100 اصطلاح حقوقی و قراردادی که هر مهندسی باید بداند

100 اصطلاح حقوقی و قراردادی که هر مهندسی باید بداند: مناقصه Bid/tender اسناد مناقصه Bidding documents تضمین bond پروانه ساخت Building permit اخلاق مهندسی Engineering ethics کپی برابر اصل-رونوشت مصدق Certified copy دستور تغییر Change order دعوی-ادعا Claim شرایط پیمان Conditions of contract شرایط عمومی پیمان General conditions of contract شرایط خصوصی پیمان Special conditions of contract پیش پرداخت Advanced payment صورتحساب bill صورت وضعیت statements کسر حسن انجام کار Percentage of retention تضمین Guarantee ضمانت انجام تعهدات Performance guarantee ضمانتنامه شرکت در مناقصه Bidding bond فسخ قرارداد Contract dissolution خاتمه پیمان Termination/end of contract تعلیق Suspension هیات حل اختلاف Dispute board توافق حل دوستانه Amicable settlement داوری (حکمیت) Arbitration شرایط قوه قهریه-فورس ماژور Force majeure توقف کار Cessation of work صدور تاییدیه صورت وضعیت قطعی Issue of final payment certificate مسئولیت نقایص Defects liability بازرسی Inspection آزمایش Testing رد Rejection کارهای اصلاحی Remedial works شروع مجدد کار Resumption of work تمدید مدت Extension of time شروع کار Commencement of works مسئولیت مشترکا و منفردا (مسئولیت تضامنی) Jointly and severally liability تاییدیه Approval اولویت اسناد Priority of documents اسناد و مدارک پیمان Contracts documents and credentials کلاه برداری، تقلب Fraud تفاهم نامه Agreement موافقتنامه Contract agreement پیمانکار جز Subcontractor پیمانکار عمومی(کل) General contractor صورت وضعیت Statement هزینه های غیرمستقیم(بالاسری) Indirect/overhead costs هزینه مستقیم Direct costs براورد Estimation مهندس(ناظر) مقیم Field engineer آیین نامه اجرایی Executing regulation آیین نامه Code of practice استاندارد Standard پیوست Addenda/appendix تسویه Liquidation دعوت به مناقصه Invitation to bid صورتجلسه Minutes of meeting تعدیل Adjustment اشتغال Occupation/employment بازکردن اسناد مناقصه Opening bid documents شرح مقادیر Bill of quantities تجهیز کارگاه Mobilization اگهی مناقصه Tender notice نرخ مزد Wage cost روش کار Work method استاندارد کار Work standard گزینه های فنی (واریانت) Technical alternatives کسور وجه الضمان Deposit deduction نرخ بهره استقراض بین بانکی London Interbank OverDraft Rate(LIBOR) بیع متقابل Buy back اعتبار اسنادی Letter of Credit(LC) ساخت، بهره بردای، انتقال Build Operate Transfer(BOT) مهندسی، تدارکات، ساخت Engineering procurement Construction(EPC) طرح و ساخت توام Design Build(DB) کلید گردان، کلید در دست Turn Key پیمان مدیریت Manageing Contract(MC) چهارعاملی(مدیریت طرح) Construction Management روش سه عاملی Design Bid Build(DBB) ذینفعان پروژه Project stakeholders عوامل پروژه Project parties کارفرما Client/owner مشاور Consultant/engineering company پیمانکار Contractor مدیر طرح/مدیر ساخت Construction manager راه اندازی Commissioning تحویل delivery قیمت مقطوع Lump sum بهای واحد Unit price فیدیک Federation International Des Ingenieurs Conseils(FIDIC) پیش ارزیابی Prequalification حامی پروژه Project sponsor جبران Compensation بیمه شخص ثالث Third party insurance قواعد داوری (حکمیت) Rules of arbitration راهنمای مناقصه گران Instruction to bidders مالیات ارزش افزوده Value Added Tax(VAT) نرخ استهلاک پیش پرداخت Amortization rate for return of the advance payment نامه پذیرش Letter of acceptance تعیین تکلیف determination #لغات_حقوقی نحوه محاسبه ضریب بالاسری ؟؟ محاسبه هزینه بالاسری را اصولاً پیمانکاران با تعیین درصدی برای هر کدام از هزینه ها معیّن میکنند که این درصد ها هم اکثراً به صورت سر انگشتی محاسبه می شود، به دلیل این که اکثراً این ضرایب و درصد های آن موقع شرکت در یک مناقصه مطرح می شود. از آنجاییکه در زمان برآورد های مناقصه اکثراً وقت محدود می باشد، فرصت محاسبه دقیق آن میسّر نمی شود، یا اینکه اغلب ضرورتی احساس نمی کنند. در صورتی که اگر کمی توجّه کنیم می بینیم که : سر نوشت هر پروژه به هزینه های بالاسری آن وابسته است. به طور مثال ممکن است در زمانی شرکت (پیمانکار) فقط یک کار داشته باشد، در این حالت هزینه دفتر مرکزی کلّاً از آن کار تأمین می شود، زمانی هم ممکن است شرکت چندین کار داشته باشد که درآن حالت مسلّماً سهم هر پروژه به نسبت کمتر می شود. همینطور هزینه مستمرّ کارگاه برای هر پروژه متفاوت بوده و به نسبت تعریف چارت کارگاهی معیّن میشود. ممکن است دریک پروژه نیاز به وجود مدیر پروژه ، رئیس کارگاه ، معاون کارگاه و تعدادی مهندسین اجرا لازم باشد، ولی در یک پروژه دیگر فقط رئیس کارگاه ویک مهندس اجرا کافی بوده باشد ، که در این دو حالت هزینه ها متفاوت می گردد. باید بدانیم برخی قوانین و بخشنامه هایی که در سالهای اخیر به ویژه 5 سال گذشته صادر شده است به طور مستقیم و غیر مستقیم در تغییر ضریب بالاسری واقعی پیمانها تاثیر گذار بوده و ضریب ابلاغی قبلی مورد استفاده را دستخوش تغییر می نمایند ؛ از جمله این موارد می توان به نحوه استفاده از فهرست های بهاء در برآورد ، قانون مالیات بر ارزش افزوده و حذف تجمیع عوارض ، قانون جدید استفاده از توان فنی مهندسی داخل ، تغییر ی که در قانون مالیات های مستقیم ایجاد گردیده ، نحوه اخذ مفاصاحساب بیمه ، نحوه تعیین دامنه قیمت های متناسب پیشنهادی ، دستورالعمل انضباط مالی در طرح ها ، درصد مبلغ پیش پرداخت و حتا پرداخت و یا عدم پرداخت آن ، تاثیر هدفمندی یارانه ها در بالاسری پیمان و ... که استفاده از ضرایب فیکس و حتی آنالیزهای ارائه شده قبلی را عملا مستلزم تغییر نموده اند اشاره نمود ، از طرفی با تعریفی که از پروژه و ویژگیهای آن می دانیم قطعا یک عدد فیکس برای تمامی پروژه های غیرعمرانی و حتی عمرانی (‌که متاسفانه همچنان عرف است )‌ کاری غیرکارشناسی است و نتیجه آن کم یا زیاد به ضرر یکی از طرفین پیمان خواهد شد از این رو استفاده از یک ضریب ثابت بصورت بخشنامه ای و دستوری برای همه پروژه ها را باید روشی منسوخ و قدیمی شده دانست و در شرایط حاضر توصیه ننمود. با توجه به شرایط ایجاد شده و قوانین و بخشنامه های صادره مورد نظر که امکان تغییرات انها در آینده دور و نزدیک ، کم یا بیش وجود دارد ، باید برای محاسبه این ضریب راهی اساسی و کارشناسی شده در نظر گرفت که ضمن همخوانی با وضعیت موجود با تغییرات احتمالی اشاره شده نیز بیشتر همخوان بوده و کمتر به ضرر و زیان یک یا هر دو طرف پیمان گردد و واقعیت های پروژه را در قالب پیمان پوشش دهد. البته چنین بنظر می رسد که قانونگذار قبلا آگاه