قراردادهای بازرگانی بینالملل، ترخیص گمرکی، اینکوترمز، زنجیره تأمین و لجستیک چندوجهی
قرارداد حملونقل کالاهای خطرناک شیمیایی و بیولوژیک
رعایت کلیه دستورالعملهای فنی ایمنی حمل زمینی [ADR]، دریایی [IMDG] و هوایی [IATA-DGR]، از قبیل بستهبندیهای سازمان ملل [UN-Certified Packaging]، برچسبگذاری علائم خطر، ارائه برگه اطلاعات ایمنی مواد [MSDS] و مدیریت حوادث اضطراری
⚠ در دستِ بهبودی
متنِ قرارداد
ماده ۱ – طرفین قرارداد و اقامتگاه
۱-۱- فرستنده (صاحب کالا): شرکت [نام شرکت] به شماره ثبت [شماره ثبت] و شناسه ملی [شناسه ملی] به نمایندگی [نام نماینده] به سمت [سمت]، به نشانی [نشانی دقیق]، تلفن [تلفن] و پست الکترونیک [ایمیل] که در این قرارداد «فرستنده» نامیده میشود.
۱-۲- متصدی حملونقل: شرکت [نام شرکت] به شماره ثبت [شماره ثبت] و شناسه ملی [شناسه ملی] به نمایندگی [نام نماینده] به سمت [سمت]، دارای پروانه فعالیت به شماره [شماره پروانه]، به نشانی [نشانی دقیق]، تلفن [تلفن] و پست الکترونیک [ایمیل] که در این قرارداد «متصدی» نامیده میشود.
۱-۳- هرگونه تغییر در نشانی یا اطلاعات تماس طرفین باید حداکثر ظرف مدت ۴۸ ساعت بهصورت کتبی به طرف دیگر اعلام گردد؛ در غیر این صورت، کلیه ابلاغیهها و مکاتبات به نشانیهای فوقالذکر ارسال و ابلاغشده تلقی میگردد.
۱-۴- طرفین متعهد میشوند که تمامی اسناد و مدارک هویتی و مجوزهای قانونی خود را پیش از امضای قرارداد به رویت یکدیگر برسانند و صحت آنها را تأیید نمایند.
۱-۵- اقامتگاه قانونی طرفین که در صدر این ماده ذکر شده است، محل انجام کلیه مکاتبات رسمی، ارسال اظهارنامهها و ابلاغ اوراق قضایی خواهد بود.
ماده ۲ – تعاریف
۲-۱- کالای خطرناک: هرگونه ماده شیمیایی یا بیولوژیک که طبق ضوابط بینالمللی و ملی، دارای ویژگیهای انفجاری، اشتعالزا، سمی، خورنده یا عفونی بوده و حمل آن مستلزم رعایت پروتکلهای ایمنی خاص است.
۲-۲- مقررات بینالمللی: شامل توافقنامه حملونقل جادهای (ADR)، کد بینالمللی کالاهای خطرناک دریایی (IMDG Code) و مقررات کالاهای خطرناک انجمن بینالمللی حملونقل هوایی (IATA-DGR) که بر اساس نوع حملونقل بر این قرارداد حاکم است.
۲-۳- برگه اطلاعات ایمنی مواد (MSDS): سندی فنی شامل مشخصات شیمیایی، خطرات، اقدامات احتیاطی و روشهای مقابله با حوادث احتمالی که فرستنده موظف به ارائه آن است.
۲-۴- شماره UN و کلاس خطر: شناسه عددی چهاررقمی سازمان ملل متحد برای شناسایی کالای خطرناک و دستهبندی آن بر اساس نوع مخاطره (کلاس ۱ تا ۹).
۲-۵- قوه قاهره: هرگونه حادثه خارجی، غیرقابلپیشبینی و غیرقابلاجتناب که اجرای تعهدات را برای طرفین غیرممکن سازد، از جمله بلایای طبیعی، جنگ یا محدودیتهای قانونی دولتی.
تبصره: سایر اصطلاحات فنی که در این قرارداد تعریف نشدهاند، تابع عرف تجاری بینالمللی و تعاریف مندرج در کنوانسیونهای حملونقل مربوطه خواهند بود.
ماده ۳ – موضوع قرارداد
۳-۱- موضوع قرارداد عبارت است از حملونقل ایمن و تخصصی محموله [نوع کالا] با شماره UN [شماره] و کلاس خطر [کلاس] از مبدأ [نقطه مبدأ] به مقصد [نقطه مقصد] با رعایت کامل استانداردهای فنی و ایمنی.
۳-۲- مشخصات دقیق محموله شامل وزن خالص [وزن]، حجم [حجم]، تعداد بستهها [تعداد] و نوع بستهبندی [نوع بستهبندی] مطابق با پیوست شماره ۱ این قرارداد میباشد که جزء لاینفک آن محسوب میگردد.
۳-۳- شیوه حملونقل بر اساس توافق طرفین به صورت [جادهای/دریایی/هوایی/ترکیبی] تعیین شده و متصدی موظف است از وسایل نقلیه دارای مجوز حمل کالای خطرناک استفاده نماید.
۳-۴- کد اینکوترمز حاکم بر این قرارداد [مثلاً: DAP/CIF/FOB] تعیین میگردد که حدود مسئولیتها، هزینهها و نقطه انتقال ریسک را مشخص میکند.
۳-۵- فرستنده متعهد است پیش از بارگیری، کلیه مجوزهای قانونی لازم برای حمل کالای موضوع قرارداد را اخذ و به متصدی ارائه نماید.
تبصره: هرگونه تغییر در ماهیت، وزن یا بستهبندی کالا پس از امضای قرارداد، نیازمند توافق کتبی و الحاقیه جدید میباشد.
