قانون
🔒قانون مجازات اسلامی
🔒ماده 495
★
هرگاه پزشک در معالجاتی که انجام می دهد موجب تلف یا <a class="tagref" href="/واژه/%D8%B5%D8%AF%D9%85%D9%87-%D8%A8%D8%AF%D9%86%DB%8C">صدمه بدنی</a> گردد، <a class="tagref" href="/واژه/%D8%B6%D8%A7%D9%85%D9%86">ضامن</a> <a class="tagref" href="/واژه/%D8%AF%DB%8C%D9%87">دیه</a> است مگر آنکه عمل او مطابق مقررات پزشکی و موازین فنی باشد یا این که قبل از معالجه برائت گرفته باشد و <a class="tagref" href="/واژه/%D9%85%D8%B1%D8%AA%DA%A9%D8%A8">مرتکب</a> تقصیری هم نشود و چنانچه أخذ برائت از مریض به دلیل نابالغ یا <a class="tagref" href="/واژه/%D9%85%D8%AC%D9%86%D9%88%D9%86">مجنون</a> بودن او، معتبر نباشد و یا تحصیل برائت از او به دلیل <a class="tagref" href="/واژه/%D8%A8%DB%8C%D9%87%D9%88%D8%B4%DB%8C">بیهوشی</a> و مانند آن ممکن نگردد، برائت از ولی مریض تحصیل می شود.
شرحِ ساده و مثال
- به زبانِ ساده
- پزشک اگر در حین درمان باعث آسیب یا فوت بیمار شود، مسئول پرداخت دیه است، مگر اینکه دو شرط داشته باشد: اول اینکه طبق استانداردهای پزشکی عمل کرده باشد و دوم اینکه قبل از درمان از بیمار (یا ولی او) رضایت و برائت گرفته باشد. اگر پزشک تقصیر کند، حتی با داشتن برائت هم مسئول است.
- مثال
- پزشک جراحی را طبق اصول علمی انجام میدهد و برائت هم گرفته است، اما بیمار به دلیل واکنش غیرقابل پیشبینی بدنش فوت میکند؛ پزشک ضامن نیست.
- نکتهٔ کاربردی
- گرفتن «برائتنامه» برای پزشکان یک سپر دفاعی مهم است، اما به معنای مجوز برای سهلانگاری یا قصور پزشکی نیست.
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارتها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
پرسشهایی که این ماده پاسخ میدهد
پزشک در چه صورتی بابت تلف یا صدمه بدنی به بیمار ضامن دیه نیست؟
در صورتی که عمل او مطابق مقررات پزشکی و موازین فنی باشد یا قبل از معالجه برائت گرفته باشد و مرتکب تقصیری هم نشود.
اگر اخذ برائت از مریض به دلیل نابالغ یا مجنون بودن ممکن نباشد، باید از چه کسی برائت گرفت؟
از ولی مریض.
اگر اخذ برائت از مریض به دلیل بیهوشی ممکن نباشد، تکلیف چیست؟
برائت از ولی مریض تحصیل میشود.
تبصرهها
تبصره 1
در صورت عدم قصور یا تقصیر پزشک در علم و عمل برای وی ضمان وجود ندارد هر چند برائت أخذ نکرده باشد.
تبصره 2
ولیّ بیمار اعم از ولی خاص است مانند پدر و ولی عام که مقام رهبری است. در موارد فقدان یا عدم دسترسی به ولی خاص، رئیس قوه قضاییه با استیذان از مقام رهبری و تفویض اختیار به دادستان های مربوطه به اعطای برائت به طبیب اقدام می نماید.
