قراردادهای مالی، بانکی، ابزارهای بدهی، تسهیلات، بازار سرمایه و صکوک
توافقنامه عمومی بازخرید اوراق بهادار / ریپو
قرارداد استاندارد بازار پول که در آن یک طرف اوراق بهادار دولتی یا معتبر را به طرف دیگر میفروشد و همزمان متعهد میگردد همان اوراق را در تاریخی معین و با قیمتی اندکی بالاتر بازخرید نماید؛ ابزاری برای تأمین مالی بسیار امن کوتاهمدت
⚠ در دستِ بهبودی
متنِ قرارداد
ماده ۱ – مقدمه و تعاریف: این توافقنامه بر اساس اصول حاکم بر بازار پول و سرمایه جمهوری اسلامی ایران و با الهام از چارچوبهای استاندارد بینالمللی توافق بازخرید (GMRA) بین طرفین منعقد میگردد. اصطلاحات کلیدی این قرارداد به شرح زیر تفسیر میشوند: «فروشنده اولیه» شخص حقوقی یا حقیقی با مشخصات مندرج در مقدمه قرارداد است که اوراق بهادار را میفروشد و متعهد به بازخرید آن میشود. «خریدار اولیه» شخص حقوقی یا حقیقی است که اوراق بهادار را در تاریخ فروش اولیه خریداری کرده و حق بازفروش آن را در تاریخ بازخرید اعمال میکند. «اوراق بهادار» شامل اوراق بدهی دولتی، اسناد خزانه اسلامی یا سایر اوراق بهادار قابل معامله است که مشخصات آن در پیوست شماره [ ] درج گردیده است. «قیمت فروش اولیه» مبلغی است که خریدار اولیه در تاریخ فروش اولیه به فروشنده اولیه پرداخت میکند. «قیمت بازخرید» مبلغی است که فروشنده اولیه در تاریخ بازخرید برای بازخرید اوراق بهادار به خریدار اولیه پرداخت مینماید و شامل اصل مبلغ به انضمام نرخ سود ریپو است. «تاریخ فروش اولیه» روز کاری است که معامله اولیه تسویه میگردد. «تاریخ بازخرید» سررسید قطعی بازخرید اوراق است که در ماده ۴ تعیین میشود. «نرخ سود ریپو» درصدی سالانه است که مبنای محاسبه سود بازخرید قرار میگیرد. «رویداد نکول» هرگونه تخلف از تعهدات طرفین طبق ماده ۸ است. «وثیقه» تضمینهای ارائهشده برای حسن انجام تعهدات است. تبصره ۱: کلیه تعاریف مندرج در این ماده در تمامی بخشها و پیوستهای قرارداد معتبر و نافذ است. تبصره ۲: تغییر در هر یک از این اصطلاحات نیازمند الحاقیه کتبی است.
ماده ۲ – موضوع قرارداد: موضوع این قرارداد عبارت است از فروش قطعی اوراق بهادار با مشخصات مشخص توسط فروشنده اولیه به خریدار اولیه در تاریخ فروش اولیه در ازای دریافت قیمت فروش اولیه. خریدار اولیه اوراق مذکور را با شرایط مندرج در این قرارداد خریداری نموده و مالکیت آن را به دست میآورد. فروشنده اولیه همزمان متعهد میگردد که دقیقاً همان اوراق بهادار (یا اوراق همنام و همارزش در صورت وجود شرایط تعدیل قانونی) را در تاریخ بازخرید و در قبال دریافت قیمت بازخرید، بازخرید نماید. این معامله یک توافق واحد تلقی شده و بخش خرید و بخش بازخرید ارکان تفکیکناپذیر یک قرارداد واحد هستند. تبصره ۱: انتقال مالکیت اوراق بهادار در سیستم سپردهگذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه انجام خواهد شد. تبصره ۲: خریدار اولیه حق هیچگونه انتقال، فروش یا توثیق اوراق موضوع این قرارداد را به اشخاص ثالث پیش از تاریخ بازخرید ندارد، مگر با موافقت کتبی فروشنده اولیه یا به واسطه وقوع رویداد نکول.
ماده ۳ – قیمت و نحوه پرداخت: قیمت فروش اولیه اوراق بهادار معادل مبلغ [ ] ریال است که توسط خریدار اولیه در تاریخ فروش اولیه به شماره حساب [ ] نزد بانک [ ] متعلق به فروشنده اولیه واریز میگردد. قیمت بازخرید شامل اصل مبلغ فروش اولیه به اضافه سود متعلقه بر اساس نرخ سود ریپو معادل [ ] درصد سالانه است که مجموعاً به مبلغ [ ] ریال بالغ میگردد. فروشنده اولیه مکلف است در تاریخ بازخرید، قیمت بازخرید را به شماره حساب اعلامشده از سوی خریدار اولیه واریز نماید. تسویه وجوه و انتقال اوراق بهادار باید از طریق سامانههای رسمی تسویه و پایاپای بازار سرمایه انجام گیرد. تبصره ۱: ملاک پرداخت، رسید صادر شده از سوی سامانههای بانکی یا سپردهگذاری مرکزی است. تبصره ۲: کلیه کارمزدها و هزینههای نقلوانتقال اوراق و وجه نقد به عهده [ ] است. تبصره ۳: تأخیر در پرداخت قیمت بازخرید مشمول وجه التزام موضوع ماده ۱۰ خواهد بود.
