قراردادهای مالی، بانکی، ابزارهای بدهی، تسهیلات، بازار سرمایه و صکوک
قرارداد چارچوب معاملات آتی و پیمانهای آتی خارج از بورس
تعهد متقابل به خرید یا فروش یک دارایی مالی یا وجه نقد در تاریخ معین در آینده با قیمت توافقشده فعلی، با تنظیم دقیق رویههای تسویه تفاوت نقدی [Cash Settlement] و جرایم نوسانات نامتعارف
⚠ در دستِ بهبودی
متنِ قرارداد
ماده ۱ – طرفین قرارداد
۱-۱. طرف اول (فروشنده/تعهددهنده به فروش): [نام و نام خانوادگی/نام شرکت] به شماره ملی/شناسه ملی [ ] و شماره ثبت [ ] به نشانی [ ] که در این قرارداد «فروشنده» نامیده میشود.
۱-۲. طرف دوم (خریدار/تعهددهنده به خرید): [نام و نام خانوادگی/نام شرکت] به شماره ملی/شناسه ملی [ ] و شماره ثبت [ ] به نشانی [ ] که در این قرارداد «خریدار» نامیده میشود.
۱-۳. اقامتگاه قانونی و نشانی ابلاغ: کلیه مکاتبات، اخطاریهها و ابلاغیههای قانونی طرفین به نشانیهای مندرج در بندهای فوق ارسال میگردد و در صورت تغییر نشانی، طرفین مکلفند حداکثر ظرف مدت ۴۸ ساعت مراتب را کتباً به طرف دیگر اعلام نمایند؛ در غیر این صورت، ابلاغ به نشانی قبلی صحیح و قانونی تلقی شده و آثار حقوقی آن بر عهده طرف تغییردهنده است.
تبصره: طرفین اقرار مینمایند که دارای اهلیت قانونی کامل برای انعقاد این قرارداد بوده و هیچگونه منع قانونی برای انجام این معامله ندارند.
ماده ۲ – تعاریف
۲-۱. دارایی پایه: عبارت است از [نوع دارایی، مثلاً ارز، سهام، کالا] که موضوع اصلی این قرارداد بوده و مشخصات فنی و کمی آن در ماده ۳ تصریح شده است.
۲-۲. قیمت توافقی (Forward Price): قیمتی است که در زمان انعقاد این قرارداد برای خرید یا فروش دارایی پایه در تاریخ سررسید، مورد توافق طرفین قرار گرفته و در ماده ۳ درج شده است.
۲-۳. تاریخ سررسید (Maturity Date): تاریخی است که در آن تعهدات طرفین مبنی بر تسویه نهایی قرارداد لازمالاجرا میگردد و در این قرارداد معادل [تاریخ دقیق] تعیین شده است.
۲-۴. قیمت تسویه در سررسید (Settlement Price): قیمتی است که بر اساس [مرجع تعیین قیمت، مثلاً نرخ بازار یا میانگین قیمتهای رسمی] در تاریخ سررسید محاسبه و مبنای محاسبه تفاوت نقدی قرار میگیرد.
۲-۵. تسویه نقدی (Cash Settlement): روشی از تسویه است که در آن به جای تحویل فیزیکی دارایی پایه، صرفاً تفاوت بین قیمت توافقی و قیمت تسویه در سررسید، توسط طرف بدهکار به طرف بستانکار پرداخت میگردد.
۲-۶. مارجین (Margin) و مارجین کال (Margin Call): مارجین مبلغی است که به عنوان تضمین حسن انجام تعهدات نزد [نام نهاد یا حساب امانی] تودیع میگردد؛ مارجین کال نیز اخطاریهای است که در صورت کاهش ارزش تضمینها یا نوسانات نامتعارف، برای تکمیل وجه تضمین صادر میشود.
۲-۷. رویداد نکول (Event of Default): شامل هرگونه قصور در پرداخت مارجین، عدم انجام تعهدات در سررسید، ورشکستگی یا انحلال یکی از طرفین است که موجب حق فسخ یا مطالبه خسارت برای طرف مقابل میگردد.
۲-۸. سایر تعاریف: کلیه اصطلاحات حقوقی و مالی که در این قرارداد تعریف نشدهاند، تابع عرف بازار سرمایه و قوانین جاری جمهوری اسلامی ایران میباشند.
ماده ۳ – موضوع قرارداد
۳-۱. تعهد طرفین: موضوع این قرارداد، تعهد قطعی و غیرقابلرجوع طرفین به انجام معامله آتی/پیمان آتی بر روی دارایی پایه در تاریخ سررسید و بر اساس قیمت توافقی است.
۳-۲. مشخصات دارایی پایه: دارایی پایه این قرارداد عبارت است از [شرح دقیق دارایی] به مقدار/حجم [ ] واحد که مشخصات کیفی آن مطابق با استانداردهای [نام استاندارد یا مرجع] میباشد.
۳-۳. قیمت توافقی و تاریخ سررسید: قیمت توافقی برای هر واحد دارایی پایه مبلغ [ ] ریال و تاریخ سررسید قرارداد روز [ ] تعیین گردیده است.
