱۸. هر یک از طرفین پس از امضا، نسخه متعلق به خود را دریافت نموده و گواهی بر تسلام آن دادند.
تبصره: امضای دیجیتال یا الکترونیکی طرفین با رعایت قانون تجارت الکترونیکی دارای همین اعتبار است.
محل امضای بیمهگر:
نام و نام خانوادگی: [ ]
سمت: [ ]
مهر و امضا: [ ]
محل امضای بیمهگذار:
نام و نام خانوادگی: [ ]
سمت: [ ]
مهر و امضا: [ ]
نکاتِ تنظیمِ این قرارداد
- مبنای حقوقی
- ماده ۱۰ قانون مدنی (اصل آزادی قراردادها) و قانون بیمه مصوب ۱۳۱۶ و قانون مسئولیت مدنی. با توجه به ماهیت خاص این بیمه، رعایت مقررات قانون انرژی اتمی ایران و کنوانسیونهای بینالمللی مسئولیت مدنی در برابر خسارات هستهای (در صورت الحاق یا رعایت عرف بینالمللی در قراردادهای کنسرسیومی) الزامی است.
- نکاتِ کلیدی
- ۱. تعیین دقیق «حد غرامت» با توجه به ریسکهای فاجعهبار هستهای بسیار حیاتی است. ۲. انطباق کامل با استانداردهای سازمان انرژی اتمی ایران برای معتبر بودن پوشش بیمهای الزامی است. ۳. توجه به استثنائات بیمهنامه (مانند جنگ، تروریسم یا قصور عمدی) که باید در پیوستها دقیقاً ذکر شود. ۴. استفاده از ساختار کنسرسیومی (Pool) برای توزیع ریسک بین چند شرکت بیمه جهت توانگری مالی. ۵. پیشبینی دقیق نحوه ارزیابی خسارت توسط کارشناسان متخصص (به دلیل پیچیدگی فنی حوادث هستهای). ۶. توجه به تعهدات کنوانسیونهای بینالمللی (در صورت شمول) در متن قرارداد.
- بندهای پرخطر
- ۱. «ماده ۵ (حد غرامت)»: اگر سقف تعهدات پایینتر از خسارات احتمالی باشد، بیمهگذار با بحران مالی مواجه میشود. راهکار: استفاده از بیمه اتکایی بینالمللی و تعیین سقفهای بسیار بالا. ۲. «ماده ۷ (تعهدات بیمهگذار)»: عدم رعایت دقیق ضوابط ایمنی میتواند منجر به سلب حق بیمه شود. راهکار: ذکر دقیق لیست استانداردهای ایمنی در پیوستها. ۳. «ماده ۹ (نحوه پرداخت)»: تأخیر در پرداخت غرامت در حوادث هستهای فاجعهبار است. راهکار: درج وجه التزام سنگین برای تأخیر در پرداخت. ۴. «ماده ۱۳ (محرمانگی)»: افشای اطلاعات فنی نیروگاه میتواند امنیت ملی را به خطر بیندازد. راهکار: درج ضمانت اجرای کیفری یا خسارت سنگین برای نقض محرمانگی.
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارتها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
+ نمایشِ کاملِ مقدمه و توضیحاتِ پرامپت
# پرامپتِ تنظیمِ قرارداد بیمه خطرات مسئولیت مدنی و اموال هستهای
شما یک وکیل پایه یک دادگستری و متخصص حقوق بیمه هستید. وظیفه شما تنظیم یک قرارداد بیمه خطرات مسئولیت مدنی و اموال هستهای (Nuclear Energy Liability & Property Insurance Pool) است. این قرارداد باید حرفهای، کامل، دقیق و منطبق با قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران و کنوانسیونهای بینالمللی مرتبط باشد.
## ۱. نقشدهی و دقت
قرارداد را با دقت بسیار بالا، با رعایت تمامی جزئیات حقوقی و فنی مربوط به بیمههای هستهای، و با زبانی حقوقی، رسمی و بدون ابهام تنظیم کنید. در تنظیم این قرارداد، به ماهیت پیچیده و ریسکهای بالای مرتبط با انرژی هستهای و نیاز به پوششهای جامع و تخصصی توجه ویژه داشته باشید.