ماده ۴ – مدت قرارداد: مدت این قرارداد از تاریخ فروش اولیه یعنی [ ] شروع شده و در تاریخ بازخرید یعنی [ ] به پایان میرسد. این مدت به هیچ عنوان قابل تغییر نیست مگر با توافق کتبی و صریح طرفین پیش از تاریخ سررسید. شرایط تمدید قرارداد صرفاً با امضای الحاقیه جدید و توافق بر روی نرخ سود جدید امکانپذیر خواهد بود. تبصره ۱: روزهای تعطیل رسمی در احتساب مدت قرارداد لحاظ میشود، لakin اگر تاریخ بازخرید مصادف با روز تعطیل رسمی گردد، تسویه به نخستین روز کاری پس از تعطیلی موکول میشود. تبصره ۲: تمدید ضمنی یا شفاهی به هیچ وجه معتبر نبوده و ایجاد تعهد نمیکند.
ماده ۵ – تعهدات و مسئولیتهای فروشنده اولیه: فروشنده اولیه متعهد است در تاریخ فروش اولیه، اوراق بهادار موضوع قرارداد را بدون هیچگونه نقص و عیب و عاری از هرگونه حق حبس، توثیق یا ادعای اشخاص ثالث به خریدار اولیه منتقل نماید. فروشنده اولیه بهطور قطعی متعهد است در تاریخ بازخرید، اوراق بهادار را با پرداخت قیمت بازخرید از خریدار اولیه بازخرید کند. پرداخت بهموقع سود، اصل مبلغ بازخرید و سایر هزینههای تبعی از تعهدات لازمالاجرای فروشنده اولیه است. فروشنده اولیه تضمین میکند که مالک قانونی اوراق بوده و تا زمان بازخرید، هیچگونه حقی برای اشخاص ثالث بر روی اوراق ایجاد نکند. همچنین فروشنده اولیه مکلف است کلیه اطلاعات صحیح، دقیق و بهروز مالی و حقوقی خود را به خریدار اولیه ارائه دهد. تبصره ۱: مسئولیت جبران هرگونه خسارت ناشی از نقص در انتقال اوراق به عهده فروشنده اولیه است. تبصره ۲: فروشنده اولیه حق استناد به مشکلات داخلی یا نوسانات بازار را برای عدم اجرای تعهدات بازخرید ندارد.
توضیحِ فیلدها:
• متن: متنِ کاملِ همان مواد، هر ماده در خطِ جدا
ماده ۶ – تعهدات و مسئولیتهای خریدار اولیه: ۱-۶- خریدار اولیه متعهد میگردد مبلغ کل قیمت فروش اولیه اوراق بهادار را در تاریخ انعقاد قرارداد به حساب اعلامشده از سوی فروشنده اولیه واریز نماید. ۲-۶- خریدار اولیه ملزم است اوراق موضوع این قرارداد را تا تاریخ بازخرید نزد خود به عنوان امانت و وثیقه نگهداری نموده و از هرگونه دخل و تصرف مغایر با مفاد این قرارداد خودداری نماید. ۳-۶- خریدار اولیه متعهد میگردد همزمان با دریافت مبلغ بازخرید در تاریخ سررسید، مالکیت اوراق بهادار موضوع قرارداد را تماماً به فروشنده اولیه منتقل نماید. ۴-۶- خریدار اولیه حق ندارد اوراق بهادار موضوع این قرارداد را پیش از تاریخ بازخرید به هیچ شخص حقیقی یا حقوقی دیگری بفروشد، منتقل کند یا به عنوان وثیقه به کار گیرد، مگر با موافقت کتبی و قبلی فروشنده اولیه. ۵-۶- تبصره: هرگونه انتقال یا فروش اوراق برخلاف مفاد این ماده باطل بوده و خریدار اولیه مسئول جبران خسارات وارده خواهد بود. ۶-۶- خریدار اولیه موظف است تمامی اطلاعات مربوط به تراکنشهای این قرارداد را محرمانه نگاه دارد. ۷-۶- خریدار اولیه مکلف است در صورت بروز هرگونه تغییر در اطلاعات حساب بانکی خود، مراتب را فوراً به صورت کتبی به فروشنده اولیه اعلام نماید.
ماده ۷ – تضمینها و وثایق: ۱-۷- فروشنده اولیه جهت حسن انجام تعهدات خود در قبال بازخرید اوراق در تاریخ سررسید، موظف است همزمان با امضای این قرارداد، تضمینات کافی شامل [تعداد و نوع اوراق یا تضمین بانکی] را به خریدار اولیه تسلیم نماید. ۲-۷- در صورت وقوع هرگونه نکول یا عدم ایفای تعهدات از سوی فروشنده اولیه در تاریخ بازخرید، خریدار اولیه مجاز است بلافاصله و بدون نیاز به تشریفات قضایی نسبت به اعمال تضمینات و وثایق موضوع این ماده اقدام نماید. ۳-۷- ارزش تضمینات ارائه شده نباید در هیچ زمانی کمتر از [درصد] درصد از کل مبلغ بازخرید باشد و فروشنده اولیه موظف است در صورت کاهش ارزش، تضمین تکمیلی ارائه دهد. ۴-۷- تبصره: هزینههای مربوط به توثیق، نگهداشت و آزادسازی وثایق بر عهده [فروشنده اولیه / توافقی] میباشد. ۵-۷- پس از اجرای کامل تعهدات از سوی فروشنده اولیه و تسویه حساب نهایی، خریدار اولیه مکلف است ظرف مدت [تعداد] روز کاری نسبت به آزادسازی و استرداد وثایق اقدام کند. ۶-۷- نحوه و شرایط دقیق اعمال تضمینات مطابق با مقررات نامطمئن و توافق طرفین خواهد بود. ۷-۷- وثایق موضوع این ماده صرفاً به منظور پوشش ریسک عدم بازخرید اوراق تودیع میگردد.