۳-۴. نحوه تسویه: طرفین توافق نمودند که تسویه این قرارداد صرفاً به صورت نقدی (Cash Settlement) انجام پذیرد؛ بدین نحو که در تاریخ سررسید، تفاوت قیمت توافقی و قیمت تسویه محاسبه شده و طرفی که قیمت تسویه به ضرر اوست، موظف به پرداخت مابهالتفاوت به طرف دیگر میباشد.
تبصره: مرجع تعیین قیمت تسویه در سررسید، [نام مرجع رسمی یا بورس مربوطه] بوده و قیمت اعلامی از سوی این مرجع برای طرفین لازمالاتباع است.
ماده ۴ – تعهدات طرفین
۴-۱. تعهدات فروشنده: فروشنده متعهد است در تاریخ سررسید، در صورت مثبت بودن تفاوت قیمت به نفع خریدار، مبلغ مابهالتفاوت را مطابق با محاسبات قرارداد به حساب خریدار واریز نماید.
۴-۲. تعهدات خریدار: خریدار متعهد است در تاریخ سررسید، در صورت مثبت بودن تفاوت قیمت به نفع فروشنده، مبلغ مابهالتفاوت را مطابق با محاسبات قرارداد به حساب فروشنده واریز نماید.
۴-۳. تعهد به ارائه اطلاعات و همکاری: طرفین متعهدند کلیه اطلاعات مورد نیاز برای اجرای قرارداد را به صورت دقیق و صادقانه در اختیار یکدیگر یا نهاد ناظر قرار دهند و در صورت تغییر در وضعیت حقوقی خود، بلافاصله طرف مقابل را مطلع سازند.
۴-۴. تعهد به رعایت قوانین: طرفین ملزم به رعایت کلیه قوانین و مقررات حاکم بر بازار سرمایه، دستورالعملهای سازمان بورس و اوراق بهادار و سایر قوانین آمره جمهوری اسلامی ایران در طول مدت اعتبار این قرارداد میباشند.
تبصره: هرگونه قصور در انجام تعهدات فوق که منجر به خسارت به طرف مقابل گردد، موجب مسئولیت مدنی و جبران خسارت خواهد بود.
ماده ۵ – تضمینها و وثایق (مارجین)
۵-۱. لزوم ارائه تضمین: به منظور تضمین حسن انجام تعهدات و پوشش ریسکهای احتمالی، هر یک از طرفین موظفند در زمان انعقاد قرارداد، مبلغی را به عنوان مارجین نزد [نام حساب یا نهاد] تودیع نمایند.
۵-۲. نوع و مبلغ تضمین: مبلغ تضمین معادل [ ] درصد از ارزش کل قرارداد تعیین شده که به صورت [وجه نقد/ضمانتنامه بانکی/سایر] تودیع میگردد.
۵-۳. شرایط نگهداری و آزادسازی: تضمینهای تودیع شده تا زمان تسویه نهایی قرارداد نزد مرجع امانی باقی میماند و پس از ایفای کامل تعهدات طرفین در تاریخ سررسید، با کسر مطالبات احتمالی، آزاد و مسترد خواهد شد.
۵-۴. مکانیزم مارجین کال: در صورتی که به دلیل نوسانات قیمت دارایی پایه، ارزش تضمینها از حد نصاب تعیین شده (Maintenance Margin) کمتر شود، طرف مربوطه مکلف است ظرف مدت [ ] ساعت کاری نسبت به تکمیل وجه تضمین اقدام نماید؛ در غیر این صورت، طرف مقابل حق دارد قرارداد را فسخ یا از محل تضمینها برداشت نماید.
۵-۵. حق استفاده از تضمینها: در صورت بروز رویداد نکول از سوی هر یک از طرفین، طرف مقابل مجاز است بدون نیاز به حکم قضایی، از محل تضمینهای تودیع شده، خسارات وارده و مطالبات خود را استیفا نماید.
تبصره: هرگونه هزینه ناشی از نگهداری یا انتقال تضمینها بر عهده [طرفین/طرف متخلف] میباشد.
توضیحِ فیلدها:
• متن: متنِ کاملِ همان مواد، هر ماده در خطِ جدا
ماده ۶ – نحوه تسویه
۶-۱. در تاریخ سررسید قرارداد، مکانیزم محاسبه تفاوت نقدی [Cash Settlement] بدین صورت است که مابهالتفاوت قیمت توافقشده در زمان انعقاد قرارداد و قیمت مرجع دارایی پایه در تاریخ سررسید، محاسبه میگردد. چنانچه قیمت مرجع بیش از قیمت توافقشده باشد، فروشنده ملزم به پرداخت مابهالتفاوت به خریدار است و در صورت کمتر بودن، خریدار ملزم به پرداخت مابهالتفاوت به فروشنده میباشد. ۶-۲. طرف متعهد موظف است حداکثر ظرف مدت [ ] روز کاری پس از تاریخ سررسید، مبلغ تفاوت نقدی محاسبهشده را به حساب اعلامی طرف مقابل واریز نماید. ۶-۳. کلیه پرداختهای موضوع این قرارداد صرفاً باید از طریق حسابهای بانکی معرفیشده در پیوست شماره [ ] این قرارداد صورت پذیرد و هرگونه پرداخت نقدی یا واریز به حسابهای غیر، فاقد اعتبار قانونی جهت تسویه تعهدات تلقی میگردد. ۶-۴. در صورت عدم تسویه به موقع تفاوت نقدی توسط طرف متعهد، علاوه بر اعمال وجه التزام مقرر در ماده ۷، طرف مقابل حق دارد مراتب را به مراجع ذیصلاح گزارش نموده و نسبت به توقیف وثایق و تضمینهای تودیعشده اقدام نماید. تبصره: در صورت بروز اختلاف در محاسبه قیمت مرجع، نظر کارشناس رسمی دادگستری منتخب طرفین یا مرجع حل اختلاف، ملاک عمل خواهد بود.
