قراردادهای مالی، بانکی، ابزارهای بدهی، تسهیلات، بازار سرمایه و صکوک
قرارداد مضاربه بانکی در حوزه تجارت و بازرگانی
تأمین سرمایه نقدی توسط بانک جهت خرید و فروش کالای معین تجاری توسط مشتری [عامل]؛ با تفویض نظارت مالی به بانک و تقسیم سود واقعی تحققیافته بر پایه درصدهای تعیینشده در قرارداد
⚠ در دستِ بهبودی
متنِ قرارداد
ماده ۱ – طرفین قرارداد
۱-۱- بانک [نام بانک] به شماره ثبت [شماره ثبت] و شناسه ملی [شناسه ملی] به نمایندگی آقای/آقایان [نام و نام خانوادگی نمایندگان] دارای سمت [سمت نماینده]، که در این قرارداد به اختصار «بانک» نامیده میشود، از یک طرف؛ و آقای/خانم/شرکت [نام عامل] به شماره ملی/ثبت [شماره ملی یا ثبت] و تاریخ تولد/تکوین [تاریخ] به نشانی [نشانی کامل عامل] و شماره تماس [شماره تماس]، که در این قرارداد به اختصار «عامل» نامیده میشود، از طرف دیگر، این قرارداد را منعکس و منعقد نمودند.
۱-۲- اقامتگاه قانونی بانک واقع در [نشانی کامل بانک] و اقامتگاه قانونی عامل همان است که در بند ۱-۱ ذکر گردید و کلیه مکاتبات و ابلاغیه ها به این نشانی ها ارسال میگردد.
۱-۳- طرفین مکلفند در صورت تغییر اقامتگاه قانونی خود، مراتب را ظرف مدت [تعداد روز] روز کاری کتباً به طرف مقابل اعلام نمایند، در غیر این صورت کلیه ابلاغیه ها و اخطاریه های ارسالی به نشانی های پیشین ابلاغشده تلقی و معتبر خواهد بود.
۱-۴- امکنندگان قانونی طرفین یا نمایندگان تامالااختیار ایشان مؤید اطلاع کامل از مفاد این قرارداد و اهلیت قانونی برای انعقاد آن میباشد.
۱-۵- نمایندگان طرفین با امضای ذیل این قرارداد اقرار مینمایند که هیچگونه ممنوعیت قانونی برای امضای اسناد تعهدآور نداشته و با اختیار کامل اقدام به انعقاد این قرارداد نمودهاند.
ماده ۲ – تعاریف
۲-۱- بانک: منظور از بانک در این قرارداد، [نام بانک] است که سرمایه نقدی لازم را جهت انجام عملیات موضوع مضاربه تأمین مینماید.
۲-۲- عامل: منظور از عامل، شخص حقیقی یا حقوقی است که با دریافت سرمایه مضاربه از بانک، به تجارت و خرید و فروش کالای موضوع قرارداد اشتغال میورزد.
۲-۳- سرمایه مضاربه: مبلغ نقدی است که توسط بانک به صورت تسهیلات مضاربه در اختیار عامل قرار میگیرد تا صرف خرید کالای موضوع قرارداد شود.
۲-۴- سود مضاربه: حاصلضرب یا مابهالتفاوتی است که از فروش کالای موضوع مضاربه پس از کسر اصل سرمایه و هزینههای مربوطه به دست میآید و طبق این قرارداد بین بانک و عامل تقسیم میگردد.
۲-۵- زیان مضاربه: کسری یا زیانی است که در نتیجه عدم تحقق سود یا کاهش ارزش کالای موضوع مضاربه در پایان دوره تجاری ایجاد میشود و قواعد حقوقی و فقهی آن بر اساس قوانین بانکی و مدنی اعمال میگردد.
۲-۶- دوره مالی: بازه زمانی مشخصی است که عملکرد مالی و تجاری عامل در آن ارزیابی و سود و زیان محاسبه میگردد.
۲-۷- تضمینها: کلیه وثایق، اسناد تجاری، تضامین بانکی یا ملکی است که عامل جهت حسن انجام تعهدات خود به بانک تودیع مینماید.
ماده ۳ – موضوع قرارداد
۳-۱- موضوع این قرارداد عبارت است از اعطای سرمایه مضاربه از سوی بانک به عامل، به منظور انجام فعالیت تجاری مشخص شامل خرید و فروش کالای [[نوع کالای موضوع مضاربه]] در حوزه [[حوزه فعالیت تجاری]] با هدف کسب سود و تحصیل منافع مشروع تجاری.
۳-۲- عامل متعهد است سرمایه دریافتی را منحصراً در خرید کالای موضوع بند ۳-۱ مصرف نموده و از تخصیص آن به هرگونه فعالیت تجاری یا غیرتجاری دیگر اکیداً خودداری نماید.
۳-۳- نظارت مالی بر نحوه مصرف سرمایه و جریان گردش تجاری کالا مطابق با مقررات بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و شرایط این قرارداد بر عهده بانک خواهد بود.
۳-۴- عامل حق ندارد موضوع این قرارداد یا منافع حاصل از آن را به شخص ثالث واگذار نموده یا وکالت در انتقال دهد، مگر با موافقت کتبی و قبلی بانک.
۳-۵- کلیه اسناد تجاری، فاکتورهای خرید و فروش و اسناد گمرکی و حملونقل مربوط به کالای موضوع مضاربه باید به نام یا با نظارت بانک تنظیم و ثبت گردد.
ماده ۴ – مبلغ سرمایه مضاربه و نحوه پرداخت
۴-۱- مبلغ کل سرمایه مضاربه معادل [مقدار به عدد] ریال (به حروف: [مقدار به حروف] ریال) تعیین میگردد که بانک متعهد به پرداخت آن به عامل میshod.
۴-۲- نحوه پرداخت سرمایه به عامل به صورت [یکجا / در قالب [تعداد] قسط] و به حساب بانکی عامل شماره [شماره حساب] نزد شعبه [نام شعبه] بانک [نام بانک] واریز میگردد.
