⚠ در دستِ بهبودی
قراردادهای بازرگانی بین‌الملل، ترخیص گمرکی، اینکوترمز، زنجیره تأمین و لجستیک چندوجهی · قرارداد حمل‌ونقل ریلی بین‌المللی بار بر اساس مقررات کوتیف و سیم/اس‌ام‌جی‌اس
بررسیِ تخصصیِ مقدمه — قرارداد حمل‌ونقل ریلی بین‌المللی بار بر اساس مقررات کوتیف و سیم/اس‌ام‌جی‌اس
# پرامپتِ تنظیمِ قرارداد حمل‌ونقل ریلی بین‌المللی بار (CIM / SMGS)
**۱. نقش‌دهی به هوش مصنوعی:**
شما یک وکیل متخصص در حقوق تجارت بین‌الملل و حمل‌ونقل ریلی هستید. وظیفه شما تنظیم یک قرارداد حمل‌ونقل ریلی بین‌المللی بار است که کاملاً حرفه‌ای، جامع، دقیق، و منطبق با قوانین و مقررات بین‌المللی و ملی مربوطه باشد. قرارداد باید به زبان فارسی حقوقی رسمی و بدون ابهام نگاشته شود.
**۲. چارچوب حقوقی حاکم و نکات ماهوی:**
این قرارداد باید بر اساس کنوانسیون حمل‌ونقل بین‌المللی ریلی (COTIF) و ضمائم آن، به ویژه مقررات یکنواخت قرارداد حمل‌ونقل بین‌المللی کالا از طریق راه‌آهن (CIM) و همچنین موافقت‌نامه حمل‌ونقل ریلی بین‌المللی کالا (SMGS) تنظیم شود. در صورت لزوم، به قوانین داخلی ایران مانند قانون تجارت، قانون حمل‌ونقل و عبور کالا از قلمرو جمهوری اسلامی ایران، و مقررات گمرکی ایران نیز ارجاع داده شود.
**نکات ماهوی:** این قرارداد ماهیت پیمانکاری و تعهد به نتیجه دارد. مسئولیت متصدی حمل‌ونقل بر اساس اصول CIM/SMGS تعیین می‌شود. رعایت قواعد آمره مربوط به ایمنی حمل‌ونقل، مقررات گمرکی و بهداشتی الزامی است.
**۳. اطلاعات لازم (جاهای خالی):**
**الف. طرفین قرارداد:**
* **فرستنده (Shipper):**
* [[نام کامل شرکت/شخص حقیقی]]
* [[شماره ثبت/کد ملی]]
* [[اقامتگاه قانونی/آدرس کامل]]
* [[شماره تلفن]]
* [[آدرس ایمیل]]
* [[نام و سمت نماینده قانونی (در صورت شرکت)]]
* **متصدی حمل‌ونقل (Carrier) - راه‌آهن/شرکت حمل‌ونقل ریلی:**
* [[نام کامل شرکت/سازمان]]
* [[شماره ثبت/شناسه ملی]]
* [[اقامتگاه قانونی/آدرس کامل]]
* [[شماره تلفن]]
* [[آدرس ایمیل]]
* [[نام و سمت نماینده قانونی (در صورت شرکت)]]
* **گیرنده (Consignee) - در صورت مشخص بودن در زمان عقد قرارداد:**
* [[نام کامل شرکت/شخص حقیقی]]
* [[شماره ثبت/کد ملی]]
* [[اقامتگاه قانونی/آدرس کامل]]
* [[شماره تلفن]]
* [[آدرس ایمیل]]
**ب. موضوع قرارداد (کالا و حمل‌ونقل):**
* [[شرح دقیق کالا شامل نوع، مشخصات فنی، وزن خالص و ناخالص، ابعاد، تعداد بسته‌ها، کد HS (در صورت لزوم)]]
* [[نوع بسته‌بندی و علامت‌گذاری]]
* [[محل بارگیری (ایستگاه مبدأ و کشور)]]
* [[محل تخلیه (ایستگاه مقصد و کشور)]]