ماده ۷ – وجه التزام و خسارات
۷-۱. در صورتی که هر یک از طرفین از انجام تعهدات اصلی خود در این قرارداد استنکاف ورزند، ملزم به پرداخت وجه التزام مقطوع به میزان [ ] درصد از ارزش کل قرارداد به طرف مقابل خواهند بود. ۷-۲. برای تأخیر در پرداخت تفاوت نقدی موضوع ماده ۶، طرف متعهد مکلف است به ازای هر روز تأخیر، مبلغی معادل [ ] درصد از مبلغ بدهی را به عنوان وجه التزام تأخیر تأدیه به طرف مقابل پرداخت نماید. ۷-۳. پرداخت وجه التزام، رافع مسئولیت طرفین در انجام اصل تعهدات قراردادی نبوده و در صورتی که خسارات وارده بیش از مبلغ وجه التزام باشد، طرف زیاندیده حق دارد مازاد خسارت وارده را بر اساس قواعد مسئولیت مدنی و با اثبات میزان دقیق خسارت، از طریق مراجع قضایی مطالبه نماید. تبصره: وجه التزام مقرر در این ماده، مانع از اعمال سایر حقوق قراردادی از جمله حق فسخ یا مطالبه تضمینها نخواهد بود.
ماده ۸ – فسخ و خاتمه قرارداد
۸-۱. در صورت وقوع رویداد نکول، ورشکستگی، انحلال، یا توقف فعالیت یکی از طرفین، قرارداد به صورت قهری و بدون نیاز به تشریفات قضایی منفسخ میگردد. ۸-۲. طرفین میتوانند در هر زمان با توافق کتبی و دوجانبه، نسبت به اقاله یا فسخ قرارداد اقدام نمایند. ۸-۳. اعمال حق فسخ توسط هر یک از طرفین، منوط به ارسال اظهارنامه رسمی به اقامتگاه قانونی طرف مقابل و اعلام کتبی دلایل فسخ میباشد. ۸-۴. در صورت فسخ قرارداد، طرفین مکلفند ظرف مدت [ ] روز کاری نسبت به تصفیه حساب نهایی، استرداد وثایق و انجام تعهدات معوقه تا زمان فسخ اقدام نمایند. تبصره: فسخ قرارداد تأثیری در تعهدات ایجادشده تا پیش از تاریخ فسخ نداشته و طرفین کماکان نسبت به آن تعهدات مسئول میباشند.
ماده ۹ – قوه قاهره (فورس ماژور)
۹-۱. قوه قاهره عبارت است از هرگونه حادثه خارجی، غیرقابل پیشبینی و غیرقابل اجتناب که مانع از اجرای تعهدات طرفین گردد، از قبیل سیل، زلزله، جنگ، اعتصابات سراسری یا دستورات آمره دولتی که اجرای قرارداد را غیرممکن سازد. ۹-۲. در صورت بروز قوه قاهره، اجرای تعهدات طرفین به میزان تأثیر آن حادثه و به مدت زمان استمرار آن به حالت تعلیق در میآید و طرفین از مسئولیت خسارات ناشی از این تأخیر معاف خواهند بود. ۹-۳. طرفی که دچار وضعیت قوه قاهره شده است، مکلف است حداکثر ظرف مدت [ ] روز کاری از تاریخ وقوع حادثه، مراتب را کتباً به طرف دیگر اطلاع دهد و مستندات لازم را ارائه نماید. ۹-۴. چنانچه وضعیت قوه قاهره بیش از [ ] روز به طول انجامد، هر یک از طرفین حق خواهند داشت با اعلام کتبی، قرارداد را بدون پرداخت خسارت فسخ نمایند و تسویه حساب بر اساس وضعیت موجود در زمان وقوع قوه قاهره انجام خواهد شد.
ماده ۱۰ – محرمانگی
۱۰-۱. طرفین متعهد میگردند کلیه اطلاعات مالی، تجاری، فنی و مفاد این قرارداد را که در طول مدت همکاری به دست میآورند، به عنوان اطلاعات محرمانه تلقی نموده و از افشای آن به اشخاص ثالث بدون رضایت کتبی طرف مقابل خودداری نمایند. ۱۰-۲. استثنای این تعهد، مواردی است که افشای اطلاعات به موجب دستور صریح مراجع قضایی، قانونی یا نهادهای نظارتی بازار سرمایه الزامی باشد که در این صورت، طرف افشاکننده موظف است بلافاصله طرف دیگر را از موضوع مطلع سازد. تبصره: تعهد به محرمانگی حتی پس از پایان یا فسخ قرارداد نیز به مدت [ ] سال به قوت خود باقی خواهد ماند.