ماده ۸ – رویدادهای نکول (Default Events): ۱-۸- عدم پرداخت مبلغ بازخرید در تاریخ سررسید، ورشکستگی، اعسار، انحلال یا توقف فعالیت هر یک از طرفین، و همچنین نقض هر یک از تعهدات اساسی مندرج در این قرارداد به عنوان «رویداد نکول» شناخته میشود. ۲-۸- در صورت وقوع رویداد نکول از سوی هر یک از طرفین، طرف مقابل حق دارد با ارسال اظهارنامه رسمی، مراتب را به طرف خاطی اعلام نماید. ۳-۸- پیامدهای مستقیم رویداد نکول شامل حق فسخ یکجانبه قرارداد، مطالبه فوری کل مبلغ بازخرید، مطالبه خسارت تأییدشده و حق اعمال تضمینات و وثایق تودیعشده میباشد. ۴-۸- تبصره: طرف خاطی موظف است ظرف مدت [تعداد] روز کاری پس از دریافت اعلامیه نکول، نسبت به رفع اثر از تخلف و جبران خسارات اقدام نماید. ۵-۸- چنانچه رویداد نکول ناشی از فورس ماژور باشد، احکام این ماده جاری نخواهد بود. ۶-۸- تشخیص وقوع رویداد نکول در خصوص ابزارهای مالی بر اساس مستندات موجود و مقررات نامطمئن صورت میگیرد. ۷-۸- کلیه هزینههای حقوقی و قضایی ناشی از پیگیری رویدادهای نکول بر عهده طرف نکولکننده است.
ماده ۹ – فسخ و خاتمه قرارداد: ۱-۹- این قرارداد به جز در موارد تحقق رویداد نکول، توافق کتبی طرفین، یا بروز قوه قاهره طولانیمدت، قابل فسخ نمیباشد. ۲-۹- در صورت فسخ قرارداد به دلیل وقوع نکول، تسویه حساب مالی بر اساس ارزش روز اوراق یا مبلغ توافقشده به انضمام خسارات قانونی و وجه التزام انجام خواهد شد. ۳-۹- فسخ توافقی نیازمند تنظیم الحاقیه کتبی با امضای مجاز صاحبان امضای مجاز طرفین میباشد. ۴-۹- تبصره: در صورت خاتمه یا فسخ قرارداد پیش از سررسید، خریدار اولیه مکلف است همزمان با دریافت اصل مبلغ اولیه به انضمام سود تا روز فسخ، اوراق را به فروشنده اولیه مسترد نماید. ۵-۹- با خاتمه قرارداد تمامی حقوق و تکالیف طرفین به جز تعهدات محرمانگی و تسویهحسابهای باقیمانده ساقط میگردد. ۶-۹- هیچیک از طرفین نمیتوانند به صورت یکجانبه و بدون وجود حق فسخ قانونی یا قراردادی، نسبت به برهم زدن توافق اقدام نمایند. ۷-۹- آثار فسخ قرارداد از زمان ابلاغ کتبی آن به طرف مقابل نافذ خواهد بود.
ماده ۱۰ – وجه التزام و خسارت: ۱-۱۰- در صورت تاخیر فروشنده اولیه در بازخرید اوراق یا تاخیر خریدار اولیه در پرداخت مبلغ اولیه، متخلف ملزم به پرداخت وجه التزامی معادل [مبلغ یا درصد] به ازای هر روز تاخیر در حق طرف مقابل خواهد بود. ۲-۱۰- پرداخت وجه التزام رافع مسئولیت اصلی طرفین در انجام تعهداتشان نبوده و مطالبه اصل مبلغ به انضمام خسارت تأییدشده امکان3پذیر است. ۳-۱۰- نحوه محاسبه خسارت عدم انجام تعهدات بر اساس نرخ سود بانکی زمان نکول به علاوه خسارت تأیید تأدیه قانونی خواهد بود. ۴-۱۰- تبصره: تعیین وجه التزام مانع از مطالبه سایر خسارات وارده به دلیل نقض عهد نخواهد بود. ۵-۱۰- خسارات و وجه التزامهای موضوع این ماده پس از محاسبه، از محل وثایق یا حسابهای طرفین قابل برداشت است. ۶-۱۰- طرفین با امضای این قرارداد، میزان وجه التزام را عادلانه و متناسب با خسارات احتمالی دانسته و حق هرگونه اعتراض بعدی را از خود سلب نمودند. ۷-۱۰- اعمال وجه التزام منوط به ارسال اعلامیه کتبی به طرف خاطی میباشد.