ماده ۴ – مدت قرارداد
۴-۱- این قرارداد از تاریخ [تاریخ شروع] لازمالاجرا بوده و تا تاریخ [تاریخ پایان] یا زمان تحویل قطعی کالا به گیرنده در مقصد، هرکدام که زودتر محقق شود، معتبر است.
۴-۲- مدت زمان تخمینی برای انجام عملیات حملونقل و تحویل کالا [تعداد روز] روز کاری تعیین شده است که از زمان تحویل کالا به متصدی در مبدأ محاسبه میشود.
۴-۳- در صورت بروز تأخیر ناشی از عوامل غیرقابلکنترل (بهجز قوه قاهره)، متصدی موظف است مراتب را فوراً به فرستنده اطلاع دهد تا در خصوص تمدید زمانبندی تصمیمگیری شود.
۴-۴- هرگونه تمدید مدت قرارداد باید حداقل [تعداد] روز پیش از انقضای آن، بهصورت کتبی و با توافق طرفین صورت پذیرد.
۴-۵- در صورت عدم تحویل کالا در موعد مقرر به دلیل قصور متصدی، وی مسئول جبران خسارات وارده طبق ماده ۹ این قرارداد خواهد بود.
ماده ۵ – مبلغ قرارداد و نحوه پرداخت
۵-۱- مبلغ کل قرارداد معادل [مبلغ به عدد] ([مبلغ به حروف]) [واحد پول] تعیین گردیده است که شامل کلیه هزینههای حمل، بیمه مسئولیت و عوارض قانونی مرتبط با حملونقل میباشد.
۵-۲- نحوه پرداخت به شرح زیر است: [درصد] درصد از مبلغ کل بهعنوان پیشپرداخت در زمان امضای قرارداد، و مابقی مبلغ پس از ارائه اسناد حمل و تحویل کالا به گیرنده در مقصد پرداخت خواهد شد.
۵-۳- هزینههای اضافی احتمالی از قبیل دموراژ (معطلی کانتینر)، انبارداری در گمرک یا هزینههای بازرسی فنی، در صورتی که ناشی از قصور فرستنده باشد، بر عهده وی بوده و در صورت قصور متصدی، بر عهده ایشان خواهد بود.
۵-۴- پرداختها باید از طریق حواله بانکی به شماره حساب [شماره حساب] نزد بانک [نام بانک] به نام [نام صاحب حساب] صورت گیرد.
۵-۵- در صورت تأخیر در پرداخت توسط فرستنده، متصدی حق دارد به ازای هر روز تأخیر، مبلغ [مبلغ یا درصد] را بهعنوان خسارت تأخیر تأدیه مطالبه نماید.
تبصره: کلیه مالیاتها و عوارض قانونی متعلقه به این قرارداد، طبق قوانین مالیاتی جمهوری اسلامی ایران بر عهده طرفی است که قانوناً مکلف به پرداخت آن میباشد.
ماده ۶ – تعهدات فرستنده
۱-۶ فرستنده مکلف است پیش از آغاز عملیات بارگیری، اطلاعات کامل، دقیق و فنی محموله از جمله برگه اطلاعات ایمنی مواد (MSDS)، شماره سازمان ملل (UN Number)، کلاس خطر، گروه بستهبندی و دستورالعملهای شرایط اضطراری را کتباً به متصدی حملونقل ارائه نماید. ۲-۶ کلیه بستهبندیهای کالاهای خطرناک شیمیایی و بیولوژیک باید بهطور کامل استاندارد و دارای گواهینامه سازمان ملل متحد (UN-Certified Packaging) بوده و مطابق با مقررات بینالمللی حملونقل آماده شوند. ۳-۶ برچسبگذاری، نصب پلاکاردها و علائم خطر روی بستهها و وسائط نقلیه باید دقیقاً مطابق با استانداردهای بینالمللی انجام گیرد تا خطرات احتمالی بهموقع شناسایی شوند. ۴-۶ فرستنده مسئول اخذ کلیه مجوزهای قانونی، گمرکی، صادراتی و وارداتی لازم جهت ترخیص و جابجایی کالا بوده و باید آنها را به متصدی تحویل دهد. ۵-۶ آمادهسازی کالا برای بارگیری در زمان و مکان مقرر با رعایت کلیه اصول ایمنی بر عهده فرستنده خواهد بود. ۶-۶ پرداخت هزینههای حملونقل و سایر مخارج مرتبط باید طبق شرایط توافقشده در قرارداد صورت پذیرد. ۷-۶ تبصره: هرگونه خسارت ناشی از نقص در اطلاعات یا بستهبندی، متوجه فرستنده است.
ماده ۷ – تعهدات متصدی حملونقل
۱-۷ متصدی حملونقل موظف است عملیات جابجایی کالا را با رعایت کامل مقررات بینالمللی ADR، IMDG Code، IATA-DGR و سایر قوانین نامطمئن مربوط به حمل کالاهای خطرناک انجام دهد. ۲-۷ استفاده از وسائط نقلیه و تجهیزات فنی مناسب، استاندارد و دارای مجوزهای معتبر برای حمل این نوع کالاها الزامی است. ۳-۷ متصدی متعهد میگردد صرفاً از رانندگان و پرسنل آموزشدیده، مجهز به گواهینامههای تخصصی و آشنا با اصول ایمنی استفاده نماید. ۴-۷ رعایت دقیق پروتکلهای ایمنی، حفاظتی و مدیریت حوادث اضطراری در طول مسیر حملونقل از سوی متصدی الزامی است. ۵-۷ متصدی مکلف است نسبت به بیمهنمودن کالا و مسئولیتهای مدنی ناشی از حمل اقدام نموده و اطلاعات ردیابی را به فرستنده ارائه دهد. ۶-۷ تحویل کالا به گیرنده نهایی در زمان و مکان مقرر و در سلامت کامل، از تعهدات اصلی متصدی محسوب میشود. ۷-۷ تبصدی متعهد به حفظ محرمانگی کلیه اطلاعات تجاری، فنی و امنیتی مربوط به محموله و فرستنده است.