ماده ۱۱ – حل اختلاف
۱-۱- طرفین قرارداد متعهد میشوند در صورت بروز هرگونه اختلاف، ادعا یا مناقشه ناشی از اجرای، تفسیر یا نقض مفاد این قرارداد، ابتدا تلاش نمایند موضوع را از طریق مذاکرات مسالمتآمیز و حسن نیت ظرف مدت [ ] روز کاری حل و فصل نمایند.
۲-۱- در صورتی که اختلافات فیمابین از طریق مذاکره حل و فصل نگردد، موضوع به مراجع ذیصلاح قانونی ارجاع خواهد شد یا حسب انتخاب طرفین، اختلاف از طریق داوری حل و فصل میگردد.
۳-۱- در صورت انتخاب داوری، داوری به مرجع [نام موسسه داوری یا مشخصات داور مرضیالطرفین] ارجاع شده و رای صادره از سوی داور قطعی و برای طرفین لازمالاجرا خواهد میباشد.
۴-۱- قانون حاکم بر آیین داوری و ماهیت اختلاف، قوانین جاری جمهوری اسلامی ایران خواهد بود و در صورت بینالمللی بودن ماهیت معاملات، قواعد نامطمئن حاکمیت خواهد داشت.
۵-۱- هزینههای داوری و حقالزحمه داور بالمناصفه یا مطابق رأی صادره توسط داور بر عهده طرف مغلوب خواهد بود.
تبصره ۱- ارجاع اختلاف به داوری مانع از درخواست صدور دستور موقت یا تامین خواسته از مراجع قضایی ذیصلاح نخواهد بود.
ماده ۱۲ – اقامتگاه و ابلاغ
۱-۱۲- اقامتگاه قانونی طرفین جهت ارسال هرگونه اخطاریه، ابلاغیه و مکاتبات اداری و قضایی، همان نشانی مندرج در ماده یک این قرارداد یا آخرین نشانی رسمی اعلامشده میباشد.
۲-۱۲- هر یک از طرفین موظف است در صورت تغییر نشانی یا شمارههای تماس خود، مراتب را ظرف مدت [ ] روز کاری کتباً به طرف مقابل و اتاق پایاپای/کارگزاری اعلام نماید.
۳-۱۲- کلیه مکاتبات و اوراق ارسالشده به نشانیهای اعلامشده، حتی در صورت استنکاف از دریافت یا عدم حضور در اقامتگاه، ابلاغشده تلقی گردیده و از تاریخ ارسال دارای آثار قانونی کامل میباشد.
تبصره ۱- ارسال مکاتبات از طریق پست سفارشی، اظهارنامه رسمی یا پیام الکترونیکی تأییدشده با رعایت نامطمئن، در حکم ابلاغ قانونی محسوب میشود.
ماده ۱۳ – نسخ و پیوستها
۱-۱۳- این قرارداد در تعداد [ ] نسخه با متن و اعتبار واحد تنظیم و امضا گردیده و تمامی نسخ حکم واحد را دارند و پس از امضای طرفین مبادله و لازمالاجرا میگردد.
۲-۱۳- کلیه پیوستها، ضمائم، فرمهای مشخصات دارایی پایه، دستورالعملهای معاملاتی و ضمانتنامههای صادره که به امضای طرفین رسیده جزو لاینفک این قرارداد محسوب میشوند.
۳-۱۳- در صورت بروز هرگونه تناقض میان مفاد این قرارداد اصلی و پیوستها، مفاد این قرارداد مقدم و حاکم خواهد بود.
ماده ۱۴ – سایر شروط
۱-۱۴- هیچیک از طرفین حق ندارد تمام یا بخشی از حقوق و تعهدات ناشی از این قرارداد را بدون موافقت کتبی و صریح طرف مقابل به اشخاص ثالث واگذار نماید.
۲-۱۴- هرگونه توافق، مکاتبه یا مذاکره شفاهی قبلی میان طرفین در خصوص موضوع این قرارداد فاقد اعتبار بوده و تنها توافقات کتبی و دارای امضا معتبر خواهد بود.
۳-۱۴- این قرارداد جایگزین کلیه توافقات، قراردادها و تفاهمنامههای قبلی (اعم از شفاهی یا کتبی) فیمابین در خصوص موضوع قرارداد میگردد.
۴-۱۴- اصلاح، تغییر یا الحاق مفاد این قرارداد صرفاً با توافق کتبی و امضای مجاز طرفین یا نمایندگان قانونی آنها امکانپذیر است.
ماده ۱۵ – امضا و اثر انگشت طرفین/نمایندگان قانونی
این قرارداد در ۱۵ ماده و [ ] تبصره و در تاریخ [ ] به همراه پیوستهای مربوطه، پس از مطالعه دقیق و آگاهی کامل از مفاد آن، به امضا و اثر انگشت طرفین یا نمایندگان قانونی و تامالاختیار آنها رسید و طرفین با امضای ذیل آن، التزام خود را به رعایت تمامی مقررات آن اعلام داشتند.