۴-۳- پرداخت اقساط بعدی منوط به ارائه اسناد مثبته دال بر مصرف قسط پیشین در راستای موضوع قرارداد و تأیید بازرسان یا ناظران مالی بانک خواهد بود.
۴-۴- عامل با امضای این قرارداد اقرار مینماید که حساب بانکی اعلامشده متعلق به شخص وی بوده و واریز وجه به آن به منزله تحویل رسمی سرمایه مضاربه محسوب میشود.
۴-۵- هرگونه هزینههای بانکی، کارمزد نقل و انتقال وجه و هزینههای اداری مرتبط با پرداخت سرمایه بر عهده عامل میباشد.
ماده ۵ – مدت قرارداد
۵-۱- مدت این قرارداد از تاریخ [تاریخ شروع به عدد و حروف] آغاز شده و لغایت تاریخ [تاریخ پایان به عدد و حروف] به مدت [مدت به عدد] ماه شمسی معتبر و نافذ خواهد بود.
۵-۲- تمدید مدت قرارداد منوط به درخواست کتبی عامل حداقل [تعداد روز] روز پیش از انقضای مدت و موافقت کتبی بانک و انعقاد الحاقیه رسمی خواهد بود.
۵-۳- در صورت عدم تمدید قرارداد در موعد مقرر، عامل مکلف است ظرف مدت حداکثر [تعداد روز] روز پس از پایان مدت قرارداد، نسبت به تسویه حساب کامل اصل سرمایه، سود قطعی و سایر مطالبات بانک اقدام نماید.
۵-۴- انقضای مدت قرارداد رافع مسئولیت عامل در قبال تعهدات تسویهحساب مالی و پاسخگویی به نظارتهای بعدی بانک نخواهد بود.
۵-۵- نامطمئن (در صورت وجود قوانین آمره جدید، مدت قرارداد تابع مقررات اعلامی از سوی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران خواهد بود).
توضیحِ فیلدها:
• متن: متنِ کاملِ همان مواد، هر ماده در خطِ جدا
ماده ۶ – سهم سود و زیان
۱-۶- طرفین توافق نمودند که سود حاصل از فعالیت تجاری موضوع این قرارداد، بر اساس نسبت [درصد] سهم بانک و [درصد] سهم عامل تقسیم گردد.
۲-۶- سود واقعی عبارت است از درآمد حاصل از فروش کالا پس از کسر کلیه هزینههای مستقیم و متعارف تجاری که به تأیید بانک رسیده باشد.
۳-۶- در صورت بروز هرگونه زیان در عملیات مضاربه، چنانچه زیان ناشی از تعدی یا تفریط عامل نباشد، تمامی زیان متوجه بانک به عنوان مالک سرمایه خواهد بود.
۴-۶- در صورتی که زیان حاصله ناشی از تقصیر، قصور، تعدی یا تفریط عامل در انجام وظایف محوله باشد، عامل مسئول جبران تمامی خسارات وارده به اصل سرمایه بانک خواهد بود.
۵-۶- محاسبه سود واقعی در پایان دوره قرارداد یا در مقاطع زمانی توافقشده، بر اساس صورتهای مالی و اسناد مثبته ارائه شده توسط عامل و تأیید بازرسان بانک صورت میپذیرد.
تبصره: هرگونه توافق مبنی بر تضمین سود توسط عامل، با ماهیت عقد مضاربه مغایر بوده و باطل است، مگر در قالب شروط ضمن عقد که در چارچوب مقررات بانکی مجاز شمرده شده باشد.
ماده ۷ – سود علیالحساب و نحوه پرداخت
۱-۷- عامل متعهد میگردد مبلغی را به عنوان سود علیالحساب با نرخ [درصد] سالانه بر اساس مبلغ سرمایه، در فواصل زمانی [ماهانه/سه ماهه] به حساب بانک واریز نماید.
۲-۷- پرداخت سود علیالحساب هیچگونه حقی برای عامل جهت مالکیت قطعی آن ایجاد نمیکند و صرفاً پیشپرداختی بابت سهم سود احتمالی بانک است.
۳-۷- در پایان دوره قرارداد، صورتحساب نهایی سود و زیان تهیه شده و مابهالتفاوت سود علیالحساب پرداختی و سهم واقعی بانک محاسبه میگردد.
۴-۷- چنانچه سود واقعی کمتر از سود علیالحساب پرداختی باشد، بانک موظف است مابهالتفاوت را به عامل مسترد نماید یا از بدهیهای آتی عامل کسر کند.
۵-۷- چنانچه سود واقعی بیشتر از سود علیالحساب پرداختی باشد، عامل مکلف است حداکثر ظرف مدت [تعداد] روز پس از اعلام بانک، نسبت به تسویه نهایی و پرداخت مابهالتفاوت اقدام نماید.
ماده ۸ – تعهدات عامل
۱-۸- عامل متعهد است سرمایه مضاربه را صرفاً در موضوع قرارداد و جهت خرید و فروش کالای موضوع قرارداد به کار گیرد و از هرگونه استفاده غیرمرتبط خودداری نماید.
۲-۸- عامل موظف است فعالیت تجاری را با رعایت موازین حرفهای، دقت و مهارت یک تاجر متعارف و امین انجام دهد.
۳-۸- عامل مکلف است گزارشهای مالی، عملیاتی و وضعیت موجودی کالا را به صورت [ماهانه/فصلی] به بانک ارائه نماید.
۴-۸- انجام هرگونه معامله پرریسک، خارج از عرف تجارت یا مغایر با سیاستهای ابلاغی بانک توسط عامل ممنوع است.
۵-۸- عامل موظف است دفاتر حسابداری دقیق و شفافی از کلیه عملیات مالی مضاربه نگهداری نماید و اسناد آن را در اختیار بانک قرار دهد.
۶-۸- واگذاری یا اعطای سرمایه مضاربه به شخص ثالث توسط عامل بدون اخذ مجوز کتبی از بانک ممنوع است.
۷-۸- عامل مکلف است در پایان مدت قرارداد، اصل سرمایه را به همراه سهم سود بانک به صورت کامل بازپرداخت نماید.