توضیحِ فیلدها:
• متن: متنِ کاملِ همان مواد، هر ماده در خطِ جدا
ماده ۱۱ – قوه قاهره (Force Majeure)
۱-۱۱- در صورتی که بروز حوادث قهری و غیرقابل پیشبینی از قبیل سیل، زلزله، جنگ، اعتصابات سراسری، اپیدمیهای فراگیر و یا هرگونه محدودیتهای قانونی یا حاکمیتی که خارج از اراده و کنترل طرفین باشد، اجرای تعهدات موضوع این قرارداد را برای هر یک از طرفین غیرممکن سازد، آن طرف از مسئولیت عدم انجام تعهدات در مدت زمان تداوم وضعیت مذکور معاف خواهد بود.
۲-۱۱- طرفی که دچار وضعیت قوه قاهره شده است، موظف است حداکثر ظرف مدت [ ] روز کاری از زمان وقوع حادثه، مراتب را کتباً به طرف دیگر اطلاع دهد و مستندات لازم را ارائه نماید.
۳-۱۱- چنانچه وضعیت قوه قاهره بیش از [ ] روز به طول انجامد، طرفین میتوانند با توافق کتبی نسبت به تعلیق یا فسخ قرارداد اقدام نمایند، بدون اینکه هیچگونه خسارتی به طرف دیگر تعلق گیرد.
تبصره: نوسانات عادی بازار سرمایه، تغییرات نرخ بهره یا مشکلات مالی داخلی طرفین، به هیچ عنوان به عنوان قوه قاهره تلقی نگردیده و رافع مسئولیتهای قراردادی نخواهد بود.
ماده ۱۲ – محرمانگی
۱-۱۲- طرفین متعهد میشوند تمامی اطلاعات، اسناد، دادههای مالی، جزئیات تراکنشها و هرگونه اطلاعات فنی یا تجاری که در طول مدت اجرای این قرارداد به دست میآورند را به عنوان اطلاعات محرمانه تلقی نموده و از افشای آن به اشخاص ثالث بدون کسب مجوز کتبی طرف مقابل خودداری نمایند.
۲-۱۲- تعهد به محرمانگی شامل تمامی کارکنان، مشاوران، پیمانکاران و نمایندگان قانونی طرفین نیز میگردد و طرفین مسئولیت هرگونه افشای اطلاعات توسط اشخاص مذکور را بر عهده خواهند داشت.
۳-۱۲- این تعهد محرمانگی از تاریخ امضای قرارداد آغاز شده و تا [ ] سال پس از انقضا یا فسخ قرارداد، حتی در صورت عدم اجرای کامل تعهدات، به قوت خود باقی خواهد ماند.
تبصره: افشای اطلاعات در مواردی که به موجب حکم قطعی مراجع قضایی یا دستور نهادهای نظارتی ذیصلاح (مانند سازمان بورس و اوراق بهادار) الزامی باشد، از شمول این ماده مستثنی است، مشروط بر اینکه طرف افشاکننده بلافاصله طرف دیگر را از موضوع مطلع نماید.
ماده ۱۳ – حل اختلاف
۱-۱۳- کلیه اختلافات، دعاوی و منازعات ناشی از تفسیر، اجرا، فسخ یا اعتبار این قرارداد که از طریق مذاکره و سازش میان طرفین حل و فصل نگردد، در وهله اول از طریق ارجاع به مرکز داوری [نام مرکز داوری، مثلاً: اتاق بازرگانی ایران] و مطابق با آییننامه داوری آن مرکز حل و فصل خواهد شد.
۲-۱۳- رأی داور قطعی و لازمالاجرا بوده و برای طرفین حکم قانون را دارد و در صورت عدم اجرای داوطلبانه، از طریق اجرای احکام دادگستری قابل پیگیری است.
۳-۱۳- در صورتی که طرفین در خصوص ارجاع به داوری به توافق نرسند یا موضوع خارج از صلاحیت داوری باشد، دادگاههای عمومی حقوقی تهران به عنوان مرجع صالح برای رسیدگی به اختلافات تعیین میگردند.
تبصره: در طول مدت رسیدگی به اختلاف، طرفین موظفند تعهدات غیرمورد اختلاف خود را مطابق مفاد قرارداد ادامه دهند.
ماده ۱۴ – اقامتگاه و ابلاغ
۱-۱۴- اقامتگاه قانونی طرفین همان است که در مقدمه این قرارداد ذکر شده است و هرگونه تغییر نشانی باید حداکثر ظرف مدت [ ] روز کاری به صورت کتبی و با پست سفارشی یا اظهارنامه رسمی به طرف دیگر ابلاغ گردد.
۲-۱۴- کلیه مکاتبات، اخطاریهها و ابلاغیههای مربوط به این قرارداد به نشانیهای مذکور ارسال خواهد شد و در صورت عدم اعلام تغییر نشانی، ابلاغ به نشانی قبلی قانونی و معتبر تلقی میشود.
۳-۱۴- تاریخ تحویل نامه به نشانی طرف مقابل یا تاریخ درج شده در رسید پست سفارشی یا سامانه ابلاغ الکترونیکی (ثنا)، به عنوان تاریخ ابلاغ رسمی محسوب میگردد.
تبصره: طرفین توافق نمودند که مکاتبات از طریق پست الکترونیکی به آدرس [ ] نیز دارای اعتبار بوده و به عنوان ابلاغ رسمی پذیرفته میشود.
ماده ۱۵ – قانون حاکم
۱-۱۵- این قرارداد از هر حیث تابع قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران، بهویژه قانون تجارت، قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران و سایر مقررات آمره حاکم بر عملیات بازار پول و سرمایه میباشد.
