قانون
🔒قانون مجازات اسلامی
🔒ماده 308
★
اگر پس از <a class="tagref" href="/واژه/%D8%AA%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82">تحقیق</a> و بررسی به وسیله مقام قضایی، در بالغ یا عاقل بودن <a class="tagref" href="/واژه/%D9%85%D8%B1%D8%AA%DA%A9%D8%A8">مرتکب</a>، هنگام ارتکاب جنایت، <a class="tagref" href="/واژه/%D8%AA%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D8%AF">تردید</a> وجود داشته باشد و <a class="tagref" href="/واژه/%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%AF%D9%85">ولی دم</a> یا مجنیٌ علیه ادعاء کند که <a class="tagref" href="/واژه/%D8%AC%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%B9%D9%85%D8%AF%DB%8C">جنایت عمدی</a> در حال <a class="tagref" href="/واژه/%D8%A8%D9%84%D9%88%D8%BA">بلوغ</a> وی یا <a class="tagref" href="/واژه/%D8%A7%D9%81%D8%A7%D9%82%D9%87">افاقه</a> او از <a class="tagref" href="/واژه/%D8%AC%D9%86%D9%88%D9%86">جنون</a> سابقش انجام گرفته است لکن مرتکب خلاف آن را ادعاء کند، ولی دم یا مجنیٌ علیه باید برای ادعای خود بینه اقامه کند. در صورت عدم اقامه بینه، <a class="tagref" href="/واژه/%D9%82%D8%B5%D8%A7%D8%B5">قصاص</a> منتفی است. اگر حالت سابق بر زمان جنایت، افاقه مرتکب بوده است، مرتکب باید جنون خود در حال ارتکاب <a class="tagref" href="/واژه/%D8%AC%D8%B1%D9%85">جرم</a> را <a class="tagref" href="/واژه/%D8%A7%D8%AB%D8%A8%D8%A7%D8%AA">اثبات</a> کند تا قصاص ساقط شود؛ در غیر این صورت با <a class="tagref" href="/واژه/%D8%B3%D9%88%DA%AF%D9%86%D8%AF">سوگند</a> ولی دم یا مجنیٌ علیه یا ولی او قصاص ثابت می شود.
شرحِ ساده و مثال
- به زبانِ ساده
- این ماده به اختلاف در وضعیت عقلی یا سنی قاتل در زمان جنایت میپردازد. اگر شک باشد که قاتل در زمان جنایت بالغ یا عاقل بوده یا نه، بار اثبات ادعا بر عهده شاکی است؛ مگر اینکه قبلاً عاقل بوده باشد که در این صورت قاتل باید جنون خود را ثابت کند. اگر هیچکدام نتوانند ادعای خود را ثابت کنند، با سوگند شاکی، قصاص ثابت میشود.
- مثال
- شخصی متهم به قتل است و ادعا میکند در زمان قتل مجنون بوده است. اگر قبلاً سالم بوده، او باید جنونش را ثابت کند، وگرنه با سوگند خانواده مقتول، قصاص میشود.
- نکتهٔ کاربردی
- اصل بر سلامت عقل و بلوغ است؛ بنابراین کسی که ادعای جنون یا عدم بلوغ در زمان جرم را دارد، باید آن را اثبات کند.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
پرسشهایی که این ماده پاسخ میدهد
اگر در بالغ یا عاقل بودن مرتکب هنگام جنایت تردید باشد و ولی دم یا مجنیٌعلیه مدعی بلوغ یا افاقه باشد، چه کسی باید بینه اقامه کند؟
ولی دم یا مجنیٌعلیه باید برای ادعای خود بینه اقامه کند.
اگر برای ادعای بلوغ یا افاقه بینه اقامه نشود، چه حکمی دارد؟
قصاص منتفی است.
اگر حالت سابق مرتکب افاقه بوده باشد، چه کسی باید جنون در زمان ارتکاب را اثبات کند؟
مرتکب باید جنون خود در حال ارتکاب جرم را اثبات کند؛ در غیر این صورت با سوگند ولی دم یا مجنیٌعلیه یا ولی او قصاص ثابت میشود.
دیدنِ این ماده در متنِ کاملِ قانون ←
موارد مرتبط 4
آرای مرتبط 2
-
رأی
اعمال
به این صفحه
1-ارزش اثباتی نظریه کارشناسی2-تأثیر حکم حجر بر مسئولیت کیفری
ماده 308 قانون مجازات اسلامی در صورت عدم تردید در حواس جمعی دادگاه به نظری
-
رأی
مبتنی بر
به این صفحه
1-ارزش اثباتی نظریه کارشناسی2-تأثیر حکم حجر بر مسئولیت کیفری
به استناد ماده 308 قانون مجازات اسلامی در صورت عدم تردید در حواس جمعی دادگاه به نظری
نظریات مشورتی 2
-
نظریهٔ مشورتی
تفسیر
به این صفحه
نظر مشورتی 7/3911 مورخ 1381/05/02 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 308 قانون مجازات اسلامی مصوب 1370: نابالغ و دیوانه و معسر جزء عاقله م
-
نظریهٔ مشورتی
تفسیر
به این صفحه
نظر مشورتی 7/5030 مورخ 1384/07/16 اداره کل حقوقی قوه قضائیه درخصوص درخواست اولیای دم بر پرداخت دیه از بیت المال درفرض صدور حکم به پرداخت اقساطی دیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
قانون مجازات اسلامی مصوب 1370: ماده 308
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