۸-۸- پرداخت کلیه هزینههای جاری، عملیاتی، انبارداری، حملونقل و بیمه مربوط به تجارت بر عهده عامل است.
ماده ۹ – تعهدات بانک
۱-۹- بانک متعهد است سرمایه مضاربه را به مبلغ [مبلغ] ریال در تاریخ [تاریخ] به حساب معرفیشده توسط عامل واریز نماید.
۲-۹- بانک حق نظارت بر نحوه مصرف سرمایه و فعالیتهای تجاری عامل را دارد، اما این نظارت نباید به گونهای باشد که در امور اجرایی روزمره عامل دخالت ایجاد کند.
۳-۹- بانک موظف است کلیه اطلاعات تجاری، مالی و اسناد محرمانه عامل را که در طول مدت قرارداد در اختیار بانک قرار میگیرد، حفظ نماید و از افشای آن به اشخاص ثالث خودداری کند.
۴-۹- بانک متعهد است در صورت انجام تعهدات توسط عامل، همکاری لازم را جهت تسهیل در فرآیندهای مالی و بانکی مرتبط با موضوع قرارداد به عمل آورد.
ماده ۱۰ – تضمینها و وثایق
۱-۱۰- جهت تضمین بازپرداخت اصل سرمایه و ایفای تعهدات قراردادی، عامل [نوع وثیقه، مثلاً سند ملکی/چک/سفته] به شماره [شماره] را به بانک تودیع مینماید.
۲-۱۰- در صورت عدم ایفای هر یک از تعهدات عامل یا عدم بازپرداخت اصل سرمایه در سررسید، بانک مجاز است بدون نیاز به مراجعه به مراجع قضایی، نسبت به ضبط و اجرای وثایق اقدام نماید.
۳-۱۰- هزینههای مربوط به کارشناسی، ارزیابی و ترهین وثایق بر عهده عامل میباشد.
۴-۱۰- چنانچه ارزش وثایق در طول مدت قرارداد به تشخیص بانک کاهش یابد، عامل مکلف است ظرف مدت [تعداد] روز نسبت به تکمیل یا جایگزینی وثایق اقدام نماید.
۵-۱۰- تضمینهای مذکور تا زمان تسویه کامل حساب و ایفای کلیه تعهدات عامل نزد بانک باقی خواهد ماند و پس از آن آزاد خواهد شد.
ماده ۱۱ – نظارت و بازرسی
۱-۱- بانک حق دارد در هر زمان و به تشخیص خود، بر نحوه نگهداری حسابها، دفاتر تجاری و عملیات خرید و فروش موضوع مضاربه نظارت کامل داشته باشد. عامل مکلف است تمامی اسناد، مدارک، دفاتر مالی و فاکتورهای تجاری را بلافاصله پس از درخواست، جهت بررسی در اختیار بازرسان یا نمایندگان اعزامی بانک قرار دهد.
۲-۱- عامل موظف است گزارشهای عملکرد مالی و عملیاتی خود را در مقاطع زمانی ماهانه و حداکثر تا دهم هر ماه به صورت کتبی و مستند به بانک تسلیم نماید. این گزارشها باید شامل صورتهای دقیق خرید، فروش، موجودی کالا و گردش حسابهای بانکی مربوط به موضوع قرارداد باشد.
۳-۱- بانک مجاز است در صورت تشخیص ضرورت، حسابرسان رسمی یا کارشناسان خبره خود را جهت بازرسی دقیق امور مالی و انبارگردانی به محل فعالیت عامل اعزام نماید و عامل حق هیچگونه مانعتراشی یا ممانعتی را نخواهد داشت. هزینههای کارشناسی و حسابرسی در این خصوص طبق ضوابط بانک و مقررات جاری بر عهده عامل خواهد بود.
تبصره ۱: اعمال نظارت توسط بانک راهکار حمایتی بوده و به هیچ وجه رافع مسئولیتهای قانونی و تجاری عامل در اداره امور مضاربه نخواهد بود.
ماده ۱۲ – فسخ قرارداد
۱-۲- بانک حق دارد در صورت وقوع هر یک از شرایط از جمله عدم ایفای به موقع تعهدات توسط عامل، تخلف از مفاد قرارداد، مصرف سرمایه در غیر موضوع تعیینشده، ورشکستگی، انحلال، فوت یا حجر عامل، قرارداد را به صورت یکجانبه و با ارسال اخطار کتبی فسخ نموده و تسویه حساب کامل را مطالبه کند.
۲-۲- عامل حق فسخ یکجانبه قرارداد را پیش از انقضای مدت ندارد، مگر با موافقت کتبی بانک و پس از تسویه کامل حسابها، پرداخت اصل سرمایه و سودهای متعلقه و جبران خسارات احتمالی.
۳-۲- در صورت فسخ قرارداد به هر دلیل، عامل مکلف است ظرف مدت [ ] روز از تاریخ ابلاغ فسخ، نسبت به فروش باقیمانده کالاها با نظارت بانک یا تحویل آنها و تسویه حساب نهایی اقدام نماید. آثار فسخ شامل الزام عامل به استرداد اصل سرمایه، پرداخت سهم سود بانک تا روز تسویه و جبران خسارات وارده خواهد بود.
تبصره ۲: تشخیص تخلف عامل از مفاد قرارداد و بروز شرایط فسخ منحصراً با بانک است و نظر بانک در این خصوص برای طرفین قطعی و لازمالإجرا میباشد.
ماده ۱۳ – وجه التزام و خسارات
۱-۳- در صورت تأخیر عامل در بازپرداخت اصل سرمایه در سررسید مقرر یا عدم ایفای به موقع هر یک از تعهدات مالی ناشی از این قرارداد، عامل مکلف است علاوه بر تأدیه اصل سرمایه، وجه التزامی به ميزان حداکثر نرخهای مجاز اعلامشده توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران به ازای هر روز تأخیر نسبت به مبلغ مدیونی به بانک پرداخت نماید.