[محل امضا و مهر طرف اول / خریدار]
نام و نام خانوادگی: [ ]
سمت: [ ]
امضا و اثر انگشت:
[محل امضا و مهر طرف دوم / فروشنده]
نام و نام خانوادگی: [ ]
سمت: [ ]
امضا و اثر انگشت:
توضیحِ فیلدها:
• متن: متنِ کاملِ همان مواد، هر ماده در خطِ جدا
نکاتِ تنظیمِ این قرارداد
- مبنای حقوقی
- ماده ۱۰ قانون مدنی (اصل آزادی قراردادها)، قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران (مصوب ۱۳۸۴)، دستورالعملهای اجرایی سازمان بورس و اوراق بهادار در خصوص معاملات آتی و ابزارهای مشتقه.
- نکاتِ کلیدی
- ۱. تعیین دقیق «دارایی پایه» و نحوه استخراج قیمت روز آن (مرجع قیمتگذاری) برای جلوگیری از اختلاف در تسویه. ۲. شفافسازی دقیق در خصوص «وجه تضمین» (Margin) و نحوه فراخوان برای تکمیل آن. ۳. پیشبینی دقیقِ «نوسانات نامتعارف» و نحوه برخورد با آن (مثلاً توقف معاملات یا تغییر در مارجین). ۴. تعیین مرجع حل اختلاف تخصصی (ترجیحاً داوری بورس یا نهادهای مالی) به دلیل پیچیدگی فنی قرارداد. ۵. اطمینان از اهلیت طرفین برای انجام معاملات مشتقه (بهویژه اگر شخص حقوقی است). ۶. درج دقیقِ «تاریخ سررسید» و ساعت دقیق تسویه برای جلوگیری از ابهام.
- بندهای پرخطر
- ۱. بند تسویه نقدی (ماده ۶): اگر مرجع قیمتگذاری دارایی در سررسید مشخص نباشد، اختلاف شدیدی رخ میدهد. باید دقیقاً ذکر شود قیمت بر اساس کدام تابلوی بورس یا نرخ کدام بانک/صرافی محاسبه میشود. ۲. بند وجه تضمین (ماده ۵): عدم تعیین دقیقِ «کفِ مارجین» و «زمانِ تکمیل وجه» میتواند منجر به نکول (Default) شود. باید بازه زمانی بسیار کوتاه (مثلاً ۲۴ ساعت) برای تکمیل وجه قید شود. ۳. بند وجه التزام (ماده ۷): اگر مبلغ وجه التزام غیرمتعارف باشد، ممکن است توسط دادگاه تعدیل شود. باید مبلغی بازدارنده اما منطقی تعیین گردد. ۴. بند قوه قاهره (ماده ۹): تعریفِ «غیرممکن شدن» باید دقیق باشد تا طرفین نتوانند با بهانههای واهی از زیر بار تعهدات مالی شانه خالی کنند.
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارتها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
+ نمایشِ کاملِ مقدمه و توضیحاتِ پرامپت
# پرامپتِ تنظیمِ قرارداد چارچوب معاملات آتی و پیمانهای آتی خارج از بورس
بهعنوان یک وکیل پایه یک دادگستری متخصص در حقوق تجارت بینالملل و حقوق مالی ایران، یک قرارداد چارچوب معاملات آتی و پیمانهای آتی خارج از بورس (Forward Rate & Financial Futures Agreement) را با رعایت دقیق قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران و استانداردهای بینالمللی تنظیم کن.
## چارچوب حقوقی حاکم
این قرارداد تابع قوانین و مقررات عمومی قراردادها در **قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران** (بهویژه مواد ۱۰، ۱۸۳ الی ۳۰۰ در خصوص شرایط اساسی صحت معاملات، آثار و اقسام عقود، خیارات و سقوط تعهدات)، **قانون تجارت جمهوری اسلامی ایران** (بهویژه مواد مربوط به شرکتها و اسناد تجاری)، **قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۳۸۴** و آییننامهها و دستورالعملهای مرتبط با ابزارهای مالی و معاملات آتی مصوب **شورای عالی بورس و اوراق بهادار** و **سازمان بورس و اوراق بهادار** است. در صورت وجود عنصر بینالمللی، **کنوانسیونهای بینالمللی مرتبط با معاملات مالی** (در صورت الحاق ایران) و **اصول حقوق تجارت بینالملل** نیز مدنظر قرار گیرد. ماهیت این قرارداد، تعهد به انجام معامله در آینده است که از مصادیق عقود معوض و لازم محسوب میشود. در صورت لزوم، به مبانی فقهی مربوط به بیع سلف و تعهدات آتی نیز توجه شود.