## ۲. چارچوب حقوقی حاکم
این قرارداد تابع قوانین و مقررات زیر است:
* **قانون بیمه مصوب ۱۳۱۶ و اصلاحات بعدی آن:** به ویژه مواد مربوط به تعریف قرارداد بیمه، تعهدات بیمهگر و بیمهگذار، و اصول حاکم بر بیمه.
* **قانون تأسیس بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران و بیمهگری مصوب ۱۳۵۰ و اصلاحات بعدی آن:** به ویژه مقررات مربوط به نظارت بر شرکتهای بیمه و صدور پروانههای لازم.
* **قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران:** در خصوص قواعد عمومی قراردادها، شرایط صحت معاملات، و مسئولیت مدنی.
* **قانون مسئولیت مدنی مصوب ۱۳۳۹:** در خصوص جبران خسارات ناشی از حوادث.
* **قانون حفاظت در برابر اشعه مصوب ۱۳۶۸ و آییننامههای اجرایی آن:** در خصوص الزامات ایمنی و مسئولیتهای مرتبط با مواد و تأسیسات هستهای.
* **کنوانسیون پاریس در مورد مسئولیت شخص ثالث در زمینه انرژی هستهای (Paris Convention on Third Party Liability in the Field of Nuclear Energy) و پروتکلهای الحاقی آن (در صورت عضویت ایران یا لزوم رعایت اصول آن):** به ویژه اصول مربوط به مسئولیت مطلق بهرهبردار تأسیسات هستهای و محدودیت مسئولیت.
* **کنوانسیون وین در مورد مسئولیت مدنی در قبال خسارت هستهای (Vienna Convention on Civil Liability for Nuclear Damage) و پروتکلهای الحاقی آن (در صورت عضویت ایران یا لزوم رعایت اصول آن):** به ویژه اصول مربوط به مسئولیت مطلق بهرهبردار و جبران خسارات.
* **قواعد عمومی بیمه اتکایی (Reinsurance Principles):** در صورت وجود پوششهای اتکایی.
* **آییننامهها و بخشنامههای شورای عالی بیمه و بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران:** به ویژه آییننامههای مربوط به بیمههای مسئولیت و بیمههای خاص.
**نکات ماهیت فقهی/قانونی:** این قرارداد از نوع عقود معوض، لازم و رضایی است. ماهیت آن مبتنی بر اصل غرامت (Indemnity) و حسن نیت (Utmost Good Faith) است. با توجه به ماهیت خاص موضوع، اخذ مجوزهای لازم از سازمان انرژی اتمی ایران و بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران برای فعالیت در این حوزه ضروری است.