دیدنِ این ماده در متنِ کاملِ قانون ←
موارد مرتبط 42
آرای مرتبط 12
-
رأی
اعمال
به این صفحه
مسئولیت پزشک در ورود صدمه یا تلف بیمار
ماده 495 از قانون مجازات اسلامی
-
رأی
اعمال
به این صفحه
ماهیت عدم رعایت نظامات دولتی
ماده 495 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 با اصلاح و الحاق بعدی را با در نظر
-
رأی
اعمال
به این صفحه
رأی خلاصه جریان پرونده
قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و مواد 495
-
رأی
اعمال
به این صفحه
طریقت داشتن نظریه کمیسیون پزشکی قانونی
مواد 495 و 449 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 قرار جلب به دادرسی صادر سپس پرونده
-
رأی
اعمال
به این صفحه
رای شماره ۸۲۸ مورخ ۱۴۰۰/۰۶/۲۰ هیأت تخصصی فرهنگی ، آموزشی و پزشکی(عدم ابطال دستورالعمل ۲۶۱۸۷/۴۰۰ ه مورخ ۲۲/۱۰/۱۳۹۸ وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی )
ماده 495 قانون مجازات اسلامی: «هرگاه پزشک در معالجاتی که انجام میدهد موجب
-
رأی
اعمال
به این صفحه
ارزش اثباتی شکایت شاکی و گزارش مرجع انتظامی
ماده 495 قانون مجازات اسلامی مصوب سال 1370
-
رأی
اعمال
به این صفحه
رای شماره 828 مورخ 1400/06/20 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 495 قانون مجازات اسلامی: «هرگاه پزشک در معالجاتی که انجام میدهد موجب
-
رأی
اعمال
به این صفحه
ارزش اثباتی شکایت شاکی و گزارش مرجع انتظامی
ماده 495 قانون مجازات اسلامی مصوب سال 1370
-
رأی
مبتنی بر
به این صفحه
شرط تحقق جرم غیرعمدی
مواد 495 و 616 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
مبتنی بر
به این صفحه
مسئولیت پزشک در ورود صدمه یا تلف بیمار
ماده 495 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
مبتنی بر
به این صفحه
شرط تحقق جرم غیرعمدی
وفق ماده 495 قانون مجازات اسلامی سال 92 که بیان می نماید
-
رأی
مبتنی بر
به این صفحه
شرط صحت اخذ برائت پیش از عمل توسط پزشک
به استناد ماده 495 از قانون مجازات اسلامی مورد استدعاست
نظریات مشورتی 21
-
نظریهٔ مشورتی
تفسیر
به این صفحه
نظر مشورتی 7/8234 مورخ 1385/10/30 اداره کل حقوقی قوه قضائیه درخصوص نحوه تعیین ارش البکاره با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 495 قانون مجازات اسلامی توسط حاکم محکمه تعیین می گردد
-
نظریهٔ مشورتی
تفسیر
به این صفحه
نظر مشورتی 7/1666 مورخ 1388/02/16 اداره کل حقوقی قوه قضائیه درخصوص صدمات وارده به کلیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 495 قانون مجازات اسلامی بهتر است در مورد مجموع دو کلیه ارش به میزان د
-
نظریهٔ مشورتی
تفسیر
به این صفحه
نظر مشورتی 7/8313 مورخ 1373/12/08 اداره کل حقوقی قوه قضائیه درخصوص دیه یا ارش جراحات وارده بر پستان با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 495 از قانون مجازات اسلامی
-
نظریهٔ مشورتی
تفسیر
به این صفحه
نظر مشورتی 7/92/1801 مورخ 1392/09/16 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 495 قانون مجازات اسلامی 1392 و مفهوم مخالف آن استنباط نمی شود که اخذ
-
نظریهٔ مشورتی
تفسیر
به این صفحه
نظر مشورتی 7/92/1801 مورخ 1392/09/16 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص عدم الزام پزشک اخذ برائت پیش از معالجه بر اساس مواد 495 و 496 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و بررسی مفهوم و آ
ماده 495 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و مفهوم مخالف آن استنباط نمیشود که
-
نظریهٔ مشورتی
تفسیر
به این صفحه
نظر مشورتی 7/92/1801 مورخ 1392/09/16 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 495 قانون مجازات اسلامی مصوب 1/2/92 هرگاه پزشک درمعالجاتی که انجام می
-
نظریهٔ مشورتی
تفسیر
به این صفحه
نظریه مشورتی شماره 7/97/3024 مورخ 1397/11/07
ماده 495 قانون مجازات اسلامی ولی بیمار را در دو حالت خاص و عام اعلام داشته
-
نظریهٔ مشورتی
مبتنی بر
به این صفحه
نظریه مشورتی شماره 7/99/885 مورخ 1399/07/15
قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و به ویژه مواد 495
-
نظریهٔ مشورتی
مبتنی بر
به این صفحه
نظریه مشورتی شماره 7/1400/781 مورخ 1400/07/24
ماده 495 قانون مجازات اسلامی
-
نظریهٔ مشورتی
مبتنی بر
به این صفحه
نظریه مشورتی شماره 7/92/1801 مورخ 1392/09/16