## اطلاعات لازم
لطفاً اطلاعات زیر را در جایگاههای مشخص شده وارد کنید:
### ۱. طرفین قرارداد
* **طرف اول (فروشنده/تعهددهنده به فروش):**
* [[نام کامل شخص حقیقی/نام کامل شرکت]]
* [[شماره ملی / شماره ثبت شرکت]]
* [[کد اقتصادی (برای اشخاص حقوقی)]]
* [[نشانی کامل اقامتگاه قانونی / دفتر مرکزی]]
* [[کد پستی]]
* [[شماره تلفن ثابت]]
* [[شماره فکس (اختیاری)]]
* [[آدرس ایمیل]]
* [[نام و سمت نماینده قانونی (در صورت وجود)]]
* **طرف دوم (خریدار/تعهددهنده به خرید):**
* [[نام کامل شخص حقیقی/نام کامل شرکت]]
* [[شماره ملی / شماره ثبت شرکت]]
* [[کد اقتصادی (برای اشخاص حقوقی)]]
* [[نشانی کامل اقامتگاه قانونی / دفتر مرکزی]]
* [[کد پستی]]
* [[شماره تلفن ثابت]]
* [[شماره فکس (اختیاری)]]
* [[آدرس ایمیل]]
* [[نام و سمت نماینده قانونی (در صورت وجود)]]
### ۲. موضوع قرارداد
* **نوع دارایی پایه:** [[نوع دارایی مالی (مثلاً ارز، نرخ بهره، سهام، کالا، شاخص)]]
* **مشخصات دقیق دارایی پایه:** [[مشخصات کامل و دقیق دارایی پایه (مثلاً نماد بورسی، نوع ارز، نرخ مرجع بهره، استاندارد کالا)]]
* **حجم/مقدار دارایی پایه:** [[حجم یا مقدار دارایی پایه به عدد و حروف و واحد مربوطه (مثلاً ۱۰۰۰ سهم، ۱۰۰۰۰۰ دلار)]]
* **قیمت توافقی در زمان انعقاد قرارداد (Forward Price):** [[قیمت توافقی به عدد و حروف و واحد پول]]
* **تاریخ سررسید (Maturity Date):** [[تاریخ دقیق سررسید قرارداد (روز/ماه/سال)]]
* **نحوه تسویه:** [[تسویه نقدی (Cash Settlement) یا تحویل فیزیکی (Physical Delivery) - در این قرارداد معمولاً نقدی است]]
* **مرجع تعیین قیمت تسویه در سررسید (Settlement Price Reference):** [[مرجع معتبر و شفاف برای تعیین قیمت دارایی پایه در سررسید (مثلاً نرخ اعلامی بانک مرکزی، نرخ پایانی بورس، نرخ مرجع بینالمللی)]]
### ۳. مبلغ و نحوه پرداخت
* **مبلغ اولیه/پیشپرداخت (در صورت وجود):** [[مبلغ به عدد و حروف و واحد پول]]
* **نحوه پرداخت مبلغ اولیه:** [[نحوه پرداخت (مثلاً نقدی، حواله بانکی به شماره حساب [[شماره حساب]] بانک [[نام بانک]] به نام [[نام صاحب حساب]])]]
* **حسابهای بانکی جهت تسویه تفاوت نقدی:**
* **حساب بانکی طرف اول:** [[شماره حساب]] بانک [[نام بانک]] به نام [[نام صاحب حساب]]
* **حساب بانکی طرف دوم:** [[شماره حساب]] بانک [[نام بانک]] به نام [[نام صاحب حساب]]
### ۴. تضمینها و وثایق
* **نوع تضمین:** [[نوع تضمین (مثلاً وجه نقد، ضمانتنامه بانکی، اوراق بهادار، وثیقه ملکی)]]
* **مبلغ/میزان تضمین:** [[مبلغ یا میزان تضمین به عدد و حروف و واحد پول/درصد]]
* **مشخصات تضمین (در صورت نیاز):** [[شماره ضمانتنامه، مشخصات اوراق بهادار، مشخصات سند ملک و…]]
* **مرجع نگهداری تضمین:** [[نام مرجع نگهداری (مثلاً بانک، شرکت سپردهگذاری مرکزی، خود طرف مقابل)]]
### ۵. شرایط خاص
* **حداکثر نوسان مجاز روزانه/درصد مارجین کال:** [[درصد نوسان یا مارجین کال]]
* **سقف تعهدات هر طرف:** [[مبلغ به عدد و حروف و واحد پول]]
* **شرایط تعدیل قرارداد در صورت تغییرات اساسی در بازار:** [[شرح شرایط]]
* **قوانین حاکم بر تسویه در صورت وقوع فورس ماژور:** [[شرح قوانین]]
## ساختار کامل قرارداد
قرارداد باید شامل مواد و بندهای زیر باشد:
[بندهای قرارداد در ادامه، هر کدام جدا]
## شرطهای پیشنهادی اختیاری
* **شرط تعدیل قیمت:** در صورتی که [[شرط خاصی برای تعدیل (مثلاً نوسان بیش از X درصد در نرخ مرجع)]] رخ دهد، طرفین موظفند ظرف [[تعداد روز]] روز جهت مذاکره و تعدیل قیمت توافقی اقدام نمایند. (مناسب برای بازارهای با نوسانات شدید و بلندمدت)
* **شرط تسویه چند مرحلهای:** تسویه تفاوت نقدی میتواند در [[تعداد]] مرحله و در تاریخهای [[تاریخهای مشخص]] انجام شود. (مناسب برای کاهش ریسک تسویه در یک مرحله)
* **شرط حق فسخ یکجانبه با پرداخت جریمه:** هر یک از طرفین میتواند با پرداخت جریمهای معادل [[درصد/مبلغ]] از ارزش قرارداد، قرارداد را به صورت یکجانبه فسخ نماید. (مناسب برای افزایش انعطافپذیری طرفین)
* **شرط حساب امانی (Escrow Account):** طرفین توافق مینمایند که تضمینها و یا بخشی از مبلغ قرارداد در یک حساب امانی نزد [[نام بانک/موسسه امین]] نگهداری شود. (مناسب برای افزایش اعتماد و کاهش ریسک طرفین)
## نکات و هشدارهای مهم
* **ریسکهای رایج:** این قراردادها دارای ریسک نوسانات بازار و ریسک اعتباری طرف مقابل هستند. لازم است طرفین از این ریسکها آگاه باشند.