یا ناخودآگاه نیز توجهی به این امر داشته است ، بطور مثال تعیین قیمت متناسب در مناقصه یا در نظر گرفتن امتیاز برای پیمانکار بومی قطعن برای کاهش بالاسری و امکان ارائه قیمت پایین تر بوده است اما این موارد نمودی در تعیین ضریب بالاسری نداشته و هنوز هم کماکان و بصورت وراثتی؛ ضریب 1.3 همچنان بجای ضریب بالاسری واقعی مورد استفاده سازمان نشینان ( معاونت نظارت راهبردی )‌ است هرچند در بخشنامه های اخیر با تاکیدی کمتر از قبل مورد استفاده گرفته ، همچنین به تبع ضریب1/41در پروژه های غیر عمرانی هنوز مورد استفاده قرار میگیرد. بدین منظور و برای واقعی تر نمودن ضریب بالاسری پیمان راههای گوناگونی می توان پیشنهاد نمود ؛ بطور نمونه در مناقصات به ویژه در طرح های غیرعمرانی که اختیارات مشاور برای تطبیق بهتر شرایط پیمان با شرایط اختصاصی و عمومی طرح و پروژه در مناقصات بیشتر و مناسب تر است ، پیشنهاد می گردد مشاور طرح در زمان تهیه اسناد مناقصه با توجه به شرایط پروژه و قوانین و بخشنامه های موجود آنالیز ضریب بالاسری را محاسبه نماید و این آنالیز را تعیین و در اسناد مناقصه اعلام نماید تا شرکت کنندگان بتوانند متغیرهای آن را با توجه به شرایط خود و شرایط طرح بررسی و مطابقت داده و اعداد و مقادیر پیشنهادی خود را اعلام نمایند. #نحوه_محاسبه_ضریب_بالاسری آنالیز ضریب بالاسری آنالیزضریب بالاسری بابودجه عمرانی معادل ۳۰% عبارتست از ۱. سودناخالص ۱۰% ۲- مالیات ۱% ۳- هزینه دفترمرکزی ۲.۵% ۴. هزینه مستمرکارگاه ۷.۸۵% ۵.هزینه ضمانت نامه ها ۱.۵% ۶.صندوق کارآموزی ۰.۲% ۷- بیمه تامین اجتماعی ۰۰% ( جمع ۲۳.۰۵ % و ۱.۳۰ = ۱۰۰ / (۱۰۰ - ۲۳. ۰۵ ) -------------------------------- آنالیز ضریب بالاسری طرحهای غیر عمرانی کلیه َ ضرایب بالا ولی ضریب بیمه تامین اجتماعی ۶% ( جمع ۲۹.۰۵ % و درنهایت ۱.۴۱ = ۱۰۰ / (۱۰۰ - ۲۹. ۰۵) توضیح۱: ضریب بیمه ومالیات مندرج در ضریب بالاسری ، همه مبلغ نیست وصرفا مبلغی است که کارفرما درقالب بالاسری میپردازد. توضیح ۱ : باوجود حذف کسورات صندوق کاراموزی ولی ضرایب بالاسری مذکور کماکان تغییری نکرده است. --------------------------------------- کسورات بیمه درطرحهای عمرانی ۱.۶% پیمانکار و ۵% کارفرماست که ضریب سهم کارفرما دربالاسری صفر لحاظ شده است و لی ۵% در رقم صورت وضعیت نهایی ضرب وپرداخت میشود. ----- در طرح غیرعمرانی که ضریب ۶% بیمه در آنالیز بالاسری لحاظ شده است و پیمانکار ازکارفرما دریافت میدارد و لی درنهایت پیمانکار با پرداخت ضریب کلی بیمه ۷.۷۸% تسویه حساب میکند. ------------------'---------------------- مالیات: مبنای مالیات بردر آمد ۲۵% سود است. تا حدود سال ۹۰ مالیات تکلیفی معادل ۵% توسط کارفرما بصورت علی الحساب از صورت وضعیتها کسرمیشد . در تسویه حساب نهایی اغلب پیمانکاران ازدارایی طلبکار می شدند. بنابراین از این سال ۳% مالیات تکلیفی کسر میگردید که ضریب مناسبی بود . ولی مشکل آن بود که بعضی کارفرمایان دولتی مالیات تکلیفی مکسوره را به خزانه واریز نمیکردند . وزارت دارایی ازسال ۹۴ مالیات تکلیفی را حذف کرد تا هرشرکتی مستقیما موظف به پرداخت مالیات بردر آمدباشد. ------------------------------------ مالیات برارزش افزوده با ضریب ۹% برای کلیه هزینه ها ست. که پیمانکار موظف به پرداخت آن به فروشندگان و پیمانکاران جزعی است که ثبت نام ارزش افزوده کرده اند . سپس با اضافه کردن ضریب ۹% به صورت وضعیت آنرا از کارفرما دریافت میکند.