۲-۱۵- در مواردی که در این قرارداد سکوت شده باشد، مفاد قانون مدنی و سایر قوانین موضوعه جمهوری اسلامی ایران حاکم و لازمالاجرا خواهد بود.
۳-۱۵- هرگونه تغییر در قوانین و مقررات حاکم بر بازار سرمایه که مستقیماً بر نحوه اجرای این قرارداد تأثیرگذار باشد، بلافاصله پس از ابلاغ رسمی، لازمالاجرا بوده و طرفین مکلف به رعایت آن میباشند.
ماده ۱۶ – نسخ و پیوستها:
۱-۱۶- این قرارداد در [ ] نسخه با اعتبار واحد تنظیم و پس از امضای طرفین، هر نسخه در حکم اصل بوده و برای طرفین لازمالاجرا میباشد.
۲-۱۶- کلیه پیوستهای این قرارداد، از جمله «صورتجلسه مشخصات اوراق بهادار»، «مدارک هویتی طرفین»، «گواهیهای ثبت اوراق» و «دستورالعملهای اجرایی»، جزء لاینفک این قرارداد محسوب شده و مفاد آنها در حکم مفاد متن اصلی قرارداد است.
۳-۱۶- در صورت بروز هرگونه تعارض میان متن اصلی قرارداد و پیوستهای آن، اولویت با مفاد متن اصلی قرارداد خواهد بود مگر آنکه صراحتاً در پیوست به اولویت آن اشاره شده باشد.
۴-۱۶- هرگونه الحاقیه، اصلاحیه یا تغییر در مفاد این قرارداد یا پیوستهای آن، تنها در صورتی معتبر است که به صورت کتبی تنظیم شده و به امضای مجاز طرفین رسیده باشد.
۵-۱۶- طرفین اقرار مینمایند که تمامی پیوستهای ذکر شده را مطالعه نموده و از محتوای آنها آگاهی کامل دارند.
ماده ۱۷ – امضا:
۱-۱۷- این قرارداد در تاریخ [ ] در شهر [ ] تنظیم و به امضای نمایندگان قانونی طرفین که دارای حق امضای مجاز و تعهدآور میباشند، رسیده است.
۲-۱۷- امضای این قرارداد به منزله پذیرش تمامی شرایط، تعهدات و مسئولیتهای مندرج در آن و پیوستهای مربوطه است.
۳-۱۷- طرفین متعهد میگردند که در صورت لزوم، مهر شرکت یا سازمان متبوع خود را در کنار امضای نمایندگان قانونی درج نمایند.
۴-۱۷- این قرارداد با حضور [ ] نفر شاهد که ذیل آن را امضا نمودهاند، منعقد گردید تا در صورت نیاز به شهادت، گواهی دهند.
۵-۱۷- هرگونه امضای دیجیتال یا الکترونیکی که مطابق با قانون تجارت الکترونیکی ایران باشد، در حکم امضای دستی بوده و دارای اعتبار قانونی کامل است.
محل امضای طرفین:
فروشنده اولیه (نام و سمت): ____________________ امضا و مهر: ____________________
خریدار اولیه (نام و سمت): ____________________ امضا و مهر: ____________________
شاهد اول (نام و کد ملی): ____________________ امضا: ____________________
شاهد دوم (نام و کد ملی): ____________________ امضا: ____________________
نکاتِ تنظیمِ این قرارداد
- مبنای حقوقی
- ماده ۱۰ قانون مدنی (اصل آزادی قراردادها) و دستورالعملهای بازار سرمایه ایران (سازمان بورس و اوراق بهادار) در خصوص معاملات ریپو (Repo) و بازخرید اوراق بهادار.
- نکاتِ کلیدی
- ۱. شفافیت در تعیین «قیمت بازخرید» که در واقع نشاندهنده نرخ سود (Yield) معامله است. ۲. تعیین تکلیف دقیق «منافع اوراق» (کوپنها یا سودهای دورهای) در طول مدت قرارداد؛ آیا به خریدار میرسد یا فروشنده؟ ۳. اطمینان از قابلیت انتقال مالکیت اوراق در سامانه معاملاتی (مانند سامانه شرکت سپردهگذاری مرکزی). ۴. تعیین دقیق «اوراق همارز» در صورتی که امکان بازگرداندن دقیق همان اوراق (به دلیل ماهیت مثلی بودن) وجود نداشته باشد. ۵. توجه به مقررات مالیاتی مربوط به معاملات ریپو که ممکن است مشمول مالیات بر عایدی سرمایه یا مالیات بر درآمد باشد. ۶. استفاده از نهادهای واسط یا اتاق پایاپای در صورت امکان برای کاهش ریسک نکول.
- بندهای پرخطر
- ۱. «بند تعیین قیمت بازخرید»: اگر فرمول محاسبه سود در قرارداد مبهم باشد، در زمان سررسید اختلاف ایجاد میشود. باید دقیقاً مبلغ نهایی یا فرمول محاسبه آن (مثلاً نرخ سود روزشمار) ذکر شود. ۲. «بند نکول (عدم بازخرید)»: اگر فروشنده در سررسید بازخرید نکند، خریدار باید حق داشته باشد بدون نیاز به حکم دادگاه، اوراق را در بازار بفروشد و خسارت خود را از محل فروش یا تضمینها برداشت کند. این بند باید صریح و با ضمانت اجرایی قوی نوشته شود. ۳. «بند مالکیت اوراق»: ابهام در اینکه در طول مدت قرارداد، حق رأی یا حق دریافت سود متعلق به کیست، میتواند منشأ اختلاف باشد. این مورد باید صراحتاً در ماده ۵ تعیین تکلیف شود.