* **اشتباهات متداول:** عدم تعیین دقیق مرجع قیمت تسویه در سررسید، عدم پیشبینی مکانیزم مارجین کال و عدم تعیین وجه التزام کافی از اشتباهات رایج است.
* **ثبت رسمی/گواهی امضا:** برای افزایش اعتبار و قابلیت استناد، توصیه میشود امضای طرفین توسط دفتر اسناد رسمی گواهی شود. در صورتی که یکی از طرفین شرکت باشد، رعایت تشریفات قانونی امضای اسناد تعهدآور شرکت (مانند امضای صاحبان امضای مجاز طبق اساسنامه) الزامی است.
* **جنبه مالیاتی:** سود حاصل از این معاملات مشمول قوانین مالیاتی مربوطه (مالیات بر عملکرد، مالیات بر عایدی سرمایه در صورت شمول) خواهد بود و طرفین مسئول پرداخت مالیاتهای متعلقه هستند.
* **مجوزها:** در برخی موارد، انجام معاملات آتی خاص ممکن است نیازمند اخذ مجوز از سازمان بورس و اوراق بهادار یا سایر نهادهای نظارتی باشد. طرفین باید از وجود مجوزهای لازم اطمینان حاصل کنند.
* **ممنوعیتهای قانونی:** انجام معاملات آتی بر روی برخی داراییها یا با برخی شرایط ممکن است طبق قوانین و مقررات ممنوع باشد.
## دستورالعمل به هوش مصنوعی
در صورتی که هر یک از اطلاعات درخواستی در بخش "اطلاعات لازم" ناقص بود، قبل از تنظیم قرارداد، از کاربر سؤال کن و حدس نزن. قرارداد را با زبان فارسی رسمی و حقوقی، بدون ابهام و با استفاده از مادهبندی شمارهدار و زیربندها تنظیم کن. اعداد را هم به عدد و هم به حروف بنویس.
## فهرست بازبینی (چکلیست) برای کاربر
* آیا مشخصات کامل و دقیق هر دو طرف قرارداد وارد شده است؟
* آیا نوع و مشخصات دارایی پایه به وضوح تعیین شده است؟
* آیا قیمت توافقی و تاریخ سررسید به صورت دقیق مشخص شده است؟
* آیا مرجع تعیین قیمت تسویه در سررسید به صورت شفاف و غیرقابل ابهام ذکر شده است؟
* آیا نحوه تسویه (نقدی) و حسابهای بانکی مربوطه مشخص شده است؟
* آیا نوع و میزان تضمینها و مکانیزم مارجین کال به درستی تعریف شده است؟
* آیا وجه التزام و خسارات احتمالی به صورت منطقی پیشبینی شده است؟
* آیا مرجع حل اختلاف (داوری یا قضایی) به وضوح تعیین شده است؟
* آیا از ضرورت گواهی امضا یا ثبت رسمی (در صورت لزوم) آگاه هستید؟
* آیا تمامی شروط خاص مورد نظر شما در بخش "اطلاعات لازم" وارد شده است؟
بند 1
بررسی تخصصی این بندطرفین قرارداد
* **ماده ۱: طرفین قرارداد**
* ۱.۱. مشخصات کامل طرف اول (فروشنده/تعهددهنده به فروش)
* ۱.۲. مشخصات کامل طرف دوم (خریدار/تعهددهنده به خرید)
* ۱.۳. اقامتگاه قانونی و نشانی ابلاغ
بند 2
بررسی تخصصی این بندتعاریف
* **ماده ۲: تعاریف**
* ۲.۱. تعریف «دارایی پایه»
* ۲.۲. تعریف «قیمت توافقی (Forward Price)»
* ۲.۳. تعریف «تاریخ سررسید (Maturity Date)»
* ۲.۴. تعریف «قیمت تسویه در سررسید (Settlement Price)»
* ۲.۵. تعریف «تسویه نقدی (Cash Settlement)»
* ۲.۶. تعریف «مارجین (Margin)» و «مارجین کال (Margin Call)»
* ۲.۷. تعریف «رویداد نکول (Event of Default)»
* ۲.۸. سایر تعاریف لازم
بند 3
بررسی تخصصی این بندموضوع قرارداد
* **ماده ۳: موضوع قرارداد**
* ۳.۱. تعهد طرفین به انجام معامله آتی/پیمان آتی
* ۳.۲. مشخصات دقیق دارایی پایه (نوع، حجم/مقدار)
* ۳.۳. قیمت توافقی و تاریخ سررسید
* ۳.۴. نحوه تسویه (تأکید بر تسویه نقدی و مرجع تعیین قیمت تسویه)
