آثار توجه به معاد: سعادت از دیدگاه قوم موسی

در مقابل، کسانی هستند که تنها زندگی دنیا را هدف نهایی خویش می‌دانند مال و ثروت را اصیل دانسته و داشتن آن را سعادت بزرگ و واقعی می‌پندارند. تعدادی از اینان، گروهی از قوم حضرت موسی (علیه‌السّلام) بودند و همین عقیده خود را هنگامی که قارون به میان مردم آمد ابراز داشتند و گفتند: «یا لیت لنا مثل ما اوتی قارون انّه لذو حظّ عظیم؛ ‌ای کاش، مانند آن چه به قارون داده شده برای ما هم بود؛ همانا او بهره بزرگی از ثروت را داراست». لیکن مومنان بنی‌اسرائیل که معتقد به مبدا و معاد بودند و بینشی صحیح نسبت به مسائل داشته و مال و ثروت را امری فرعی می‌شمردند، خطاب به آنان گفتند: «ویلکم ثواب اللّه خیر لّمن آمن وعمل صالحا ولا یلقّاها الّا الصّابرون؛ وای بر شما! پاداش خدا بهتر است برای کسی که ایمان آورده و عمل شایسته انجام دهد و جز صابران، بدین ثواب کسی نائل نمی‌شود». قرآن مجید با صراحت، انکار مبدا و معاد را مایه کشته‌شدن عواطف انسانی می‌شمرد تا آن جا که منکران معاد در برابر افراد یتیم، سنگدل می‌شوند و از آنان دستگیری نمی‌کنند: «ارایت الّذی یکذّب بالدّین• فذلک الّذی یدعّ الیتیم•ولا یحضّ علی طعام المسکین؛ آیا کسی که روز جزا را پیوسته انکار می‌کند دیدی؟ او همان کسی است که یتیم را با خشونت می‌راند و (دیگران را) به اطعام مسکین تشویق نمی‌کند!». بنابر این عامل اصلی که بتواند تلاش‌های انسان‌ها را در جهت صحیح سوق دهد، ایمان به معاد و ترس از انتقام الهی و جهنم است و طبق آیه قرآن تنها افراد متجاوز و گنهکار روز قیامت را انکار می‌کنند: «وما یکذّب به الا کلّ معتد اثیم؛ روز جزا را تکذیب نکند، مگر هر تجاوزگر گناهکار». منبع: قصص/سوره۲۸، آیه۷۹ · قصص/سوره۲۸، آیه۸۰ · ماعون/سوره۱۰۷، آیه۱-۳ · مطففین/سوره۸۳، آیه۱۲