۲-۳- عامل در حفظ و اداره سرمایه مضاربه در حکم امین بوده و در صورت وقوع تعدی یا تفریط از سوی وی، مسئول جبران تمامی خسارات وارده به اصل و منافع سرمایه بانک خواهد بود. تشخیص تعدی و تفریط تابع قوانین موضوعه و مقررات نامطمئن مربوطه است.
۳-۳- پرداخت وجه التزام تأخیر تأدیه دین، رافع مسئولیت عامل در اجرای سایر تعهدات قراردادی نبوده و مانع اقدامات قانونی بانک برای وصول مطالبات نخواهد شد.
تبصره ۳: نحوه محاسبه و اخذ وجه التزام کاملاً منطبق بر دستورالعملها و بخشنامههای ابلاغی از سوی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران خواهد بود.
ماده ۱۴ – قوه قاهره
۱-۴- هرگاه به دلیل بروز حوادث قهری و غیرقابل پیشبینی و غیرقابل دفع از قبیل زلزله، سیل، جنگ، آتشسوزی سراسری و سایر موارد موسوم به قوه قاهره (فورس ماژور)، اجرای تمام یا بخشی از تعهدات یکی از طرفین غیرممکن گردد، آن طرف از مسئولیت عدم اجرای تعهدات در مدت زمان تأثیر قوه قاهره معاف خواهد بود.
۲-۴- طرفی کهدچار قوه قاهره میشود موظف است حداکثر ظرف مدت [ ] روز از تاریخ بروز حادثه، مراتب را کتباً با ارائه مدارک مثبته به طرف مقابل اعلام نماید. عدم اطلاعرسانی به موقع موجب سلب حق استفاده از مزایای قوه قاهره خواهد شد.
۳-۴- پس از رفع شرایط قوه قاهره، طرفین مکلفند بلافاصله اجرای تعهدات خود را از سر بگیرند و مدت زمان بروز قوه قاهره به مدت قرارداد افزوده خواهد شد؛ مشروط بر اینکه مدت قرارداد بیش از سقفهای مجاز بانکی افزایش نیابد.
ماده ۱۵ – محرمانگی
۱-۵- طرفین متعهد میشوند تمامی اطلاعات تجاری، مالی، فنی، اسناد و مدارک اخذ شده از یکدیگر را که در جریان انعقاد و اجرای این قرارداد به دست میآورند، به عنوان اسناد محرمانه تلقی نموده و بههیچوجه در اختیار اشخاص ثالث قرار ندهند.
۲-۵- افشای اطلاعات محرمانه تنها در صورت درخواست کتبی مراجع قضایی، قانونی و نظارتی ذیصلاح مجاز خواهد بود و در غیر این صورت، انتشار یا افشای اطلاعات نقض آشکار تعهدات قراردادی محسوب میشود.
۳-۵- تعهد به حفظ محرمانگی اطلاعات حتی پس از انقضای مدت قرارداد یا فسخ آن نیز به مدت [ ] سال به قوت خود باقی خواهد ماند و طرفین ملزم به رعایت آن هستند.
توضیحِ فیلدها:
• متن: متنِ کاملِ همان مواد، هر ماده در خطِ جدا
ماده ۱۶ – حل اختلاف
۱-۱۶- کلیه اختلافات، دعاوی و منازعات ناشی از این قرارداد یا مرتبط با آن، از جمله در خصوص تفسیر، اعتبار، فسخ، نقض یا اجرای آن، در وهله اول از طریق مذاکره مستقیم و سازش میان طرفین حل و فصل خواهد شد.
۲-۱۶- در صورتی که مذاکرات ظرف مدت ۳۰ روز کاری به نتیجه نرسد، موضوع اختلاف جهت رسیدگی و صدور رأی قطعی به مرکز داوری اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران ارجاع میگردد.
۳-۱۶- داوری بر اساس قواعد داوری مرکز مذکور و توسط یک داور واحد (یا هیئت داوری سه نفره) انجام خواهد شد و رأی صادره برای طرفین قطعی و لازمالاجرا است.
۴-۱۶- در صورت عدم تمایل طرفین به ارجاع امر به داوری، مرجع صالح برای رسیدگی به اختلافات، دادگاههای عمومی حقوقی شهرستان [نام شهر] خواهد بود.
۵-۱۶- زبان داوری یا رسیدگی قضایی فارسی بوده و محل آن در شهر [نام شهر] تعیین میگردد.
تبصره: ارجاع اختلاف به داوری یا دادگاه، مانع از حق بانک برای اقدام قانونی جهت وصول مطالبات از طریق اجرای ثبت یا سایر مراجع قانونی در خصوص اسناد لازمالاجرا نمیباشد.
ماده ۱۷ – اقامتگاه و ابلاغ
۱-۱۷- اقامتگاه قانونی بانک به نشانی [نشانی بانک] و اقامتگاه قانونی عامل به نشانی [نشانی عامل] تعیین میگردد.
۲-۱۷- کلیه مکاتبات، اخطاریهها، اظهارنامهها و ابلاغیههای قانونی طرفین به نشانیهای فوقالذکر ارسال خواهد شد و در حکم ابلاغ واقعی تلقی میگردد.
۳-۱۷- طرفین متعهد میشوند در صورت تغییر نشانی، مراتب را حداکثر ظرف مدت ۵ روز کاری از طریق پست سفارشی یا نامه رسمی به طرف دیگر اطلاع دهند.
۴-۱۷- تا زمانی که تغییر نشانی به صورت کتبی به طرف مقابل ابلاغ نشده باشد، کلیه مکاتبات ارسالی به نشانیهای پیشین، ابلاغشده تلقی گردیده و دارای آثار قانونی است.
۵-۱۷- در صورت امتناع از دریافت مکاتبات یا عدم حضور در اقامتگاه، تاریخ درج در سامانه ابلاغ الکترونیکی (ثنا) یا تاریخ تحویل به پست، تاریخ ابلاغ محسوب میشود.