ماده ۸ – بیمه
۱-۸ متصدی حملونقل و/أو فرستنده (بر حسب توافق مندرج در [ ] ) مکلفند نسبت به اخذ بیمهنامه جامع حملونقل کالا با پوشش کامل خطرات (ICC-A) اقدام نمایند. ۲-۸ متصدی حملونقل موظف است بیمهنامه مسئولیت مدنی جامع در قبال اشخاص ثالث، خسارات جانی، مالی و آلودگیهای زیستمحیطی ناشی از مواد خطرناک را در طول مسیر تهیه و ارائه نماید. ۳-۸ هزینههای مربوط به صدور بیمهنامههای مذکور بر اساس توافق طرفین بر عهده [ ] خواهد بود. ۴-۸ در صورت وقوع حادثه، پیگیری خسارت از شرکت بیمه بر عهده طرف مسئول است.
ماده ۹ – مسئولیتها و جبران خسارت
۱-۹ فرستنده در قبال هرگونه خسارت ناشی از نقص، نادرستی اطلاعات ارسالی، پنهانکاری مشخصات واقعی کالا و بستهبندی غیراستاندارد، مسئول و پاسخگو خواهد بود. ۲-۹ متصدی حملونقل در قبال تأخیر ناموجه، مفقودی، آسیبدیدگی کالا و حوادث ناشی از تقصیر یا سهلانگاری در حملونقل مسئول جبران خسارت است. ۳-۹ محدودیت مسئولیت متصدی حملونقل بر اساس کنوانسیونهای بینالمللی مرتبط از جمله نامطمئن محاسبه و اعمال میگردد. ۴-۹ در صورت تخلف هر یک از طرفین از انجام تعهدات قراردادی، متخلف ملزم به پرداخت وجه التزام به مبلغ [ ] ریال یا معادل ارزی آن خواهد بود.
ماده ۱۰ – قوه قاهره (Force Majeure)
۱-۱۰ بروز هرگونه حوادث غیرمترقبه، قهری و خارج از کنترل متعاقبین از جمله جنگ، سیل، زلزله، بلایای طبیعی و شیوع بیماریهای فراگیر که مانع از اجرای تعهدات گردد، قوه قاهره محسوب میشود. ۲-۱۰ طرف متخلف از انجام تعهد به دلیل قوه قاهره، موظف است ظرف مدت حداکثر [ ] روز مراتب را کتباً به طرف دیگر اطلاع دهد. ۳-۱۰ با تأیید وقوع قوه قاهره، اجرای تعهدات به مدت زمان رفع مانع به حالت تعلیق درآمده و هیچیک از طرفین حق مطالبه خسارت ایام تعلیق را ندارند. ۴-۱۰ تبصره: در صورتی که وضعیت قوه قاهره بیش از [ ] روز ادامه یابد، هر یک از طرفین حق فسخ قرارداد را خواهند داشت.
توضیحِ فیلدها:
• متن: متنِ کاملِ همان مواد، هر ماده در خطِ جدا
ماده ۱۱ – محرمانگی
۱-۱ طرفین قرارداد متعهد میشوند کلیه اطلاعات فنی، تجاری، مالی، امنیتی و اسناد مربوط به حملونقل کالاهای خطرناک شیمیایی و بیولوژیک، برگه اطلاعات ایمنی مواد (MSDS) و جزئیات زنجیره تأمین را که در طول اجرای این قرارداد دریافت میکنند، به عنوان اطلاعات محرمانه تلقی نمایند.
۲-۱ افشای اطلاعات محرمانه به اشخاص ثالث، جز با موافقت کتبی طرف مقابل یا در اجرای الزامات قانونی و دستور مراجع قضایی ذیصلاح، ممنوع است.
۳-۱ تعهدات مربوط به محرمانگی پس از انقضا، فسخ یا خاتمه این قرارداد همچنان به مدت [تعداد سال] سال معتبر و لازمالاجرا باقی خواهد ماند.
۴-۱ در صورت تخلف هر یک از طرفین از تعهدات این ماده، متخلف ملزم به جبران کلیه خسارات وارده و زیانهای ناشی از افشای اطلاعات به طرف مقابل خواهد بود.
تبصره – اطلاعاتی که پیش از انعقاد قرارداد به طور قانونی در دسترس عموم بودهاند یا به صورت مستقل توسط طرف دیگر کسب شدهاند، مشمول تعهدات این ماده نمیباشند.
ماده ۱۲ – حل اختلاف
۱-۱۲ کلیه اختلافات، دعاوی و مناقشات ناشی از اجرای، تفسیر یا نقض این قرارداد، ابتدا از طریق مذاکرات دوستانه و سازش بین طرفین حل و فصل خواهد شد.
۲-۱۲ در صورتی که اختلافات ظرف مدت [تعداد روز] روز کاری از تاریخ اعلام کتبی هر یک از طرفین حل نگردد، موضوع به مرجع حل اختلاف ارجاع میشود.
۳-۱۲ انتخاب مرجع حل اختلاف به صورت زیر تعیین میگردد: [انتخاب یکی از دو بند الف یا ب].
الف) داوری: اختلاف به مرکز داوری [[نام و مشخصات مرکز داوری (مثلاً مرکز داوری اتاق بازرگانی ایران، ICC)]] با تعداد [[تعداد داوران]] داور، به زبان [[زبان داوری]] و در مکان [[مکان داوری]] ارجاع شده و رای داور قطعی و برای طرفین لازمالاجراست.