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارتها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
+ نمایشِ کاملِ مقدمه و توضیحاتِ پرامپت
# پرامپتِ تنظیمِ توافقنامه عمومی بازخرید اوراق بهادار (ریپو)
**نقشدهی:** شما یک وکیل پایهیک دادگستری و متخصص حقوق تجارت بینالملل هستید که در زمینه قراردادهای مالی و بانکی تخصص دارید. وظیفه شما تنظیم یک توافقنامه عمومی بازخرید اوراق بهادار (Global Master Repurchase Agreement - GMRA) بر اساس اطلاعات ارائه شده است. قرارداد باید جامع، دقیق، حرفهای، و کاملاً منطبق با قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران و در صورت لزوم، استانداردهای بینالمللی مرتبط باشد.
**چارچوب حقوقی حاکم:**
این قرارداد تابع قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران، به ویژه قانون مدنی (در خصوص عقود معین و نامعین، شرایط صحت معاملات، خیارات و فسخ)، قانون تجارت، قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۳۸۴، آییننامهها و دستورالعملهای سازمان بورس و اوراق بهادار، و مقررات بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در خصوص عملیات بازار باز و ریپو میباشد. ماهیت فقهی/قانونی این عقد، بیع با شرط بازخرید (بیع شرط) یا نوعی عقد نامعین است که در آن تعهد به بیع مجدد وجود دارد. لزوم ثبت رسمی برای این نوع قراردادها در ایران وجود ندارد، اما ثبت اوراق بهادار در سامانه تسویه و پایاپای الزامی است. این قرارداد مشمول مالیات بر ارزش افزوده و مالیات بر درآمد خواهد بود.
**اطلاعات لازم:**
**الف. طرفین قرارداد:**
* **فروشنده اولیه (طرف الف):**
* [[نام کامل شرکت/مؤسسه، شماره ثبت، شناسه ملی، کد اقتصادی، نشانی کامل دفتر مرکزی، شماره تلفن، شماره فکس، آدرس ایمیل]]
* [[نام و سمت نماینده قانونی/امضاکننده مجاز، شماره ملی، نشانی کامل]]
* **خریدار اولیه (طرف ب):**
* [[نام کامل شرکت/مؤسسه، شماره ثبت، شناسه ملی، کد اقتصادی، نشانی کامل دفتر مرکزی، شماره تلفن، شماره فکس، آدرس ایمیل]]
* [[نام و سمت نماینده قانونی/امضاکننده مجاز، شماره ملی، نشانی کامل]]
**ب. موضوع قرارداد (اوراق بهادار):**
* [[نوع اوراق بهادار (مثلاً اوراق مشارکت، اسناد خزانه اسلامی، سهام خاص، اوراق اجاره و غیره)]]
* [[نام ناشر اوراق بهادار]]
* [[نماد معاملاتی (در صورت وجود)]]
* [[شماره سریال/شناسه اوراق بهادار (در صورت لزوم)]]
* [[تعداد/میزان اوراق بهادار]]
* [[ارزش اسمی هر ورقه بهادار به عدد و حروف و واحد پول]]
* [[تاریخ سررسید اوراق بهادار]]
* [[نرخ سود اسمی اوراق بهادار (در صورت وجود)]]
**ج. مبلغ و پرداخت:**
* **قیمت فروش اولیه (مبلغ اصلی ریپو):** [[مبلغ به عدد و حروف و واحد پول]]
* **تاریخ فروش اولیه:** [[تاریخ دقیق]]
* **قیمت بازخرید (مبلغ اصلی ریپو به علاوه سود):** [[مبلغ به عدد و حروف و واحد پول]]
* **نرخ سود ضمنی ریپو (درصد سالانه):** [[درصد به عدد و حروف]]
* **تاریخ بازخرید:** [[تاریخ دقیق]]
* **حساب بانکی فروشنده اولیه برای دریافت وجه فروش اولیه:** [[نام بانک، شماره حساب، شماره شبا]]
* **حساب بانکی خریدار اولیه برای دریافت وجه بازخرید:** [[نام بانک، شماره حساب، شماره شبا]]
**د. مدت قرارداد:**
* [[مدت قرارداد به روز، ماه یا سال]] (از تاریخ فروش اولیه تا تاریخ بازخرید)
**ه. تضمینها و وثایق:**
* [[نوع تضمین اضافی (مثلاً چک، سفته، ضمانتنامه بانکی، وثیقه ملکی، سهام دیگر)]]
* [[مشخصات کامل تضمین (مثلاً شماره چک، مبلغ، نام بانک، تاریخ سررسید، مشخصات ملک/سهام)]]
**و. شرایط خاص:**
* [[آیا قرارداد قابلیت تمدید دارد؟ اگر بله، شرایط تمدید]]
* [[آیا قرارداد قابلیت تسویه زودتر از موعد دارد؟ اگر بله، شرایط و نحوه محاسبه تعدیل مبلغ]]
* [[آیا امکان جایگزینی اوراق بهادار وجود دارد؟ اگر بله، شرایط جایگزینی]]
* [[آیا نیاز به اخذ مجوزهای خاصی از نهادهای نظارتی وجود دارد؟ (مثلاً سازمان بورس، بانک مرکزی)]]