ماده ۱۸ – نسخ قرارداد
۱-۱۸- این قرارداد در ۲۰ ماده و در [تعداد] نسخه متحدالمتن تنظیم و امضا شده است.
۲-۱۸- تمامی نسخ قرارداد دارای اعتبار یکسان بوده و هر یک از طرفین پس از امضا و مهر، یک نسخه از آن را دریافت مینمایند.
۳-۱۸- در صورت بروز هرگونه مغایرت میان نسخ قرارداد، نسخه موجود نزد بانک ملاک عمل و تفسیر خواهد بود.
۴-۱۸- هرگونه الحاقیه، اصلاحیه یا متمم قرارداد باید به صورت کتبی تنظیم و به امضای مجاز طرفین برسد تا جزء لاینفک این قرارداد محسوب گردد.
ماده ۱۹ – پیوستها
۱-۱۹- اسناد و مدارک زیر جزء لاینفک این قرارداد بوده و مفاد آنها برای طرفین لازمالاجرا است: الف) طرح توجیهی و اقتصادی موضوع مضاربه؛ ب) مدارک شناسایی و ثبتی طرفین؛ ج) اسناد و وثایق تضمینی ارائه شده توسط عامل.
۲-۱۹- کلیه پیوستها باید به امضای طرفین رسیده و ممهور به مهر شرکت (در صورت وجود) گردد.
۳-۱۹- در صورت تعارض میان متن اصلی قرارداد و پیوستها، مفاد متن اصلی قرارداد اولویت و ارجحیت خواهد داشت.
ماده ۲۰ – امضا
۱-۲۰- این قرارداد پس از مطالعه دقیق مفاد آن توسط طرفین، در تاریخ [تاریخ] در شهر [نام شهر] به امضای مجاز طرفین رسید.
۲-۲۰- امضای این قرارداد به منزله پذیرش کلیه شرایط و تعهدات مندرج در آن و پیوستهای مربوطه است.
۳-۲۰- طرفین با امضای این سند، اقرار مینمایند که دارای اهلیت قانونی کامل برای انعقاد این قرارداد بوده و هیچگونه منع قانونی برای تعهدات موضوع این قرارداد ندارند.
محل امضای بانک:
[نام و سمت نماینده بانک]
[مهر و امضا]
محل امضای عامل:
[نام و سمت عامل]
[مهر و امضا]
نکاتِ تنظیمِ این قرارداد
- مبنای حقوقی
- مواد ۵۴۶ تا ۵۶۰ قانون مدنی (عقد مضاربه) و دستورالعمل اجرایی عقود مشارکتی (مضاربه) مصوب شورای پول و اعتبار.
- نکاتِ کلیدی
- ۱. در مضاربه بانکی، بانک مالک سرمایه است و عامل صرفاً حق تصرف در آن را دارد؛ هرگونه انحراف از موضوع قرارداد، ضمانآور است. ۲. حتماً باید «سود علیالحساب» در قرارداد پیشبینی شود تا بانک در طول مدت قرارداد جریان نقدی داشته باشد. ۳. نظارت بر مصرف سرمایه (نظارت بر خرید کالا) باید به صورت مستند (فاکتورها، بارنامهها) انجام شود. ۴. زیان ناشی از تجارت (غیر از تقصیر عامل) بر عهده بانک است؛ لذا عامل باید در قرارداد قید کند که زیان ناشی از «تعدی و تفریط» او نیست. ۵. وثایق باید به گونهای اخذ شود که پوششدهنده اصل سرمایه و سود مورد انتظار باشد. ۶. تعیین دقیق «کالای موضوع قرارداد» برای جلوگیری از انحراف سرمایه ضروری است.
- بندهای پرخطر
- ۱. بند زیان: اگر در قرارداد ذکر نشود که زیان ناشی از تجارت بر عهده بانک است، قرارداد از ماهیت مضاربه خارج و ممکن است به قرض ربوی تبدیل شود. باید دقیقاً طبق قانون مدنی نوشته شود. ۲. بند نظارت: اگر حق بازرسی و نظارت بانک به درستی و با ضمانت اجرا (مانند فسخ) نوشته نشود، عامل میتواند سرمایه را در جای دیگری به کار گیرد. ۳. وجه التزام: تعیین نرخ وجه التزام باید مطابق با بخشنامههای بانک مرکزی باشد تا از نظر شرعی و قانونی با عنوان «ربا» مواجه نشود. ۴. تغییر موضوع: عدم تصریح به اینکه «هرگونه تغییر در موضوع قرارداد بدون اجازه کتبی بانک ممنوع است»، ریسک بزرگی برای بانک ایجاد میکند.
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارتها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
+ نمایشِ کاملِ مقدمه و توضیحاتِ پرامپت
# پرامپتِ تنظیمِ قرارداد مضاربه بانکی در حوزه تجارت و بازرگانی
به عنوان یک وکیل پایه یک دادگستری و متخصص تنظیم قرارداد در حقوق ایران، پرامپتی کامل و دقیق برای هوش مصنوعی جهت تنظیم قرارداد مضاربه بانکی در حوزه تجارت و بازرگانی ارائه میدهم. هوش مصنوعی باید با دقت و ظرافت یک وکیل خبره، قراردادی حرفهای، کامل، و منطبق با قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران تنظیم کند.
## ۱. نقشدهی به هوش مصنوعی
شما یک وکیل متخصص در حقوق بانکی و مالی ایران هستید. وظیفه شما تنظیم یک قرارداد مضاربه بانکی در حوزه تجارت و بازرگانی است که تمامی الزامات قانونی، شرعی و عرفی را رعایت کرده و منافع طرفین، به ویژه بانک را به طور کامل پوشش دهد. قرارداد باید به زبان فارسی رسمی و حقوقی، با ساختاری منظم، بندبندی دقیق و بدون ابهام نگارش شود.