ماده 495 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
-
نظریهٔ مشورتی
مبتنی بر
به این صفحه
نظریه مشورتی شماره 7/1401/26 مورخ 1401/07/26
ماده 495 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
-
نظریهٔ مشورتی
مبتنی بر
به این صفحه
نظریه 7/1400/781 — 1400/07/24
ماده 495 قانون مجازات اسلامی
-
نظریهٔ مشورتی
مبتنی بر
به این صفحه
نظریه 7/1400/876 — 1400/08/10
ماده 495 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
-
نظریهٔ مشورتی
مبتنی بر
به این صفحه
نظریه 7/1401/26 — 1401/07/26
ماده 495 قانون مجازات اسلامی مصوب
-
نظریهٔ مشورتی
مبتنی بر
به این صفحه
نظر مشورتی 7/1401/26 مورخ 1401/07/26 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص بررسی قلمروی ولایت قهری و حضانت اطفال با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 495 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
-
نظریهٔ مشورتی
مبتنی بر
به این صفحه
نظر مشورتی 7/3136 مورخ 1378/08/10 اداره کل حقوقی قوه قضائیه درخصوص تفاوت بالغ و نابالغ در تعیین ارش البکاره با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 495 قانون مجازات اسلامی مصوب 1370: در کلیه مواردی که به موجب مقررات ا
-
نظریهٔ مشورتی
مبتنی بر
به این صفحه
نظر مشورتی 7/6498 مورخ 1381/08/08 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 495 قانون مجازات اسلامی مصوب 1370: در کلیه مواردی که به موجب مقررات ا
-
نظریهٔ مشورتی
مبتنی بر
به این صفحه
نظر مشورتی 7/1556 مورخ 1376/09/12 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص محاسبه دیه جرح ، شکستگی استخوان یا نقص عضو و قابل جمع بودن دیه موارد یاد شده .با توجه به مواد 442 ، 443 ، 481 و
ماده 495 قانون مجازات اسلامی مصوب 1370: در کلیه مواردی که به موجب مقررات ا
-
نظریهٔ مشورتی
مبتنی بر
به این صفحه
نظر مشورتی ۷۸۱/1400/۷ مورخ ۲۴/07/۱۴۰۰ اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص میزان مسؤولیت صندوق تأمین خسارت های بدنی موضوع ماده 21 قانون بیمه اجباری خسارت وارد شده به شخص ثالث در اثر ح
ماده 495 قانون مجازات اسلامی
-
نظریهٔ مشورتی
مبتنی بر
به این صفحه
نظر مشورتی 7/99/885 مورخ 1399/07/15 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص ضمان انتقال دهنده ویروس کرونا با اصلاحات و الحاقات بعدی
قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و به ویژه مواد 495
-
نظریهٔ مشورتی
مبتنی بر
به این صفحه
نظر مشورتی 7/4099 مورخ 1386/06/21 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 495 قانون مجازات اسلامی مصوب 1370: در کلیه مواردی که به موجب مقررات ا
نشستهای قضایی 6
-
نشست قضایی
تفسیر
به این صفحه
وضعیت رابطه علیت در جنایات اشتباه پزشکی
ماده 495 قانون مجازات اسلامی بر "تقصیر پزشک در ایراد صدمه بدنی یا تلف" موی
-
نشست قضایی
تفسیر
به این صفحه
مسئولیت پزشک یا کادر درمان بیمارستان در ابتلای بیمار به کرونا
قانون مجازات اسلامی و به ویژه مواد 495
-
نشست قضایی
مبتنی بر
به این صفحه
اتهام قصور در امر پزشکی
ماده 495 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
-
نشست قضایی
مبتنی بر
به این صفحه
مسئولیت صدمات بیمار توسط پزشک در انجام امور حرفه ای خود
مواد 495 و 496 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 استوار است
-
نشست قضایی
مبتنی بر
به این صفحه
قصور پزشک نظامی
بر اساس کدام ماده قانونی باید اقدام شود. هیات عالی به مواد 495، 496 و 497 قانون مجازات اسلامی اشاره کرد و تاکید نمود که در صورت اثبات قصور
-
نشست قضایی
مبتنی بر
به این صفحه
قصور پزشکی منتهی به فوت یا جرح - نشست قضایی (1)
بر اساس قواعد فقهی و مواد 1 و 5 قانون مسئولیت مدنی معتبر است. همچنین، نظر اکثریت بر اساس ماده 495 قانون مجازات اسلامی تاکید می کند که پزشک در صورت تقصیر ضامن دیه ا
مواد مرتبط 1
-
مبتنی بر
به این صفحه
ماده 496 — قانون مجازات اسلامی
نکه مطابق ماده (495) این قانون عمل نماید.
دکترین 2
-
مقاله
مبتنی بر
به این صفحه
دیه جنایت بر میت: پیشینه
ماده 495 قانون مجازات اسلامی (مصوب 1370
-
مقاله
مبتنی بر
به این صفحه
ضمان پزشک
ماده 495 قانون مجازات اسلامی: «هرگاه پزشک در معالجاتی که انجام می دهد موجب
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