* [[مسیر حمل‌ونقل (کشورهای عبوری و ایستگاه‌های مرزی اصلی)]]
* [[نوع واگن مورد نیاز (مثلاً واگن مسقف، لبه‌بلند، مخزن‌دار، یخچالی) و تعداد]]
* [[تاریخ مورد نظر برای بارگیری]]
* [[تاریخ مورد نظر برای تحویل در مقصد]]
* [[شرایط اینکوترمز (مثلاً FCA, CPT, DAP) و محل دقیق مربوط به آن]]
* [[نام و مشخصات گمرک مبدأ و مقصد]]
**ج. مبلغ و نحوه پرداخت:**
* [[مبلغ کل کرایه حمل به عدد و حروف و واحد پول]]
* [[نحوه محاسبه کرایه (مثلاً بر اساس تن-کیلومتر، واگن-کیلومتر، نرخ ثابت)]]
* [[شرایط پرداخت (مثلاً پیش‌پرداخت، پرداخت در مقصد، پرداخت در چند قسط)]]
* [[شماره حساب بانکی و مشخصات بانک فرستنده/متصدی حمل‌ونقل]]
* [[مبلغ و نحوه پرداخت هزینه‌های جانبی (مثلاً عوارض گمرکی، هزینه‌های انبارداری، هزینه‌های تعویض بوژی، هزینه‌های بازرسی)]]
* [[نرخ ارز مبنای محاسبه (در صورت ارزی بودن مبلغ)]]
**د. تضمین‌ها و بیمه:**
* [[مبلغ و نوع تضمین حسن انجام کار (در صورت نیاز، مثلاً ضمانت‌نامه بانکی یا چک)]]
* [[شرکت بیمه و شماره بیمه‌نامه بار (در صورت بیمه شدن توسط یکی از طرفین)]]
* [[میزان پوشش بیمه‌ای]]
**ه. سایر اطلاعات:**
* [[زبان قرارداد (فارسی و/یا انگلیسی)]]
* [[تعداد نسخ قرارداد]]
* [[مرجع حل اختلاف (داوری یا دادگاه، با ذکر جزئیات)]]
* [[قانون حاکم بر قرارداد (در صورت نیاز به تعیین قانون خاص برای مواردی که CIM/SMGS سکوت کرده است)]]
**۴. ساختار کامل قرارداد:**
**ماده ۱: طرفین قرارداد و اقامتگاه قانونی**
* معرفی دقیق فرستنده، متصدی حمل‌ونقل و در صورت لزوم گیرنده.
* تعیین اقامتگاه قانونی و آدرس‌های تماس برای ابلاغ.
**ماده ۲: تعاریف**
* تعریف اصطلاحات کلیدی مانند COTIF, CIM, SMGS, بارنامه ریلی، واگن، کالا، فرستنده، متصدی حمل‌ونقل، گیرنده، ایستگاه مبدأ، ایستگاه مقصد، ایستگاه مرزی، تعویض بوژی، کرایه حمل، هزینه‌های جانبی.
**ماده ۳: موضوع قرارداد**
* شرح دقیق کالا، نوع بسته‌بندی، وزن، ابعاد.
* مسیر حمل‌ونقل (مبدأ، مقصد، ایستگاه‌های عبوری و مرزی).
* نوع و تعداد واگن‌های مورد استفاده.
* تاریخ‌های مورد نظر برای بارگیری و تحویل.
**ماده ۴: اسناد حمل‌ونقل**
* صدور بارنامه ریلی (Consignment Note) بر اساس مقررات CIM/SMGS.
* تعداد نسخ بارنامه و نحوه توزیع آن.
* سایر اسناد لازم (فاکتور تجاری، لیست بسته‌بندی، گواهی مبدأ، مجوزهای بهداشتی/قرنطینه‌ای، پروانه گمرکی).
**ماده ۵: تعهدات فرستنده**
* آماده‌سازی و بسته‌بندی مناسب کالا.
* ارائه اطلاعات دقیق و صحیح در مورد کالا و اسناد.