## ۲. چارچوب حقوقی حاکم
این قرارداد تحت حاکمیت قوانین و مقررات بانکی و مالی جمهوری اسلامی ایران، به ویژه قانون عملیات بانکی بدون ربا (بهره) مصوب ۱۳۶۲ و اصلاحات بعدی آن، آییننامهها و دستورالعملهای بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران (از جمله آییننامه اجرایی قانون عملیات بانکی بدون ربا در خصوص مضاربه)، قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران (به ویژه مواد مربوط به عقد مضاربه)، و قانون تجارت جمهوری اسلامی ایران (در خصوص مسائل مربوط به شرکتها و فعالیتهای تجاری) تنظیم میگردد.
ماهیت فقهی/قانونی عقد مضاربه، عقدی جایز است که بانک (مالک) سرمایه نقدی را در اختیار عامل (مضارب) قرار میدهد تا با آن به تجارت بپردازد و سود حاصله بین طرفین تقسیم شود. این عقد از عقود معین و لازمالاجرا در سیستم بانکی است. رعایت شرایط صحت عقود (قصد، رضا، اهلیت، موضوع معین، جهت مشروع) الزامی است. ثبت رسمی این قرارداد در دفاتر اسناد رسمی الزامی نیست، اما جهت اعتبار بخشیدن و رسمیت آن، امضای طرفین و گواهی امضا توصیه میشود. این قرارداد مشمول قوانین مالیاتی و بیمهای مربوط به فعالیتهای تجاری و بانکی خواهد بود.
## ۳. اطلاعات لازم
لطفاً اطلاعات زیر را با دقت و به صورت کامل وارد کنید:
### الف. اطلاعات طرفین
* **بانک (مالک سرمایه):**
* [[نام کامل بانک]]
* [[شماره ثبت بانک]]
* [[کد اقتصادی بانک]]
* [[شناسه ملی بانک]]
* [[اقامتگاه قانونی و کد پستی بانک]]
* [[نام و نام خانوادگی نماینده قانونی بانک]]
* [[سمت نماینده قانونی بانک]]
* [[شماره ملی نماینده قانونی بانک]]
* **مشتری (عامل/مضارب):**
* **اگر شخص حقیقی:**
* [[نام و نام خانوادگی]]
* [[نام پدر]]
* [[شماره شناسنامه]]
* [[محل صدور شناسنامه]]
* [[شماره ملی]]
* [[تاریخ تولد]]
* [[اقامتگاه قانونی و کد پستی]]
* [[شماره تلفن ثابت و همراه]]
* **اگر شخص حقوقی:**
* [[نام کامل شرکت]]
* [[شماره ثبت شرکت]]
* [[کد اقتصادی شرکت]]
* [[شناسه ملی شرکت]]
* [[اقامتگاه قانونی و کد پستی شرکت]]
* [[نام و نام خانوادگی مدیرعامل یا نماینده قانونی شرکت]]
* [[سمت مدیرعامل یا نماینده قانونی شرکت]]
* [[شماره ملی مدیرعامل یا نماینده قانونی شرکت]]
* [[شماره تلفن ثابت و همراه]]
### ب. اطلاعات مربوط به موضوع قرارداد
* **مبلغ سرمایه مضاربه:** [[مبلغ به عدد و حروف و واحد پول (ریال/تومان)]]
* **نوع کالای موضوع مضاربه:** [[توضیح دقیق نوع کالا و مشخصات آن]]
* **حوزه فعالیت تجاری (بازار هدف):** [[توضیح دقیق بازار هدف و نحوه فعالیت تجاری (داخلی/خارجی، عمدهفروشی/خردهفروشی)]]
* **مدت قرارداد مضاربه:** [[مدت به عدد و حروف (مثلاً ۱۲ ماه شمسی)]]
* **تاریخ شروع قرارداد:** [[تاریخ دقیق شروع قرارداد به شمسی]]
* **تاریخ پایان قرارداد:** [[تاریخ دقیق پایان قرارداد به شمسی]]
* **سهم سود بانک:** [[درصد سهم سود بانک از سود حاصله]]
* **سهم سود عامل:** [[درصد سهم سود عامل از سود حاصله]]
* **حداقل سود مورد انتظار (نرخ سود علیالحساب):** [[درصد سود علیالحساب سالیانه]]
* **نحوه و زمان پرداخت سود علیالحساب:** [[ماهانه/فصلی/در پایان دوره و نحوه محاسبه]]
* **حساب بانکی عامل جهت واریز سرمایه مضاربه:** [[شماره حساب، شماره شبا، نام بانک و شعبه]]
* **حساب بانکی بانک جهت واریز سود و بازپرداخت سرمایه:** [[شماره حساب، شماره شبا، نام بانک و شعبه]]
### ج. اطلاعات مربوط به تضمینها و وثایق
* **نوع تضمین اصلی:** [[نوع تضمین (مثلاً وثیقه ملکی، سفته، ضمانتنامه بانکی، اوراق مشارکت، سهام)]]
* **مشخصات تضمین اصلی:** [[توضیح کامل مشخصات تضمین (مثلاً آدرس و پلاک ثبتی ملک، شماره سفتهها و مبلغ، مشخصات ضمانتنامه)]]
* **ارزش تضمین اصلی:** [[مبلغ به عدد و حروف و واحد پول]]
* **تضمینهای تکمیلی (در صورت وجود):** [[نوع و مشخصات تضمینهای تکمیلی (مثلاً ضامن، چک، سفته)]]
* **مشخصات ضامن (در صورت وجود):** [[نام و نام خانوادگی، شماره ملی، اقامتگاه ضامن]]
### د. اطلاعات مربوط به نظارت و گزارشدهی
* **دوره گزارشدهی عامل به بانک:** [[ماهانه/فصلی/در پایان دوره]]
* **نحوه ارائه گزارشها:** [[کتبی/الکترونیکی/حضوری]]
## ۴. ساختار کامل قرارداد
قرارداد باید شامل مواد و بندهای زیر باشد:
[بندهای قرارداد در ادامه، هر کدام جدا]
## ۵. شرطهای پیشنهادی اختیاری
* **شرط تمدید قرارداد:** "در صورت توافق کتبی طرفین و احراز شرایط لازم توسط بانک، قرارداد حاضر قابل تمدید برای دورههای آتی خواهد بود. شرایط تمدید و نرخ سود علیالحساب جدید در زمان تمدید تعیین خواهد شد." (در صورتی که امکان تمدید مدنظر باشد)
* **شرط بیمه کالا:** "عامل متعهد است کالای موضوع مضاربه را در طول مدت قرارداد در برابر خطرات متعارف (مانند آتشسوزی، سرقت، حوادث حمل و نقل) نزد یکی از شرکتهای بیمه معتبر به نفع بانک و به میزان ارزش روز کالا بیمه نماید و بیمهنامه را به بانک ارائه دهد." (در صورتی که کالا ارزش بالایی داشته و بیمه آن ضروری باشد)
* **شرط حسابرسی مستقل:** "بانک حق دارد در هر زمان، حسابرس مستقل مورد تأیید خود را جهت بررسی دفاتر و اسناد مالی عامل اعزام نماید و عامل موظف به همکاری کامل با حسابرس مذکور میباشد. هزینههای حسابرسی بر عهده [[بانک/عامل/مشترکاً]] خواهد بود." (برای نظارت دقیقتر بر عملکرد مالی عامل)
* **شرط انتقال حقوق و تعهدات:** "هیچ یک از طرفین حق واگذاری یا انتقال تمام یا قسمتی از حقوق و تعهدات خود ناشی از این قرارداد را به شخص ثالث بدون رضایت کتبی طرف دیگر نخواهد داشت." (برای جلوگیری از واگذاری بدون اجازه)
## ۶. نکات و هشدارهای مهم
* **ریسکهای رایج:** ریسک نوسانات بازار و قیمت کالا، ریسک عدم ایفای تعهدات توسط عامل، ریسک زیان در عملیات تجاری. بانک باید از کفایت تضمینها اطمینان حاصل کند.