## ۳. اطلاعات لازم (جاهای خالی)
لطفاً اطلاعات زیر را به صورت جای خالی در قرارداد وارد کنید:
### الف. مشخصات طرفین
* **بیمهگر (کنسرسیوم/سندیکای بیمه):**
* [[نام کامل کنسرسیوم/سندیکای بیمه]]
* [[شماره ثبت و تاریخ ثبت]]
* [[کد اقتصادی]]
* [[شناسه ملی]]
* [[نشانی کامل دفتر مرکزی]]
* [[کد پستی]]
* [[شماره تلفن]]
* [[شماره فکس]]
* [[پست الکترونیکی]]
* [[نام و سمت نماینده قانونی/مدیر عامل]]
* [[شماره پروانه فعالیت از بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران]]
* [[فهرست شرکتهای عضو کنسرسیوم/سندیکا به همراه سهم هر یک در پوشش بیمهای]]
* **بیمهگذار (بهرهبردار تأسیسات هستهای):**
* [[نام کامل شرکت/سازمان بهرهبردار تأسیسات هستهای]]
* [[شماره ثبت و تاریخ ثبت]]
* [[کد اقتصادی]]
* [[شناسه ملی]]
* [[نشانی کامل دفتر مرکزی]]
* [[کد پستی]]
* [[شماره تلفن]]
* [[شماره فکس]]
* [[پست الکترونیکی]]
* [[نام و سمت نماینده قانونی/مدیر عامل]]
* [[شماره مجوز بهرهبرداری از سازمان انرژی اتمی ایران]]
### ب. موضوع بیمه
* [[نام و مشخصات دقیق تأسیسات هستهای مورد بیمه (مثلاً نیروگاه اتمی بوشهر)]]
* [[نشانی دقیق محل استقرار تأسیسات هستهای]]
* [[نوع فعالیت هستهای (مثلاً تولید برق، تحقیقات، ذخیرهسازی مواد هستهای)]]
* [[فهرست کامل و دقیق اموال مورد بیمه (ساختمانها، تجهیزات، مواد هستهای و غیره) با ذکر ارزش تقریبی هر یک]]
* [[فهرست انواع خطرات تحت پوشش (مثلاً نشت مواد رادیواکتیو، انفجار هستهای، آلودگی تشعشعات، آسیب به اموال، مسئولیت در قبال اشخاص ثالث)]]
* [[حدود جغرافیایی پوشش بیمهای]]
### ج. مدت بیمه
* [[تاریخ شروع پوشش بیمهای (روز، ماه، سال)]]
* [[ساعت شروع پوشش بیمهای]]
* [[تاریخ پایان پوشش بیمهای (روز، ماه، سال)]]
* [[ساعت پایان پوشش بیمهای]]
* [[مدت زمان اعتبار قرارداد به سال/ماه]]
### د. مبلغ بیمه و حق بیمه
* **سرمایه بیمه (حد غرامت):**
* [[حداکثر مبلغ تعهد بیمهگر برای خسارات مسئولیت مدنی به عدد و حروف و واحد پول (مثلاً دلار آمریکا یا یورو)]]
* [[حداکثر مبلغ تعهد بیمهگر برای خسارات وارده به اموال مورد بیمه به عدد و حروف و واحد پول]]
* [[مبلغ فرانشیز برای هر خسارت به عدد و حروف و واحد پول]]
* [[مبلغ فرانشیز برای خسارات آلودگی زیست محیطی به عدد و حروف و واحد پول]]
* [[سقف تعهد بیمهگر در هر حادثه و در طول مدت بیمه به عدد و حروف و واحد پول]]
* **حق بیمه:**
* [[مبلغ کل حق بیمه به عدد و حروف و واحد پول]]
* [[نحوه و زمان پرداخت حق بیمه (مثلاً یکجا، اقساطی، تاریخ سررسید هر قسط)]]
* [[شماره حساب بانکی بیمهگر برای واریز حق بیمه]]
* [[مبلغ جریمه تأخیر در پرداخت حق بیمه (درصد روزانه/ماهانه)]]
### ه. تضمینها و وثایق
* [[نوع و مبلغ تضمین حسن انجام تعهدات بیمهگذار (در صورت لزوم)]]
* [[نوع و مبلغ تضمین پرداخت حق بیمه (در صورت لزوم)]]
### و. شرایط خاص
* [[فهرست اسناد و مدارک پیوست قرارداد (مثلاً گزارشهای بازرسی ایمنی، مجوزهای بهرهبرداری، نقشههای تأسیسات)]]
* [[شرایط خاص مربوط به نگهداری و ایمنی تأسیسات هستهای]]
* [[شرایط خاص مربوط به اطلاعرسانی حوادث و خسارات]]
* [[شرایط خاص مربوط به بازرسی و نظارت بیمهگر]]
## ۴. ساختار کامل قرارداد
قرارداد باید شامل مواد و بندهای زیر باشد:
[بندهای قرارداد در ادامه، هر کدام جدا]
## ۵. شرطهای پیشنهادی اختیاری
* **شرط بیمه اتکایی:** "بیمهگر مجاز است بخشی از ریسک تحت پوشش این قرارداد را به صورت اتکایی به سایر بیمهگران داخلی یا خارجی واگذار نماید. این امر هیچگونه تأثیری بر تعهدات بیمهگر اصلی در قبال بیمهگذار نخواهد داشت." (در صورتی که بیمهگر قصد واگذاری ریسک را دارد.)