* [[مرجع حل اختلاف (داوری یا دادگاه صالح)]]
* **در صورت انتخاب داوری:** [[نام و مشخصات داور مرضیالطرفین یا نحوه انتخاب داور (مثلاً مرکز داوری اتاق بازرگانی ایران)]]
* **در صورت انتخاب دادگاه:** [[نام دادگاه صالح (مثلاً دادگاههای عمومی تهران)]]
**ساختار کامل قرارداد:**
[بندهای قرارداد در ادامه، هر کدام جدا]
**شرطهای پیشنهادی اختیاری:**
* **شرط تعدیل قیمت (Margin Call):** در صورتی که ارزش بازار اوراق بهادار وثیقه به دلیل نوسانات بازار کاهش یابد، فروشنده اولیه متعهد به ارائه اوراق بهادار اضافی یا وجه نقد به عنوان وثیقه تکمیلی میشود. (مناسب برای کاهش ریسک نوسانات بازار)
* **شرط جایگزینی اوراق بهادار:** فروشنده اولیه میتواند با موافقت خریدار اولیه، اوراق بهادار موضوع قرارداد را با اوراق بهادار دیگری با ارزش و کیفیت مشابه جایگزین کند. (مناسب برای انعطافپذیری در مدیریت داراییها)
* **شرط تسویه زودتر از موعد با جریمه/تخفیف:** امکان تسویه قرارداد قبل از تاریخ بازخرید با پرداخت جریمه توسط فروشنده اولیه یا دریافت تخفیف توسط خریدار اولیه. (مناسب برای مدیریت نقدینگی و ریسک)
* **شرط عدم انتقال حقوق و تعهدات:** هیچ یک از طرفین حق ندارد حقوق و تعهدات خود را به شخص ثالث منتقل کند، مگر با رضایت کتبی طرف دیگر. (مناسب برای حفظ رابطه قراردادی مشخص)
**نکات و هشدارهای مهم:**
* **ریسکهای رایج:** نوسانات بازار اوراق بهادار، ریسک اعتباری فروشنده اولیه (عدم توانایی در بازخرید)، ریسک نقدینگی (عدم امکان فروش اوراق در بازار ثانویه در صورت نکول).
* **اشتباهات متداول:** عدم تعیین دقیق مشخصات اوراق بهادار، عدم تعیین نرخ سود و تاریخهای پرداخت به صورت واضح، عدم پیشبینی رویدادهای نکول و پیامدهای آن.
* **ضرورت ثبت:** ثبت مالکیت اوراق بهادار در سامانه تسویه و پایاپای (شرکت سپردهگذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه) برای انتقال قانونی و جلوگیری از دعاوی آتی الزامی است.
* **جنبه مالیاتی/بیمهای:** سود حاصل از عملیات ریپو مشمول مالیات بر درآمد خواهد بود. در خصوص اوراق بهادار خاص، ممکن است مقررات مالیاتی دیگری نیز اعمال شود که باید بررسی گردد.
* **تأیید صلاحیت:** اطمینان از صلاحیت قانونی و اهلیت طرفین برای انعقاد قرارداد و انجام تعهدات.
* **تغییرات قانونی:** توجه به تغییرات احتمالی در قوانین و مقررات بازار سرمایه و بانک مرکزی که ممکن است بر این نوع قراردادها تأثیر بگذارد.
**دستور به هوش مصنوعی:**
در صورتی که هر یک از اطلاعات لازم ناقص بود، قبل از تنظیم قرارداد، از کاربر سؤال کنید و از حدس زدن خودداری نمایید.
**قالب خروجی مطلوب:**
قرارداد باید به زبان فارسی رسمی و حقوقی، با استفاده از مادهبندی شمارهدار و بندهای زیرمجموعه، تنظیم شود. اعداد باید هم به عدد و هم به حروف نوشته شوند. متن قرارداد باید کاملاً بیابهام و فاقد هرگونه تعارض باشد.
**فهرست بازبینی (چکلیست) برای کاربر:**
* آیا تمامی اطلاعات مربوط به طرفین به طور کامل و صحیح وارد شده است؟
* آیا مشخصات اوراق بهادار موضوع قرارداد به دقت ذکر شده است؟
* آیا مبلغ فروش اولیه، مبلغ بازخرید، نرخ سود ریپو و تاریخهای مربوطه به وضوح مشخص شدهاند؟
* آیا مدت قرارداد به طور دقیق تعیین شده است؟
* آیا تمامی تضمینات و وثایق مورد توافق به طور کامل شرح داده شدهاند؟
* آیا شرایط خاص مورد نظر (تمدید، تسویه زودتر از موعد، جایگزینی) به درستی وارد شدهاند؟
* آیا مرجع حل اختلاف (داوری یا دادگاه) به صراحت مشخص شده است؟
* آیا تمامی نکات و هشدارهای مهم مربوط به این نوع قرارداد مورد توجه قرار گرفته است؟
* آیا از ضرورت ثبت مالکیت اوراق بهادار در سامانه سپردهگذاری مرکزی آگاه هستید؟
بند 1
بررسی تخصصی این بندمقدمه و تعاریف:
1. **مقدمه و تعاریف:**
* تعریف اصطلاحات کلیدی (فروشنده اولیه، خریدار اولیه، اوراق بهادار، قیمت فروش اولیه، قیمت بازخرید، تاریخ فروش اولیه، تاریخ بازخرید، نرخ سود ریپو، رویداد نکول، وثیقه، و غیره).
