🔒متنِ سند
★
بخشنامه به مراجع قضائی، انتظامی و اطلاعاتی کشور در خصوص حفظ کرامت و ارزش والای انسانی و احترام به آزادیهای مشروع و <a class="tagref" href="/واژه/%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%DB%8C">حقوق شهروندی</a> و رعایت اصول و ارزشهای اسلامی
رئیس قوه قضائیه
از آنجا که حفظ کرامت و ارزش والای انسانی و احترام به آزادیهای مشروع و حقوق شهروندی و رعایت اصول و ارزشهای اسلامی در گرو اقدامات صحیح و عادلانه مسئولان قضایی انتظامی و اطلاعاتی کشور میباشد، توجّه کلّیه <a class="tagref" href="/واژه/%D9%82%D8%B6%D8%A7%D8%AA">قضات</a> شریف ضابطین، بازجویان و ناظران زندانها و بازداشتگاههای سراسر کشور را به نکات ذیل جلب مینمایم.
1 -کشف و تعقیب جرائم و اجرای <a class="tagref" href="/واژه/%D8%AA%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82%D8%A7%D8%AA">تحقیقات</a> و صدور قرارهای تامین و <a class="tagref" href="/واژه/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D9%85%D9%88%D9%82%D8%AA">بازداشت موقت</a> می باید مبتنی بر رعایت <a class="tagref" href="/واژه/%D9%82%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%86">قوانین</a> و با حکم و <a class="tagref" href="/واژه/%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1-%D9%82%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C">دستور قضایی</a> مشخص و شفاف صورت گیرد و از اعمال هر <a class="tagref" href="/واژه/%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87">گونه</a> سلایق شخصی و سواستفاده از قدرت و یا اعمال هر گونه <a class="tagref" href="/واژه/%D8%AE%D8%B4%D9%88%D9%86%D8%AA">خشونت</a> غیر قانونی و یا بازداشتهای اضافی و بدون <a class="tagref" href="/واژه/%D8%B6%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AA">ضرورت</a> اجتناب شود.
2 - محکومیتها باید بر طبق ترتیبات قانونی و منحصر به مباشر، <a class="tagref" href="/واژه/%D8%B4%D8%B1%DB%8C%DA%A9">شریک</a> و معاون جرم باشد و تا جرم در <a class="tagref" href="/واژه/%D8%AF%D8%A7%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD">دادگاه صالح</a> <a class="tagref" href="/واژه/%D8%A7%D8%AB%D8%A8%D8%A7%D8%AA">اثبات</a> نشود و رای مستدل و <a class="tagref" href="/واژه/%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF">مستند</a> به مواد قانونی و یا منابع فقهی معتبر قطعی نگردیده اصل بر برائت متهم بوده و هر کس حق دارد در پناه قانون از امنیت لازم برخوردار باشد.
3 - محاکم و دادسراها <a class="tagref" href="/واژه/%D8%AD%D9%82-%D8%AF%D9%81%D8%A7%D8%B9">حق دفاع</a> را از متهمین و مشتکی علیهم سلب نکنند و فرصت استفاده از <a class="tagref" href="/واژه/%D9%88%DA%A9%DB%8C%D9%84">وکیل</a> و <a class="tagref" href="/واژه/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3">کارشناس</a> را برای آنان همواره فراهم نمایند.
4 - با دادخواهان واشخاص در مظان اتهام و مرتکبان جرائم و مطّلعان از وقایع و کلاً در اجرای وظایف محوله و برخورد با مردم لازم است اخلاق و موازین اسلامی کاملاً مراعات گردد.
5 - اصل منع دستگیری و <a class="tagref" href="/واژه/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA">بازداشت</a> افراد <a class="tagref" href="/واژه/%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%A8">ایجاب</a> مینماید که در موارد ضروری نیز به حکم و ترتیبی باشد که در قانون معین گردیده است و ظرف مهلت مقرر، پرونده به مراجع صالح قضایی ارسال شود و حتی الامکان خانواده دستگیرشدگان در جریان قرار گیرند.
6 - در جریان دستگیری و بازجوئی یا استطلاع و <a class="tagref" href="/واژه/%D8%AA%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82">تحقیق</a> از ایذای افراد نظیر بستن چشم و سایر اعضا، تحقیر و استخفاف به آنان، اجتناب گردد.
