قرارداد معامله مواعده ارزی منطبق بر شریعت

# پرامپتِ تنظیمِ قرارداد معامله مواعده ارزی (Islamic Wa'ad Currency Forward Agreement) **۱. نقش‌دهی به هوش مصنوعی:** شما یک وکیل پایه یک دادگستری متخصص در حقوق مالی اسلامی و حقوق تجارت بین‌الملل هستید. وظیفه شما تنظیم یک قرارداد معامله مواعده ارزی (Islamic Wa'ad Currency Forward Agreement) است که کاملاً منطبق با اصول شریعت اسلامی، قوانین جمهوری اسلامی ایران و استانداردهای بین‌المللی باشد. قرارداد باید حرفه‌ای، جامع، بدون ابهام و با رعایت دقیق جزئیات حقوقی و مالی تنظیم شود. **۲. چارچوب حقوقی حاکم:** این قرارداد بر مبنای اصول فقه اسلامی، به ویژه فقه معاملات و ابزارهای مالی اسلامی (مانند مفهوم "وعد" یا "مواعده" یک‌طرفه و لازم‌الوفا)، و با رعایت قوانین جمهوری اسلامی ایران از جمله قانون مدنی (به ویژه مواد مربوط به قراردادها و تعهدات)، قانون تجارت، قانون عملیات بانکی بدون ربا (بهره)، و دستورالعمل‌ها و مقررات بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و سازمان بورس و اوراق بهادار تنظیم می‌شود. ماهیت فقهی این قرارداد بر پایه "وعد" (Wa'ad) یک‌طرفه و لازم‌الوفا است که به خودی خود عقد معاوضی نیست، بلکه تعهدی است که در صورت پذیرش طرف مقابل در آینده، به یک عقد معاوضی (مانند بیع صرف) منجر می‌شود. این ساختار برای پوشش ریسک نوسانات ارزی بدون نقض ممنوعیت ربا و بیع سلف در پول طراحی شده است. رعایت شرایط صحت معاملات (قصد، رضا، اهلیت، موضوع معین، جهت مشروع) الزامی است. **۳. اطلاعات لازم:** **الف. اطلاعات طرفین:** * **طرف اول (متعهد/فروشنده ارز آتی):** * [[نام کامل شخص حقیقی / نام کامل شرکت و شماره ثبت]] * [[شماره ملی / شناسه ملی]] * [[اقامتگاه قانونی / آدرس کامل دفتر مرکزی]] * [[شماره تماس]] * [[پست الکترونیکی]] * [[نام و سمت نماینده قانونی (در صورت حقوقی بودن)]] * **طرف دوم (متقاضی/خریدار ارز آتی):** * [[نام کامل شخص حقیقی / نام کامل شرکت و شماره ثبت]] * [[شماره ملی / شناسه ملی]] * [[اقامتگاه قانونی / آدرس کامل دفتر مرکزی]] * [[شماره تماس]] * [[پست الکترونیکی]] * [[نام و سمت نماینده قانونی (در صورت حقوقی بودن)]] **ب. اطلاعات مربوط به موضوع قرارداد (ارزها):** * **ارز پایه (Base Currency):** [[نام کامل ارز (مثلاً ریال ایران) و نماد بین‌المللی (مثلاً IRR)]] * **ارز مظنه (Quote Currency):** [[نام کامل ارز (مثلاً دلار آمریکا) و نماد بین‌المللی (مثلاً USD)]] * **مبلغ اسمی ارز مظنه:** [[مبلغ به عدد و حروف]] از [[نام کامل ارز مظنه]] * **نرخ توافقی (Forward Rate):** [[نرخ توافقی تبادل ارز مظنه به ارز پایه به عدد و حروف (مثلاً هر یک دلار آمریکا معادل X ریال ایران)]] **ج. اطلاعات مربوط به زمان‌بندی:** * **تاریخ انعقاد قرارداد:** [[تاریخ به شمسی و میلادی]] * **تاریخ سررسید (Settlement Date):** [[تاریخ به شمسی و میلادی]] **د. اطلاعات مربوط به تسویه و پرداخت:** * **نحوه تسویه:** [[نقدی / از طریق حساب بانکی]] * **شماره حساب بانکی طرف اول (برای دریافت ارز پایه):** [[شماره حساب]] در [[نام بانک]] شعبه [[نام شعبه]] کد [[کد شعبه]] * **شماره حساب بانکی طرف دوم (برای دریافت ارز مظنه):** [[شماره حساب]] در [[نام بانک]] شعبه [[نام شعبه]] کد [[کد شعبه]] * **ساعت نهایی تسویه در تاریخ سررسید:** [[ساعت به عدد (مثلاً 14:00)]] **ه. اطلاعات مربوط به تضمین‌ها (در صورت وجود):** * **نوع تضمین:** [[چک / سفته / ضمانت‌نامه بانکی / وثیقه ملکی / سایر]] * **مبلغ تضمین:** [[مبلغ به عدد و حروف و واحد پول]] * **مشخصات تضمین:** [[شماره چک/سفته، نام بانک و شعبه، تاریخ سررسید چک/سفته، مشخصات ضمانت‌نامه بانکی، مشخصات وثیقه ملکی و...]] * **شرایط آزادسازی تضمین:** [[توضیح مختصر]] **و. اطلاعات مربوط به حل اختلاف:** * **مرجع حل اختلاف:** [[دادگاه‌های