درباره آخرین سوره نازل شده، سه قول وجود دارد: ۱. سوره نصر ؛ ۲. سوره برائت (توبه)؛ ۳. سوره مائده . ۱.
۱ - سوره نصر در این سوره به ظاهر بشارت به پیروزی مطلق شریعت داده شده که پایههای آن استوار و مستحکم گشته است و گروه گروه مردم آن را پذیرفتهاند: بسم الله الرحمن الرحیم، اذا جاء نصر الله و الفتح و رایت الناس یدخلون فی دین الله افواجا، فسبح بحمد ربک و استغفره انه کان توابا با نزول این سوره، صحابه خرسند شدند؛ زیرا پیروزی مطلق اسلام بر کفر و تثبیت و استحکام پایههای دین را بشارت میداد. ولی عباس عموی پیامبر از نزول این سوره سخت غمناک گردید و گریان شد. پیامبر (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) به او فرمود: «ای عم چرا گریانی؟» گفت: «به گمانم از پایان کار تو خبر میدهد». پیامبر (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) فرمود: «همانگونه است که گمان بردهای». پیامبر پس از آن دو سال بیشتر زیست نکرد. امام صادق (علیهالسّلام) فرمود: «آخرین سوره، اذا جاء نصر الله و الفتح است» . از ابنعباس نیز روایت شده که آخرین سوره، سوره نصر است ۱.
۲ - سوره برائت و نیز روایت شده است: آخرین سوره، سوره برائت است که نخستین آیات آن سال نهم هجرت نازل شد و پیامبر (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) علی (علیهالسّلام) را فرستاد تا آن را بر جمع مشرکین بخواند. بنابراین نمیتواند آخرین آیه باشد، زیرا آیه (اکمال) پس از بازگشت پیامبر (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) از حجة الوداع در غدیر خم بین راه نازل شده است پس گفته ابنواضح یعقوبی ، صحیحتر به نظر میرسد، زیرا سوره برائت، پس از فتح مکه، در سال نهم هجرت و سوره مائده در سال دهم هجرت (سال حجة الوداع) نازل شده است علاوه بر آن، سوره مائده مشتمل بر یک سری احکام است که پایان جنگ و استقرار اسلام را میرساند به ویژه آیه (اکمال) که ازپایان کار رسالت خبر میدهد و با آخرین آیه در آخرین سوره تناسب دارد پس آخرین سوره کامل، سوره نصر است که در عام الفتح نازل شد و آخرین آیه که پایان کار رسالت را خبر میدهد، آیه (اکمال) است گرچه ممکن است به اعتبار آیات الاحکام ، آخرین آیه : (واتقوا یوما ترجعون فیه الی الله) باشد که در سوره بقره ضبط و ثبت شده است.
منبع: نصر/سوره۱۱۰، آیه۳-۱ · تفسیر مجمعالبیان، ج۱۰، ص۴۶۷ · البرهان فی تفسیر القرآن، ج ۱، ص ۶۹ · الاتقان فی علوم القرآن، ج ۲، ص ۲۸۷ · التفسیر الصافی، ج ۲، ص ۳۱۹-۳۲۰ · بقره/سوره۲، آیه۲۸۱ · تفسیر ماوردی (النکت العیون) ج۱، ص۶۳
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