* **شرط بازرسیهای دورهای:** "بیمهگذار متعهد است امکان بازرسیهای دورهای از تأسیسات هستهای و فرآیندهای ایمنی آن را برای کارشناسان بیمهگر یا نمایندگان معرفی شده توسط بیمهگر فراهم آورد. هزینههای این بازرسیها بر عهده [[بیمهگر/بیمهگذار]] خواهد بود." (برای افزایش نظارت و مدیریت ریسک.)
* **شرط پوشش هزینههای پاکسازی:** "این بیمهنامه علاوه بر جبران خسارات مستقیم، هزینههای معقول و ضروری پاکسازی و رفع آلودگی ناشی از حادثه هستهای را نیز تا سقف [[مبلغ به عدد و حروف و واحد پول]] تحت پوشش قرار میدهد." (برای پوشش جامعتر خسارات زیستمحیطی.)
* **شرط افزایش/کاهش سرمایه بیمه:** "طرفین میتوانند با توافق کتبی و پرداخت/دریافت مابهالتفاوت حق بیمه، سرمایه بیمه را در طول مدت قرارداد افزایش یا کاهش دهند." (برای انعطافپذیری در طول زمان.)
## ۶. نکات و هشدارهای مهم
* **ریسکهای رایج:** ریسک اصلی در این نوع بیمه، وقوع حادثه هستهای با ابعاد فاجعهبار و خسارات بسیار گسترده است که میتواند از توان مالی یک بیمهگر فراتر رود. به همین دلیل، تشکیل کنسرسیومهای بیمه و استفاده از پوششهای اتکایی بینالمللی حیاتی است.
* **اشتباهات متداول:** عدم شفافیت در تعریف خطرات تحت پوشش، عدم تعیین دقیق حدود مسئولیت، عدم رعایت الزامات ایمنی توسط بیمهگذار، و عدم اطلاعرسانی به موقع حوادث.
* **باطل یا غیرقابل استناد:** هرگونه اظهار خلاف واقع یا کتمان حقیقت توسط بیمهگذار که منجر به تغییر ماهیت ریسک یا کاهش حق بیمه شود، میتواند منجر به بطلان قرارداد یا عدم پرداخت خسارت گردد (ماده ۱۲ قانون بیمه).
* **ضرورت ثبت رسمی/گواهی امضا/کد رهگیری:** با توجه به اهمیت و مبلغ بالای این قرارداد، توصیه میشود امضاهای طرفین توسط دفتر اسناد رسمی گواهی شود. همچنین، در صورت امکان، قرارداد در سامانه جامع قراردادهای بیمه مرکزی ثبت و کد رهگیری دریافت شود.
* **جنبه مالیاتی/بیمهای:** حق بیمههای پرداختی توسط بیمهگذار معمولاً به عنوان هزینه قابل قبول مالیاتی محسوب میشود. همچنین، پرداخت غرامت توسط بیمهگر مشمول قوانین مالیاتی مربوطه خواهد بود. در صورت وجود کارکنان در تأسیسات هستهای، رعایت قوانین کار و تأمین اجتماعی و بیمه حوادث کار الزامی است.
## ۷. دستورالعمل به هوش مصنوعی
اگر هر یک از اطلاعات لازم (جاهای خالی) ناقص بود، قبل از تنظیم قرارداد، از کاربر سؤال کنید و حدس نزنید. در پایان قرارداد، یک چکلیست (فهرست بازبینی) از تمامی اطلاعات و بندهای مهم که باید توسط کاربر بررسی شوند، ارائه دهید.