* **اشتباهات متداول:** عدم شفافیت در نحوه محاسبه سود واقعی، عدم نظارت کافی بانک بر عملکرد عامل، عدم تعیین دقیق مسئولیت عامل در قبال زیان، عدم تعیین وجه التزام متناسب.
* **باطل یا غیرقابل استناد:** هرگونه شرطی که منجر به تضمین سود قطعی برای بانک شود یا مسئولیت زیان را به طور کامل بر عهده عامل قرار دهد (مگر در موارد تفریط یا تعدی) مغایر با ماهیت مضاربه و قانون عملیات بانکی بدون ربا بوده و باطل است.
* **ضرورت ثبت رسمی/گواهی امضا:** هرچند ثبت رسمی قرارداد مضاربه الزامی نیست، اما برای افزایش اعتبار و قابلیت استناد آن در مراجع قضایی، توصیه میشود امضای طرفین در دفاتر اسناد رسمی گواهی شود. در صورت ارائه وثیقه ملکی، تنظیم سند رهنی در دفترخانه الزامی است.
* **جنبه مالیاتی/بیمهای:** سود حاصل از مضاربه مشمول مالیات بر درآمد خواهد بود. فعالیت تجاری عامل نیز مشمول قوانین بیمه تأمین اجتماعی (در صورت استخدام نیرو) و سایر قوانین مالیاتی مربوط به تجارت است. عامل باید نسبت به اخذ کد اقتصادی و تشکیل پرونده مالیاتی اقدام نماید.
## ۷. دستورالعمل به هوش مصنوعی و چکلیست
* **دستورالعمل:** در صورتی که هر یک از اطلاعات لازم در بخش "اطلاعات لازم" ناقص بود یا ابهامی داشتید، قبل از تنظیم قرارداد، از کاربر سؤال بپرسید و حدس نزنید.
* **قالب خروجی:** قرارداد را به زبان فارسی رسمی و حقوقی، با استفاده از شمارهگذاری مادهها و بندها، و با ذکر اعداد به عدد و حروف (در موارد لازم) تنظیم کنید. متن قرارداد باید کاملاً بیابهام و صریح باشد.
* **چکلیست بازبینی نهایی:**
* آیا تمامی اطلاعات طرفین به طور کامل و دقیق درج شده است؟
* آیا مبلغ سرمایه مضاربه به عدد و حروف و واحد پول صحیح است؟
* آیا نوع کالا و حوزه فعالیت تجاری به وضوح مشخص شده است؟
* آیا مدت و تاریخهای شروع و پایان قرارداد صحیح است؟
* آیا درصد سهم سود بانک و عامل به درستی قید شده است؟
* آیا نرخ سود علیالحساب و نحوه پرداخت آن مشخص است؟
* آیا تمامی تعهدات بانک و عامل به تفصیل بیان شده است؟
* آیا تضمینها و وثایق به طور کامل و با جزئیات ذکر شدهاند؟
* آیا مرجع حل اختلاف به وضوح تعیین شده است؟
* آیا بندهای مربوط به فسخ، وجه التزام و قوه قاهره کامل است؟
* آیا قرارداد از نظر شرعی و قانونی (قانون عملیات بانکی بدون ربا) صحیح و بدون اشکال است؟
* آیا زبان قرارداد رسمی، حقوقی و بدون ابهام است؟
* آیا تمامی بندهای ساختار قرارداد پوشش داده شده است؟
* آیا نکات و هشدارهای مهم در متن قرارداد یا در قالب تذکر به کاربر لحاظ شده است؟
بند 1
بررسی تخصصی این بندطرفین قرارداد
* **ماده ۱: طرفین قرارداد**
* معرفی کامل بانک (مالک) و مشتری (عامل) با تمام مشخصات ذکر شده در بخش اطلاعات لازم.
* اقامتگاه قانونی و شمارههای تماس طرفین.
بند 2
بررسی تخصصی این بندتعاریف
* **ماده ۲: تعاریف**
* تعریف اصطلاحات کلیدی مانند: بانک، عامل، سرمایه مضاربه، سود مضاربه، زیان مضاربه، دوره مالی، تضمینها.