ب) دادگاه: اختلاف از طریق مراجعه به [[دادگاه صالح (مثلاً دادگاههای عمومی تهران، دادگاههای محل اقامت فرستنده)]] رسیدگی و حل و فصل خواهد شد.
تبصره – هزینه داوری یا دادرسی در مرحله نخست به عهده متقاضی است، لکن در نهایت محکومعلیه ملزم به پرداخت کلیه هزینههای دادرسی و حقالوکاله طرف مقابل خواهد بود.
ماده ۱۳ – قانون حاکم
۱-۱۳ این قرارداد از هر نظر تابع قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران بوده و تفسیر مفاد آن بر اساس حقوق موضوعه ایران انجام میپذیرد.
۲-۱۳ در خصوص امور مرتبط با حملونقل بینالمللی یا استانداردهای فنی خاص، رعایت مقررات ناظر بر کالاهای خطرناک مندرج در قوانین داخلی و معاهدات بینالمللی مرتبط که ایران به آنها ملحق شده است، الزامی است.
۳-۱۳ نامطمئن. اعتبار این قرارداد منوط به انطباق کامل با آخرین اصلاحات قوانین آمره لجستیک و ترخیص گمرکی است.
۴-۱۳ چنانچه هر یک از مفاد این قرارداد به موجب آرای قطعی مراجع ذیصلاح مغایر با قانون شناخته شود، صرفاً همان ماده بیاعتبار بوده و سایر مواد با قدرت قانونی خود باقی خواهند ماند.
تبصره – طرفین اقرار مینمایند که در زمان انعقاد این قرارداد، مفاد قوانین حاکم را مطالعه نموده و با آگاهی کامل اقدام به امضای آن نمودهام.
ماده ۱۴ – اقامتگاه و ابلاغ
۱-۱۴ اقامتگاه قانونی و رسمی طرفین همان نشانیهای مندرج در ماده ۱ این قرارداد میباشد که ملاک هرگونه ابلاغ قانونی و ارسال مکاتبات است.
۲-۱۴ هرگونه ابلاغ، اخطار و مکاتبات رسمی از طریق پست سفارشی، اظهارنامه رسمی یا ایمیل با تأیید وصول به نشانیهای اعلامشده ارسال میگردد.
۳-۱۴ در صورت تغيير اقامتگاه یا نشانی الکترونیکی، هر یک از طرفین موظف است حداکثر ظرف مدت [تعداد روز] روز کاری، نشانی جدید خود را به کتباً به طرف مقابل اطلاع دهد.
۴-۱۴ تا پیش از اعلام کتبی نشانی جدید، کلیه مکاتبات و ابلاغها به نشانیهای قبلی ارسال شده و ابلاغشده تلقی میگردد و هیچگونه عذری از سوی گیرنده پذیرفته نیست.
تبصره – تاریخ ارسال ایمیل دارای تأیید وصول یا تاریخ تحویل پست سفارشی به عنوان تاریخ ابلاغ رسمی شناخته میشود.
ماده ۱۵ – نسخ قرارداد و پیوستها
۱-۱۵ این قرارداد در [تعداد نسخ] نسخه با متن و اعتبار واحد تنظیم شده و به امضای مجاز طرفین یا نمایندگان قانونی آنها رسیده است.
۲-۱۵ کلیه نسخ این قرارداد دارای حکم واحد بوده و پس از امضا، هر یک از طرفین یک نسخه را دریافت نموده و نسخه(های) دیگر در محل دفتر مرکزی نگهداری میشود.
۳-۱۵ پیوستهای این قرارداد که جزء لاینفک آن محسوب میشوند عبارتند از: برگه اطلاعات ایمنی مواد (MSDS)، مجوزهای قانونی حمل، بارنامه اختصاصی و گواهی بیمه معتبر.
۴-۱۵ در صورت بروز هرگونه تناقض یا تعارض میان متن اصلی قرارداد و پیوستهای آن، متن اصلی قرارداد مقدم و حاکم خواهد بود.
تبصره – هرگونه الحاقیه، اصلاحیه یا تغییر در مفاد این قرارداد و پیوستها فقط در صورتی معتبر است که به صورت کتبی و با امضای مجاز طرفین تنظیم شده باشد.
توضیحِ فیلدها:
• متن: متنِ کاملِ همان مواد، هر ماده در خطِ جدا
ماده ۱۶ – امضا و انعقاد قرارداد
۱-۱۶- این قرارداد در تاریخ [ ] در [ ] نسخه با اعتبار واحد تنظیم و پس از امضای مجاز طرفین یا نمایندگان قانونی آنها، لازمالاجرا میگردد.
۲-۱۶- امضای این قرارداد به منزله مطالعه دقیق، درک کامل مفاد و پذیرش کلیه تعهدات مندرج در متن و پیوستهای آن توسط طرفین است.
۳-۱۶- هرگونه الحاقیه، اصلاحیه یا تغییر در مفاد این قرارداد تنها در صورتی معتبر است که به صورت کتبی تنظیم شده و به امضای مجاز طرفین برسد.
۴-۱۶- طرفین متعهد میشوند که امضاکنندگان این قرارداد دارای اختیارات قانونی لازم برای تعهدآور ساختن شرکت یا شخص متبوع خود بوده و هیچگونه منع قانونی برای امضای این سند ندارند.
۵-۱۶- در صورت وجود تضاد میان مفاد این قرارداد و پیوستهای آن، متن اصلی قرارداد اولویت اجرایی خواهد داشت.