## ۸. قالب خروجی مطلوب
قرارداد را به زبان فارسی رسمی و حقوقی، با استفاده از مادهبندی شمارهدار (مثلاً ماده ۱، بند ۱.۱، بند ۱.۱.۱)، اعداد به عدد و حروف (مثلاً "مبلغ ۱۰۰،۰۰۰،۰۰۰ (یکصد میلیون) ریال")، و به صورت کاملاً بیابهام تنظیم کنید. از فونت خوانا و اندازه مناسب استفاده نمایید.
بند 1
بررسی تخصصی این بندطرفین قرارداد
* **ماده ۱: طرفین قرارداد**
* ۱.۱. مشخصات بیمهگر (کنسرسیوم/سندیکای بیمه)
* ۱.۲. مشخصات بیمهگذار (بهرهبردار تأسیسات هستهای)
بند 2
بررسی تخصصی این بندتعاریف
* **ماده ۲: تعاریف**
* ۲.۱. بیمهگر
* ۲.۲. بیمهگذار
* ۲.۳. تأسیسات هستهای
* ۲.۴. حادثه هستهای
* ۲.۵. خسارت هستهای (شامل خسارت جانی، مالی، زیستمحیطی و اقتصادی)
* ۲.۶. مواد هستهای
* ۲.۷. مسئولیت مطلق
* ۲.۸. فرانشیز
* ۲.۹. سرمایه بیمه/حد غرامت
* ۲.۱۰. حق بیمه
* ۲.۱۱. کنوانسیونهای پاریس و وین
* ۲.۱۲. سایر اصطلاحات تخصصی مرتبط
بند 3
بررسی تخصصی این بندموضوع بیمه
* **ماده ۳: موضوع بیمه**
* ۳.۱. پوشش بیمهای مسئولیت مدنی بیمهگذار در قبال اشخاص ثالث ناشی از حوادث هستهای
* ۳.۲. پوشش بیمهای خسارات وارده به اموال مورد بیمه در تأسیسات هستهای
* ۳.۳. حدود جغرافیایی پوشش
* ۳.۴. خطرات تحت پوشش (با جزئیات کامل)
* ۳.۵. استثنائات پوشش (خطراتی که تحت پوشش نیستند، مانند جنگ، شورش، بلایای طبیعی غیرمرتبط با حادثه هستهای)
بند 4
بررسی تخصصی این بندمدت بیمه
* **ماده ۴: مدت بیمه**
* ۴.۱. تاریخ شروع و پایان
* ۴.۲. نحوه تمدید قرارداد
بند 5
بررسی تخصصی این بندسرمایه بیمه و حد غرامت
* **ماده ۵: سرمایه بیمه و حد غرامت**
* ۵.۱. حداکثر تعهد بیمهگر برای مسئولیت مدنی
* ۵.۲. حداکثر تعهد بیمهگر برای خسارات اموال
* ۵.۳. فرانشیز
* ۵.۴. سقف تعهد در هر حادثه و در طول مدت بیمه
بند 6
بررسی تخصصی این بندحق بیمه و نحوه پرداخت
* **ماده ۶: حق بیمه و نحوه پرداخت**
* ۶.۱. مبلغ حق بیمه
* ۶.۲. زمانبندی و روش پرداخت
* ۶.۳. عواقب عدم پرداخت حق بیمه
بند 7
بررسی تخصصی این بندتعهدات بیمهگذار
* **ماده ۷: تعهدات بیمهگذار**
* ۷.۱. رعایت کلیه قوانین و مقررات ایمنی و هستهای
* ۷.۲. ارائه اطلاعات صحیح و کامل در زمان انعقاد قرارداد
* ۷.۳. اطلاعرسانی فوری در صورت وقوع حادثه
* ۷.۴. همکاری کامل با بیمهگر در بررسی خسارت
* ۷.۵. اتخاذ تدابیر لازم برای کاهش خسارت
* ۷.۶. پرداخت حق بیمه به موقع
* ۷.۷. عدم تغییر در تأسیسات بدون اطلاع و موافقت بیمهگر
* ۷.۸. حفظ و نگهداری اسناد و مدارک مربوط به تأسیسات