بند 4
بررسی تخصصی این بندتعهدات طرفین
* **ماده ۴: تعهدات طرفین**
* ۴.۱. تعهدات طرف اول (فروشنده/تعهددهنده به فروش)
* ۴.۲. تعهدات طرف دوم (خریدار/تعهددهنده به خرید)
* ۴.۳. تعهد به ارائه اطلاعات و همکاری
* ۴.۴. تعهد به رعایت قوانین و مقررات مربوطه
بند 5
بررسی تخصصی این بندتضمینها و وثایق (مارجین)
* **ماده ۵: تضمینها و وثایق (مارجین)**
* ۵.۱. لزوم ارائه تضمین توسط هر یک از طرفین
* ۵.۲. نوع، مبلغ/میزان و مشخصات تضمینها
* ۵.۳. شرایط نگهداری و آزادسازی تضمینها
* ۵.۴. مکانیزم مارجین کال و نحوه واریز مارجین اضافی
* ۵.۵. حق استفاده از تضمینها در صورت نکول
بند 6
بررسی تخصصی این بندنحوه تسویه
* **ماده ۶: نحوه تسویه**
* ۶.۱. مکانیزم محاسبه تفاوت نقدی در تاریخ سررسید
* ۶.۲. مهلت و نحوه پرداخت تفاوت نقدی توسط طرف متعهد
* ۶.۳. حسابهای بانکی جهت تسویه
* ۶.۴. پیامدهای عدم تسویه به موقع
بند 7
بررسی تخصصی این بندوجه التزام و خسارات
* **ماده ۷: وجه التزام و خسارات**
* ۷.۱. وجه التزام برای عدم انجام تعهدات اصلی
* ۷.۲. وجه التزام برای تأخیر در پرداخت تفاوت نقدی
* ۷.۳. حق مطالبه خسارات وارده (در صورت عدم کفایت وجه التزام)
بند 8
بررسی تخصصی این بندفسخ و خاتمه قرارداد
* **ماده ۸: فسخ و خاتمه قرارداد**
* ۸.۱. موارد فسخ قهری (رویداد نکول، ورشکستگی، انحلال)
* ۸.۲. موارد فسخ توافقی
* ۸.۳. تشریفات و اعلام فسخ
* ۸.۴. آثار فسخ و نحوه تسویه تعهدات باقیمانده
بند 9
بررسی تخصصی این بندقوه قاهره (فورس ماژور)
* **ماده ۹: قوه قاهره (فورس ماژور)**
* ۹.۱. تعریف قوه قاهره
* ۹.۲. تأثیر قوه قاهره بر تعهدات طرفین
* ۹.۳. اطلاعرسانی و مهلت رفع وضعیت قوه قاهره
* ۹.۴. نحوه تسویه در صورت استمرار قوه قاهره
بند 10
بررسی تخصصی این بندمحرمانگی
* **ماده ۱۰: محرمانگی**
* ۱۰.۱. تعهد طرفین به حفظ محرمانگی اطلاعات مربوط به قرارداد و معاملات
* ۱۰.۲. استثنائات محرمانگی (دستور مراجع قانونی)
بند 11
بررسی تخصصی این بندحل اختلاف
* **ماده ۱۱: حل اختلاف**
* ۱۱.۱. تلاش برای حل و فصل مسالمتآمیز
* ۱۱.۲. مرجع حل اختلاف (داوری یا مراجع قضایی)
* ۱۱.۳. مشخصات داور/موسسه داوری (در صورت انتخاب داوری)
* ۱۱.۴. قانون حاکم بر داوری (در صورت بینالمللی بودن)
بند 12
بررسی تخصصی این بنداقامتگاه و ابلاغ
* **ماده ۱۲: اقامتگاه و ابلاغ**
* ۱۲.۱. اقامتگاه قانونی طرفین برای ابلاغ اوراق و مکاتبات
* ۱۲.۲. لزوم اطلاعرسانی تغییر نشانی
* ۱۲.۳. اعتبار ابلاغ به نشانیهای اعلام شده
بند 13
بررسی تخصصی این بندنسخ و پیوستها
* **ماده ۱۳: نسخ و پیوستها**
* ۱۳.۱. تعداد نسخ قرارداد و اعتبار یکسان آنها
* ۱۳.۲. فهرست پیوستها (در صورت وجود، مانند مشخصات دقیق دارایی پایه، فرمهای ضمانتنامه)
بند 14
بررسی تخصصی این بندسایر شروط
* **ماده ۱۴: سایر شروط**
* ۱۴.۱. عدم امکان واگذاری حقوق و تعهدات بدون موافقت کتبی
* ۱۴.۲. عدم اعتبار هرگونه توافق شفاهی
* ۱۴.۳. حاکمیت این قرارداد بر هرگونه توافق قبلی
* ۱۴.۴. اصلاح قرارداد صرفاً با توافق کتبی و امضای طرفین
بند 15
بررسی تخصصی این بندامضا و اثر انگشت طرفین/نمایندگان قانونی
* **امضا و اثر انگشت طرفین/نمایندگان قانونی**