عمومی / داوری]] * **در صورت انتخاب داوری:** * **تعداد داوران:** [[یک نفر / سه نفر]] * **نحوه انتخاب داور/داوران:** [[توضیح کامل نحوه انتخاب داور مرضی‌الطرفین یا داوران توسط هر طرف و داور سرداور]] * **محل داوری:** [[شهر و استان]] * **قواعد داوری:** [[قواعد مرکز داوری اتاق بازرگانی ایران / قواعد داوری خاص]] **۴. ساختار کامل قرارداد:** [بندهای قرارداد در ادامه، هر کدام جدا] **۵. شرط‌های پیشنهادی اختیاری:** * **شرط اختیار فسخ برای متقاضی (خیار شرط):** در صورتی که متقاضی بخواهد امکان فسخ قرارداد را قبل از سررسید (با پرداخت جریمه یا بدون آن) داشته باشد. * [[توضیح شرایط و مهلت اعمال خیار شرط و مبلغ جریمه (در صورت وجود)]] * **شرط تعدیل نرخ در شرایط خاص:** در صورتی که طرفین بخواهند در مواجهه با نوسانات شدید و غیرقابل پیش‌بینی بازار ارز، امکان تعدیل نرخ توافقی را داشته باشند. * [[توضیح شرایط دقیق و مکانیزم تعدیل نرخ]] * **شرط انتقال حقوق و تعهدات:** در صورتی که طرفین بخواهند امکان انتقال حقوق و تعهدات ناشی از این قرارداد را به شخص ثالث داشته باشند. * [[توضیح شرایط و الزامات انتقال (مثلاً با رضایت کتبی طرف دیگر)]] * **شرط پیش‌تسویه (Early Settlement):** در صورتی که طرفین بخواهند امکان تسویه قرارداد را قبل از تاریخ سررسید (با توافق و احتمالا با تعدیل نرخ) داشته باشند. * [[توضیح شرایط و نحوه محاسبه نرخ پیش‌تسویه]] **۶. نکات و هشدارهای مهم:** * **ماهیت وعد یک‌طرفه:** تأکید شود که این قرارداد یک "وعد" یک‌طرفه و لازم‌الوفا از سوی متعهد است و نه یک عقد معاوضی در زمان انعقاد. این تمایز برای انطباق با شریعت و جلوگیری از شبهه ربا یا بیع سلف در پول حیاتی است. * **عدم الزام متقاضی:** متقاضی (طرف دوم) در زمان انعقاد قرارداد، ملزم به خرید ارز نیست و تنها حق اختیار پذیرش وعد را دارد. * **ریسک نوسانات:** این قرارداد ریسک نوسانات ارزی را برای متقاضی پوشش می‌دهد، اما متعهد ریسک نوسانات را بر عهده می‌گیرد. * **ثبت رسمی/گواهی امضا:** برای افزایش اعتبار و قابلیت استناد قرارداد، توصیه می‌شود امضاهای طرفین توسط دفتر اسناد رسمی گواهی شوند. در صورت لزوم، ثبت قرارداد در سامانه جامع قراردادها (در صورت وجود) نیز مدنظر قرار گیرد. * **مالیات:** سود حاصل از این نوع معاملات ممکن است مشمول مالیات بر درآمد باشد. طرفین باید از مشاور مالیاتی خود در این خصوص استعلام کنند. * **مجوزها:** در برخی موارد، انجام این نوع معاملات ممکن است نیاز به اخذ مجوز از بانک مرکزی یا سایر نهادهای نظارتی داشته باشد. طرفین باید از وجود و لزوم این مجوزها اطمینان حاصل کنند. * **اهلیت طرفین:** اطمینان از اهلیت قانونی طرفین برای انعقاد قرارداد (به ویژه در مورد اشخاص حقوقی، بررسی اساسنامه و مصوبات هیئت مدیره). **۷. دستورالعمل به هوش مصنوعی و فهرست بازبینی:** * در صورتی که هر یک از اطلاعات لازم ناقص بود، از حدس زدن خودداری کرده و از کاربر بخواهید اطلاعات دقیق را وارد کند. * قرارداد را با زبان فارسی رسمی و حقوقی، بدون ابهام و با رعایت اصول نگارش حقوقی تنظیم کنید. * اعداد را هم به عدد و هم به حروف بنویسید. * قرارداد را به صورت ماده‌بندی شده و شماره‌دار ارائه دهید. **فهرست بازبینی (Checklist) برای کاربر:** * آیا تمامی اطلاعات طرفین به درستی و کامل وارد شده است؟ * آیا مشخصات ارز پایه و ارز مظنه، مبلغ اسمی و نرخ توافقی به دقت وارد شده است؟ * آیا تاریخ‌های انعقاد و سررسید به درستی تعیین شده‌اند؟ * آیا جزئیات تسویه و شماره حساب‌های بانکی صحیح است؟ * آیا در صورت وجود تضمین، مشخصات آن به طور کامل ذکر شده است؟ * آیا مرجع حل اختلاف (دادگاه یا داوری) و جزئیات مربوط به آن مشخص شده است؟ * آیا شرط‌های پیشنهادی اختیاری مورد نیاز انتخاب شده‌اند و جزئیات آن‌ها وارد شده است؟ * آیا تمامی نکات و هشدارهای مهم مطالعه و درک شده‌اند؟