تبصره: چنانچه هر یک از طرفین از مهر شرکت یا امضای الکترونیکی معتبر استفاده نماید، این اقدام به منزله امضای رسمی و مورد تأیید طرفین تلقی شده و دارای آثار حقوقی کامل است.
توضیحِ فیلدها:
• متن: متنِ کاملِ ماده ۱۶ قرارداد حملونقل کالاهای خطرناک.
[محل امضای فرستنده]
نام و نام خانوادگی: [ ]
سمت: [ ]
مهر و امضا:
[محل امضای متصدی حملونقل]
نام و نام خانوادگی: [ ]
سمت: [ ]
مهر و امضا:
[محل گواهی امضا (در صورت لزوم)]
نام و نام خانوادگی سردفتر/شاهد: [ ]
مهر و امضا:
نکاتِ تنظیمِ این قرارداد
- مبنای حقوقی
- ماده ۱۰ قانون مدنی (اصل آزادی قراردادها)، مواد ۳۷۷ تا ۳۹۴ قانون تجارت (در باب حملونقل)، کنوانسیونهای بینالمللی مرتبط (ADR، IMDG، IATA-DGR) که به موجب قوانین داخلی لازمالاجرا شدهاند یا در قرارداد به عنوان عرف تجاری پذیرفته شدهاند.
- نکاتِ کلیدی
- ۱. حتماً پیوست فنی شامل لیست دقیق مواد و MSDS را به قرارداد ضمیمه کنید. ۲. اطمینان حاصل کنید که متصدی حمل دارای مجوزهای خاص حمل کالاهای خطرناک (ADR) است. ۳. بند بیمه باید شامل «مسئولیت مدنی در برابر آلودگی محیطزیست» باشد، نه فقط بیمه باربری معمولی. ۴. مسئولیتهای ناشی از بستهبندی (Packing) و برچسبگذاری (Labeling) باید دقیقاً تفکیک شود. ۵. پیشبینی یک بازه زمانی برای بازرسی کالا قبل از بارگیری توسط متصدی ضروری است. ۶. در قراردادهای بینالمللی، حتماً اینکوترمز (Incoterms) دقیق (مثلاً DAP یا DDP) را مشخص کنید.
- بندهای پرخطر
- ۱. بند مسئولیت (ماده ۹): اگر مرز مسئولیت بین «نقص بستهبندی فرستنده» و «خطای حمل متصدی» شفاف نباشد، در صورت بروز حادثه، اثبات تقصیر بسیار دشوار است. راهکار: تعیین یک صورتجلسه بازرسی فنی قبل از بارگیری. ۲. بند بیمه (ماده ۸): عدم ذکر سقف تعهدات بیمه یا عدم پوشش حوادث زیستمحیطی میتواند خسارات جبرانناپذیری به بار آورد. راهکار: ذکر دقیق «بیمه مسئولیت مدنی ناشی از حمل کالاهای خطرناک». ۳. بند قوه قاهره (ماده ۱۰): در حملونقل کالاهای خطرناک، توقیف کالا توسط پلیس راه یا گمرک به دلیل نقص مدارک، نباید به عنوان قوه قاهره تلقی شود. راهکار: تصریح کنید که «توقیف کالا به دلیل عدم رعایت مقررات ایمنی، قوه قاهره محسوب نمیشود».
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارتها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
+ نمایشِ کاملِ مقدمه و توضیحاتِ پرامپت
# پرامپتِ تنظیمِ قرارداد حملونقل کالاهای خطرناک شیمیایی و بیولوژیک
بهعنوان یک وکیل متخصص در حقوق تجارت بینالملل و قراردادهای حملونقل، قراردادی جامع و حرفهای برای حملونقل کالاهای خطرناک شیمیایی و بیولوژیک تنظیم کن. این قرارداد باید تمامی جنبههای حقوقی، فنی و ایمنی مربوط به حملونقل این نوع کالاها را پوشش دهد و از بروز هرگونه ابهام یا اختلاف جلوگیری کند.
## چارچوب حقوقی حاکم
این قرارداد تابع قوانین و مقررات زیر است:
* **حقوق ایران:** قانون مدنی، قانون تجارت، قانون دریایی ایران، قانون حملونقل و عبور کالاهای خارجی از قلمرو جمهوری اسلامی ایران، آییننامه حملونقل جادهای مواد خطرناک، مقررات سازمان حفاظت محیط زیست.
* **حقوق بینالملل:**
* **حملونقل جادهای:** موافقتنامه اروپایی حمل بینالمللی کالاهای خطرناک از طریق جاده (ADR) و پروتکلهای الحاقی آن.
* **حملونقل دریایی:** کد بینالمللی کالاهای خطرناک دریایی (IMDG Code)، کنوانسیون بینالمللی ایمنی جان اشخاص در دریا (SOLAS)، کنوانسیون بینالمللی جلوگیری از آلودگی ناشی از کشتیها (MARPOL).
* **حملونقل هوایی:** مقررات کالاهای خطرناک انجمن بینالمللی حملونقل هوایی (IATA-DGR)، کنوانسیون ورشو (در صورت لزوم)، کنوانسیون مونترال (در صورت لزوم).
* **سایر مقررات بینالمللی:** توصیههای سازمان ملل متحد در مورد حملونقل کالاهای خطرناک (UN Recommendations on the Transport of Dangerous Goods - Model Regulations)، مقررات مربوط به بستهبندیهای تایید شده توسط سازمان ملل (UN-Certified Packaging)، کنوانسیون بازل در مورد کنترل جابجایی برونمرزی زبالههای خطرناک و دفع آنها (در صورت لزوم).
* **قواعد آمره:** رعایت تمامی مقررات ایمنی، بهداشتی و زیستمحیطی داخلی و بینالمللی الزامی است و هرگونه شرط خلاف آنها باطل است. این قرارداد از نوع قراردادهای خدماتی و پیمانکاری است و لزوم آن از ماده ۱۰ قانون مدنی و قواعد عمومی قراردادها نشأت میگیرد.