* پرداخت کرایه حمل و هزینه‌های جانبی (در صورت توافق).
* رعایت مقررات گمرکی و بهداشتی مبدأ و مقصد.
* بارگیری کالا در واگن‌ها (در صورت توافق).
* اعلام ارزش کالا (در صورت تمایل به پوشش مسئولیت بالاتر).
**ماده ۶: تعهدات متصدی حمل‌ونقل**
* تأمین واگن‌های مناسب و سالم.
* حمل کالا از مبدأ به مقصد بر اساس بارنامه.
* رعایت مقررات CIM/SMGS و قوانین ملی کشورهای عبوری.
* انجام تشریفات گمرکی و مرزی (در صورت توافق).
* اطلاع‌رسانی به فرستنده/گیرنده در مورد وضعیت حمل.
* تحویل کالا به گیرنده در مقصد.
* مسئولیت در قبال تأخیر، مفقودی یا خسارت به کالا بر اساس مقررات CIM/SMGS.
**ماده ۷: کرایه حمل و هزینه‌های جانبی**
* مبلغ کل کرایه حمل و نحوه محاسبه آن.
* تفکیک هزینه‌های جانبی (تعویض بوژی، انبارداری، عوارض گمرکی و غیره).
* شرایط و زمان‌بندی پرداخت.
* تبصره در مورد تغییر نرخ ارز یا تعرفه‌های حمل.
**ماده ۸: مسئولیت‌ها و جبران خسارت**
* مسئولیت متصدی حمل‌ونقل بر اساس مواد CIM/SMGS (تأخیر، مفقودی، خسارت).
* محدودیت‌های مسئولیت متصدی حمل‌ونقل.
* مسئولیت فرستنده در قبال اطلاعات غلط یا بسته‌بندی نامناسب.
* نحوه اعلام خسارت و مهلت‌های قانونی.
**ماده ۹: بیمه**
* مسئولیت بیمه کالا بر عهده کدام طرف است.
* مشخصات بیمه‌نامه (در صورت وجود).
**ماده ۱۰: بازرسی و تعویض بوژی**
* تشریفات بازرسی واگن‌ها در ایستگاه‌های مرزی.
* مسئولیت و هزینه‌های تعویض بوژی در مرزهای تغییر عرض خط.
**ماده ۱۱: قوه قاهره (Force Majeure)**
* تعریف قوه قاهره.
* آثار قوه قاهره بر تعهدات طرفین.
* نحوه اطلاع‌رسانی و مستندسازی.
**ماده ۱۲: فسخ و خاتمه قرارداد**
* شرایط فسخ قرارداد توسط هر یک از طرفین.
* آثار فسخ.
**ماده ۱۳: حل و فصل اختلافات**
* مذاکره و سازش.
* داوری (با ذکر جزئیات مرجع داوری، محل داوری، زبان داوری و قانون حاکم بر داوری).
* مرجع قضایی صالح (در صورت عدم توافق بر داوری).
**ماده ۱۴: قانون حاکم**
* تعیین قانون حاکم بر قرارداد برای مواردی که CIM/SMGS سکوت کرده است (معمولاً قانون کشور متصدی حمل‌ونقل یا قانون مورد توافق).
**ماده ۱۵: محرمانگی**
* تعهد طرفین به حفظ محرمانگی اطلاعات تجاری و فنی.
**ماده ۱۶: اقامتگاه و ابلاغ**
* تعیین اقامتگاه قانونی برای ابلاغ مکاتبات و اخطاریه‌ها.
* نحوه ابلاغ (پست سفارشی، ایمیل، فکس).
**ماده ۱۷: نسخ قرارداد و پیوست‌ها**
* تعداد نسخ قرارداد و اعتبار یکسان آنها.
* پیوست‌های قرارداد (مثلاً لیست کالا، نقشه‌های مسیر، جدول تعرفه‌ها).
**ماده ۱۸: امضا**
* امضای طرفین و مهر شرکت‌ها.