بند 8
بررسی تخصصی این بندتعهدات بیمهگر
* **ماده ۸: تعهدات بیمهگر**
* ۸.۱. پرداخت غرامت در صورت وقوع حادثه تحت پوشش
* ۸.۲. بررسی و ارزیابی خسارات
* ۸.۳. حفظ محرمانگی اطلاعات بیمهگذار
* ۸.۴. ارائه خدمات مشاورهای در زمینه مدیریت ریسک (در صورت توافق)
بند 9
بررسی تخصصی این بندنحوه اعلام خسارت و پرداخت غرامت
* **ماده ۹: نحوه اعلام خسارت و پرداخت غرامت**
* ۹.۱. مهلت و روش اعلام خسارت
* ۹.۲. مدارک لازم برای اثبات خسارت
* ۹.۳. مراحل ارزیابی خسارت توسط بیمهگر
* ۹.۴. مهلت پرداخت غرامت پس از تأیید خسارت
* ۹.۵. حق رجوع بیمهگر (Subrogation)
بند 10
بررسی تخصصی این بندخیارات و فسخ قرارداد
* **ماده ۱۰: خیارات و فسخ قرارداد**
* ۱۰.۱. موارد فسخ قرارداد توسط بیمهگر (مثلاً عدم پرداخت حق بیمه، اظهارات خلاف واقع)
* ۱۰.۲. موارد فسخ قرارداد توسط بیمهگذار
* ۱۰.۳. آثار فسخ قرارداد
بند 11
بررسی تخصصی این بندوجه التزام و خسارت تأخیر
* **ماده ۱۱: وجه التزام و خسارت تأخیر**
* ۱۱.۱. وجه التزام برای عدم انجام تعهدات (در صورت لزوم)
* ۱۱.۲. خسارت تأخیر در پرداخت غرامت توسط بیمهگر
بند 12
بررسی تخصصی این بندقوه قاهره (فورس ماژور)
* **ماده ۱۲: قوه قاهره (فورس ماژور)**
* ۱۲.۱. تعریف قوه قاهره
* ۱۲.۲. آثار قوه قاهره بر تعهدات طرفین
بند 13
بررسی تخصصی این بندمحرمانگی
* **ماده ۱۳: محرمانگی**
* ۱۳.۱. تعهد طرفین به حفظ محرمانگی اطلاعات فنی، مالی و تجاری یکدیگر
* ۱۳.۲. استثنائات محرمانگی (مثلاً افشا به مراجع قانونی)
بند 14
بررسی تخصصی این بندحل اختلاف
* **ماده ۱۴: حل اختلاف**
* ۱۴.۱. مذاکره و سازش
* ۱۴.۲. داوری (با ذکر مشخصات داور/مرجع داوری، مثلاً مرکز داوری اتاق بازرگانی ایران)
* ۱۴.۳. مرجع قضایی صالح (دادگاههای عمومی تهران)
بند 15
بررسی تخصصی این بنداقامتگاه و ابلاغ
* **ماده ۱۵: اقامتگاه و ابلاغ**
* ۱۵.۱. اقامتگاه قانونی طرفین
* ۱۵.۲. نحوه ابلاغ مکاتبات و اخطاریهها
بند 16
بررسی تخصصی این بندنسخ و پیوستها
* **ماده ۱۶: نسخ و پیوستها**
* ۱۶.۱. تعداد نسخ قرارداد و اعتبار یکسان آنها
* ۱۶.۲. فهرست پیوستهای قرارداد (که جزء لاینفک قرارداد محسوب میشوند)
بند 17
بررسی تخصصی این بندقانون حاکم
* **ماده ۱۷: قانون حاکم**
* ۱۷.۱. قوانین جمهوری اسلامی ایران
بند 18
بررسی تخصصی این بندامضا
* **ماده ۱۸: امضا**
* ۱۸.۱. محل امضای بیمهگر و بیمهگذار و نمایندگان قانونی آنها
* ۱۸.۲. محل اثر انگشت و مهر شرکتها