## اطلاعات لازم
لطفاً اطلاعات زیر را در جایگاههای مشخص شده وارد کنید:
### ۱. طرفین قرارداد
* **فرستنده (Shipper/Consignor):**
* [[نام کامل شرکت/شخص حقوقی فرستنده]]
* [[شماره ثبت/شناسه ملی/شماره شناسایی فرستنده]]
* [[اقامتگاه قانونی/آدرس کامل پستی فرستنده]]
* [[شماره تلفن فرستنده]]
* [[آدرس ایمیل فرستنده]]
* [[نام و سمت نماینده قانونی/امضاکننده فرستنده]]
* **متصدی حملونقل (Carrier):**
* [[نام کامل شرکت/شخص حقوقی متصدی حملونقل]]
* [[شماره ثبت/شناسه ملی/شماره شناسایی متصدی حملونقل]]
* [[اقامتگاه قانونی/آدرس کامل پستی متصدی حملونقل]]
* [[شماره تلفن متصدی حملونقل]]
* [[آدرس ایمیل متصدی حملونقل]]
* [[نام و سمت نماینده قانونی/امضاکننده متصدی حملونقل]]
* **گیرنده (Consignee) - در صورت نیاز به ذکر صریح در قرارداد:**
* [[نام کامل شرکت/شخص حقوقی گیرنده]]
* [[شماره ثبت/شناسه ملی/شماره شناسایی گیرنده]]
* [[اقامتگاه قانونی/آدرس کامل پستی گیرنده]]
* [[شماره تلفن گیرنده]]
* [[آدرس ایمیل گیرنده]]
* [[نام و سمت نماینده قانونی/امضاکننده گیرنده]]
### ۲. موضوع قرارداد و کالا
* **نوع کالا:** [[نام دقیق کالای خطرناک (شیمیایی/بیولوژیک)]]
* **شماره UN (UN Number):** [[شماره UN کالای خطرناک]]
* **کلاس خطر (Hazard Class):** [[کلاس خطر کالای خطرناک بر اساس مقررات بینالمللی (مثلاً Class 3, 6.1, 8)]]
* **گروه بستهبندی (Packing Group):** [[گروه بستهبندی کالای خطرناک (مثلاً I, II, III)]]
* **مقدار کالا:** [[وزن خالص و ناخالص به عدد و حروف و واحد (مثلاً کیلوگرم، تن)]]
* **حجم کالا:** [[حجم به عدد و حروف و واحد (مثلاً لیتر، متر مکعب)]]
* **تعداد بستهها:** [[تعداد دقیق بستهها به عدد و حروف]]
* **نوع بستهبندی:** [[نوع بستهبندی استفاده شده (مثلاً درام فلزی UN-Certified، جعبه فیبر UN-Certified، مخزن IBC)]]
* **نقطه مبدأ بارگیری:** [[آدرس دقیق محل بارگیری کالا]]
* **نقطه مقصد تخلیه:** [[آدرس دقیق محل تخلیه کالا]]
* **مسیر حملونقل:** [[مسیر کلی حملونقل (مثلاً جادهای، دریایی، هوایی، ترکیبی)]]
* **نوع وسیله حملونقل:** [[نوع وسیله حملونقل (مثلاً کامیون تانکر، کانتینر ایزوتانک، کشتی کانتینری، هواپیمای باری)]]
* **کد اینکوترمز (Incoterms):** [[کد اینکوترمز ۲۰۲۰ (مثلاً EXW, FOB, CIF, DDP)]]
### ۳. مدت قرارداد
* **تاریخ شروع قرارداد:** [[تاریخ دقیق شروع قرارداد به شمسی و میلادی]]
* **تاریخ پایان قرارداد (در صورت مدتدار بودن):** [[تاریخ دقیق پایان قرارداد به شمسی و میلادی]]
* **مدت زمان تخمینی حملونقل:** [[تعداد روز/ساعت تخمینی برای حملونقل]]
### ۴. مبلغ و نحوه پرداخت
* **مبلغ کل قرارداد:** [[مبلغ کل به عدد و حروف و واحد پول (مثلاً ریال، دلار آمریکا، یورو)]]
* **نحوه پرداخت:** [[شرایط پرداخت (مثلاً پیشپرداخت، پرداخت در مقصد، پرداخت مرحلهای)]]
* **شماره حساب بانکی فرستنده/متصدی حملونقل:** [[شماره حساب بانکی]]
* **نام بانک:** [[نام بانک]]
* **کد سوئیفت (در صورت پرداخت بینالمللی):** [[کد سوئیفت]]
### ۵. تضمینها و بیمه
* **مبلغ تضمین حسن انجام کار (در صورت نیاز):** [[مبلغ به عدد و حروف و واحد پول]]
* **نوع تضمین (مثلاً چک، سفته، ضمانتنامه بانکی):** [[نوع تضمین]]
* **شرکت بیمه:** [[نام شرکت بیمه]]
* **پوشش بیمهای:** [[نوع پوشش بیمهای (مثلاً بیمه تمام خطر، بیمه مسئولیت مدنی، بیمه آلودگی محیط زیست)]]
* **مبلغ پوشش بیمهای:** [[مبلغ پوشش بیمهای به عدد و حروف و واحد پول]]
### ۶. شرایط خاص
* **مجوزهای خاص:** [[ذکر مجوزهای خاص مورد نیاز برای حملونقل این کالا (مثلاً مجوز سازمان انرژی اتمی، مجوز وزارت بهداشت)]]
* **دمای نگهداری:** [[دمای نگهداری مورد نیاز برای کالا (در صورت لزوم)]]
* **شرایط خاص دیگر:** [[هرگونه شرایط خاص دیگر مربوط به کالا یا حملونقل]]
## ساختار کامل قرارداد
قرارداد باید شامل مواد و بندهای زیر باشد:
[بندهای قرارداد در ادامه، هر کدام جدا]
## شرطهای پیشنهادی اختیاری
* **شرط بازرسی پیش از حمل:** "فرستنده موافقت مینماید که متصدی حملونقل یا نماینده وی حق بازرسی کالا و بستهبندی آن را پیش از بارگیری جهت اطمینان از رعایت مقررات ایمنی دارد. در صورت عدم انطباق، متصدی حملونقل میتواند از حمل کالا خودداری کند و هزینههای مربوطه بر عهده فرستنده خواهد بود." (مفید برای متصدی حملونقل جهت کاهش ریسک)
* **شرط آموزش و آگاهی:** "فرستنده متعهد میشود که کلیه پرسنل درگیر در آمادهسازی و بارگیری کالا، آموزشهای لازم در خصوص کالاهای خطرناک و مقررات مربوطه را دیدهاند و از خطرات و اقدامات اضطراری آگاهی کامل دارند." (مفید برای متصدی حملونقل جهت اطمینان از صحت اطلاعات)
* **شرط مسئولیت زیستمحیطی:** "در صورت بروز هرگونه آلودگی زیستمحیطی ناشی از کالا، مسئولیت جبران خسارات و پاکسازی بر عهده [[فرستنده/متصدی حملونقل]] خواهد بود، مگر اینکه ثابت شود تقصیر از طرف دیگر بوده است." (مفید برای تعیین تکلیف مسئولیتهای سنگین زیستمحیطی)
* **شرط بازنگری دورهای:** "طرفین توافق میکنند که در صورت تغییر در مقررات ملی یا بینالمللی مربوط به حملونقل کالاهای خطرناک، این قرارداد مورد بازنگری قرار گیرد و اصلاحات لازم اعمال شود." (مفید برای قراردادهای بلندمدت)
## نکات و هشدارهای مهم
* **ریسکهای رایج:** حملونقل کالاهای خطرناک دارای ریسکهای بسیار بالایی از جمله حوادث، آلودگی محیط زیست، جراحت و مرگ است. لذا دقت در رعایت تمامی مقررات و جزئیات قرارداد حیاتی است.
* **اشتباهات متداول:** عدم ارائه MSDS کامل و دقیق، بستهبندی نامناسب، برچسبگذاری اشتباه، عدم اخذ مجوزهای لازم، عدم آموزش پرسنل. این موارد میتواند منجر به توقیف کالا، جریمههای سنگین و حتی پیگرد کیفری شود.
* **بطلان یا عدم استناد:** هرگونه شرطی که مسئولیت متصدی حملونقل را در قبال خسارات ناشی از تقصیر عمدی یا سهلانگاری فاحش وی به طور کامل سلب کند، ممکن است باطل یا غیرقابل استناد باشد.
* **ثبت رسمی/گواهی امضا:** برای قراردادهای با ارزش بالا یا بینالمللی، توصیه میشود امضاهای طرفین توسط دفتر اسناد رسمی گواهی شود. در برخی موارد، ثبت قرارداد در مراجع ذیصلاح (مثلاً سازمان راهداری و حملونقل جادهای) نیز ممکن است الزامی باشد.
* **جنبه مالیاتی/بیمهای:** هزینههای حملونقل مشمول مالیات بر ارزش افزوده و سایر عوارض قانونی است. همچنین، پوششهای بیمهای باید به دقت بررسی شوند تا تمامی ریسکها پوشش داده شوند.
* **زبان قرارداد:** در قراردادهای بینالمللی، تعیین زبان رسمی قرارداد (مثلاً انگلیسی) و اعتبار آن در صورت وجود نسخههای چندزبانه الزامی است.
## دستور به هوش مصنوعی
اگر هر یک از اطلاعات لازم ناقص بود، از من سؤال بپرس و حدس نزن. پس از تنظیم قرارداد، یک فهرست بازبینی (چکلیست) از تمامی اطلاعات و بندهای کلیدی که باید توسط کاربر بررسی شوند، ارائه کن.
## قالب خروجی مطلوب
قرارداد باید به زبان فارسی رسمی و حقوقی، با استفاده از مادهبندی شمارهدار و بندهای فرعی، تنظیم شود. اعداد باید هم به عدد و هم به حروف نوشته شوند. متن باید کاملاً بیابهام و دقیق باشد.
بند 1
بررسی تخصصی این بندطرفین قرارداد و اقامتگاه
### ماده ۱: طرفین قرارداد و اقامتگاه
* معرفی دقیق فرستنده و متصدی حملونقل با مشخصات کامل حقوقی و آدرس.
* تعیین اقامتگاه قانونی طرفین برای ابلاغ اوراق و مکاتبات.
بند 2
بررسی تخصصی این بندتعاریف
### ماده ۲: تعاریف
* تعریف اصطلاحات کلیدی مانند: کالای خطرناک، ADR، IMDG Code، IATA-DGR، MSDS، UN Number، کلاس خطر، گروه بستهبندی، فرستنده، متصدی حملونقل، گیرنده، قوه قاهره، خسارت.
بند 3
بررسی تخصصی این بندموضوع قرارداد
### ماده ۳: موضوع قرارداد
* شرح دقیق موضوع قرارداد شامل حملونقل [[نوع کالا]] با [[شماره UN]] و [[کلاس خطر]] از [[نقطه مبدأ]] به [[نقطه مقصد]] با رعایت کلیه مقررات مربوطه.