بند 3
بررسی تخصصی این بندموضوع قرارداد
* **ماده ۳: موضوع قرارداد**
* اعطای سرمایه مضاربه توسط بانک به عامل جهت انجام فعالیت تجاری مشخص (خرید و فروش کالای [[نوع کالای موضوع مضاربه]]) در حوزه [[حوزه فعالیت تجاری]] با هدف کسب سود.
بند 4
بررسی تخصصی این بندمبلغ سرمایه مضاربه و نحوه پرداخت
* **ماده ۴: مبلغ سرمایه مضاربه و نحوه پرداخت**
* مبلغ دقیق سرمایه مضاربه به عدد و حروف.
* نحوه و زمان پرداخت سرمایه به عامل (مثلاً یکجا، در چند قسط).
* حساب بانکی عامل جهت واریز سرمایه.
بند 5
بررسی تخصصی این بندمدت قرارداد
* **ماده ۵: مدت قرارداد**
* مدت دقیق قرارداد به عدد و حروف.
* تاریخ شروع و پایان قرارداد.
* امکان تمدید قرارداد (با شرایط مشخص).
بند 6
بررسی تخصصی این بندسهم سود و زیان
* **ماده ۶: سهم سود و زیان**
* درصد سهم سود بانک و عامل از سود واقعی حاصله.
* مکانیسم محاسبه سود واقعی.
* مسئولیت عامل در قبال زیان (در صورت تفریط یا تعدی).
* ذکر اینکه زیان مضاربه در صورت عدم تفریط یا تعدی عامل، بر عهده مالک (بانک) است.
بند 7
بررسی تخصصی این بندسود علیالحساب و نحوه پرداخت
* **ماده ۷: سود علیالحساب و نحوه پرداخت**
* نرخ سود علیالحساب مورد انتظار.
* نحوه و زمان پرداخت سود علیالحساب توسط عامل به بانک.
* مکانیسم تسویه نهایی سود در پایان دوره.
بند 8
بررسی تخصصی این بندتعهدات عامل
* **ماده ۸: تعهدات عامل**
* استفاده از سرمایه مضاربه صرفاً در موضوع قرارداد.
* انجام فعالیت تجاری با دقت و مهارت لازم (مانند یک تاجر متعارف).
* ارائه گزارشهای مالی و عملیاتی منظم به بانک.
* عدم انجام معاملات پرریسک یا خارج از عرف تجارت.
* نگهداری حسابهای دقیق و شفاف.
* عدم اعطای سرمایه مضاربه به شخص ثالث.
* بازپرداخت سرمایه مضاربه در پایان دوره.
* ارائه اطلاعات و اسناد درخواستی بانک.
* پرداخت هزینههای جاری و عملیاتی مربوط به تجارت.
بند 9
بررسی تخصصی این بندتعهدات بانک
* **ماده ۹: تعهدات بانک**
* تأمین و پرداخت به موقع سرمایه مضاربه.
* نظارت بر فعالیت عامل بدون دخالت در امور اجرایی روزمره.
* حفظ محرمانگی اطلاعات عامل.
بند 10
بررسی تخصصی این بندتضمینها و وثایق
* **ماده ۱۰: تضمینها و وثایق**
* ذکر دقیق نوع و مشخصات تضمینهای ارائه شده توسط عامل (و ضامن در صورت وجود).
* شرایط و نحوه اجرای تضمینها در صورت عدم ایفای تعهدات عامل.
بند 11
بررسی تخصصی این بندنظارت و بازرسی
* **ماده ۱۱: نظارت و بازرسی**
* حق بانک برای نظارت بر عملیات تجاری و حسابهای عامل.
* دوره و نحوه ارائه گزارشهای مالی و عملیاتی توسط عامل.
* حق بانک برای اعزام بازرس و حسابرس.
بند 12
بررسی تخصصی این بندفسخ قرارداد
* **ماده ۱۲: فسخ قرارداد**
* موارد فسخ قرارداد توسط هر یک از طرفین (مثلاً عدم ایفای تعهدات، ورشکستگی، فوت یا حجر عامل).
* آثار فسخ قرارداد.
بند 13
بررسی تخصصی این بندوجه التزام و خسارات
* **ماده ۱۳: وجه التزام و خسارات**
* تعیین وجه التزام برای تأخیر در بازپرداخت سرمایه یا عدم ایفای تعهدات (مطابق با قوانین بانکی).
* مسئولیت عامل در قبال خسارات ناشی از تفریط یا تعدی.
بند 14
بررسی تخصصی این بندقوه قاهره
* **ماده ۱۴: قوه قاهره**
* تعریف قوه قاهره و آثار آن بر تعهدات طرفین.
* نحوه اطلاعرسانی و اقدامات لازم در صورت بروز قوه قاهره.
بند 15
بررسی تخصصی این بندمحرمانگی
* **ماده ۱۵: محرمانگی**
* تعهد طرفین به حفظ محرمانگی اطلاعات تجاری و مالی یکدیگر.
بند 16
بررسی تخصصی این بندحل اختلاف
* **ماده ۱۶: حل اختلاف**
* مرجع حل اختلاف (مثلاً داوری اتاق بازرگانی، دادگاههای عمومی حقوقی [[نام شهر]])
* شرایط و نحوه ارجاع اختلاف به داوری (در صورت انتخاب داوری).
بند 17
بررسی تخصصی این بنداقامتگاه و ابلاغ
* **ماده ۱۷: اقامتگاه و ابلاغ**
* تعیین اقامتگاه قانونی طرفین برای ابلاغ اوراق و مکاتبات.
* نحوه تغییر اقامتگاه و لزوم اطلاعرسانی.
بند 18
بررسی تخصصی این بندنسخ قرارداد
* **ماده ۱۸: نسخ قرارداد**
* تعداد نسخ قرارداد و اعتبار هر نسخه.
بند 19
بررسی تخصصی این بندپیوستها
* **ماده ۱۹: پیوستها**
* ذکر پیوستهای قرارداد (مثلاً مدارک شناسایی، اسناد تضمین، طرح توجیهی).
بند 20
بررسی تخصصی این بندامضا
* **ماده ۲۰: امضا**
* محل امضای طرفین و گواهی امضا.
