قانون
قانون آیین دادرسی کیفری
ماده 5
★
ماده (66) قانون و تبصره (1) آن به شرح زیر اصلاح و تبصره های (2) و (3) آن ابقاء و یک تبصره به عنوان تبصره (4) به شرح زیر به آن <a class="tagref" href="/واژه/%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%A7%D9%82">الحاق</a> می شود: ماده 66- سازمان های مردم نهادی که <a class="tagref" href="/واژه/%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D8%B3%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87">اساسنامه</a> آنها در زمینه حمایت از اطفال و نوجوانان، زنان، اشخاص <a class="tagref" href="/واژه/%D8%A8%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%B1">بیمار</a> و دارای ناتوانی جسمی یا ذهنی، محیط زیست، منابع طبیعی، میراث فرهنگی، <a class="tagref" href="/واژه/%D8%A8%D9%87%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C">بهداشت عمومی</a> و حمایت از <a class="tagref" href="/واژه/%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%DB%8C">حقوق شهروندی</a> است، می توانند نسبت به جرائم ارتکابی در زمینه های فوق <a class="tagref" href="/واژه/%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%AC%D8%B1%D9%85">اعلام جرم</a> کنند و در تمام مراحل <a class="tagref" href="/واژه/%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%B3%DB%8C">دادرسی</a> <a class="tagref" href="/واژه/%D8%B4%D8%B1%DA%A9%D8%AA">شرکت</a> کنند.
تبصره 1- در صورتی که <a class="tagref" href="/واژه/%D8%AC%D8%B1%D9%85">جرم</a> واقع شده دارای بزه دیده خاص باشد، کسب رضایت وی جهت اقدام مطابق این ماده ضروری است. چنانچه بزه دیده طفل، <a class="tagref" href="/واژه/%D9%85%D8%AC%D9%86%D9%88%D9%86">مجنون</a> و یا در جرائم مالی <a class="tagref" href="/واژه/%D8%B3%D9%81%DB%8C%D9%87">سفیه</a> باشد، رضایت ولی، <a class="tagref" href="/واژه/%D9%82%DB%8C%D9%85">قیم</a> یا سرپرست قانونی او اخذ می شود. اگر ولی، قیم یا سرپرست قانونی، خود <a class="tagref" href="/واژه/%D9%85%D8%B1%D8%AA%DA%A9%D8%A8">مرتکب</a> جرم شده باشد، سازمان های مذکور با اخذ رضایت <a class="tagref" href="/واژه/%D9%82%DB%8C%D9%85-%D8%A7%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%82%DB%8C">قیم اتفاقی</a> یا تایید دادستان، اقدامات لازم را انجام می دهند.
تبصره 4- اجرای این ماده با رعایت اصل یکصد و شصت و پنجم (165) <a class="tagref" href="/واژه/%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D8%B3%DB%8C">قانون اساسی</a> است و در جرائم منافی عفت سازمان های مردم نهاد موضوع این ماده می توانند با رعایت ماده (102) این قانون و تبصره های آن تنها اعلام جرم نموده و دلایل خود را به <a class="tagref" href="/واژه/%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AC%D8%B9-%D9%82%D8%B6%D8%A7%D8%A6%DB%8C">مراجع قضائی</a> ارائه دهند و حق شرکت در جلسات را ندارند.
شرحِ ساده و مثال
- به زبانِ ساده
- سازمانهای مردمنهاد (NGOها) که در حوزههای خاصی مثل محیطزیست، حقوق کودکان، زنان یا بیماران فعالیت میکنند، اجازه دارند در صورت وقوع جرم در این زمینهها، اعلام جرم کنند و در دادگاه به عنوان شاکی یا حامی حضور یابند. البته اگر جرم قربانی مشخصی داشته باشد، باید رضایت او (یا ولیّ او) را بگیرند.
- مثال
- یک سازمان مردمنهادِ حامی محیطزیست میتواند از شخصی که به طور غیرقانونی درختان یک جنگل را قطع کرده، شکایت کند و در دادگاه پیگیرِ مجازات او باشد.
- نکتهٔ کاربردی
- اگر بزه دیده (قربانی) طفل یا مجنون باشد و ولیّ یا قیمِ او خودش مرتکب جرم شده باشد، سازمانهای مردمنهاد میتوانند با اجازه دادستان یا قیم اتفاقی، وارد عمل شوند.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
پرسشهایی که این ماده پاسخ میدهد
چه سازمانهای مردمنهادی میتوانند درباره جرائم اعلام جرم کنند و در دادرسی شرکت کنند؟
سازمانهایی که اساسنامه آنها در زمینه حمایت از اطفال و نوجوانان، زنان، اشخاص بیمار و دارای ناتوانی جسمی یا ذهنی، محیط زیست، منابع طبیعی، میراث فرهنگی، بهداشت عمومی و حمایت از حقوق شهروندی است.
سازمانهای مردمنهاد موضوع ماده در چه جرائمی میتوانند اعلام جرم کنند و چه اختیاری دارند؟
نسبت به جرائم ارتکابی در زمینههای فوق اعلام جرم کنند و در تمام مراحل دادرسی شرکت کنند.
اگر جرم بزهدیده خاص داشته باشد، سازمان برای اقدام چه شرطی دارد؟
کسب رضایت بزهدیده ضروری است.
اگر ولی، قیم یا سرپرست قانونی بزهدیده خود مرتکب جرم شده باشد، سازمان چگونه اقدام میکند؟
با اخذ رضایت قیم اتفاقی یا تأیید دادستان، اقدامات لازم را انجام میدهد.
دیدنِ این ماده در متنِ کاملِ قانون ←
موارد مرتبط 3
آرای مرتبط 3
-
رأی
استناد
به این صفحه
تاثیر تصویر نتایج و آثار جرم در اثبات وقوع جرایم
مواد 5 و 195 قانون ایین دادرسی کیفری
-
رأی وحدت رویه
استناد
به این صفحه
رای وحدت رویه شماره 842 مورخ 1402/10/26 هیات عمومی دیوان عالی کشور | صلاحیت دادگاه انقلاب در رسیدگی به جرایم اخلال در نظام اقتصادی کشور
ماده 5 قانون ایین دادرسی کیفری
-
رأی
استناد
به این صفحه
تاثیر تصویر نتایج و آثار جرم در اثبات وقوع جرایم
مواد 5 و 195 قانون ایین دادرسی کیفری
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