* مشخصات دقیق کالا (وزن، حجم، تعداد بستهها، نوع بستهبندی).
* مسیر و شیوه حملونقل (جادهای، دریایی، هوایی، ترکیبی).
* کد اینکوترمز حاکم بر قرارداد.
بند 4
بررسی تخصصی این بندمدت قرارداد
### ماده ۴: مدت قرارداد
* تاریخ شروع و پایان قرارداد.
* مدت زمان تخمینی حملونقل و زمانبندی تحویل.
بند 5
بررسی تخصصی این بندمبلغ قرارداد و نحوه پرداخت
### ماده ۵: مبلغ قرارداد و نحوه پرداخت
* مبلغ کل قرارداد به عدد و حروف و واحد پول.
* شرایط و زمانبندی پرداخت (پیشپرداخت، اقساط، پرداخت نهایی).
* نحوه محاسبه هزینههای اضافی (مثلاً دموراژ، انبارداری).
بند 6
بررسی تخصصی این بندتعهدات فرستنده
### ماده ۶: تعهدات فرستنده
* ارائه اطلاعات کامل و دقیق در مورد کالا (MSDS، UN Number، کلاس خطر، گروه بستهبندی، شرایط اضطراری).
* بستهبندی صحیح و استاندارد کالا مطابق با مقررات UN و نوع حملونقل.
* برچسبگذاری و علامتگذاری صحیح بستهها.
* تهیه و ارائه کلیه مجوزهای لازم برای صادرات/واردات و حملونقل کالا.
* آمادهسازی کالا برای بارگیری در زمان و مکان مقرر.
* پرداخت هزینههای حملونقل طبق توافق.
* اعلام هرگونه تغییر در مشخصات کالا یا شرایط حملونقل.
بند 7
بررسی تخصصی این بندتعهدات متصدی حملونقل
### ماده ۷: تعهدات متصدی حملونقل
* حملونقل کالا با رعایت کامل مقررات ADR، IMDG Code، IATA-DGR و سایر قوانین مربوطه.
* استفاده از وسایل حملونقل مناسب و دارای مجوز برای کالاهای خطرناک.
* استخدام رانندگان/پرسنل آموزشدیده و دارای گواهینامههای لازم برای حمل کالاهای خطرناک.
* رعایت پروتکلهای ایمنی و اضطراری در طول مسیر.
* بیمه نمودن کالا و مسئولیتهای مربوطه.
* ارائه اطلاعات ردیابی کالا به فرستنده.
* تحویل کالا به گیرنده در زمان و مکان مقرر و در سلامت کامل.
* رعایت محرمانگی اطلاعات مربوط به کالا و فرستنده.
بند 8
بررسی تخصصی این بندبیمه
### ماده ۸: بیمه
* مسئولیت بیمه کالا و نوع پوشش بیمهای.
* مسئولیت بیمه مسئولیت مدنی متصدی حملونقل در قبال اشخاص ثالث و محیط زیست.
بند 9
بررسی تخصصی این بندمسئولیتها و جبران خسارت
### ماده ۹: مسئولیتها و جبران خسارت
* مسئولیت فرستنده در قبال اطلاعات نادرست یا ناقص و بستهبندی نامناسب.
* مسئولیت متصدی حملونقل در قبال تأخیر، مفقودی، آسیبدیدگی کالا و حوادث ناشی از حملونقل.
* محدودیت مسئولیت متصدی حملونقل بر اساس کنوانسیونهای بینالمللی (مثلاً CMR، لاهه-ویسبی).
* تعیین وجه التزام برای عدم انجام تعهدات.
بند 10
بررسی تخصصی این بندقوه قاهره (Force Majeure)
### ماده ۱۰: قوه قاهره (Force Majeure)
* تعریف قوه قاهره و شرایطی که طرفین را از انجام تعهدات معاف میکند.
* نحوه اطلاعرسانی و مدیریت وضعیت قوه قاهره.
بند 11
بررسی تخصصی این بندمحرمانگی
### ماده ۱۱: محرمانگی
* تعهد طرفین به حفظ محرمانگی اطلاعات تجاری، فنی و مالی یکدیگر.
بند 12
بررسی تخصصی این بندحل اختلاف
### ماده ۱۲: حل اختلاف
* تعیین مرجع حل اختلاف (داوری یا دادگاه).
* در صورت داوری:
* [[نام و مشخصات مرکز داوری (مثلاً مرکز داوری اتاق بازرگانی ایران، ICC)]]
* [[تعداد داوران]]
* [[زبان داوری]]
* [[مکان داوری]]
* در صورت دادگاه:
* [[دادگاه صالح (مثلاً دادگاههای عمومی تهران، دادگاههای محل اقامت فرستنده)]]
بند 13
بررسی تخصصی این بندقانون حاکم
### ماده ۱۳: قانون حاکم
* تعیین قانون حاکم بر قرارداد (حقوق ایران).
بند 14
بررسی تخصصی این بنداقامتگاه و ابلاغ
### ماده ۱۴: اقامتگاه و ابلاغ
* تأکید بر اقامتگاههای ذکر شده در ماده ۱ برای ابلاغهای قانونی.
* نحوه ابلاغ مکاتبات (پست سفارشی، ایمیل با تأیید وصول).
بند 15
بررسی تخصصی این بندنسخ قرارداد و پیوستها
### ماده ۱۵: نسخ قرارداد و پیوستها
* تعداد نسخ قرارداد و اعتبار یکسان آنها.
* فهرست پیوستهای قرارداد (MSDS، مجوزها، بارنامه، گواهی بیمه).
بند 16
بررسی تخصصی این بندامضا
### ماده ۱۶: امضا
* محل امضای طرفین و گواهی امضا (در صورت لزوم).