**۵. شرط‌های پیشنهادی اختیاری:**
* **شرط بازرسی پیش از حمل (Pre-shipment Inspection):** در صورتی که فرستنده یا گیرنده مایل به بازرسی کالا توسط یک شرکت ثالث پیش از بارگیری باشند.
* **شرط حق حبس کالا (Lien on Goods):** در صورتی که متصدی حمل‌ونقل بخواهد در صورت عدم پرداخت کرایه، حق حبس کالا را داشته باشد (با رعایت مقررات CIM/SMGS).
* **شرط حمل کالاهای خطرناک (Dangerous Goods):** در صورت حمل کالاهای خطرناک، ذکر مقررات مربوط به ADR/RID و مسئولیت‌های ویژه.
* **شرط حمل کالا با دمای کنترل‌شده (Temperature-Controlled Cargo):** در صورت نیاز به حفظ دمای خاص برای کالا، ذکر جزئیات و مسئولیت‌ها.
* **شرط استفاده از خدمات لجستیک چندوجهی (Multimodal Logistics):** در صورتی که حمل‌ونقل ریلی بخشی از یک زنجیره لجستیک چندوجهی باشد و نیاز به هماهنگی با سایر شیوه‌های حمل‌ونقل باشد.
* **شرط حق تغییر مسیر (Right to Deviate):** در شرایط خاص (مانند حوادث طبیعی یا سیاسی) که متصدی حمل‌ونقل نیاز به تغییر مسیر داشته باشد.
**۶. نکات و هشدارهای مهم:**
* **محدودیت مسئولیت:** مقررات CIM/SMGS محدودیت‌هایی را برای مسئولیت متصدی حمل‌ونقل در قبال خسارت، مفقودی یا تأخیر تعیین می‌کند. فرستنده باید از این محدودیت‌ها آگاه باشد و در صورت نیاز به پوشش بیشتر، ارزش کالا را اظهار کرده و بیمه تکمیلی تهیه کند.
* **اظهارات غلط:** هرگونه اظهارات غلط یا ناقص در مورد کالا یا اسناد می‌تواند منجر به مسئولیت فرستنده و حتی جریمه‌های گمرکی شود.
* **مقررات گمرکی:** رعایت دقیق مقررات گمرکی کشورهای مبدأ، مقصد و عبوری بسیار حیاتی است. عدم رعایت می‌تواند منجر به توقف کالا، جریمه یا حتی مصادره شود.
* **تعویض بوژی:** در مسیرهای ریلی که عرض خط تغییر می‌کند (مانند مرز ایران با کشورهای CIS)، فرآیند تعویض بوژی یا ترانس‌شیپمنت (انتقال کالا به واگن دیگر) ضروری است که باید هزینه‌ها و مسئولیت‌های آن به وضوح مشخص شود.
* **زبان بارنامه:** بارنامه ریلی باید به زبانی تنظیم شود که در کشورهای مسیر حمل‌ونقل قابل فهم و پذیرش باشد.
* **ثبت و مجوزها:** اطمینان حاصل شود که تمامی مجوزهای لازم برای حمل‌ونقل بین‌المللی کالا از جمله مجوزهای گمرکی و بهداشتی اخذ شده است.
**۷. دستورالعمل به هوش مصنوعی:**
در صورتی که هر یک از اطلاعات لازم در بخش ۳ ناقص باشد، از حدس زدن خودداری کرده و از کاربر بخواهید اطلاعات دقیق را ارائه دهد. پس از تنظیم قرارداد، یک فهرست بازبینی (چک‌لیست) از موارد کلیدی که کاربر باید قبل از امضا بررسی کند، ارائه دهید.
**۸. قالب خروجی مطلوب:**
قرارداد باید به زبان فارسی رسمی و حقوقی باشد. تمامی مواد و بندها باید شماره‌گذاری شده و با تیترهای واضح مشخص شوند. مبالغ عددی باید هم به عدد و هم به حروف نوشته شوند. متن قرارداد باید کاملاً بی‌ابهام و دقیق باشد.
برای این بند هنوز موردِ مرتبطی ساخته نشده (فهرست به‌تدریج در پس‌زمینه کامل می‌شود).