7 - بازجویان و ماموران تحقیق از پوشاندن صورت و یا نشستن پشت سر متهم یا بردن آنان به اماکن نامعلوم و کلاً اقدامهای خلاف متعارف، خودداری ورزند و به جای آن از شیوه های علمی و فنّی تحقیق و بازجوئی و تکنیکهای مدرن استفاده شود.
8 - بازرسیها و معاینات محلّی، جهت دستگیری متهمان فراری یا کشف آلات و ادوات جرم بر اساس مقررات قانونی و بدون <a class="tagref" href="/واژه/%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AA">مزاحمت</a> در کمال احتیاط انجام شود و از تعرض نسبت به <a class="tagref" href="/واژه/%D8%A7%D8%B3%D9%86%D8%A7%D8%AF-%D9%88-%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DA%A9">اسناد و مدارک</a> و اشیائی که ارتباطی به جرم نداشته یا به متهم تعلق ندارد و افشای مضمون نامه ها و <a class="tagref" href="/واژه/%D9%86%D9%88%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D9%87%D8%A7">نوشته ها</a> و عکسهای فامیلی و فیلمهای خانوادگی و ضبط بی مورد آنها خودداری گردد.
9 - هر گونه شکنجه متهم به منظور اخذ <a class="tagref" href="/واژه/%D8%A7%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1">اقرار</a> و یا <a class="tagref" href="/واژه/%D8%A7%D8%AC%D8%A8%D8%A7%D8%B1">اجبار</a> او به امور دیگر ممنوع بوده و اقرارهای اخذ شده بدینوسیله حجّیت شرعی و قانونی نخواهد داشت.
10 - تحقیقات و بازجوئیها، باید مبتنی بر اصول و شیوه های علمی و آموزشهای قبلی و <a class="tagref" href="/واژه/%D9%86%D8%B8%D8%A7%D8%B1%D8%AA">نظارت</a> لازم صورت گیرد و با کسانی که ترتیبات و مقررات را نادیده گرفته و در اجرای وظایف خود به روشهای خلاف آن متوسل شده اند، بر اساس قانون برخورد جدّی صورت گیرد.
11 - پرسشها باید، مفید و روشن و مرتبط با اتهام یا اتهامات انتسابی باشد و از کنجکاوی در اسرار شخصی و خانوادگی و سوال از گناهان گذشته افراد و پرداختن به موضوعات غیر موثر در پرونده مورد بررسی احتراز گردد.
12 - پاسخها به همان کیفیت اظهار شده و بدون تغییر و تبدیل نوشته شود و برای اظهار کننده خوانده شود و افراد با <a class="tagref" href="/واژه/%D8%B3%D9%88%D8%A7%D8%AF">سواد</a> در صورت تمایل، خودشان، مطالب خود را بنویسند تا شبهه تحریف یا القاء ایجاد نگردد.
13 - محاکم و دادگستریها بر بازداشتگاههای نیروهای ضابط یا دستگاههایی که به موجب قوانین خاص وظایف آنان را انجام می دهند و نحوه رفتار مامورین و متصدیان مربوط با متهمان، نظارت جدی کنند و مجریان صحیح مقررات را مورد تقدیر و تشویق قرار دهند و با متخلّفان برخورد قانونی شود.
14 - از دخل و <a class="tagref" href="/واژه/%D8%AA%D8%B5%D8%B1%D9%81">تصرف</a> ناروا در اموال و اشیای ضبطی و توقیفی متهمان، اجتناب و در اولین فرصت ممکن یا ضمن صدور حکم با قرار در محاکم و دادسراها نسبت به اموال و اشیاء تعیین تکلیف گردد و مادام که نسبت به آنها اتخاذ تصمیم قضایی نگردیده است در حفظ و مراقبت از آنها اهتمام لازم معمول و در هیچ موردی نباید از آنها استفاده شخصی و اداری به عمل آید.
15 - با هیاتی که برای <a class="tagref" href="/واژه/%D9%86%D8%B8%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%A8%D8%B1">نظارت بر</a> اجرای این موارد تعیین شده اند، همکاریهای لازم معمول شود. آن هیات وظیفه دارد در صورت مشاهده تخلف از قوانین، علاوه بر مساعی در اصلاح روشها و انطباق آنها با مقررات، با متخلفان نیز از طریق مراجع صالح برخورد جدی و نتیجه اقدام خ. ر. ب. این جانب <a class="tagref" href="/واژه/%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B4">گزارش</a> نماید.
سید محمود هاشمی شاهرودی
رئیس قوه قضائیه
دیدنِ این ماده در متنِ کاملِ قانون ←
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