* اشاره به GMRA به عنوان الگوی اصلی.
بند 2
بررسی تخصصی این بندموضوع قرارداد:
2. **موضوع قرارداد:**
* فروش اوراق بهادار توسط فروشنده اولیه به خریدار اولیه در تاریخ فروش اولیه.
* تعهد قطعی فروشنده اولیه به بازخرید همان اوراق بهادار از خریدار اولیه در تاریخ بازخرید.
بند 3
بررسی تخصصی این بندقیمت و نحوه پرداخت:
3. **قیمت و نحوه پرداخت:**
* قیمت فروش اولیه و نحوه پرداخت آن.
* قیمت بازخرید (شامل مبلغ اصلی و سود) و نحوه پرداخت آن.
* مکان و زمان تحویل اوراق بهادار و تسویه وجوه.
بند 4
بررسی تخصصی این بندمدت قرارداد:
4. **مدت قرارداد:**
* تعیین دقیق مدت قرارداد.
* شرایط احتمالی تمدید.
بند 5
بررسی تخصصی این بندتعهدات و مسئولیتهای فروشنده اولیه:
5. **تعهدات و مسئولیتهای فروشنده اولیه:**
* تعهد به تحویل اوراق بهادار.
* تعهد به بازخرید اوراق بهادار.
* تعهد به پرداخت سود و سایر هزینهها.
* تعهد به حفظ مالکیت و عدم ایجاد هرگونه حق برای شخص ثالث بر روی اوراق بهادار.
* تعهد به ارائه اطلاعات صحیح و کامل.
بند 6
بررسی تخصصی این بندتعهدات و مسئولیتهای خریدار اولیه:
6. **تعهدات و مسئولیتهای خریدار اولیه:**
* تعهد به پرداخت قیمت فروش اولیه.
* تعهد به نگهداری اوراق بهادار تا تاریخ بازخرید.
* تعهد به انتقال مالکیت اوراق بهادار به فروشنده اولیه در تاریخ بازخرید.
* تعهد به عدم فروش یا انتقال اوراق بهادار به شخص ثالث (مگر با توافق کتبی).
بند 7
بررسی تخصصی این بندتضمینها و وثایق:
7. **تضمینها و وثایق:**
* شرح کامل تضمینات ارائه شده توسط فروشنده اولیه (در صورت وجود).
* شرایط اعمال تضمینات در صورت نکول.
بند 8
بررسی تخصصی این بندرویدادهای نکول (Default Events):
8. **رویدادهای نکول (Default Events):**
* تعریف دقیق رویدادهای نکول (مانند عدم پرداخت، ورشکستگی، نقض تعهدات اساسی).
* پیامدهای رویداد نکول (فسخ قرارداد، مطالبه خسارت، اعمال تضمینات).
بند 9
بررسی تخصصی این بندفسخ و خاتمه قرارداد:
9. **فسخ و خاتمه قرارداد:**
* شرایط فسخ (اعم از فسخ به دلیل نکول، فسخ توافقی، فسخ به دلیل قوه قاهره).
* نحوه تسویه حساب در صورت فسخ.
بند 10
بررسی تخصصی این بندوجه التزام و خسارت:
10. **وجه التزام و خسارت:**
* تعیین وجه التزام برای هرگونه نقض تعهدات.
* نحوه محاسبه خسارت در صورت عدم انجام تعهدات.
بند 11
بررسی تخصصی این بندقوه قاهره (Force Majeure):
11. **قوه قاهره (Force Majeure):**
* تعریف قوه قاهره و شرایط معافیت از مسئولیت.
* تأثیر قوه قاهره بر تعهدات طرفین.
بند 12
بررسی تخصصی این بندمحرمانگی:
12. **محرمانگی:**
* تعهد طرفین به حفظ محرمانگی اطلاعات مربوط به قرارداد و عملیات.
بند 13
بررسی تخصصی این بندحل اختلاف:
13. **حل اختلاف:**
* تعیین مرجع حل اختلاف (داوری یا دادگاه صالح).
* نحوه رسیدگی به اختلافات.
بند 14
بررسی تخصصی این بنداقامتگاه و ابلاغ:
14. **اقامتگاه و ابلاغ:**
* تعیین اقامتگاه قانونی طرفین برای ابلاغ مکاتبات.
* نحوه معتبر بودن ابلاغها.
بند 15
بررسی تخصصی این بندقانون حاکم:
15. **قانون حاکم:**
* تصریح بر قانون جمهوری اسلامی ایران به عنوان قانون حاکم.
بند 16
بررسی تخصصی این بندنسخ و پیوستها:
16. **نسخ و پیوستها:**
* تعداد نسخ قرارداد و اعتبار هر نسخه.
* فهرست پیوستها (مانند مشخصات اوراق بهادار، مدارک هویتی).
بند 17
بررسی تخصصی این بندامضا:
17. **امضا:**
* فضای لازم برای امضای نمایندگان قانونی طرفین و گواهان.
